Mostrando entradas con la etiqueta pulitica. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta pulitica. Mostrar todas las entradas

miércoles, 26 de noviembre de 2025

¿Qué no nos farán?

La noticia d’a condena d’o fiscal cheneral espanyol me enarcó de tot. No sé si ye que encara me queda ixa miquirrina de inchenuidat u ye por las mías nulas astrucias como analista politico. Lo caso me pareixeba masiau claro. Me creyeba ixo que dicen en as pelis yankis de contrimostrar “dillá de cualsequier duda razonable” y las prebas exculpatorias yeran mas que prou, pero a la fin, se lo han ventilau. Miguel Ángel Rodríguez, tot y haber confesau que s’inventó lo d’a filtración en siede chudicial, ha contrimostrau tener mas poder que tot un gubierno, controlando mesmo lo timing d’a sentencia, que salió en un sinyaler 20 N, con una vitesa inchustificada. Pero ye que cuento que veyen la victoria total tan cerqueta que ya se la bufa tot. 

Y no ye que le tienga un especial carinyo a lo fiscal, ni que lo suyo caso se me faiga lo pior que le ha pasau a la «democracia» espanyola. Ye por las linias que son blincando-se. Porque lo fiscal no deixa d’estar un d’os suyos, un d’a clase politica, d’o bipartidismo de toda la vida. Cuento que precisament por ixo no tocará la garchola. Han mentiu, han contrimostrau que controlan a los chueces y que se la bufa que ixo siga evident, que pueden continar fendo-lo sin perder un voto, mesmo fendo que la oposición en pieda. La chusticia nunca no ha estau imparcial, pero ye que ni desimulan. Y s’han atriviu a fer-lo con tot un Fiscal Cheneral. Asinas que ¿qué no farán con nusatras, que somos uns pelafustrans, que no tenemos a l’estau dezaga ni grans partius ni medios de comunicación …? Pues lo que nos fan siempre, lo que les facioron a los seis de Zaragoza, a los d'Altsasu y a la chent de tantos y tantos casos a on que la chusticia no ye que una chanza? Acusar-nos y condenar-nos sin garra preba. No les faría falta ni la Lei Mordaza. Barrunto que, si bel día la vulcasenos, las condenas contra las antifaixistas continarían estando igual de concieteras y la parola d’a policía valendo lo mesmo. 

Y si isto lo fan en a oposición, ¿qué no farán estando en o poder? Lo siguient Ministerio d’Interior podría mesmo fer bueno a un troz de mierda como Marlaska. 

Lo miedo no cambió de bando y agora no les ne queda mica. Tienen tot bien enreligau entre que lo PSOE no sabe ni por a on le vienen y Podemos-Sumar desaproveitan una oportunidat sobrebuena de apercazar a la patacada de votants socialdemocratas que refusarán votar a los excompas de Ábalos y Santos-Cerdán, pero que no se decidirán entre la cucha-riseta y la matraca d’os “yo ya lo dicié”.

Vienen furas. Quede como quede lo poder institucional, lo facherío mas faixista d’as zaguers decadas tien a dios d’a garra y no tiengo ni ideya de cómo concarar-lo. ¿Seguir treballando en as nuestras organizacions? Obvio. Pero no creigo que ixo siga prou pa aturar-los. Sisquiá belún de toz ixos saputaces que levan toda la suya vida explicando-me cómo s’ha de fer la revolución tienga bella ideya antes con antes. «Debe llegar algo», que cantaba Reincidentes.

lunes, 5 de junio de 2023

Adéu, Ciutadans. Diario electoral 02

Fa cuatro anyos, en la investidura de Pedro Sánchez, Arrimadas no deixaba de fer momos. En primeras sinyalaba a lo recient nombrau president. Contino le deciba que se’n iría. Y acababa fendo lo cucullet como un personache d’as cintas de mafiosos. Lo partiu suyo lo lideraba Albert Rivera, ixe que bel anyo antes le preguntaban en l’Hormiguero si se veyeba como president. Yeran los buenos tiempos de Ciudadanos, lo partiu que lo president d’o Banco Sabadell heba dito que feba falta: un Podemos de dreitas.

Toz dos ya son en atros negociaus. Las ratas van fuyir d’o barco con los primers foradez y agora no i queda que cuatro irreductibles.

Creyeba que brindaría lo día que viyese lo naufrachio d’o partiu narancha, pero las sensacions son bien diferents. ¿Me’n foi contento? Prou que sí. Que Ciudadanos faiga fallita ye la certificación d’o fracaso d’un prochecto de dreitas que arroclaba voto de chent no tant de dreitas. Pero, en veyendo la noticia d’a, antes mas fature, agora caricacha Inés, abandonando lo suyo puesto, me trobé con bell sentimiento de tristura, por diferents razons.

La primer, por pura empatía. He visto dispareixer muitas organizacions y prochectos a on que he participau u por los que teneba bel carinyo. Sé lo que cuesta montar un colectivo y la pena que fa veyer-lo eslanguir-se. Asinas que cuan veigo bel caso asinas no puedo deixar de pensar en toda la chent que i ficó fayena y ilusión. En la militancia de base, que los cuadros ya tendrán bel apanyo presto en las interpresas que los financioron.

La segunda porque la desaparición de Ciudadanos no deixa popiello a lo votant facha. Toz los votos suyos los han replegaus PP y VOX. Bels pocos, lo PSOE. Lo suyo fracaso ye lo d’ixe centro liberal que preboron de representar antes UCD, CDS, UPyD y un ciento de partidez mas chicoz. Ye embolicau que funcione un partiu asinas en tener l’espacio politico ocupau por un PSOE de tot socioliberal y un electorau que se siente representau por lo PP.

La tercer, la mas practica. Barrunto que buena parte d’a victoria d’o PSOE y las izquierdas en las eleccions prepandemicas yera d’a división d’a dreita. Igual como nos ha pasau en istas municipals y autonomicas ¿cuántos votos a VOX y Cs se quedarían sin representación por bien poco? Que Cs no se presiente ye una mala noticia. Toz ixos votos de fachetas iban a ir t’a vasuera igual como fuoron muitos d’os nuestros en ista zaguer convocatoria. Que ye verdat que ya no en yeran guaires, pero toda piedra fa paret.

Asinas que sisquiá lo reconsideren, faigan caso a Edmundo Bal, y acaben presentando listas en tot l’estau conseguindo sumar en cada circunscripción un 0,1 % menos d’o que cal pa conseguir diputau.

martes, 20 de septiembre de 2022

La oficialidat, como poco

En lo tiempo que levo d’activista en desfensa de l’aragonés he visto a-saber-los cambios d’estratechias y alianzas, he visto lo movimiento por l’aragonés abanzar y recular, unir-se y esmicazar-se de tot, he visto asociacions naixer y morir chunto a diferents coordinadoras y plataformas… La sola cosa que no cambiaba yera una serie de reivindicacions y obchectivos que todas tenebanos claros como horizont y demandas a fer-le a las diferents administracions. Ixo empecipió a cambiar en bell momento y acumulo a ixa falta d’obchectivos comuns buena parte d’os problemas que tenemos como (no) movimiento politico-cultural. Un d’ixos cambios, lo que mas me deixó sin sangre en la pocha, ye que en bell sector s’empecipió a decir que la oficialidat no yera important, que espantaba a la chent y que s’asociaba con imposición, renunciando asinas a la demanda mas basica. Porque ixa oficialidat no ye l’obchectivo final, ye lo primer. Ye lo minimo.

Istos dias Heraldo “informaba” de que “Lo Ministerio [espanyol d’Educación] atura que l’aragonés siga una especialidat docent en no estar luenga cooficial.” Con ixa decisión los ventiún docents que hue treballan en lo país fendo clases d’a materia continarán en una situación de precariau y irregularidat. Ye una d’as sincusas mas comuns que nos trobamos cada vegada que queremos fer qualsequier tramite oficial en aragonés: no ye luenga oficial. Cuento que, tot y que no en siga, si bi hese voluntat politica, la ministra d’Educación y ciudadana aragonesa Pilar Alegría hese feito lo posible y apanyau la papelamenta que calese pa que ixo no fuese un entrepuz. Que si quieren, seguro que troban la manera churidica de fer-lo, que pa atras cosas bien que se i fan. Pero la sincusa d’a no oficialidat ye tant a man y tant facileta que quasi no han d’adedicar ni un minuto a buscar-ne garra atra.

Somos en lo mundo occidental y burocratizau y pa que la luenga nuestra tienga futuro ha de tener las mesmas ferramientas que toda la resta. Mas que mas que las luengas que tenemos arredol. Será triste y inchusto, y toda una pena que la resta d’a humanidat y d’a chent con qui convivimos no entienda la importancia d’o patrimonio lingüistico, pero ye asinas. Tot y podendo fer servir todas ixas ferramientas (autoridat lingüistica, amostranza de y en la luenga, norma culta, medios de comunicación….) l’aragonés lo tien prou dificil pa arribar en lo sieglo XXII como qualcosa que no siga propia de museu etnolochico. Cada una que nos ne falte será un entrepuz mas pa ixe obchectivo. Asinas que no, no podemos renunciar a denguna d’ellas.

Deciba belún, quan se va creyar la DGPL y va empecipiar lo suyo desarrollo normativo d’a Lei de no-luengas, ixa que contina sin nombrar a l’aragonés y lo catalán con los suyos nombres, que l’aragonés ya yera oficial de facto. Antiparte d’estar una gran mentira, como qualsequier que no siga un hooligan d’o debantdito organismo publico entiende, la oficialidat, por definición, ha d’estar de iure. Porque ye ixo y nomas ixo (y no menos) lo que significa la oficialidat: un reconoiximiento churidico d’una realidat social, que ye que existe una luenga, que se diz aragonés, que conecta dreitament con la luenga historica que se charró en quasi tot Aragón y que hue encara la continamos charrando bellas personas que, alavez, tenemos una serie de dreitos lingüisticos individuals y colectivos como ciudadanas y ciudadanos aragoneses que somos.

Tot lo que se fa en desfensa de l’aragonés ye important. Tota pedra fa paret, que dicen en catalán. Cuento que en aragonés tamién existirá ixa mazada u en tendremos de belatra parellana. Pero, centrando-nos en atras qüestions, importants, sin dubda, s’ha deixau, por impopular, por cansa, por fé en las institucions, por la imposibilidat de chuntar-nos en una cambra sin acabar a lapos u por lo que siga, toda luita y reivindicación politica. Entre ellas, la luita por la oficialidat. Asinas que sisquiá siga iste curso 22/23 lo que recuperemos ixa viella y vital demanda. Nomás con tener ixo claro, ya s’empecipiaría un nuevo camín.

jueves, 30 de junio de 2022

La izquierda d'usar y aventar

I hai una persona, en lo mío entorno, que yera votant d’Izquierda Unida de toda la vida. Quan amaneixió Podemos, empecipió a simpatizar-ie de camín y chiró lo suyo voto. Plegoron las eleccions a lo concello de Zaragoza, ixas que acaboron fendo alcalde a Santiesteve, de Zaragoza en Común. Lo lunes dimpués d’a chornada electoral, me recontó la suya aventura electoral, sinyalera de qualcosa que pasó muito ixe día, que ha seguiu ocurrindo y que m’entrefilo que no s’apanyará en lo curto plazo, por desgracia.

Me deciba que fue t’o colechio electoral buscando la papeleta de Podemos, pero que no la trobó. “Podemos no se presienta”, le dició belún. “Rai, pues voto a Izquierda Unida”, pensó. Pero pa sorpresa suya, lo partiu que levaba votando dende que teneba memoria, tampoco no teneba papeleta astí. Dimpués de firme rato rechirando por totz los papelotz le preguntó a belún que, a escuchetes, le dició que los comunistas y los podemitas se presentaban en ixa que meteba “Zaragoza en Común” y que ella no heba sentiu nian parlar-ne. Y, afortunadament, les votó. ¿Quantos votos se perderían en ixa chornada por cosas asinas? ¿Quántas enerchías invirtiemos en creyar Zaragoza en Común pa que, en quatre anyos, en marchase una d’as organizacions que mas personas i aportaba, sin existir una motivación ideolochica de fundo? No tot lo mundo puet, ni quier estar a la tisva de totz los cambios de nombre, compleganzas y plataformas electorals que femos las organizacions d’izquierdas terne que terne dende fa anyos.

En lo podcast de La Base, que mena Pablo Iglesias, Manu Levín feba ista reflexión (minuto 43 si la queretz sentir) en charrando d’as eleccions en Andalucía:

(...) yo lo llamaría un poco la “izquierda de usar y tirar” porque cuando Inma Nieto dice hoy que un problema ha sido el desconocimiento de la marca y de la candidatura está señalando un elemento clave. Lo que pasa es que en eso no podemos echar balones fuera desde la izquierda. Es decir, es un poco difícil de entender, seguramente, para un observador externo que la izquierda se llame de una manera diferente en cada territorio, en cada pueblo y en cada elección: no hay dos elecciones seguidas en las que la izquierda se llame igual y se respete a sí misma y a su propia marca. Yo creo que ahí ha habido una pedagogía que ha sido un poco equivocada, que era la que decía que un partido es un instrumento, que es la noción meramente instrumental de las organizaciones, como si fueran un producto de consumo que se gasta y se tira y se compra otro. Y yo creo que no funciona así. Entiendo el planteamiento y el momento en el que se hizo esa pedagogía y lo comparto hasta cierto punto pero una organización política no es solo un instrumento: es una institución. Los partidos son instituciones y parece que nosotros somos los únicos que renunciamos permanentemente a construir instituciones. Y enfrente tenemos a la derecha y al PSOE con su iglesia y sus sindicatos y sus partidos de 145 años pero nada, nosotros - espero no molestar a nadie con esto, pero - parece que somos los únicos gilipollas, con perdón, que tenemos que refundarnos cada dos años y disolvernos y salir todos en fila de a uno con las manos arriba y cambiarnos de nombre permanentemente y presentar papeletas en las que a veces ni siquiera es fácil saber a quién se está votando. ¿Alguien se imagina al PSOE planteándose refundarse y cambiarse de nombre, por ejemplo, cuando tuvo los peores resultados de su historia, en 2015 y en 2016, o cuando los ha tenido ahora en Andalucía? ¿A que no? ¿A que nadie se imagina eso? Pues claro que no. Y yo tengo la sensación de que al final los que compramos más que nadie esa lógica de la política como un mercado de demanda y esa lógica neoliberal de la sociedad individualista y líquida y de la política como un mercado de demanda que apela a consumidoras individuales, somos nosotros. Porque lo demás es mucho más sólido y parece que solo la izquierda es líquida. Para mí eso es un triunfo del neoliberalismo en nuestras filas, porque una izquierda sin instituciones es un triunfo del neoliberalismo y al final las profecías autocumplidas sobre las marcas que están quemadas, que en realidad no son más que contribuir a quemarlas nosotros mismos y que llevan a autoliquidar una y otra vez las estructuras y el tejido político que construye la izquierda, yo creo que forman parte de una pulsión destructiva y nefasta que hay que dejar atrás y que los que hablan permanentemente de superar a las organizaciones y de arrasarlo todo con napalm, yo creo que hay que cuidar las organizaciones y las marcas electorales y que nos va el país en ello”
Fueras de bell detalle, soi prou d’alcuerdo con lo que i diz y ye qualcosa que levo pensando dende fa tiempo. Ya fa anyos a-saber-los que i hai un escepticismo y un postureo entre la izquierda que refusa los partius como forma organizativa. Y mesmo que refusa las organizacions, sigan d’a mena que sigan. Dende ixe sector s’ha mirau mal a qui en manifestacions y actos portaba pegallos u sinyals que l’identificasen con qualsequier organización. S’ha plegau a vedar lo suyo emplego con diferents exitos y resultaus. Y ye qualcosa que entiendo porque muitas d’ixas organizacions han perdiu prestichio, con mayor u menor chustificación.

Caleba superar partius y organizacions, deciba lo 15M. Y a l’arreu fundó un partiu. Pero como ixe partiu tampoco no satisfeba a la izquierda, calió fer un ciento de compleganzas con nombres diferents en cada lugarón, con procesos de debat que a sobén no levaban ta garra cabo, con un desgaste brutal pa militants y que han teniu un recorriu bien radiu y que han librau bell enchendro. Dimpués de tot iste tiempo, y de totz ixos procesos que yo tamién esfendié y bi participé, plego a conclusions pareixidas a las de Manu. Ye tiempo, talment, de tornar a las organizacions que ya tenemos, t’a que cada ún se sienta mas comodo, sabendo que garra no ye perfecta, ni lo será nunca, ni podrás estar 100% d’alcuerdo con tot lo que faigan y que habrás de trusquir zapos, como tot lo mundo. Y si se’n fa una, de nueva, que por favor dure mas d’una lechislatura.

Ixo vale pa los partius, pero tamién pa todas las organizacions. Hemos teniu y tenemos encara, estructuras organizativas en muitas arias: sindicals, culturals, ecolochistas… No cal inventar cosa. ¿Actualizar-las y esviellar-las? ¡Y tanto! Pero difuera d’o mundet ixa a on que nos movemos los quatre frikis que militamos, la chent aprecisa referencias, aprecisa organizacions duraderas que i pueda confiar. Que tiengan una presencia a traviés d’o tiempo y una historia que, tot y reconoixendo las errors, pueda presumir de bell exito y d’un herencio ideolochico.

Milito en dos organizacions, Nogara y Radio Topo, que han visto naixer, creixer y morir un ciento de prochectos que iban a cambiar-lo tot, que empecipioron con firme rasmia y s’amortoron con la mesma velocidat. Qui s’enfila ta qualsequier d’as dos ya sabe lo que se va a trobar porque levamos una trachectoria de decadas de treballo y una linia bien clara que no cambiará por un concieto u una estratechia mas estetica que politica.

No i hai solucions machicas ni rapedas a los retos que hemos de concarar. Garra organización ni persona vendrá y apanyará tot de camín y sin esfuerzo. Nos caldrá luitar muito y furo y estar conscients d’a situación y d’o que nos somos chugando.

Pa las siguients eleccions nos aguarda en la izquierda unatra plataforma, compleganza u lo que sía que ye ixe Sumar u como a la fin se clame. Unatro proceso eterno que no sé ta qué cabo nos levará. Sisquiá ista vegada funcione y dure mas que los Ganemos En Común Sí Se Puede Adelante Aupa Ahí. Si no, me pienso que lo solo que nos quedará son las organizacions d’antes mas, las que levan decadas de fayena y que, con todas las suyas imperfeccions, son lo cubillar d’a izquierda.

jueves, 26 de mayo de 2022

Finestras aragonesistas

I hai un anuncio en la radio que me clama l’atención cada vegada que lo ascuito. Ye la publicidat menos agresiva que nunca no heba sentiu. No ye nomás que no recurra a las mentiras u que prebe d’asociar con la marca conceptos como “libertat” u “tranquilidat”. Ye que sisquiá informa d’as suyas ufiertas u avantaches sobre la competencia. Ye lo menos publicitario que he sentiu en a saber qué tiempo. Sin slogans, ni claims, ni costodias. L’anuncio diz qualcosa asinas como “si ye pensando en cambiar las suyas finestras, considere la nuestra interpresa como una d’as suyas opcions”. ¿Qué diferencia ufren? ¿Qué tienen millor que la resta? Nunca no lo sabremos. Le falta demandar perdón por molestar a la fin d’a falca publicitaria.

Iste pasau día d’Aragón parte de l’aragonesismo convocaba una concentración baixo la estatua d’o Chusticia de Zaragoza. Lo 23 d’abril ye un d’ixos momentos a on que, con bendición institucional, salimos de l’almario, prenemos la quatribarrada y nos permitimos ixe luxo de amostrar-la un poquet por las carreras d’as nuestras ciudatz y lugars a on que pierde presencia por cada día. Ye un día de remerar lo país, de reivindicar la nación que estiemos, seguimos estando a pesar de tot, y queremos estar. Un d’ixos pocos días a on que nos espolsamos lo miedo de decir que Aragón y las suyas habitants tenemos una serie de dreitos colectivos socials, culturals y nacionals y que no i renunciaremos.

Quan vide, bell día antes, lo cartel a on que se convocaba a ixa concentración, tenié la mesma sensación que con l’anuncio d’as finestras: que les faltaba demandar perdón por l’acto. En letras grans, un “Más autogobierno”. En chiqueta, y antes “A 40 años del estatuto hoy más que nunca”.

Que l’aragonesismo ha reculau bella decada en refirme popular ye indiscutible. Las razons son variadas y dan pa firme debat, que sobrece a-saber-lo la intención d’iste post. Lo que me pregunto ye si rebaixar lo mensache tantismo tien garra utilidat. Levo mas de dos decadas de militancia y ixe mensache de “mas autogubierno” yera viello y feble ya quan empecipié. En Chobenalla, quan nos feba mas vergüenya u prudencia lo d’a independencia, apostabanos por eufemismos como soberanía u autodeterminación que, antimás, sensu stricto, no son lo mesmo. La resta d’organizacions que se definiban como soberanistas tamién feban servir ixe mesmo luengache. Aragón yera un país, una nación. Entiendo, que pa ixo encara me da, que los tiempos son diferents, y que agora lo sentimiento identitario de moda ye “la españita”, que las estanqueras s'ixemenan en los maniquiellos d’a mozardalla y que si convocasenos la mani ixa de “espanyola, au d’astí”, talment no en salisenos vivos. Pero en ixa parte de l’aragonesismo que convocó la mani d’o 23A, y en buena parte d’a que no la convocó (divididos y sin dar batalla, te fuimos perdiendo, país), se ye cometendo la mesma error d’a izquierda de mirar de rebaixar los mensaches pa atrayer mas chent conseguindo en tot caso que la que ya i hai, en marche.

“Autogubierno” ye un concepto tant feble y estirable que lo puet desfender - y asinas lo fa de cabo ta quan - mesmo lo PP. Ye puro rechionalismo d’ixe que demanda infraestructuras viarias y poco mas. Ye lo vasallache que s’aconhorta con chestionar lo que a l’amo no le importe deixar y en la proporción que le permita. Ye un porcentache de curriculo educativo, la competencia de puertos maritimos, la menudalla, los sobradizos…

Astí ye tamién ixa referencia a l’estatuto d’autonomía y lo suyo 40 aniversario. Atra concesión que sisquiá fue por la vía d’as nacionalidatz gracias a Biel y UCD. Un aniversario a on que no i hai cosa a celebrar y muito en qué pensar. Un estatuto que a pesar d’as modificacions, sigue sin reflexar la nuestra realidat en qüestions tant basicas como las luengas.

Soi un aragonesista popiello d’organización. Fa anyos que la mia militancia ye nomás cultural y que no foi parte de colectivos estrictament politicos. Asinas que soi lo target d’ixe cartel, d’ixa concentración, d’ixa convocatoria. Lo de “Mas autogubierno” me deixa tant fredo como l’anuncio d’as finestras y, si no me mirase la parrafiquera de logos d’entidatz que firman lo cartel (beluna quasi unipersonal), mesmo me podría pensar que ye bella mena de convocatoria d’o PSOE que se autodenomina aragonesista entre besada de bandera y desfile militar sin que los suyos socios de gubierno s’alticamen guaire.

Sé que ye dificil, que no son buenos tiempos pa las aragonesistas que nos encerrinamos en estar-ne, que las nuestras diferencias personals y politicas fan quasi imposible que nos chuntemos ni a fer un hordio. Y no tiengo formulas ni elixirs machicos que lo solucionen. Pero me pienso que sí que ye menester ufrir alternativas, con uns mensaches minimos que no nos conviertan en qualcosa folklorica, y a on que la disidencia a la hechemonía d’o espanyolismo ya-no-banal trobe un espacio y una identidat a on que vivir y treballar por un Aragón digno y vivo.

Compatibilizar lo mensache con la emoción ye basico en la comunicación politica. No conoixco a garra persona que la parola “autogubierno”le provoque la mas chicota reacción. Si no se quieren fer servir las debantditas y talment sobreemplegadas soberanía, autodeterminación u independencia, n’i hai d’atras como “dreito a decidir”, y lemas a brozuecos de l’estilo de “un poble en moviment” que, antiparte d’ixa emoción, anyaden un component de clamamiento a la participación popular.

L’aragonesismo no consiguió creixer qüestionando quántos hectometros se trasvasaban si no oposando-se a lo trasvase y a los pantanos que lo permitiban.

lunes, 4 de abril de 2022

Las fulenadas. Historias d'un chobenallo (3)

Fa uns días, en la manifestación d’o 8M, la colleta que fuemos chuntas teniemos un d’ixos debatz que dende fa anyos son cutianos en los actos d’a izquierda arredol d’a batucada que nos iba aturmentando. N’i heba qui quereban estar-ie cerca, porque les fa gracia y atras que quereban aluenyar-se en estar-ne fartas. Lo debat no ye una simpla qüestión de si te fan goyo u no pas. N’i heba qui le’n feba pero que consideraba que una manifestación talment no ye lo millor puesto pa ixa mena de manifestacions artisticas. Ni pa muitas atras bien ixemenadas dende habe anyos. Performances, pancartas chuzonas, disvraces u acompanyamientos mosicals son motivo de polemica y de debat adintro d’as nuestras movilizacions y, como en tantas atras qüestions, no acabo de tener una postura radical enta un u atro costau. Me pienso que a la fin pende d’o momento, oportunidat, esprito y d’o que quiera comunicar la organización d’o acto, que a sobén no ye lo mesmo que quier comunicar qui bi asiste. 

Ixas cosas, batucadas, teatretz, “personaches”... gosan d’estar la imachen que acaba publicando-se en los medios de comunicación. Las periodistas, por voluntat propia, u porque los suyos chefes les ne dicen, buscan fotos que clamen l’atención, que sigan fuents de clickbait. Y todas sabemos que las manifestacions y qualsequier acto de protesta, dende fa decadas, busca sobre tot repercusión mediatica. Una manifestación que provoque una buena foto amaneixerá en medios. Un viache por las carreras d’a ciudat sin mica parafernalia, por muita chent que i vaiga, por muit chusta que sigan las suyas demandas, por muitas personas que se i puedan veyer representadas, pasará a sobén de bislai por los medios y por nuestros dispositivos.

D’isto n’aprendié, por exepiencia propia, en los anyos de Chobenalla. La organización tenió momentos d’a-saber-la militancia. Meses en los que en cada una d’as reunions d’os lunes hebanos de fer un rolde de presentacions ya que siempre amaneixeba bella persona nueva con gana d’apuntar-se a un colectivo que no feba que creixer. Pero tamién tenió atros tiempos que no i quedabanos que quatre incombustibles. Que en las reunions tirabanos de calendario y procedimiento y nos chuntabanos las mesmas personas en la siede de CHA los lunes que lo sabado en lo Crápula, l’Atrio u lo Dispierta Fierro. En ixe tiempo, de baixa militancia y quan encara la relación con lo partiu yera meyo buena, surtió una manera de fer actos que aprecisasen poco treballo y tenesen firme repercusión en medios. Istos gosaban estar ideya d’un treballador d’o partiu a qui clamaremos Fuleno y, en la suya honor, clamabanos a ixa mena d’actos “fulenadas”.

Istos actos yeran enfilaus de tot ent’a prensa. Plegabanos t’a on que fuese dos u tres chobenallos chunto con Fuleno, febanos la momenaza que pertocase, los medios nos tiraban unas foticos y a l’atro día chunto con la foto en lo periodico publicaban parte d’a nota de prensa que previament les hebanos ninviau. No arroclabanos guaires personas porque ni en tenebanos entre las nuestras filas ni yera l’obchectivo d’o teatret. Con que venise bell periodista de bella achencia, y siempre en veniba, hebanos cumpliu.

En l’atro costau yera la resta d’actividatz de Chobenalla: chornadas, charradas, conciertos… que levaban treballo a boticiegas, horas y horas de fochar, de demandar favors, de buscar financiación - CHA nunca no se creyió que ixo fuese una inversión de futuro -, d’embolicar a chent, etc que, encara que plenasenos salas de centros civicos y aulas de facultatz, dimpués dengún no en daba treslau. Por contra, en ixas ocasions yera a on que aconseguibanos ixamplar la nuestra organización, humanament y ideolochica. Quasi todas las nuevas incorporacions veniban d’ixos actos a qui levaba poco tiempo le feba honra pa fer vinclos con la resta y formar-se politicament.

No son incompatibles las primeras con las segundas, pero tiengo claro quals m’estimo mas. D’as fulenadas no queda so que las breus noticias que nos adedicaba lo Heraldo. Dubdo que a dengún no le cambiasen la vida, ni le fese chirar lo suyo sentiu de voto, ni le planteyase dubdas vitals ni politicas. Tampoco no me pienso que las segundas represienten una gran revolución, que haigamos cambiau lo destín d’Aragón, ni costodias asinas. Manimenos, sí que cambioron la vida d’as que i participemos y de beluna d’as que consiguiemos embrecar.

Antes yeran los breus de prensa d’as fulenadas. Agora son los trending topic conseguius a pur de zasca. Pero las experiencias que cambean vidas, los aprendizaches que duran muito mas que una story, son a ormino bien aluenyaus d’os focos mediaticos y los retz socials. No digo que no siga important ixa repercusión mediatica, que en ye, pero l’acción d’a izquierda transformadera ha d’estar en ixe atro treballo d’ixamplar base, de formación ideolochica y de creación d’identidat colectiva. Fayena que, tot y que calga fer a moniquet y sin estrapalucio, acaba fendo millors fruitos que no las flors d’un día.

viernes, 14 de mayo de 2021

De codetas y cerras

Agora que Pablo Iglesias se talla la codeta, rinflo las velas y aproveito lo viento d'o trending topic pa charrar-ne d'a mía. Y ye que quan iste personache arribó a la politica, antiparte d'atras consideracions, facié uellos porque un tío que levaba los pels exactament como yo podese bell día acabar de vicepresident, por poco tiempo que fuese. 

Igual como ell, empecipié a deixar-me creixer los pels con tretze anyos y, dende alavez, nunca no me lo he tornau a deixar curto. En primeras yeran las cerretas ixas que tasament t'arriban a los huembros y que te fan tener un look raro, como de prebatina de heavy. Luego consiguié tener buenas grenyas y asinas he seguiu dica hue. En l'instituto no yera tant raro. En la mía colleta d'amigas yeranos nueu mesachas y cinco mesaches y, d'ixos cinco, totz portiemos los pels largos durant qualques anyos. En los anyos d'universidat fueron dispareixendo las cerras d'os tozuels d'os míos companyers y, con la vida laboral, cayioron las zagueras. Agora nomás yo las conservo y talment por ixo gosan repetir-me, quan nos chuntamos, que no he cambiau mica y sigo como en l'instituto. 

Tot y que de mas choven lo flipaba con los Maiden y Manowar, no m'he considerau heavy nunca, ni ye una mosica que me faiga mas goyo que atros muitos estilos. De feito no goso sentir-la encara que tienga qualques discos d'ixas y atras bandas metaleras. Manimenos, por la mía farcha, m'han acumulau ixa militancia mosical bien a sobén. Muitos lo dan por suposau y m'amuestran argüellosos bell disco, u tatu, u me parlan de tal u qual colla que nian conoixco. Yo, me quedo con la cara d'ababol que se me queda quan me charran de cosas que no entiendo y prebo d'explicar-les que me va mas Depeche Mode que Megadeth. U, si ixe día me trobo con ganas, les miro de fer entender que no tot cerrudo ye heavy, ni tot heavy ye cerrudo.

Lo mayor entrepuz vital que barruntaba en levar las cerras, y mas en tener-las como parte important d'a mía identidat, yera los que podese tener pa trobar treballo. Dimpués de quasi dos decadas cotizadas y fayenas arrienda, afortunadament no m'he trobau con ixe problema nunca. Sisquiá s'ha atreviu, garra d'os caporals que he teniu en totz istos anyos, a insinuar que me tallase la codeta. Lo pior que m'ha puesto pasar ye quan una viella lesbofoba nos chiló a la mía parella y a yo mientras nos besuquiabanos, pensando-se que yo tamién yera una zagala. 

Sí que m'han dau firme ferrete con las razons. ¿Por qué te deixas cerras? ¿Y no has pensau en tallar-te-las? Isto lo fas agora de choven, pero quan creixcas, ya veyerás... y toda ixa retolica que, si son hombres cerrudos habretz patiu de seguro. A yo, que los pels largos m'encantan, tanto en ells como en ellas, lo que nunca no he entendiu ye por qué dengún, voluntariament, leva los pells curtos. Me pareixe un elemento tant important y con tantismo potencial y personalidat que no entiendo no aproveitar-lo. Pero no voi - porque no soi asinas y porque no adubiría - preguntando a tot lo mundo quan se va a deixar los pels largos u decindo-le que ye una fase. 

Ni lo "codetas" ni lo "rastas" son ya en la politica institucional, y lo parlamento se queda una mica mas aburriu a nivel estetico. La estetica tamién ye important y pa qui compartimos look, y por lo tanto una imachen social derivada d'ixe feito, ye estau sinyalera la reacción que bi ha habiu. Nos han deixau claro que un sector bien gran d'a población contina con ixe clasismo que imposa una farcha pa poder entrar en seguntes que nivels d'a representación politica. Haber feito tranya en ixo, a muitas personas tos pareixerá una fatera. No pas a yo.

Las cerras no son una relichión ni un equipo de futbol, y si cal renunciar-ne se fa, sin dramas, y prou. Pero cal que no lo faiga, y si la mía salut capilar me lo permite, cuento que continaré portiando-las fachendoso, mas blanquinosas por cada día, dica que escrabute.

jueves, 15 de abril de 2021

Filla de gata, vegana

La noticia, fa bella semana, de que la filla d'Almudena Grandes iba en las listas electorals de Falange se ficó en las conversas de quantos d'os míos grupos de whatsapp. La tarde que se conoixió, una amiga penaba en lo bar por Almudena y Luis, los pais d'a faixista que, pa forro de bota, heban estau totz dos candidatos bella vegada por Izquierda Unida en procesos electorals. Se preguntaba qué fer si los suyos fillos, encara borches, les daba por fer-se fachas. Pero sobre tot, se preguntaba cómo heba puesto pasar ixo, en tener la moza uns prochenitors tant intelectuals y royos y de tanto prestichio adintro d'a izquierda.

Las influencias que una persona tien son infinitas. Los pais en ye una. Bien important, sin dubda, pero nomás una. La escuela ye unatra d'as mas importants. Adintro d'as suyas aulas, s'ha de proporcionar una educación en una serie de valors que las escolars no siempre tienen a lo suyo redol. A sobén, ye astí lo solo puesto a on que sienten charrar de dreitos humans u de respecto a la diversidat. Con tot y con ixo, pa miraglos cal marchar ta Lorda y, por muito que se i faiga, en la escuela, sigue estando nomás una d'ixas debantditas influencias. Pocas cosas se pueden solucionar con una asignatura nueva u anyadendo cosas a un curriclo educativo que ya fa tiempo que rebute contenius. Chunto a la familia y la escuela, tenemos a los medios de comunicación, lo vecindau, las amigas, los retz socials y un ciento de factors de toda mena que fan d'inputs en la educación, socialización y formación d'o pensamiento d'una persona. 

Tornando t'a noticia, tot y que me clamó l'atención como a todas, no me facié cruces por lo suyo conteniu. Si mis pais fuesen famosos, podría fer-se lo mesmo titular con yo mesmo. Soi la sola persona d'izquierdas d'a mia familia cercana. Si ixamplamos lo nuclio familiar, n'i hai belatro miembro que comparte tendencia politica, pero en somos bien minoritarias. Cuento que por ixo, nunca no m'ha percutiu que, contradecindo lo de "fillo de fato, cazaratons", bi haiga críos que no nomás no compartamos l'ideario de pai y mai, sino que nos n'haigamos iu chusto ta l'atro cabo. Ni en casa ni en la escuela, un cole no mixto de mosens, me dioron nunca garra influencia pa fer-me royo. Muito menos, independentista. Asinas que lo feito de que la filla de Almudena Grandes siga de Falange me pareixe triste en la mesma mida que me'n pareixe que simplament exista Falange.

La ideolochía no ye qualcosa chenetica. Siempre he creyiu que ixo de "Somos los fillos d'os obrers que nunca no podietz matar" - u la nueva versión de "somos las nietas d'as bruixas que nunca no podietz cremar" - charraba d'os pais y mais ideolochicos, no pas biolochicos. Prou que me siento fillo ideolochico de qui luitoron antes que no yo por las mesmas causas. La familia biolochica influye, pero no determina. Quiero pensar que las personas con qui comparto militancias no i son porque simplament pai y mai les dicioron d'estar-ne. Lo pensamiento politico no ye como las relichions, que en lo 99,9 % se tien u la d'a familia, u denguna. Las ideyas politicas vienen, en lo mío caso y aspero que en lo de muitas mas, d'un proceso de analisi d'a realidat, formación y reflexión interna y d'una busca de solucions pa los problemas individuals y colectivos. Deixemos una vegada mas prechuicios y topicos a un costau y faigamos mas porque i haiga mas fillas de gatas que, en cuenta de cazar ratons, se faigan veganas, fendo en sentiu contrario lo viache ideolochico d'a filla d'Almudena Grandes.

jueves, 8 de abril de 2021

Zombis, ayusos y atros personaches

I hai un debat arredol de Isabel Díaz Ayuso sobre si ye varrenada u ye una aguda politica con una achenda neoliberal y faixista que va aplicando. Como si fuesen cosas excluyents. No sé si ye una, l'atra u todas dos. Lo que sí que me pienso ye que s'ha creyau un personache. Rai si aproveita la suya propia personalidat, u ye un teatret feito a esprés pa conseguir lo que he quiesto clamar "efecto Negan". M'explico.

Por si bella lectora no ha visto The Walking Dead, en la cinquena temporada la serie pierde prou intrés. I hai tot un arco argumental aburriu de tot, sin sentiu, que no nos leva ta garra cabo. La resta de filos tampoco no tienen guaire suco. Un catenazo, resumindo. Pero la voluntat d'un friki ye de fierro y aguanta muito capazo de fiemo antes de reblar, asinas que continé veyendo-la. La seisena temporada tasament remonta bell poquet. Dimpués de quantos capitols yera a pocas de deixar-lo. Dica que plegó Negan, en lo zaguer momento d'a temporada, quasi en los creditos. 

En un d'os millors cliffhangers d'a historia d'a TV, lo zaguer capitol nos presentaba un nuevo personache destinau a esdevenir lo villano d'as siguients dos temporadas. No un villano circumstancial, transitorio u simplament inquesto. Un VILLANO. Negan ye un personache que deixa un bayo de terror por a on que pasa. Que, tot y tenendo las suyas motivacions de protecher a los suyos -como totz los liders en teoría- lo fa con uns metodos que te fan tener-le quimera de camín. Soi seguro que ye l'idolo de milenta cunyaus que son en contra d'ixo que claman "buenismo" y que yo goso considerar simplament civilización. Regular que yera l'heroi de Barney Stinson.

Ixas dos temporadas me las trusquié a tot meter. The Walking Dead tornó a estar qualcosa intresant pa yo. Odiaba a Negan, como qualsequier persona civilizada, pero de vez quereba saber-ne mas. ¿Por qué yera cómo yera? ¿De verdat no sentiba cosa quan feba las fricaseras que feba? ¿Yera imposible de fer-le venir a plego? ¿Se podeba trobar una solución a lo conflicto entre ixe psicopata y las comunidatz que someteba?

L'exito de Negan ye l'exito d'Ayuso. En lo sistema politico-electoral actual lo mas important ye movilizar voto. Los parlamentos no reflexan la realidat social quasi nunca. La izquierda se gosa suposar mayoritaria a nivel social pero minoritaria a nivel parlamentario precisament por ixa incapacidat movilizadera. Ayuso consigue que la serie d'a politica madrilenya torne a prener intrés por lo intresant d'o personache que fa, u que ye. Proteche a los suyos, y fa sentir a muitos que fan parte d'ixe conchunto, tot y que no siga asinas. U que quieran medrar prou pa fer-ne parte. Fa servir qualsequier metodo, por inchusto u immoral que siga, pa conseguir los suyos obchectivos. Arrampla con qui y lo que calga sin importar-le mica las conseqüencias. Conseguindo antimás que toda l'atención se centre en ella. Y, seguindo con simils frikis, igual como en Mundo Mojo, aquí tamién gosa gubernar qui mas audiencia consigue. Lambán u Beamonte, manimenos, y por trayer eixemplos de casa, serían ixos ixautos personaches d'a cinquena temporada.

Aviso de Spoiler. Negan acabó redotau. Y a l'arreu vinió unatra menaza pa las protas d'a serie. No sé si IDA acabará redotada. Aspero que sí por las amigas y compas que viven por ixas tierras. Veyeremos, si caye, si la dreita espanyola le da mas capitols u busca belatro personache nuevo que le dé audiencia.

No sé si ye deseyable ixa politica de personaches y aparaterismo, pero ye la que nos ha tocau de vivir. No sé si la solución ye fer servir las mesmas ferramientas y construyir en la izquierda los nuestros propios personaches. No sé si ye ixo lo que preba de fer en bella mida Pablo Iglesias. Y, sobre tot, no sé las conseqüencias que tendría fer-lo.

jueves, 18 de marzo de 2021

Candidaturas, protagonismos, partitocracia y sentius de voto

Lo n-eno tierratremol plega en la politica espanyola con tot l’empandullo de Murcia, fendo remerar ixa canción de Cistits & the pajer. En una d’as replicas, Pablo Iglesias amaneixe de rapiconté y se presienta pa president de Madrit, que como vale un valer, igual le tiene una administración que atra. Que vicepresidida una, vicepresididas todas. Como a tantas atras personas, la maniobra m’ha pareixiu intelichent, conseguindo fer revilcar lo partiu en un puesto a on que yera en las tres pedretas y esbarrando lo debat ent’os intreses de Podemos, que bien dificil yera. Precisament ixe feito, lo cambio de tendencia derivau d’un simple cambio de candidato, ye una d’as cosas que m’ha trucau mas l’atención dende fa muito. En ista ocasión por no identificar-me-ie, y entender malament ixos cambios tant radicals en lo sentiu de voto porque i haiga un candidato u atro. No recuerdo haber cambiau nunca en la mía vida lo voto porque lo primer puesto d’a lista lo ocupase fuleno u mengueno. Manimenos, ye qualcosa bien común y que puet fer chirar de tot lo panorama politico. De reflexions sobre lo tema, no me’n falta.

¿Qué ye lo que importa, la candidata u lo programa? Si lo que votamos son unas ideyas, un prochecto politico, que la papelamenta la faiga una u atra persona, a priori, habría de tener-nos igual. En lo sistema partitocratico que tenemos - u patimos - se suposa que se treballa en equipos. Por un regular asesoraus por tecnicas que conoixen l’aria de treballo. Ixo fa posible que chent sin relación profesional son la medicina pueda estar consellera u ministra de sanidat sin que ixo signifique que lo faiga millor u pior que una sanitaria. ¿Qué aporta alavez la primer persona d’a lista electoral? ¿Ye nomás una imachen? ¿Bella mena d’actriz? ¿Una comercial encargada de vender un producto? ¿Una comunicadora, una divulgadora que simplifique lo embolicau luengache politico a termins que l’espectador meyo de Sálvames, Ana Rosas y Hormigueros pueda entender?

Lo debantdito sistema, lo partitocratico, tien como totz virtutz y defectos. Una d’as primeras, en la mía opinión, ye precisament que tienga igual qui represiente a lo partiu, ya que i hai una ideolochía y una linia politica dezaga. Las personas pueden cambiar d’opinión en un petén, se pueden mercar, u simplament, reblar debant d’as dificultatz d’a politica. Las personas que representan a los partius han de (u habrían de) respectar la voluntat d’a organización y d’as votants y aplicar lo programa. Manimenos, en ixe mesmo sistema, lo cargo perteneixe a la persona y no pas a la organización. Isto provoca problemas como lo transfuguismo que tant bien conoixen tanto en Madrit con Tamayo como en Aragón con Gomáriz, y que agora entre Ciudadants ye una pasa que s’apega mas que la covid anglesa. Las listas ubiertas se proposan a ormino como solución, ya que sí que votaríamos a la persona candidata. Con lo mas que probable periglo que ixo esdevenise un concurso de popularidat. Pocas vegadas, no sé porqué, se proposa un cambio a l'inversa, que los puestos perteneixcan a lo partiu y no pas a la persona. Tamién tendría conseqüencias indeseyebales, asinas que talment ista siga una solución de compromís.

Baixando t’a realidat, a on que la teoría empecipia a fallar, nos trobamos con la estructura interna d’os partius, organizaus en familias, corrients u como se le quieran clamar. Astí ye a on que empecipia a prener mas forma la importancia d’a candidata, representando por un regular a la famiglia que tienga la mayoría interna, habendo ganau lo congreso, asembleya u lo que cada organización tienga. Lo PSOE ye particularment curioso en iste aspecto, tenendo una variación ideolochica interna prou gran, tanto a nivel discursivo como estetico. A sobén me foi cruces de que Javier Lambán, Roberto Fernández u Grande-Marlaska compartan organización con Ximo Puig, Cristina Narbona u Marcelino Iglesias que, sin tener-les mica aprecio, tienen perfils bien diferents a los tres primers. En la izquierda a la zurda d’o PSOE, que la familia que gane lo proceso siga una u atra puet mesmo trencar la organización y orichinar una nueva opción que pareixe radicalment diferent pero actua estraniament igual en quasi tot.

Izquierdas y dreitas se diferencian en lo suyo comportamiento electoral de muitas maneras. Una d’ellas, la disciplina de voto. Lo blog de societat anonima escribió fa anyos un articlo a on que postulaba que la dreita espanyola votaría a un ornitorrinco y i soi d’alcuerdo de tot. Lo PP podría meter de candidato a lo mesmo Bárcenas u a una inanimada barra de carbono que tendría, si fa u no fa, lo mesmo resultau. La izquierda, manimenos, nos la pillamos con papel de fumar una vegada mas, y nos cal una candidata immaculada, que vienga refirmada por un proceso participativo alto u baixo representativo, que arrocle a toda la militancia y que traiga sangre d’unicornio d’a tuca mas alta de Mont Excelencia. Y si, en cuentas d'a primera ye la segunda tuca en altaria, ya nos pensamos si votar-le u no.

Asinas que, encara que no lo entienda, l’afer d’una candidata potent ye important. Bien important. En la izquierda mas que no en la dreita. Y por ixo, porque los partius lo saben, s’ha feito servir arrienda lo recurso de meter en los primers puestos d’as listas a personas y personaches independients, con reputación, fama y/u trascendencia, que puedan movilizar ixe dificil voto de l’exquisito votant cucho. Las campanyas se centran alavez en la persona y no pas en lo partiu u lo prochecto ideolochico. Y ya no votas a CHA, que votas a Labordeta. Ni a Podemos u a Mas País, que votas a “lo codetas” u a Errejón. Mesmo las siglas mutan de PSOE a ZP quan lo nombre d’o partiu ye una mica por tierra. Bella vegada, ixas candidaturas estrela sisquiá son militants d’o partiu, con la lochica carranya d’a chent que i leva treballando a saber qué anyos. ¿Qué diz d’una organización haber d’ir a escar a la persona que la represiente difuera d’as suyas filas? ¿Cómo le parla ixe comportamiento a la suya militancia?

Que a mes y meyo d’unas eleccions, un simple cambio de candidatura pueda fer chirar lo scenario electoral ye qualcosa que me cuesta entender pero que pareixe prou cutiano. Lo mundo politico d’agora funciona a una velocidat prou mayor que no antes. La trachectoria de Ciudadanos en ye buen eixemplo. Las enqüestas no valen ni brenca ni meya debant d’un electorau que, a ritmo de twitter, fa trending topic una u atra opción politica d’un día t’atro. Los candidatos y candidatas son mas influencers que ideologas, mas presentadoras que teoricas, mas show-women que chestoras.

Talment isto no siga ni bueno ni malo, sino simplement una circumstancia que cal asumir. Si l’equipo, las personas que prenerían las responsabilidatz de chestión, son las adequadas, ¿qué importa si se destina a una d’as personas d’a candidatura a un papel nomás mediatico? ¿No ye nomás unatra especialización mas en ixa tendencia antirenacentista que vivimos habe tiempo? Levando-lo un poquet mas enta alla, ¿no se podría profesionalizar de tot y que la candidata sisquiá plegase a tener cargo politico? ¿Que s’ocupase de fer mitins y entrevistas pero no ocupase lo suyo posiento en l’administración que la trigase?

Seguiré sin entender ni compartir que s’apueste tanto por los personalismos en los partius, ni por candidatas estrela. Pero lo feito ye que ye una manera de movilizar voto que funciona muito y bien. Las personas que militamos en organizacions d’izquierdas habríanos de preguntar-nos cómo y por qué. Y si queremos cambiar-lo, por coherencia u estratechia, cómo habríanos de fer-lo, u mesmo si ixo ye posible. Tanimientres, entre que trobamos atras ferramientas millors, habremos de fer servir las que tenemos.

jueves, 7 de enero de 2021

La posibilidat d'un gubierno UP-PSOE

Diz una mesacha en Twitter Para la próxima vez votad para que UP mande y sea el "PSOE" él que ayude. Nos irá mejor y tot pareixe nomás una qüestión numerica. En lo nuevo scenario electoral espanyol, de cinco grans partius estatals beluns asumen que lo partiu mas votau, de l'arco parlamentario que siga, se refirmará en los menos votaus y que ixo sucederá d'una manera quasi automatica como, de feito, ye pasando en muitos gubiernos autonomicos. Muita chent que tenemos una simpatía no amagada por Unidas Podemos hemos pensau a-saber-las vegadas en ixe scenario. Un gubierno de UP refirmau por lo PSOE, a on que se suposa que sí que se imposarían ixas midas d'izquierda socialdemocrata que nos aconhortaríanos con veyer bell día y que amaneixeban como irrenunciables en los programas politicos d'as diferents convocatorias electorals. Manimenos, ¿ye ixo posible?

Ixe deseyo, ixas alufras que nos femos - u nos febanos - s'ha alimentau de man d'os quadros podemitas quasi dende lo suyo naiximiento. No fa tanto tiempo bi heba enqüestas que pronosticaban lo famoso sorpasso, una parola que tasament s'heba ascuitau en los telediarios dica ixe momento. Ixe vocablo nos levaba a ixa situación a on que la izquierda espanyola, toda ella, ganaba las eleccions y UP teneba mas votos y/u diputadas que PSOE. Nunca no se planteyó la mayoría absoluta, lochicament. Si ixo hese pasau, que bien dificil yera, soi seguro de que ni Pablo Iglesias ni garra atro dirichent de Podemos hesen acabau de president d'Espanya.

No ye nomás un barrunto, u una maldición. Ye basau en lo que hemos visto y veyemos por cada día. Todas presenciemos la caboliosa campanya mediatica a favor d'un pacto PSOE-Ciudadanos antes d'o gubierno actual, a pesar d'aquell chilo de "con Rivera, no" que feban las militants "socialistas" en la siede de Ferraz. Ascuitar la SER u leyer El País cada vegada que Podemos u belún d'os suyos ministerios insinua una mida que menace ni un poquet a los poders economicos ye presenciar un manual d'a mas primaria manipulación periodistica. Con tot y con ixo, y a pesar de totz ixos entrepuces, lo gubierno PSOE-UP naixió y, por agora, contina vivo. Me pienso que por prou tiempo, antimás. 

Pero si la situación se chirase, si UP hese pasau, u pasase en lo futuro a lo PSOE, ¿farían istos zaguers de chanca como son fendo los moraus? Cal que no. Antes refirmarían un gubierno d'o PP. No ixuplidemos que la suya abstención ya fació president a Mariano Rajoy una vegada. Mesmo en la fuga d'os movimientos de compleganzas arredol de UP, con Colau y Carmena tot lo día en la tele, y ZeC ganando las eleccions en Zaragoza, lo refirme socialista estió radiu y pasó por poco la simpla investidura. Por quatre anyos fació mas d'oposición que de companyer d'ideolochías, tot y que tanto ZeC como UP s'esbaforon dica limites mas que asumibles por l'electorau y los cargos d'o PSOE.

No sé si la estratechia de Podemos refirmando a lo PSOE por micazas ye l'adequada. Lo tiempo lo dirá. No sé si se conseguirá nunca lo sorpasso, ni qué pre ideolochico caldría pagar pa conseguir-lo. Pero muito han de cambiar las cosas pa que bell día un gubierno autonomico u estatal de UP refirmau por lo PSOE siga posible. Sí que tienen razón los podemitas en una cosa que dicioron y que talmen copioron a belún y ye que "lo PSOE no fa, se le obliga a fer". Con diputadas a la suya cucga, prou que sí, pero sobre tot con movilización y presión social.

sábado, 12 de diciembre de 2020

Luitar solenco

Fa poco leyeba a un conoixiu fer-se a bamba de “estar un francotirador” y de “no casar-se con dengún”, prebando de fer veyer una suposada independencia u neutralidat en un conflicto. Ixa ye una actitut bien común y que cada día cuento que s’ixemena mas. L’individualismo, potenciau por lo trunfant neoliberalismo, ye ganando espacios por cada día y la organización y lo colectivo resiste de mala manera. Me sorprende, manimenos, las personas d’izquierdas que prenen ista actitut como buena u mesmo rebelde, proclamando-se lupos solitarios, ronins, James Deans d’a nuestra era.

Mesmo la metafora ye mala. Un francotirador, por un regular, ye una parte mas d’un exercito u un cuerpo armau y, como tal, fa parte d’un equipo y cumple las ordens d’os superiors u d’a persona que los organice. No s’adedica a foter tiros concieterament a qui le rote. Los lupos solitarios pateixen a-saber-lo ya que, igual como los humans, son sers socials que aprecisan d’atros companyers pa poder vivir. La prioridat d’un lupo solitario, precisament, ye trobar companyers pa formar una nueva familia. Mesmo los ronins, samurais sin amo, no ye que no en tenesen porque no queresen servir a dengún. La mayoría yeran por herencio u por haber estau refusaus por lo suyo sinyor.

Los sers humans somos sers socials. Aprecisamos d’atros d’a nuestra especie pa sobrevivir y relacionar-nos. La soledat ye causa de muitismas malotías. Ye toda una pasa d’o nuestro tiempo que prebamos, conscientement u no pas, de combatir por cada día. Prou que aprecisamos momentos pa nusatras mesmas y que i hai chent mas solitaria que no atras. Pero ixa necesidat ye present y incontestable.

La izquierda radical ye una opción minoritaria. D’ixa circumstancia, indeseyable por definición, pareixe que se'n haiga feito virtut. Femos, a sobén, un exercicio de superioridat moral a on que somos las que “nos salimos d’o rabanyo”, las que hemos “ubierto los uellos”, como si toda la chent que fa parte d’as opcions mayoritarias no tenese criterio propio. Que en muitos casos ye asinas y no pas en muitos atros. Ixe sentimiento d’estar mas agudo que no dengún se leva ta l’entorno cercano y, qui no milita en garra cabo se veye a ormino a si mesmo como un ser de luz, immaculau, que puet y quasi ye en la obligación de sinyalar tot lo que fan mal los colectivos y los "sers alienaus" que en fan parte.

Fer parte d’un colectivo u d’una organización sí que ye una virtut. Significa estar capable de chuntar-te con atras personas con los mesmos intreses, de debatir, de construyir chuntas y de conseguir cambiar la realidat. Nomás en colectivo se pueden cambiar las cosas. Lo mito de “la persona que lo cambea tot” ye por un regular ixo: un mito. Acatar decisions colectivas no significa renunciar a los prencipios d’un. No ye casualidat que los neoliberals y lo cunyadismo de toda mena se califiquen tant a sobén como “librepensadors”, acumulando-se una pretendida independencia ideyolochica que les aparta d'a resta, corderetz que repetimos lo que diz l'asembleya, comité u lo que tiengamos. L’individualismo ye precisament lo que define a uns y atros.

Las organizacions d’izquierda no son, u no habrían d’estar, que medios pa conseguir los nuestros obchectivos. No son, u no habrían d’estar, capilletas dogmaticas a on que respuliar un amén a lo que digan los liders - electos u “naturals” - si no espacios de debat. Fer parte d’una no ye un voto relichioso que te i vincle pa cutio, sino entender a on se puet fer mas honra en cada momento d’a vida y d’a luita. Garra organización no ye perfecta, igual como garra human no’n ye. Pero la fuerza d’a clase treballadora ye precisament en lo suyo numbro y en la suya capacidat organizativa. Cadaún no puet guaire, chuntas lo podemos tot.

Treballar en colectivo ye dificil, prou que sí. Implica renunciar a cosas, aguantar a chent que talment no estomagues, haber d’explicar un ciento de vegadas cosas que veyes caboliosas, tricolotiar-te, perder tiempo, niervols y mesmo diners. Ye en muitas ocasions una fuent de stress emocional. Pero lo capitalismo ye un enemigo bien poderoso y dengún no dició que fuese facil redotar-lo. No ye casualidat que dende lo neoliberalismo, a traviés de toda la suya producción ideyolochica y cultural, se fomente terne que terne ixas actitutz en contra d’a organización colectiva. Lo raro ye que tanto royo comparta ixa envista.

martes, 17 de noviembre de 2020

Ya lo sabeba yo

Yera una d’ixas chentas a on que yes prebando terne que terne que no salgan temas polemicos. Podemos charrar d’as nuestras vidas, de cine, de l’orache u de bell viache que haigamos feito, tot y que agora se’n fa bien pocos. Podemos charrar de qualsequier cosa pero, como tantas atras vegadas, belún decide que va a fer un d’os suyos mitins. Simplament la suya actitut corporal, lo suyo cenyo de profe de clase machistral ya me va prevenindo. Con la enchaquia d’o mal estau d’o Pabellón Puent d’a Expo empecipia a explicar tot lo que se fació mal en ixos anyos, cómo se malfurrioron capazos de diners y quánto furtarían los que t’a part d’alavez yeran en las institucions. Por una vegada, soi d’alcuerdo con ell, asinas que no miro d’esbarrar lo tema. Tot lo rato que siga con ixo no me da ferrete con atras cosas. Yera cabolioso, diz, que iban a furtar y que tot ixo d’a Expo sería un chandrío economico. Y guarda que yeranos avisaus dende lo 92. Ya se veyeba venir. 

Remato la chenta contento por no haber teniu zaragata y marcho enta casa. Por lo camín voi pensando en lo d’a Expo y paro cuenta d’o mitin. Siempre me pasa ixo. A l’inte no soi capable de responder a muitas d’as cosas que me diz, pero malas que deixamos de veyer-nos, ya solet, se m’ocurren un ciento de maneras de fer-lo. Remero los anyos d’antes d’a Expo, quan bells quantos nos manifestabanos en contra d’o macroevento, d’os gatos y fastos y d’as infraestructuras absurdas y alertabanos de que ixo, como tantas atras cosas y como tantas atras vegadas, no sería so que un negocio pa bells poquetz que pagaríanos la resta. Ell, como la mayoría de ciudadanas d’A Inmortal, nos clamaba en aquellas envueltas radicals antitot. Deciba que yeranos en contra d’o progreso y d’a graniza oportunidat que suposaba pa la nuestra ciudat. Nunca no le sentié ni una sola critica y mesmo, quan empecipié a treballar-ie, en la Expo, podeba endevinar ixe argumentario d’o facherío seguntes lo qual las activistas d’izquierdas nomás podríanos treballar en cooperativas de sucos ecolochicos u pareixiu.

Soi seguro de que no ye hipocresía. Realment pensará que ell avisó d’o chandrío Expo. Igual como con tantas atras cosas. Lo cerebro humano ye asinas. Filando lo que acababa de pasar, remeraba tamién como, no en fa tantos d’anyos, negaba lo factor antropolochico en lo calentamiento global. Comulgaba con todas las ideyas negacionistas que antes mas yeran mas ixemenadas y que hue tasament sobreviven entre los conspiranoicos mas furos. Agora me l’esmachino, como un moderno Fernando VII, decindo “Marchemos francament, y yo lo primer, por lo camín d’a luita contra lo calentamiento global”.

Nunca no reconoixerá que tenebanos razón. En lo d’o calentamiento global, en lo d’a Expo y en tantismas cosas que la izquierda radical, los movimientos vecinals, ecolochistas, feministas y tanta chent que calificaría de periglosas comunistas hemos avisau antes que no dengún. ¡Tenemos razons y razón tant a sobén y nos lo reconoixen tant poco!

Sisquiá, talment, bell día, descarten pa cutio rematar la obra d’o pantano de Yesa, l’augua no plegue a emplir l’entibo y empecipie un proceso chudicial y politico pa que totz los culpables de tot lo que ha pasau en istos anyos paguen por todas las irregularidatz y irresponsabilidatz. U qualsequier atro caso pareixiu. Se me mirará, con suyo cenyo de profe de clase machistral, y me dirá que ell ya yera avisando d’o chandrío de Yera antes quasi de que lo prochectasen. M’aconhortaré con haber teniu razón y si me veigo con ganas y batallero talment le explique la zaguer causa que desfiendo por si, vinte anyos dimpués, quier fer-se la bamba d’haber-lo visto venir dende lo primer día.

domingo, 15 de noviembre de 2020

PSOE Club de futbol

Si una persona u una organización ye d’izquierdas u de dreitas cal que lo digan los suyos actos y no pas lo que dicen. Lo PSOE leva decadas contrimostrando que la S y la O d’as suyas siglas son mas postureo que atra cosa. Un deseyo mas que una realidat. Una identificación estetica mas que unas conviccions politicas. Manimenos, entre lo suyo electorau, votants y militants, si que ye verdat que se troba chent con una ideolochía a la zurda d’o suyo propio partiu. Bella vegada bien a la zurda. En un espectro a sobén mas cercano a la socialdemocracia de Podemos que a la practica politica d’o PSOE.

Me resulta bien curiosa la distancia que i hai entre la militancia d’os partius y los quadros suyos. Particularment en lo caso d’o PSOE. Quan escribo isto acabo d’ascuitar una entrevista en la radio a García Page, president de Castiella- La Mancha, sobre la negociación d’os presupuestos espanyols. Yera una persona que tasament conoixeba y que nunca no heba sentiu parlar guaire. La impresión ye la mesma que tiengo con Lambán u con tantos atros personaches d’o PSOE local, nacional y estatal. Quan los sientes charrar, si no t’amuestran lo suyo carnet de partiu, dubdaría prou si militan en lo PSOE, lo PP u Ciudadanos. Lo discurso suyo encaixaría perfectament en qualsequier d’ixas organizacions.Y pienso en qué les ha levau a fer parte d’o PSOE y no pas d’o PP u Cs.

Fer-se d’un equipo de futbol, por un regular, no ye una opción razonada. Conoixco a poca chent, probablement dengún, que siga d’un equipo de futbol porque realment piense que ye lo millor. De cutio, la militancia futbolistica “te toca”. La tuya familia ye de tal club, u te fas d’o d’a tuya ciudat, u trigas, quasi por azar, una d’as dos opcions oficials de l’Estau: Madrid u Barça. Barrunto que muitos d’os quadros d’o PSOE, y tamién parte d’a suya militancia, i son por “futbolistica”. Porque sí. Porque toca. Porque les fa goyo la politica, y de bell partiu t’habrás de fer. Que i militan porque una serie de circumstancias d’entorno familiar u social les habrán levau ta ixa organización y no pas t’atra a on que serían igual de comodas. No s’entiende si no, que los suyos discursos sirvan pa partius que se suposan antagonicos.

I hai chent que funciona asinas en totz los partius y en toda mena d’organizacions. Que ye mas una qüestión de “trigar equipo” que una posición ideolochica razonada y reflexionada. Pero probablement, d’os partius con representación politica, ye lo PSOE a on que mas acusau veigo iste rasgo. Un partiu a on que tiengo la sensación de que a la suya militancia les faría goyo d’estar de Podemos y a los suyos cargos de Ciudadanos. Si no fuese porque “sevillista seré hasta la muerte…”

miércoles, 30 de septiembre de 2020

Fachas de finals de setiembre

En zagueras no he escrito guaire en lo blog asinas que pensé en reprener ixo que feba habe anyos de “Lo millor d’a semana”, una serie d’articlos que publicaba charrutiando sobre las noticias semanals. Ubrié la mía libreta y empecipié a apuntar l’actualidat mas comentable. En tres días ya no adubo. Lo facherío va varrenau, argüelloso y arramplando con tot. Y no sé quan les aturaremos, quánto nos costará ni quánto tiempo tardaremos a reconstruyir lo mas basico. Agora que tenemos lo gubierno-mas-progre-d’o-cosmos, tanto en Aragón como en Espanya, ye precisament quan la extrema dreita ye marcando la suya achenda de manera mas fura.

Diz Casado que totz los espanyols votoron a lo rei. Cuento que la sola sincusa pa ixa sanselada ye que lo referendum constitucional. Ixe que lo mesmo Adolfo Suárez reconoixió que i heban feito trampa, que yera pa unatro rei, pai de l’actual, que ha espipau d’o suyo reino con los nuestros diners, y que buena cosa d’a chent que lo votó ya ha muerto. No ye que no se permita un referendum sobre la monarquía, ye que sisquiá se permite preguntar por lo tema en las enqüestas d’o CIS. ¿Qué mena de problema tien Espanya con conoixer la opinión d’os suyos ciudadans? Ni con la monarquía, ni con la organización territorial de Catalunya y ni sisquiá con lo nombre d’a mascota d’a Expo.

Mas cerqueta, en la mía ciudat, PP y Cs, encantaus de tener a V0X como companyers de viache pa que esgramaquen lo que ells no s’atrivirían, le niegan estar fillo predilecto a Fernando Simón entre que le dan lo mesmo titol a un bispe y a la policía local. V0X ye veniu a fer petar mesmo consensos tant firmes - y de vez fatos - como lo nombramiento d’os fillos predilectos que siempre s’heba feito por unanimidat se proposase a qui se proposase. Y lo fan con un scientifico que teneba meritos muito antes d’estar portavoz de no cosa. Ya dició Millán-Astray, un d’os referents d’ista chent, ixo de “muera la intelectualidat” y mesmo en qüestions inocents como ista aplican la suya ideolochía.

A Rodrigo Lanza le repiten lo chuicio dica que salgan lo que ells quieren. Los medios siguen dando ferrete con los estirants que nunca no amaneixioron. La que no i amaneixe nunca, en los medios, ye la navalla que diz que fació servir. La suya ideolochía, que califican de “anti-sistema”, pareixe ya parte d’o suyo nombre. La de Víctor Laínez nunca no la sabremos por ixos mesmos medios. ¿Por qué ye important en un caso pero no pas en l’atro? Tanimientres, los de Bankia libres, a un abusador de menors de l’Opus los suyos companyers de secta le rebaixan la condena de 11 a 2 anyos y chovens d’Altsasu siguen en la garchola, dimpués de 1400 días, por una zaragata en un bar.

No i hai mas fachas que antes mas. Ni s’han radicalizau, me pienso. Son los de siempre y con las ideyas de siempre. Pero s’han sacau la mascareta - en tot los sentius -, las vergüenyas y los complexos y agora nos marcan l’achenda. Incluyiu iste mesmo post.

No tiengo la solución a isto, ni sé cómo fer pa que la izquierda organice una respuesta que nos permita cambiar la nuestra realidat cutiana y ganar la batalla cultural. Que las nuestras valors tornen a estar presents y que se charre menos d’okupacions inexistents y mas d’os inexistents dreitos laborals. Yo no lo sé, pero regular que i hai chent leyendo isto que sí. Aspero las vuestras aportacions.

lunes, 17 de agosto de 2020

Aznar, la pasa y la responsabilidat individual

¿Quién te ha dicho a ti las copas de vino que yo tengo o no tengo que beber? Déjame que las beba tranquilo, mientras no ponga en riesgo a nadie ni haga daño a los demás. Jose María Aznar, ideologo

Quasi dende que empecipió la pandemia a estar pandemia, quan deixó d’estar una groma d’internet, qualcosa aluenyada que nunca no nos tocaría de cerca, s’ha feito clamamientos terne que terne a la responsabilidat individual. La culpa d’a pasa, d’os brotes y los rebrotes va acumulando-se a lo colectivo de personas que les tiengamos quimera, u que nos digan en los medios que les ne tiengamos. Han culpau a las feministas, a las que feban botelladas, a las familias con catrinalla quan les deixoron salir a fer gambadas, a las runners... Por la nuestra parte, tamién acumulemos la culpa a los cayetanos u turistas y agora a la magufalla que se manifestó l’atro día por Madrit.
Por la mía experiencia, veigo que los puntos mas periglosos son los centros de treballo y los sistemas de transporte colectivo. Y, lochicament, los centros d’estudios quan tornen a ubrir las puertas suyas.

¿De quí ye la culpa d’a pasa? ¿Ye de l’administración? ¿D’as ciudadanas y ciudadans? ¿D’os chovens? ¿D’os viellos? ¿De Carmen París?

Prou que me pareixen bien los clamamientos a la responsabilidat individual. Si todas seguisenos todas las recomendacions punto por agulla, tot lo tiempo y en toda circumstancia, la pasa sería controlada fa tiempo, suposo. Son menester, antimás, ya que garra gubierno ni sociedat puet controlar lo que la la resta tot lo tiempo. Ni debe, ye cabolioso. ¿Pero dica que punto podemos demandar responsabilidat individual a una sociedat educada dende fa decadas en l’individualismo mas brutal? Una sociedat que se le ha amostrau que los suyos deseyos han d’estar por dencima de qualsequier consideración por lo bien común. Lo colectivo nunca no importa. Ye un estorbo. Cal baixar los impuestos y desmontar la sanidat y educación publicas y que cadaún se pague lo suyo. Levar l’auto a 180 por l’autopista y con quatre vins te fa un superheroi debant d’os tuyos amigos d’o bar. Si yo quiero ir a treballar chusto lo día que se fa vaca, garra sendicato me puet sisquiá informar d’as conseqüencias. Los dreitos individuals penden basicament d’o que podamos pagar.

Vivimos en una cultura a on que dende fa muito s’educa asinas en los medios y los contenius d’entretenimiento de masas. Pensar que un responsable politico, mesmo con un aparato mediatico dezaga, puet fer cambiar ixo en tres discursos ye de belulo. Y creyer que funcionará, una temeridat.

Si de verdat isenos a salir d’isto millors, que cal que no, ixe sería en la mía opinión lo cambio mas important a conseguir. Entender, u fer entender, que las accions individuals tienen repercursions en las vidas d’otri, y en tot lo colectivo a la fin. Que la irresponsabilidat d’una persona nos hode a todas, que la falta d’educación u sanidat de calidat pa parte d’a población afecta a toda la población, no nomás a ellas. Que no cal confundir libertatz y dreitos con concietos y deseyos. Sisquiá d’agora entabant s’educase y s’insistise en lo important d’a responsabilidat individual y d’os dreitos colectivos. No nos fará lo morro cló.

miércoles, 11 de septiembre de 2019

Reparto de culpas

En tot conflicto, en toda negociación fracasada entre dos u mas partes, ye practicament imposible que la culpa d'o fracaso siga de tot d'una d'ellas. Siempre, a posteriori, en femos analís y nos preguntamos quál hese estau lo resultau d'haber reblau en tal u qual punto, d'haber preso iste u ixe camín. Pero bi ha un razonamiento, prou común en un tiempo a on que las equidistancias tienen una inmereixida napa de racionalidat, que me pareixe tant falaz como perigloso: lo reparto d'a culpa a partes iguals.

Ye prou común, como deciba, en toda ixa chent que le cuesta de prener partiu. Los de "ni zurdas ni dreitas", "ni masclismo ni feminismo", y asinas asinas. Pero no cuesta guaire de trobar-lo en seguntes qué afers en chent que se posiciona en muitas atras qüestions politicas. "La culpa ye d'os dos". U d'os tres, u d'as partes que bi haiga en lo conflicto. Ye una posición comoda, a on que no te retratas. ¿Dos partes? Fifty-fifty. Totz son culpables (fueras de qui lo diz, prou que no) y son igual de culpables. Igual como ye practicament imposible que nomás una d'as partes tienga la culpa d'o fracaso, me pareixe que en ye que todas tiengan exactament la mesma cantidat de culpa.

Asinas que unatro d'os retos quan nos trobamos con situacions asinas ye discernir quí tien qué cantidat de culpa, y por qué. Porque, como en tot, si fallamos en lo diagnostico, fallaremos tamién en lo remedio. No se tracta de martiriciar a qui n'haiga teniu mas. Se tracta de reconoixer culpables y errors pa no repetir-las en lo siguient conflicto que a fe que arribará, porque a la fin, la vida va de resolver-ne, de conflictos.

Entre qui mantien ixas posturas, trobo dos menas de personas, u d'actitutz. La primer sería la de qui, debant d'un afer que no en sabe prou, u que le fa miedo de posicionar-se, prene la postura mas comoda. Ixe "totz malos" que pareixe que le coloca mesmo en una puesto de superioridat moral. "Viure vol dir prendre partit", deciban las CUP con a-saber-la razón. Y trobo muit pocas cosas hue que no puedas prener prou información como pa posicionar-te. Atra cosa ye que ixo siga incomodo. Prou que en ye.

La segunda ye la d'o falso equidistant, bien común en la sociedat actual. En que enfosas bell poco en la suya opinión sobre lo tema, trobas que, en realidat, ye muit posicionau con un d'os bandos, y que la suya posición publica ye simple postureo. Pa situar-se en ixa suposada superioridat moral debantdita. y, sobre tot, eludir la responsabilidat que tien lo suyo bando, repartindo-ne parte a l'atro.

Eixemplos de tot isto, en tenemos a boticiegas arredol de nusatras: la investidura fallida de Pedro Sánchez, los conflictos en lo (inexistent) movimiento en defensa d'a luenga, las listas separadas de Podemos y ZeC pa lo concello zaragozano... en totz ellos tiengo bien cabolioso quí tien qué parte de culpa. ¿Creyetz que todas las partes tienen la mesma? Yo no. Y probablement, tu tampoco.


martes, 28 de agosto de 2018

Historias d'un activista (0). Presentación

Teneba dondiando por la mia capeza dende fa tiempo empecipiar a recontar la mias experiencias en l’activismo, tanto politico, basicament en l’aragonesismo, como cultural, en la defensa de l’aragonés. Me faltaba un chiquet empentón, y una nueit de Pottokeo Aragonando me lo va dar. Asinas que dende agora, a las “Historias d’un cole de mosens” y las “Historias d’un IES publico”, se suman dos nuevas coleccions d’historias: Historias d’un chobenallo y historias d’un estudiant d’aragonés. Iré china-chana calando posts sobre tot lo que me ha iu pasando en totz istos anyos, sobre tot de lo más aluenyau en lo tiempo, que cuento que ye mas intresant y fará mas honra.


Todas dos experiencias empecipioron en calendatas pareixidas. Finals d’os novanta - primers d’os 2000. Estié d’ixos que mercoron tot lo pack: aragonesismo politico, luenga aragonesa, mosica folk, … Tot lo que levaba asociau la Chobenalla d’aquellas envueltas. Agora me pareixe toda una vida, pero en realidat nomas pasé en Chobenalla bell poco mas de quatre anyos. Dimpués sí que continé mas tiempo en Universidat - Colectivo Aragonesista, la organización estudiantil que tenebanos alavez.


Quanto a l’activismo cultural, estié bell tiempo prebando d’aprender aragonés de manera autodidacta, con materials que m’heban deixau y bell libro. Reblé a escape y decidié d’apuntar-me a clases. Acabé en Nogara, a on que cursé los dos cursos que s’ufriban y me’n facié socio malas que los rematé. Afortunadament, Nogara no tenió la mesma suerte que Chobenalla y hue contina estando la mia asociación.


La mia memoria ye horrible. Antimás, diz que lo cerebro humano preba d’amagar las experiencias dolorosas y, beluna d’as cosas que i vivié no estioron precisament dulzas. Prebaré de documentar-me en lo posible, pero la mayoría d’o treballo lo faré con los mios recuerdos, asinas que ye mas que prebable que m’entivoque u dé bell dato malament. Si ye asinas, comentatz-me-lo y prebaré de correchir-lo.

martes, 14 de agosto de 2018

L'alegría de l'activismo

“A tu que te fa goyo isto”. Asinas empecipian conversas arrienda con las amistatz que no fan parte de l’activismo politico, social u cultural, quan se refieren a ixos activimos a on que milito. U mesmo a atros que no, pero que fican en ixa mesma taleca “hippie”. Contina la conversa, por un regular, con una demanda d’información u d’aclaración d’o que han leyiu por prensa u les ha arribau por retes, pa que les de unatra envista diferent que no conseguirían por garra atra d’as suyas vías d’información cutianas. Agradeixiu porque me consideren un referent de cosas que no en soi, prebo d’alportar-les la mia opinión u los conoiximientos que pueda ufrir-les. Siempre sin correchir-les ixe “a tu que te fa goyo isto” y preguntando-me si de verdat creyen que m'estimo mas de baixar t'a manifestación que siga a fer una gambada sinsentiu por las carreras zaragozanas, que d'estar-me de charradeta en un bar, leyendo un buen libro u veyendo una buena cinta.

Ye evident que me fan goyo las luengas, y en concreto l’aragonesa. Tamién la historia y la politica prou que sí. Pero no pas l’activismo. Chunto a lo treballo, que me furta ueito horas (¡y gracias!) d’a mia vida, la resta d’o tiempo l’adedico en un porcentache altismo a las asociacions que en foi - u n’he feito - parte y a l'activismo politico, social u cultural. Bellas vegadas pa fer cosas que m’encantan y que faría de toda manera si no i militase, pero muitas atras de pur “mantenimiento”. Reunions eternas, locals que mantener, diners invertius, plataformas por la causa que siga, … Lo voluntariau ye pleno de fayenas incomodas, rutinarias, aburridas y, a soben, improductivas.

Personalment vivo en una contina angunia por no tener tiempo pa fer tot lo que quiero fer. Leyer tot lo que querría leyer, viyer tot lo que querría leyer, aprender mas luengas, viachar ta mas puestos. Agosto ye un d’os meses a on que, en suspender-se lo curso politico, vivo bella semana de mirache a on que tiengo tiempo pa yo mesmo. Pa ixe libro u serie que teneba pendient u pa ixa cursa que nunca no se troba un ratet pa fer-la. Me pregunto si no deixar-lo tot. No voi a tener mainada a qui deixar-les un hipotetico mundo millor. No tiengo una fuerte identidat “d’especie” que me leve a deseyar una vida millor a la futura humanidat. No tiengo un especial sentiu de trascendencia vital ni mica espritualidat. Podría deixar d’encarranyar-me terne que terne por las inchusticias que veigo, asumir que lo mundo ye de mal apanyar, y adedicar-me tot lo tiempo que me queda libre a chupir-me de toda ixa maravillosa cultura que atras van creyar pa que podese disfrutar-la.

Creigo que a soben las que perdemos siempre - no he teniu una victoria politica duradera en dos decadas d’activismo - nos construyimos un relato epico d’as nuestras luitas, porque nos fa falta. “La bellesa de viure la vida sense claudicar” que diz Xavi Sarrià en la suya canción Renaixem. Pa poder vivir en un estau permanent d’accions que nunca no tienen recompensas hemos de convencer-nos de que la propia luita ye una recompensa. Y prou que bi ha momentos maravillosos. Ye cabolioso que tenemos a muita d’a millor chent d’o mundo. Encara que dimpués nos tornen a redotar, u nos traicionen, cada victoria temporal tien una component emocional brutal que remeramos en los momentos a on que dubdamos d’o nuestro compromís. Fendo un simil futbolistico, somos un equipo de segunda que, de cabo ta quan, gana la Champions, pero dimpués le’n furtan y la venden en un azoque.

“A yo no me fa goyo isto”. A yo lo que me fa goyo ye leyer, lo cine, las luengas, los chuegos frikis, lo mont, pasar tiempo con la parella, las amigas, ... cosas asinas. Lo que no puedo ye quedar-me quieto veyendo como se le preta fuego a tantas cosas que amo. Quiero vivir lo que me queda de vida en un mundo con diferents luengas, con diferents paisaches, culturas y mosicas, … Un mundo que no te lo acabes nunca, variau, diverso, creativo, chusto. En unas condicions de vida decents. Sin necesidatz, sin miedos. Si lo mundo fuese como cal, las personas que saben de tot lo que m’importa tendrían tiempo y ganas d’amostrar-me sobre ixo. Y yo tendría tiempo pa aprender con ellas, y no habría d’estar luitando simplament por la nuestra existencia. Por lo dreito a disfrutar d’a diversidat. Si lo mundo fuese como cal, no caldría que pasasenos tantas y tantas horas d'o nuestro tiempo libre luitando por la nuestra calidat de vida y la de tanta chent que sisquiera puet permitir-se "lo luxo" de tener tiempo libre pa luitar por cosa.

Asinas que, escrito isto, desafogau ya, tornaré a escribir-me ixe recontamiento a on que bell diya vencemos a lo capitalismo-heteropatriarcal-acotolador-de-luengas-y-pueblos. Ubriré l’achenda, que ya tenemos setiembre a tocar, y iré marcando los diyas: “asembleya”, “chornada de limpieza”, “vermu solidario”, …. y tornar a empecipiar. Pero iste anyo sí. Iste anyo empecipiarán a cambiar las cosas.