Mostrando entradas con la etiqueta series TV. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta series TV. Mostrar todas las entradas

martes, 12 de septiembre de 2023

Valar dohaeris

La versión televisiva de Canción de chelo y fuego, Game of thrones, popularizó entre los suyos fans la frase Valar morghulis, que en alto valyrio, una d'as luengas inventadas de propio pa la obra, significa "toz los hombres han de morir". No soi seguro de si la traducción correcta en realidat sería "todas las personas han de morir" ya que, por eixemplo en la profecía de Azor Ahai se diz que se podría interpretar malament, por la diferencia de tratamiento de chenero en la luenga de Ponient y en valyrio y que, en cuentas de parlar d'o "principe que nos prometioron", se podría referir a "la princesa que nos prometioron" en referencia a Daenerys Targaryen. Ixo rai pa lo proposito d'iste post, pero lo deixo por aquí por aquello d'a inclusión, tamién en valyrio. 

La frasecica implió de camín lo repertorio d'os intensos que correban a decir-la con cenyo serio, la tuiteaban y mesmo se la tatuaban. Belún la deciba como sincusa pa chustificar asesinatos. Belatro pa interpretar-lo como una nueva versión d'o Carpe diem y fartar-se de farlopa. Yo siempre lo he visto como un clamamiento a la humildat, mas sabendo que Martin en la suya obra, lo mete en boca d'os hombres sin rostro, que no se puet decir que sigan tot lo día de borina.

La parte menos famosa, tuiteada y tatuada ye la respuesta a ixe Valar morghulis, que ye Valar dohaeris y que significa "toz los hombres han de servir". U "todas las personas" si la mía teoría ye cierta. Lo de servir, a los debantditos intensos, no les fa tanto goyo. Sí que lo he visto, bella vegada, referindo-se a la milicia. Entendendo ixe servir como lo que fan los soldaus u, en cheneral, cualsequier militar debant d'un mando superior. Confunden servir con obedeixer, cuan son conceptos bien diferents.

Levo toda la vida treballando cara a o publico. Prebando siempre de fer la vida un poquet mas facil a qui arriba a la mía fayena buscando lo servicio que dase en cada caso. Pa yo ye bien important ixe Valar dohaeris como lema de vida. Creigo que todas habríanos de pasar por treballos d'ixa mena en veyendo como tratan belunas a las personas que femos ixas fayenas, mas que mas a las cambreras, epitome d'o que parlo.

Dimpués, manimenos, pienso en la educación emocional que recibimos, en tot l'individualismo que tenemos arredol y creigo que talment ixo tampoco no funcionaría. I hai muitas personas poco feitas u disposadas a sentir empatía. Pasa con la mili, a on que los fans d'o Valar morghulis que la patioron, deseyan que la chovenalla d'agora la faiga pa que se joda como se jodioron els. Si s'obligase, por eixemplo, a que todas pasasenos por un "servicio hostelero obligatorio", soi seguro de que pocas aprenderían cosa y que se les seguiría tratando como a la mierda. Deciban que la pasa d'a covid nos faría millors personas y que aprenderíanos la valura d'a salut publica y ya veyez.

M'encantela lo de Valar morghulis / Valar dohaeris, que tanto s'asocia a ixos hombres sin rostro: silenciosos asesinos con toda una filosofía y background creyaus por un d'os millors escritors de literatura fantastica. Creigo que, como en toda buena obra de fantasía, i hai muito que pensar-ie, y ista ye una d'ixas cuestions. Pero i hai vegadas que me foi cruces de cómo entienden beluns lo que yo leigo d'una manera bien diferent. Asinas que valar dohaeris y amabilidat con lo sector servicios, por favor.

viernes, 4 de noviembre de 2022

Anillos, poder y falta de paciencia

M’he visto Los anillos de poder y coincido con la mayoría d’as criticas:  ye lenta, con tramas que pareixen no tener guaire sentiu y poco emocionant. Ye decir, perfectament tolkieniana. Quan de chiquet leyeba El señor de los anillos, me costó varias prebatinas pasar tot lo catenazo de Tom Bombadil y aguantar las aburridismas descripcions de paisaches. Valió la pena. A l’arreu de tot ixo veniba la graniza aventura que nos recuenta, la emoción d’o viache de cada personache, la visita a la milenta de scenarios miticos habitaus por sers terribles… tot lo que tanto amamos d’a obra alazetal d’a fantasía heroica. No bi heba, t’a part d’alavez, una parrafiquera de fans que, en rematar lo primer tercio d’a obra exichisen que bi hese mas batallas, que no tornase a salir Tom Bombadil, que resucitasen a Boromir u que le dasen mas profundidat de personache a Pippin a qui no troban las suyas motivacions. Si Tolkien escribise hue LOTR, sería un fracaso comercial seguro y no arribaría a publicar Las dos torres, u pasaría d’amagatons por los repalmars d’a botiga de Gigamesh.

Nos febanos a-saber-las alufras con l’anuncio d’a serie. Talment masa. Cuento que ixe ye estau lo gran problema. Asperabanos que me sé yo y nos hemos trobau con un ritmo masa pando pero que me pienso que yera construyindo una historia verdaderament gran. U no pas, pero agora ya nunca no lo sabremos, ya que lo fandom ha venciu y Amazon, la que paga la fiesta, ha anunciau que fa fuera a los suyos showrunners y que baixará lo presupuesto d’as siguients temporadas. Dos grans errors, en la mía opinión. Sí, la primer temporada no ye la gran historia epica que barruntabanos, pero ye una buena historia. No nos deixa en candeletas con grans cliffhangers, pero sí que va deixando simients que podrían fer buenos fruitos. Yera una temporada correcta. Cosa que no ye tant facil.

Yera, antimás, una primer temporada, que por un regular no puet fer que presentar los personaches y l’entorno. Si la historia que quiers recontar en tien tantos, de personaches y de scenarios, aprecisas muito mas que istas ueito primeras horas. Con unatra serie de raso diferent tenié la mesma sensación que con ista. La primer temporada yera lenta, aburrida y mica emocionant. Manimenos aguanté, ya que tot lo mundo me deciba que valeba la pena, que m’acabaría fendo goyo. Hue ye una d’as mías series favoritas: Breaking bad. Sin ixa primer temporada, la resta, las que fan gran a la serie en conchunto, no serían posibles. Ye verdat que con lo presupuesto de toda la primer temporada de Breaking bad no da ni pa pagar lo CGI de tres minutos de Númenor, y tamién ye astí buena parte d’o problema.

En lo fundo de tot isto i hai un problema mas gran, que ye lo caso que se les fa a las fans d’as obras de ficción. Los anillos de poder ha teniu unas audiencias sobrebuenas, pero que no yeran las asperadas. Pero me pienso que lo que mas ha influyiu en las decisions de Amazon son las furas criticas d’o publico y d’o fandom. Han reblau y agora qui escriba los nuevos episodios habrá de fer-lo parando cuenta d’o que quereba ixe fandom. No sabremos si isto yera lo primer y aburriu paso d’un viache pleno de sorpresas. Si la primer temporada me recordaba a Breaking bad, la decisión de fer chirar la historia me recuerda a Star Wars. Lo capitol VIII m’encantó. Trencaba de tot con los piors clichés d’a saga, afundaba en lo personache de Rey y teneba prou acción y epica. Por razons que contino desconoixendo, i habió muito encarranyau con ixa cinta y decidioron cambiar cosas cara a la novena entrega. Lo resultau lo conoixemos todas: una d’as piors pelis de Star Wars, en la mía opinión, que, antimás trenca con tot lo feito en la ueitena y torna a los debantditos clichés fendo que Rey solo valga lo que la suya chenetica. Igual como con Los anillos de poder, nunca no sabremos como hese estau un hipotetico episodio IX que desarrollase los planteamientos d’o VIII.

No vivimos tiempos propicios a la paciencia. Aprecisamos estimulos terne que terne y si pasamos mas de trenta pachinas u tres capitols sin chiros argumentals hipersorprendents u efectos especials a trompicuesco femos zapping, no sin antes escribir lo nuestro tuit de condena y dar-le nomas dos estreletas en las webs de resenyas. Me pienso que Los anillos del poder mereixeba una oportunidat, que i hai historias a embute que la mereixen y que no les ne dan, que no pasa cosa por quedar segundo - la inchusta competencia y comparanzas con House of the dragon, que ni sisquiá me pareixen que sigan d’o mesmo chenero, ye unatro d’os motivos pa calificar de fracaso las audiencias de Los anillos de poder - y que tant culpables son los bocatobas d’os cansos fans como los cagosos executivos que no confian en los suyos creativos y les deixan fer. Talment la resta de temporadas no hesen feito burro falso. U talment nos hemos perdiu una gran historia que, simplament, empecipiaba a moniquet. Nunca no lo sabremos.

miércoles, 26 de mayo de 2021

Friki-evolución

En una d'as edicions d'as Jornaicas d'anime y manga, que arroclaba un ciento de personas en l'entorno d'o Centro d'Historias, tenié un d'ixos momentos a on que t'aturas a mirar-te fito-fito lo que ye pasando a lo tuyo redol y podié pensar-ie. Astí yera una parrafiquera de zagalas y zagals disfrutando d'ixa cultura que quan yo teneba los suyos anyos yera un fenomeno conoixiu por muit poqueta chent. Se les veyeba gronxiando-se como l'hese feito yo si qualcosa asinas hese existiu. U como, de feito, lo feba yo con los eventos frikis que s'organizaba en la Zaragoza d'alavez.

Friki ye una parola que ha iu evolucionando y cambiando de sentiu dende que entró en lo vocabulario cutiano d'o castellano. Remero cómo me quede de percutiu en sentir-le a un decir "yo ye que soi muit friki de Friends". Friends ye, en la mía opinión, una d'as mayors mierdas que ha produciu la televisión d'as zaguers decadas. Nunca no m'ha feito gracia, ni he trobau por garra cabo cosa que me podese fer goyo en ixa serie. Pero isto no deixa d'estar una opinión mía tant respetable como la de qui la adora. Lo que nunca no hese pensau ye que "friki" podese chuntar-se a ixa serie. Friends ye lo mas mainstream que existe. Los suyos personaches y argumentos son lo mas cutiano que existe. Ye una formula de sitcom clasica, sin guaire innovación, y sin garra d'os elementos que definiban lo frikismo "clasico". La parola "friki", que habe tiempo se feba servir como faltada u como manera de menospreciar las preferencias culturals de belún, ha preso prestichio y agora se fa servir con atros significaus. Ye lo que tien lo lexico de qualsequier luenga, que va evolucionando seguntes las comunidatz de fabladors aprecisan, encara que i haiga qui ixo le pareixe una blasfemia.

Lo friki "de toda la vida" s'asociaba a una serie de aficions: rol, comics, narrativa de fantasía u sci-fi, ya siga literaria u audiovisual, chuegos mas embolicaus que lo parchís... cosas asinas. Totz tenemos en lo tozuel ixa definición. Yeranos pocos y yeranos amarguinaus. La cultura hechemonica tiraba por atros camins: futbol, series de polis y cosas asinas. China-chana se fue popularizando beluna d'ixas aficions que tenebanos. Qui creixioron con Star Wars u Star Trek sumoron anyos y, por tanto, prestichio social pa imposar los suyos gustos. L'anime y lo manga entroron con pitera a traviés d'o Dragon Ball de TV3. Lo rol se fue ixemenando por chornadas que s'organizaban en las casas de choventut. Los comics de superherois blincoron t'as salas de cine a traviés d'os X-Men y los Spiderman de Raimi. Ya antes hebanos viviu en TV las suyas mas que potables series de dibuixos. En los zaguers anyos fenomenos como l'universo cinematografico Marvel u la serie The Big Bang Theory han feito que conceptos d'os frikis, en los sentiu clasico d'a parola, fuesen conoixius y populars a tot arreu. Ya no ye raro charrar de superherois. La sciencia ficción y la fantasía medieval implen las ufiertas de contenius d'as plataformas audiovisuals y los repalmars d'as librerías y bibliotecas. No ye mica dificil trobar chuegos de rol en los catalogos de nadal. Si existe qualcosa como la cultura friki, ye agora, sin dubda, en la fuga d'a suya historia.

Pero prou que no siempre estió asinas. Los frikis vienen de decadas d'estar marguinaus por tener aficions minoritarias. Por considerar-se que lo que a ellas y ells les feba goyo no mereixeba atención, que yera cultura de segunda, cosas de belulos. Tenié suerte de no vivir-lo asinas y de haber puesto compartir ixa cultura con una clica ampla en todas las etapas d'a mía vida. Pero conoixco chent a brozuecos que ha patiu ixa incomprensión. Por ixo ye important lo Día de l'argüello friki pa reivindicar-nos, pa remerar totz los anyos que todas y totz tenemos dreito a que no s'arrigan de nusatras por las cosas que nos fan felices. Pa querer-nos como somos y sentir-nos-ne argüellosas. Porque lo que hue ye motivo de mofla, manyana puet estar parte d'a tuya cultura propia. Y si no que le'n digan a totz los que s'esmelicaban en veyer-me leyendo comics y hue fan ringlera pa veyer la zaguer de Guardians d'a Galaxia.

Lo friki yera lo "raro". Lo que no s'entendeba. Lo que no se quereba ni prebar d'entender. No yera una qüestión de tener mayor u menor intrés. Yera friki qui se sabeba los nombres propios d'os integrants d'os X-Men, no pas qui conoixeba l'alineación de l'Atletico de Madrit de 1978, tot y que los procesos fuesen parellanos.

Como tot en popularizar-se, hue la identidat friki s'ha esbafau y plega a muitisma mas chent. Tanto que ha preso atros significaus. Lo friki ya no tien porqué estar underground u minoritario. S'entiende que lo cine superheroico ye friki por la suya tematica, tot y que siga mainstream. Pero antimás se considera friki qualsequier afición cultivada con rasmia, langaria u encerrinamiento. Por ixo,  me pienso que sí que se puet estar friki de productos tant populars - y poco frikis en lo planteamiento clasico - como Friends u los Simpsons si los vives con ixa mesma pasión que las frikis d'antes mas vivibanos las Battlestar Galactica, Silver Surfer u lo Runequest.

Talment calga buscar una nueva parola pa qui nos consideramos adintro d'aquella primer definición de friki. Talment, simplament, calga explicar qué modalidat de frikismo practicamos cada una. Talment importe igual y nomás haigamos de continar disfrutando con las nuestras historias y deixar-nos de tanto etiquetache. Lo que seguro que cal, ye aprender y no fer-nos la mofla d'o que agora podamos considerar infantil u una fatera, porque las frikis d'agora son las que marcarán la cultura d'o manyana, y talment te quedes sin entrada pa l'estreno d'a versión cinematografica d'o comics que hue te'n esmelicas. Y porque las personas que tienen / tenemos ixos gustos mereixen / mereixemos tanto respeto como qualsequier atra.

jueves, 8 de abril de 2021

Zombis, ayusos y atros personaches

I hai un debat arredol de Isabel Díaz Ayuso sobre si ye varrenada u ye una aguda politica con una achenda neoliberal y faixista que va aplicando. Como si fuesen cosas excluyents. No sé si ye una, l'atra u todas dos. Lo que sí que me pienso ye que s'ha creyau un personache. Rai si aproveita la suya propia personalidat, u ye un teatret feito a esprés pa conseguir lo que he quiesto clamar "efecto Negan". M'explico.

Por si bella lectora no ha visto The Walking Dead, en la cinquena temporada la serie pierde prou intrés. I hai tot un arco argumental aburriu de tot, sin sentiu, que no nos leva ta garra cabo. La resta de filos tampoco no tienen guaire suco. Un catenazo, resumindo. Pero la voluntat d'un friki ye de fierro y aguanta muito capazo de fiemo antes de reblar, asinas que continé veyendo-la. La seisena temporada tasament remonta bell poquet. Dimpués de quantos capitols yera a pocas de deixar-lo. Dica que plegó Negan, en lo zaguer momento d'a temporada, quasi en los creditos. 

En un d'os millors cliffhangers d'a historia d'a TV, lo zaguer capitol nos presentaba un nuevo personache destinau a esdevenir lo villano d'as siguients dos temporadas. No un villano circumstancial, transitorio u simplament inquesto. Un VILLANO. Negan ye un personache que deixa un bayo de terror por a on que pasa. Que, tot y tenendo las suyas motivacions de protecher a los suyos -como totz los liders en teoría- lo fa con uns metodos que te fan tener-le quimera de camín. Soi seguro que ye l'idolo de milenta cunyaus que son en contra d'ixo que claman "buenismo" y que yo goso considerar simplament civilización. Regular que yera l'heroi de Barney Stinson.

Ixas dos temporadas me las trusquié a tot meter. The Walking Dead tornó a estar qualcosa intresant pa yo. Odiaba a Negan, como qualsequier persona civilizada, pero de vez quereba saber-ne mas. ¿Por qué yera cómo yera? ¿De verdat no sentiba cosa quan feba las fricaseras que feba? ¿Yera imposible de fer-le venir a plego? ¿Se podeba trobar una solución a lo conflicto entre ixe psicopata y las comunidatz que someteba?

L'exito de Negan ye l'exito d'Ayuso. En lo sistema politico-electoral actual lo mas important ye movilizar voto. Los parlamentos no reflexan la realidat social quasi nunca. La izquierda se gosa suposar mayoritaria a nivel social pero minoritaria a nivel parlamentario precisament por ixa incapacidat movilizadera. Ayuso consigue que la serie d'a politica madrilenya torne a prener intrés por lo intresant d'o personache que fa, u que ye. Proteche a los suyos, y fa sentir a muitos que fan parte d'ixe conchunto, tot y que no siga asinas. U que quieran medrar prou pa fer-ne parte. Fa servir qualsequier metodo, por inchusto u immoral que siga, pa conseguir los suyos obchectivos. Arrampla con qui y lo que calga sin importar-le mica las conseqüencias. Conseguindo antimás que toda l'atención se centre en ella. Y, seguindo con simils frikis, igual como en Mundo Mojo, aquí tamién gosa gubernar qui mas audiencia consigue. Lambán u Beamonte, manimenos, y por trayer eixemplos de casa, serían ixos ixautos personaches d'a cinquena temporada.

Aviso de Spoiler. Negan acabó redotau. Y a l'arreu vinió unatra menaza pa las protas d'a serie. No sé si IDA acabará redotada. Aspero que sí por las amigas y compas que viven por ixas tierras. Veyeremos, si caye, si la dreita espanyola le da mas capitols u busca belatro personache nuevo que le dé audiencia.

No sé si ye deseyable ixa politica de personaches y aparaterismo, pero ye la que nos ha tocau de vivir. No sé si la solución ye fer servir las mesmas ferramientas y construyir en la izquierda los nuestros propios personaches. No sé si ye ixo lo que preba de fer en bella mida Pablo Iglesias. Y, sobre tot, no sé las conseqüencias que tendría fer-lo.

domingo, 19 de julio de 2020

The Gifted u X-Mal

De todas las series que consumo, bi'n ha una categoría que les digo "series de fer fregote". Son ixas que puetz veyer entre que fas la chenta, doblas la ropa destendida u fas fregote. No cal guaire atención pa seguir l'argumento ni tienen una calidat que disfrutes a cada fotograma. Pero que, con tot y con ixo, tienen bella cosa positiva y que te fa continar veyendo-las. Una d'ixas ye The Gifted, una serie basada en los comics de X-Men, pero prou aleixada d'as cintas. Dimpués de dos temporadas prou floixas, las audiencias no han refirmau un prochecto que, por la suya propia naturaleza, aprecisaba deixar-se diners en efectos especials. Uns diners que no plegaban ni por los espectadors ni por lo nulo merchandising. Con tot y con ixo, como en tantas atras ocasions, nos trobamos con que la serie acaba con buen cliffhanger que nunca no resolverán ya que no i hai garra intención de rematar-la con bell capitol zaguer u bella cinta, como s'ha feito en atras series.

The Gifted ye ambientada en un universo a on que los X-Men ha dispareixiu (nunca no explican cómo ni por qué) y los mutants siguen estando perseguius y odiaus por lo simple feito d'estar-ne. La serie la protagoniza bell personache bien conoixiu d'os comics como Polaris, Fenris, Thunderbird u Blink, de conchunta con atros creyaus de propio. Son 29 capitols mas que millorables y actuacions que demandan una segunda toma. Un d'os grans problemas probablement haiga estau prebar de fer una serie pa totz los publicos. Ye una cosa cheneralizada en lo mercau espanyol y prou común en lo yankee. Los guions tienen poquisma credibilidat y tiran de topicazo terne que terne. Pa rematar con la critica destroy, la parte tecnica ye unatra d'as feblezas. Los poders, que en la metat d'os personaches consisten en fer lucetas y fer petar cosas a distancia, tienen unos efectos especials zaborrericos pa lo que se podría asperar d'una producción d'ista grandaria. Las actrices y actors se foten la metat d'o tiempo movendo las manetas fendo que, a lo que levas diez capitols, faigan mas risa que atra cosa.

Con tot y con ixo, y dimpués d'haber-le dau tot iste ferrete, The Gifted tien cosas positivas. Encara que he de decir que quasi todas son producto d'haber leyiu los comics de X-Men y estar deseyando veyer en "lo mundo real" a los suyos personaches. Trigar a Polaris como lider d'a colla me pareixe bien acertau. Una mutant a saber que poderosa, que recuerda pa forro de bota a lo gran Magneto. Qualsiquier que haiga leyiu la primer etapa d'o X-Factor de Peter David, la tendrá como un d'os personaches mas querius. Atras, como las chirmanas Cuckoos, ye d'o millor que se troba en istos 29 capitols. Fer servir a Los Purificadors en un momento como lo que somos vivindo ye bien intresant y fa buena honra pa planteyar lo conflicto racista d'a serie. Detalles como que Polaris y Eclipse faigan auroras boreals quan se besan, son divertius. Y Thunderbird, en cheneral, salva mas d'un capitol.

Entre lo malo y lo bueno, tamién i hai atras decisions que podrían haber saliu bien, pero no. Lo siguient parrafo ye tot SPOILERS. Asinas que si quiers veyer la serie, blinca-te-lo y pasa dreita t'o zaguer.

Blink, atro d'os míos personaches favoritos, resulta aquí una d'as mayors errors. Una superheroina carismatica de tot, que en los comics se te gana en dos vinyetas, se queda convertida en un catenazo sin rasmia. La suya muerte en X-Men #37 quasi me fació plorar. Quan "muere" en la serie, antiparte d'haber levau un luminoso anunciando-lo tot lo capitol, te quedas fredo de tot. Stephen Moyer, un actor que me heba feito firme goyo en True Blood, tien en ista serie un d'os papels mas importants que, manimenos, queda como un pan sin sal. Atro que sabes que si muere tampoco no lo trobarás a faltar. Sage, a pesar d'apareixer en la serie, ye practicament irreconoixible pa las lectoras de comics. Ni fisicament ni de caracter. Un personache desnaturalizau de tot que se'n hese puesto sacar prou mas treslada. Pa rematar, la idea de que los centinelas sigan policías en cuenta de robots chigants, cuento que sería motivada por qüestions economicas, pero le saca prou intrés. Entre atras cosas tamién porque lo suyo lider interpretau por Coby Bell, ye probablement lo pior personache d'a serie. Y no ye facil.

Ye una pena haber perdiu los diners y la oportunidat de fer una buena serie de X-Men pa televisión. Argumentos y personaches, n'i hai a trompicuesco. Beluna d'as ideyas que se levoron ta The Gifted no yera mala, pero s'executó prou malament. He visto cosas muito piors, prou que sí. Con totz los suyos defectos, la serie tien los suyos buenos momentos y, dimpués de las ueito horas de treballo, las pandemias y las movidas internas que cadaún tiengamos, a sobén t'agana mas de veyer una serie sin pretensions que no pas un capitol d'as grans series que quasi s'ha de prener apunts. Lo dito, una buena serie de fer fregote.


domingo, 15 de enero de 2017

Westworld y os robots asimovianos

A primer temporada d'a serie Westworld deixa buen gusto. Diez capitols d'una serie de sciencia ficción, an que lo presupuesto va mas t'os actors y os scenarios naturals que t'os pocos efectos especials que tien. Una trama que engancha de camin y unas actrices que treballan de bitibomba, en uns rols bien embolicaus. 

Ye inevitable pa las fans d'a sci fi, preguntar-nos cada vegada que apareixe un robot en pantalla, si ye u no asimoviano. Ye decir, si sigue as tres leis d'a robotica: "Un robot no fará mal a un ser humano, u por inacción, permitirá que un ser humano se faiga mal", "Un robot ha d'obedeixer as ordens dadas por os sers humans fueras de quan dentren en conflicto con a primer lei", "Un robot ha de protecher a suya existencia siempre que ista protección no dentre en conflicto con a primer y a segunda lei." Buena parte d'a suya literatura charra d'as conseqüencias d'ixas leis en o pensamiento robotico y de situacions que fan buega entre un comportamiento y atro.

A pregunta de si os robots de Westworld son asimovianos la responder la serie en o primer minuto con un contundent NO. De feito, ye o debat etico sobre os sentimientos de vida creyada artificialment, lo que centra l'argumento. Os robots de Westworld, antimas de pareixer fisicament humanos, tienen totz os nuestros sentimientos y son una parte fundamental d'ells mesmos. De feito, ixos sentimientos son un d'os principals atractivos pa os visitants d'o parque. Asinas que somos bien leixos d'os robots asimovianos, perfectas maquinas lochicas sin cosa pareixida a un sentimiento.

Manimenos, Westworld ye una serie bien asimoviana. Os charrazos de Robert, Bernard u Elsie con os robots recuerdan tantismo a las sesions psicolochicas de Susan Calvin, que a referencia ye inevitable. A definición d'a vida u d'a consciencia, os problemas eticos de creyar-ne, as conseqüencias de fer-lo, ... son totz debats que, como no podría estar d'atra manera, Asimov planteyó en as suyas novelas, dende diferents envistas. Westworld bebe de tot ixo y lo fa servir pa creyar una nueva ficción de una calidatz graniza, que nos fa reflexionar sobre a nuestra propia naturaleza, y sobre a definición mesma d'a humanidat. Asperemos que en a segunda temporada no s'esvarren ent'a sci-fi "d'azoque" y continen asinas.

lunes, 2 de enero de 2017

A muerte de l'heroi

Vinyeta de Magneto vol 3, #1,
por Gabriel Hdez Walta
D'antes mas, os herois yeran dreitos, con prencipios, valors, tractamientos impecables, representants de tot lo bueno que pueda tener a humanidat y eixemplo pa todas y totz. En bell momento, se les querió dar una mica de humanidat de verdat, y fer-lis tener defectos, pasions, errors, ... Os herois perfectos y as historias moralistas se fueron quedando demodé, y prencipioron a petar-lo os antiheoris. Matar a l'enemigo yera un tabú, y prencipioron a mirar enchaquias pa fer-lo sin escandalizar a una sociedat que encara no yera feita a os nuevos herois. A poquet a poquet, plegamos a l'heroi actual, un verdader boque sin atros prencipios que imposar a suya envista d'o mundo, y ixo quan en tien.

¿Como se pasa, en bella decada, de aplaudir a bondat y altruismo de Superman a fer-le "la ola" a un traficant asesino como Pablo Escobar? Prou que sí, Pablo Escobar, y en cheneral totz os personaches "reals", ye muito mas intresant que o ixauto de Superman. Nos trobamos con todas as feblezas y dubdas nuestras reflexadas en ixe personache. Os nuestros impulsos y instintos mas primarios tamién fan parte d'Escobar. Ye mas "como nusatras".

Mesmo quan as motivacions son altruistas u moralment acceptables por a sociedat, os metodos emplegaus trescuzan todas as mugas eticas chustificando os medios pa la fin. Eixemplos claros podrían estar o Coronel Carrillo de Narcos u Jack Bauer de 24. Totz dos torturadors y asesinos por un teorico bien social, y aplaudius por muitas d'as espectadoras.

Tot isto me planteya qualques problemas. Ye bien, y soi o primer que l'encanta, que bi haiga personaches reals, que as suyas historias se recuenten, que podamos entender as motivacions d'os personaches ficticios pa fer lo que fan. Pero ¿son herois? ¿Son un eixemplo a seguir? ¿A manera que se cuenta a historia ye l'adequada? Ye normal empatizar con o pobre Heisenberg, de Breaking Bad, pero cal remerar que a la fin muerte en a mierda, y que a metat d'as cosas que fa son por puro egoismo y tienen consequencias fatals.

¿Ye o problema en a historia, u en os personaches? Cuento que no. O problema talment siga en que somos muit feitas a que o protagonista siga "o bueno". Empatizamos a escape con ella u ell. A suya verdat, ye "a verdat". A suya causa ye a nuestra. S'ha cambiau a manera de recontar historias, pero no a manera que las percibimos y interpretamos.

Una anecdota. De chovenón, bi habió dos cancions que causoron bell malentendiu entre a chent que compartiba vida con yo. Una yera "Balas blancas", de Barricada, que un conoixiu interpretó literalment. L'atra "Nos vimos en Berlín", de S.A., que atro conoixiu se quedó nomás con lo de "Judío cabrón" y creyó que yeran antisemitas. As dos cancions prebaban de transmitir precisament lo contrario. As dos son criticas contra o racismo y a limpieza etnica de l'estau d'Israel. Si antimás las contextualizas en os discos respectivos, y en a discografía, tanto de Barricada como de S.A. no i culle garra dubda. Manimenos, istas dos personas se quedoron con l'estribillo, con a lectura superficial, y no entendioron lo que se i deciba.

Me pienso que hue ye pasando una mica ixo. A mayoria d'a chent consume a ficción sin mica esprito critico. Se queda en o hooliganismo de emparar a lo prota y odiar a lo suyo antagonista y no piensa en lo que ye pasando en a historia. No sabe abstraer-se y pensar en a dureza d'as accions que i pasan y en as conseqüencias que tienen. U talment, a qui recuenta a historia, no li intresa recontar-lo, que tamién ye criticable.

Muitos herois d'agora "van a lo que van". No se miran que por o suyo propio intrés. L'altruísmo ye un desconoixiu. Fan lo que calga a qui calga pa aconseguir os suyos obchectivos. A suya sinceridat esdeviene crueldat, quan no son uns mentirosos compulsivos. Parte d'as suyas accions son moralment condenables en practicament todas as culturas humanas. Con ixos vimbres an que mirar-nos hemos de fer una sociedat que de vez que lis admira, condene ixas accions.

Siga an que siga lo problema, que ni lo sé, ni ye l'obchectivo d'iste post trobar-lo, me pienso que ya prencipia a sobrar antiherois y personaches realistas. Trobo a faltar l'heroi "bueno de tot". Ixe sin defectos, que t'amuestra o camin d'a virtut. Que nunca no arribarás a estar, pero que represienta tot lo que te faría goyo d'estar. Talment calga una mica mas ixa mena de personaches en una sociedat an que l'egoismo, l'agresividat u a crueldat son cada vegada mas comprendidas y an que as personas "virtuosas" son vistas como repelents, detestables, hipocritas u sospeitosas.

Me faria goyo de poder continar tenendo idolos que no tiengan os pietz de bardo. Eixemplos an que alufrar os mios ideyals. Conscient de que ye inalcanzable, pero seguro de saber qual ye o destino. Me faría goyo deixar de cabo ta quan ixe cinismo moderno y tornar t'os X-Men que no mataban, que se miraban de salvar a os inocents, que treballaban de conchunta y que creyeban en una sociedat en paz y libertat pa todas y totz. Sé que ye una ilusión, que ixo no existe, pero la ficción ye precisament pa ixo, ¿no?. Pa soniar con atras realidatz.


viernes, 6 de noviembre de 2015

Cacegadas (Lost) Tierra de barrenaus radio 2x02

Si bi ha una serie que, en as zaguers decadas, cambió as trazas de fer televisión, ixa ye Lost. No descubro cosa decindo que bi habió un antes y un dimpués d'a suya emisión. O boom d'as series prencipió con ista, y muit pocas han conseguiu meter-se a ran de calidat y de exito. Dimpués de Lost bi habió muitas prebatinas de "nuevas Lost" como FlashForward que se quedoron en no cosa. Bi'n habió d'atras que sin prebar d'estar-ne si plegoron a un gran nivel de calidat u d'exito: a primer temporada d'Heroes, True Detective, Game of Thrones, The Wire, The Soprano, Breaking bad, ... Pero denguna nos tocó tanto como Lost.



Facié tarde en Lost. Ya yeran fendo a segunda temporada en a TV. Pero como cuento que todas as que faciemos tarde, me trusquié totz os capitols d'a primer temporada a l'arreu. Lost ye d'ixas series que cada episodio te deixa con l'angunia de querer saber qué pasará contino. Guarda si soi puntual, que ye una d'as mias basemias, pero en os anyos que feban Lost, feba tarde terne que terne en pensar que me vagaba de viyer-me un capitol más.

"Lost ye una serie de personaches" estió un d'os mantras gafapasters más repetius en ixas envueltas. Tot un #ranciofact que, como tantos atros, ye verdat. En tener tanto tiempo ta costruyir os personaches, consiguioron fer-ne de bien buenos. L'actuación de muitos d'ells aduyó. Y charro en masculino porque, como podretz sentir en o podcast, tanto os papels, como l'actuación d'ellas, me pareixió prou floixa. Fueras de Julliet y, talment, Claire, os personaches femeninos son o punto más feble d'una serie rebutient de mastos alfa y fundament masclista. As mullers quedan, quasi todas as vegadas, en "novia, mai u filla de".

Con tot y con ixo, os personaches masculinos sí que yeran muit bien feitos, como deciba. John, Jack, Sawyer, Sayyid, Ben, Charlie, Desmond, Faraday  .... totz tienen intresants historias que les fan estar como son. Totz evolucionan de traza lochica y bien motivada, sin guaires d'ixos chiros absurdos que tanto nos i tiene feitas a ficción televisiva.


4, 8, 15, 16, 23, 42.... os numers que nos tenioron a todas en candeletas. Misterios que apareixeban por tot. Onsos polars en oraches tropicals, fumos negros asesinos, Una lucana iluminada por tierra en o preto d'a selva, uns habitants misteriosos... totz china chana aclarius, u no pas tanto.

Muitas vegadas se critican as tres zaguers temporadas, pero o feito ye que Lost ye d'as series que millor sobrevivió a la vaga de guionistas. Heroes, por eixemplo, no sabió salir-ne. Lost no nomás en salió, sino que lo fació muit dignament. As tres zaguers temporadas ye verdat que trencan una mica la dinamica d'as primers, afundando más en argumentos mas propios d'a fantasía u d'a sciencia ficción y aluenyando-se d'o "culebron" amoroso. Puet estar que por ixo precisament me pareixcan d'a mesma calidat que as tres primers. Ixo, y que tot lo que tienga viaches y paradochas temporals, siempre fa goyo.

Nos quedemos en o programa sin charrar d'o que facioron os actors dimpués. Juliet (Elizabeth Mitchell), que me pareixe a millor actriz d'a serie, tenió prou mala suerte con os suyos prochectos. O remake de V, que la teneba de protagonista, se canceló en a segunda temporada, deixando-nos a las pocas fans que teneba, en candeletas. Series muito piors continan fendo-se y tenendo exito, inesplicablement. Dimpués fació Revolution, un d'os piors catenazos que he visto en muito tiempo y l'eixemplo de cómo malmeter de tot una buena ideya. Revolution pasará t'a historia de como no fer una serie de televisión. Jacob tenió un chiquet papel en Dexter, an que, como en Lost, pasó sin pena ni gloria. O papel de Charlie (Dominic Monaghan) en FlashForward no yera malo pero, igual como con V, a serie estió cancelada antes de tiempo. Y muit mal zarrada argumentalment. A primer cinta de Wolverine, an que fa atro papelot, quasi millor ixublidar-la de tot. Kate (Evangeline Lilly) fa un papel en O Hobbit tant ixauto como o que fació en Lost, y antimás blasfemo, seguntes as fans tolkienianas. Hugo Reyes tamién tenió mala suerte con Alcatraz, una serie mediocre, pero entretenida. Ixo sí, fació un sobrebueno y divertidismo papel en aquell capitol de How I met your mother. Como no veigo ni Person of Interest ni o remake de Hawai 5.0 an que salen Benjamin Linus y Ji-Soo Kwon, no en opinaré. Y asinas cuento que podríanos continar con quantos más....

Si estiés fan d'a serie, en iste programa no trobarás garra analís saputo. Nomás a tres fans charrando-ne apasionadament y pasando un buen rato. Regular que lo sentirás asentindo u carranyando-te con nusatras. Fe-me-lo saber en os comentarios! Si no la has vista, ya tardas. Yes perdendo-te Historia d'a televisión y una sobrebuena serie. En o programa te vas a minchar spoilers a bando, pero regular que disfrutarás y vivirás a serie como todas las que la han vista. Aspero a fans y a no fans tos faiga firme goyo iste programa... y que nos lo comentetz!

Ascuita u baixa-te o programa clicando aqui


viernes, 12 de diciembre de 2014

As mias series: Community

Creigo que nunca no l'he agradeixiu prou a Paul que me charrase d'a serie con que foi devantadera d'ista nueva sección, que ya caleba. Community, como atras muitas series, prencipia una mica dandalosa y sin definir-se guaire bien. Un poquet como Big Bang u mesmo os Simpsons. Pero china chana va costruyindo uns personaches y situacions que fan una serie, en a mia opinión, bien divertida y orichinal.

A serie prencipió en 2009 y ha gravau ya cinco temporadas, con dos remangos de cancelación. A seisena la ferá Yahoo! online, por lo que pareixe. Raro se me fa que haiga endurau tanto, en estar una serie con una humor una mica esferent a lo que somos feitas en as comedias yankees, pero mientres la faigan podremos continar gronxiando-nos.

L'argumento ye a vida d'una colla de personas que estudean en a Universidat Comunitaria de Greendale. Ni conoixeba, ni encara tiengo guaire platero lo que ye una Universidat Comunitaria en EE.UU. pero, por lo que dicen en a serie, be d'estar bella mena d'Universidat con poco nivel educativo y endrezada t'a chent sin recursos economicos.JJeff, un d'os protagonistas, ye un advogau d'exito, que se descubre que no tien garra titol y, alavez, no puede exercer d'advogau, por lo que decide d'estudiar en a Universidat de Greendale t'aconseguir-ie un titol antes con antes, en estar o camin más facil.

Astí conoixe a la resta d'o reparto. Toda una crica de frikis, cadagún d'as suyas trazas, que china chana imos conoixendo. En a primer temporada, os caracters encara no son guaire formaus, pero dende a segunda ya tenemos uns personaches bien feitos y prestos de tot ta fer-nos redir.

O ser humano, a "mascota etnicament
neutral" d'a Universidat
Abed ye un estudiant prou intresau en a cultura popular, más que más en a televisión. Fa terne que terne referencias a la TV y o cine y ye o personache más friki, en o sentiu actual d'a parola. Britta ye una activista politica con arrienda contradiccions. Shirley una muller negra esvurciada prou catolica y que fa una mica de mai de totz. Troy, o tipico sinsustancia capitán de l'equipo de futbol americano, pero que ye muito buen zagal y que fa muit buena pacha con Abed. Annie ye una mesacha que feba siempre sobresalients en clase y que ye a más choveneta y inocent. Y Pierce, interpretau por Chevy Chase, ye un viello racista, clasista, masclista y representación de tot lo pior.

Antimás, van apareixendo una ripa de secundarios tant buenos u millors que muitos d'os protagonistas. O decano, aficionau a travestir-se y enamorau de Jeff. O profesor chino d'espanyol Beng, un d'os personaches más bizarros (y ixo ye bien dificil) d'a serie. Magnitude, con chicotas pero chenials aparicions. Leonard, "Pulseras d'estrela", y muitos atros menos cutianos, pero con papels bellas vegadas granizos.

A humor ye bien absurda y orichinal. Fan muitos episodios "especials", que ixo siempre fa goyo. Un a on que se fan monyacos estilo videochuegos 8-bits, atro con monyacos "Jim Henson", qualques especials con barallas de pistolas de pintura, mosicals, ... de tot. Entre as debantditas referencias populars, bi'n ha continas a Dr. Who, que os personaches rebaltizan como "L'inspector espaciotemporal".

Resumindo, Community ye una serie rara. Que probablement no ferá guaire goyo a muita chent, pero que a qui le cuaca ixa mena d'humor que i fan, no podrá deixar de viyer. Fetz-le una uellada, por que mereixe la pena. Y a vier si asinas conseguimos que se faiga una seisena y una sietena temporada, y as que calga.




martes, 26 de agosto de 2014

Vocabulario de terminos frikis (1)

Zarrar series con un cliffhanger, 
habría d'estar delito
A lo chiquet vocabulario friki que yo teneba, plegau más que más dende o mundo d'os comics, s'han adhibiu en zagueras, quantas parolas y conceptos que he conoixiu fa relativament poco tiempo y que me trobo que he d'explicar de cutio a muita chent con qui charro. Quasi totz vienen de l'anglés y s'aplican en o mundo d'as series de televisión, tot un nuevo producto cultural y artistico, como ya esfendié fa tiempos. Como cuento que ferá honra a muita chent, más que más si ascuita podcast u leye medios especializaus, voi a mirar de fer un chiquet diccionario de terminos frikis prebando d'aclarir cosetas.

Hype, Fer hype / creyar hype: (abreviatura de l'anglés hyperbole) A traducción millor sería "expectación". U en seguntes que sentius exceso d'a mesma. Probablement a serie mayestra en isto sería Chuego de tronos, con as suyas continas "pindolas informativas que van liberando mientres tot l'anyo. Un fascal de trailers, anuncios d'actors, scenas de rodache, y toda mena de contenius de mayor u menor intrés que fan que os seguidors tiengan calibo mientres os 10 meses que no s'emite.

Prou que "fer hype" puede estar muito negativo. Un eixemplo paradigmatico d'isto estió en o suyo diya, a peli de Avatar. Cameron y a productora s'heban encargau de repetir terne que terne que yera una peli que iba a cambiar o cine, que s'heba estau treballando en ella mientres más d'una decada, etc... Dimpués a peli estió prou criticada por "no estar ta tanto", a tamás d'estar, en a mia opinión, una choya d'o cine de sciencia ficción. Si no bi hese habiu tanto hype, prebablement as criticas t'a peli hesen estau más radidas.

Hater / hatear: De l'anglés to hate (odiar). Con l'adchectivo hater, se charra d'as personas que odian irracionalment a bell personache de ficción, actriz u mesmo obra. Ixe odio se reflexa a soben en una gran actividat en foros y retes socials contra tot lo que tienga relación con lo hateau. No sé si, en adaptar-se a l'aragonés, igual como atros verbos, s'habría de meter-le una "y" a lo verbo ta fer-lo "heiteyar". Pero ta que l'autoridat decida sobre istas cosas, encara falta prou. Saputas: ¿opinión?

Cliffhanger: De cliff (penya) y hanger (penchador). A traducción sería bella cosa como "lo que te pencha d'a penya". Ye un suceso u parte d'un argumento que no se resuelve en un capitulo de serie u en una pelicula y que se suposa que se resolverá en os siguients capitols u secuelas d'a peli.

Una d'as mayestras d'o cliffhanger estió Cacegadas (Lost) que gosaba de rematar cada episodio con bella noticia u bell misterio que te deixaba sin sangre en a pocha. No digamos ya la fin d'as temporadas, una d'as series que millor sabeba enganchar-te t'asperar-te tot l'anyo con gana de más. True blood leva a l'extremo o cliffhanger, plegando a rematar os episodios y mesmo as temporadas a metat de scena.

Fangirlear / fanboyear: De fan (apocope de fanatic) y girl / boy (mesacha / mesache). Fer de chico / chica fanatico de bella cosa. En istos verbos (muito más cutiano o primer que no pas o segundo) se replega o conchunto de comportamientos propios d'un fan de actors, personaches u productos artistitcos frikis como fer ringlera mientres horas ta una firma de lo que siga, ir t'os scenarios de rodache a mirar de fer-te a foto con qui siga u conseguir bella cosa relacionada con o producto que siga, u a esfensa irracional de l'actriz / personache / producto.
Uno de hueso comics de o Universo
expandió de Star Wars
Canon: En as obras frikis con varias versions (por un regular libro / comic y serie u peli) se considera que bi ha un conchunto d'ellas que son a parte "real" y atro que son versions alternativas d'os feitos u que no s'achustan de tot a ixa "realidat". L'eixemplo más conoixiu ye a obra de fantasía más friki y vendida d'a historia, os Evanchelios d'os cristianismo. Nomás quatre d'os que bi ha escritos son canonicos, ye decir, recontan "a verdat", entre que toda la resta se consideran ixo: versions alternativas, mesmo bella vegada verdaderas blasfemias.

Atro eixemplo en ye Star Wars, a on que lo canonico-canonico son as seis pelis, divididas en as tres trilochías que todas conoixemos. Antimás, s'ha creyau arrienda de material, que se considera canonico, pero no a ran d'as seis pelis. Isto se conoixe como l'Universo expandiu de Star Wars, a on que ye incluyiu toda mena de material: comics, libros, chuegos de rol, videochuegos u series d'animación, por eixemplo. Ta rematar, tamién existe material no canonico de Star Wars, encara que poco. Cal remerar que Star wars, mientres muito tiempo, ha teniu o departamento de continidat (ya en charraremos más entabant) d'a historia.

Antimás, en as diferents adaptacions, por un regular de libro u comic ent'o cine u a TV, se considera canonicas as cosas que coinciden y no canonicas no. Ye no-canonico, por eixemplo, o Daario Naharis u quasi toda la trama de Talysa d'a serie Chuego de tronos, u os Nick Furia y Uello de Falcón d'as pelis y series marvelitas.

Continaré más entadebant con más parolas y expresions. Totz os comentarios, dubdas, preguntas, etc... son bienvenius. Tos deixo con o cliffhanger y creyaré hype por twitter, encara que me hateyetz.

martes, 29 de julio de 2014

Lifara de dragons (Previsions t'a cinquena temporada de Chuego de tronos)

AVISO: SPOILERS DE TODA LA SAGA DE CANTA DE CHELO Y FUEGO Y D'A SERIE CHUEGO DE TRONOS. LEYE BAIXO A TUYA RESPONSABILIDAT 

Diz que en Lifara de cuervos y Danza de dragons no bi ha medolla ta más d'una temporada, pero no'n soi d'alcuerdo. O problema real ye que en ista quarta ya s'han minchau bellas tramas de Lifara y Danza. Sansa, Bran y Brienne poco tienen ya que fer. Con tot y con ixo, s'habrán de foter buena parte d'a temporada presentando l'acción en Dorne y en as Islas d'o Fierro, dos nuevas tramas que desenrollar.

Niedo d'alicas: Encara que muitas dan por acotolada l'acción en o Niedo d'alicas, creigo que perfectament se puede reubrir a parte d'os sinyors recusadors. Con qualsiquier tramoria pueden tornar-se en contra de Petyr y que iste, acompanyau ya de una peligarcera Black Sansa u Alayne Piedra, como tos estimetz más, haigan de concarar-se. D'atra man, tamién han de cambiar de palacio, a lo que siempre se le puede adhibir una trama de acción por astí, con a presencia, por eixemplo, de Mya Piedra como heroina molona.

Dorne: Será un d'os puestos de mayor acción en a cinquena temporada. Han de presentar a toda la familia Martell, a las serpients de l'arena, y "explicar explicau" qui yera Ellia y porque son tramando la que son tramando con os Targaryen. Talment isto zaguer lo deixen t'a seisena, porque aquí si que veigo muito tocín ta tallar... Tamién pareixe que afundarán un poquet más en a relación Myrcella - Trystane, pero con que faigan lo que bi ha en os libros, ya'n tienen prou, de faina.

As islas de fierro: Continamos sin saber-ne mica. Toda la 4ª temporada os Greyjoy han estau ixublidaus, fueras d'a vergonyosa aventureta de Asha / Yara. Cuento que muitas hemos trobau a faltar prou a presencia de Victarion y Euron. Como no sabemos encara la relevancia que isto tendrá en o futuro, no sé la que le darán en a serie. Con tot y con ixo, me pienso que os dos Greyjoy varons (por Asha no doi un duro) son importants t'a trama cheneral, asinas que no les quedará atra que presentar-los en ista temporada. ¿Con a posibilidat d'un spoiler sobre a muerte de Balon? Pues no se me fería raro....

Creigo que toda la trama d'as Islas de Fierro tien prou ensundia como ta meter-la igual alto u baixo como ye en os libros. L'Asambleya de sucesión ye un d'ixos momentos que somos asperando todas las fans, y ixo que a yo los Greyjoy tampoco no m'atrayen guaire.

Bran y O cuervo de tres uellos: Aspero que, de bella traza, apanyen o look de Brynden, porque ye una pena que se quede en un viello posau sobre radices. Pueden explicar-lo como quieran, pero caldría que fese a farcha que fa en os libros. Con tot y con ixo, a farcha de Brynden ye lo de menos. O caso ye que a trama de Bran no tien guaire recorriu más. En bell par d'episodios pueden contar-le Fuella y o Cuervo de tres uellos o suyo pasau y a historia d'os ninos d'a selva, pero cal replenar a resta d'episodios, como han feito iste anyo.

Bi ha tres posibilidatz. A primer un arco argumental absurdo de bella "escaramuza" ninos d'a selva vs spectros u parellano. Sería, en a mia opinión, a pior. A segunda, que simplament Bran se fotese tot iste tiempo aprendendo a fer servir os suyos poders. Os de cambiapiels encara no s'han visto masiau en a serie, y l'arcianoNet quasi brenca, asinas que pueden tirar d'ixo. Atra, que suposaría un cambio radical cuanto a lo ritmo d'a serie dica agora, sería que, a traviés d'as visions de Bran, conoixesenos o pasau. Ye decir, bella mena de flashbacks, que dica agora no bi ha habiu. D'isto, en charro más abaixo.

Flashbacks: HBO, dica agora, no ha incluyiu garra flashback ta explicar-nos a historia pasada de Ponient. Ixo a tamás de que, en os libros, as referencias t'o pasau son continas y quasi tant importants como os feitos en o present. Dica agora s'ha recurriu a charrazos mientres a chent feba foriquetas u cosas parellanas. Quasi tot lo sexo d'as primers temporadas feban honra ta ixo. Pero bi ha qualques cosas que me fan pensar que ixo podría cambiar en a cinquena.

A primer ye que han anunciau que se son fendo castings ta Maggy la Rana. Isto podría estar que simplament a profecía que le fan a Cersei de chicorrona, en a serie le'n ferían d'adulta. Pero tamién podría estar un  suenio, u un flashback...

O feito de que s'haiga feito tant pocas referencias en zagueras a la historia pasada de Ponient ye prou raro. Todas as fans creyemos que tot lo que pasó en l'Anyo d'a Falsa Primavera y en a Rebelión de Robert tien prou influyencia en a historia actual y en a futura y d'ixo encara no s'ha charrau guaire. ¿Quantos no lectors saben qui son Rhaegar y Lyanna, por meter un eixemplo? ¿S'ha charrau sisquiá de personaches tant importants teoricament como Ashara Dayen u Howland Reed? Si Cersei remera a historia de Maggy la rana, puet estar que Barristan, Jaime, u qualsiquier atro prencipien a tener flashbacks.

Que no s'haiga feito garra referencia en zagueras a la historia pasada de Ponient tamién puede estar porque yeran aguardando a fer-lo quan Bran plegase en a espluca d'o Cuervo de tres uellos, y astí prencipiase a viyer o pasau a traviés d'os arcianos. Ya en a quarta tien ixa primer visión a on que apareixe Ned vivo, asinas que no sería sisquiá una novedat. Talment asinas conoixcamos tot ixe pasau.

A trama d'Arribada: Un d'os puestos a on que más medolla bi ha. No pueden fer que os chuicios de Cersei y Margaery pleguen d'un diya t'atro. Creigo que habrán de foter-se buena parte d'a temporada amostrando a Margaery fendo venir a plego a Tommen y a Cersei carranyando-se y fendo foriquetas con toda la nobleza. Antiparte, en toda ista parte d'a historia Cersei exerce de reina con lo que habrán de amostrar a suya inutilidat. Cuento que afundarán bell poquet en os conoiximientos de Qyburn, y muito, como ya se mormostía por astí, en tot lo tema d'os Guardians d'a Fe y os gurrions. Asinas que nos imos a fartar de viyer os corredors d'a Fortaleza Roya. Igual como con atras tramas, no creigo que les de como ta plegar en a famosa scena de Cersei en coritatis y que a mai d'o rei rematará a temporada en a garchola.

Trama nueva de tot: Un d'os castings que más m'ha trucau lo ficacio ye o que han feito ta Lollys Stokeworth (a muller que se casa con ser Bronn d'AuguasNegras, t'as espisguardadas). Bronn ye un personache que s'ha feito querer en a serie, asinas que pareixe que han decidiu que van a continar contando-nos cosas sobre ell. Pero ¿qué?. No se m'ocurre garra cosa intresant. Talment no faigan garra cosa intresant. ¿Ideyas?

Nota: Tot isto lo escribié fa tiempos y encara no se conoixeban as nuevas noticias d'os castings y as zaguers declaracions de George Martin. Dimpués d'ixo, y de saber que ni Quentyn ni Arianne salen y de que no bi haiga garra noticia d'os Greyjoy, me creigo qualsiquier cosa.

martes, 8 de julio de 2014

Bellas cosetas sobre a 4ª temporada de Chuegos de tronos

AVISO: SPOILERS DE TODA LA SAGA DE CANTA DE CHELO Y FUEGO Y D'A SERIE CHUEGO DE TRONOS. LEYE BAIXO A TUYA RESPONSABILIDAT

Ya ha rematau a quarta temporada de Chuego de tronos y plega l'inte de fer valuracions, criticas y afalagos. D'as previsions t'a cinquena temporada en charraré más adebant. M'hese feito goyo d'haber escrito más a soben mientres la feban por TV, pero entre que no adubiba y que tampoco no bi heba tanto suco como ta escribir-ne guaire, decidié de resumir-lo tot en iste post.

Nomás charro d'o que ha pasau en a quarta temporada. Sobre cómo creigo que ferán a cinquena, en charraré más entabant.Tos recomiendo tamién, d'ascuitar o Podcast de hielo y fuego (en castellano) a on que se fa l'analís de toda la 4ª temporada. Coincido en bellas cosas y no pas tanto en atras, pero ye un buen programa y un buen analís.

A Martin l'encantan as parellas, comicas u no pas, y buena representación en hemos teniu en ista temporada. Coincido con Martin en iste alpartau y, de feito, son una d'as millors cosas que tienen os libros y a serie. Os charrazos entre Jaime y Tyrion son d'o millor d'a temporada, plegando-me a emocionar en a despedida. No coincido mica con as criticas feitas a lo charrazo Orson Lannister cuh-cuh. Talment no alporta cosas trascendentals t'a historia, pero me pareixe que mete muito ficacio en a relación de chirmandat entre Jaime y Tyrion, en como creixioron chuntos, etc... Ye un poliu inte de intimidat, de remeranzas, a on que se viye como se quieren y s'humanizan os dos personaches encara más. He disfrutau todas as charradas entre istos dos.

D'o Can y Arya tamién s'ha criticau que yeran masiau largos os charrazos y que no alportaban guaire, y tampoco no comparto ixa opinión. Antimás d'os momentos miticos d'o pirín y d'a esmelicada en as puertas d'a Sangre, hemos visto a transformación d'Arya en una asesina d'una traza prou más entretenida que no en a Casa de blanco y negro (ista parte cuento que la tallarán prou en a venient). Creigo que mientres toda la temporada s'han adedicau, entre atras cosas, a mitificar o personache d'Arya. D'una man, ta vender chambretas y aprofitar o talento y a simpatía de Maisie Williams. D'atra, ta ir fendo creixer un personache que tendrá muito que decir quan torne t'o continent, en a mia opinión.

O muro y dillá: Encara que en un primer inte critiqué una mica os cambios feitos sobre Jon y o muro, creigo que a la fin, a cosa quedó prou bien. Bran y cía y Jon y os cuervos plegoron t'os mesmo puestos con una gambada por meyo, que alportó bellas scenas prou pinchas, y una baralla entre Jon y Karl que me fació prou goyo. Por meter bell "pero", creigo que os lupos tienen un papel masiau radiu. Bran ye "dentrando" masiau en Hodor y masiau poco en Estiu. A relación entre Jon y Pantasma ye muito menos carinyosa que en os libros. En a re-trobada pareixe que le importe prou poco. No creigo que costase tanto bella laminadeta por a cara u bell abrazo.

Cuanto a la baralla d'o muro tamién se me quedó un poquet esbafada. Ye verdat que as scenas de luitas son bien pinchas y que a muerte de Ygritte tien buena cosa de dramatismo. Creigo que a versión d'os libros no hese funcionau tant bien en a pantalla. Manimenos, os 100.000 salvaches se quedoron en una colla de mardanos (¿a on son as mullers d'as lanzas?) y os 100 cuervos se multiplicaban por tot. Nunca 100 personas no cundioron tanto y 100.000 tant poco. De mamuts y chigants lo mesmo. Que digo yo que tampoco no hese costau tantos diners multiplicar dichitalment os bichos. L'adhibiu d'o dallo chigant, tamién me pareixió prou spectacular y orichinal, encara que ye verdat que guaire sentiu no'n tien.

En a plegada de Stannis tamién trobé a faltar que se fese la baralla de millor traza. Stannis, en ixas envueltas tien un exercito más chicot pero más disciplinau que no lo d'os salvaches y por ixo gana. En a serie, pareixe que gane porque son más, porque de salvaches, no'n salen guaires...Creigo que ye un concepto que cal deixar claro y que no lo fan.

Lady Corazón de Piedra: Que sí, que yo tamién quiero que apareixca. Que Catelyn ye un d'os mios personaches favoritos.... Mesmo soi muito contrario a tot qui diz que Catelyn y Lady Corazón de Piedra son personas diferents. Ye como decir que Sansa y Alayne u Jon pre-Ygritte y post-Ygritte son personas diferents. Pues no. Lady Corazón de Piedra, por muita machia que bi haiga en a suya resurrección ye Catelyn Tully. Carranyada, prou que sí.

Dito isto, ye un personache que ye de tot prescindible, por agora. No ha feito que penchar a bells quantos Freys, que t'a historia principal no importa mica. A suya interacción con Jaime y Brienne / Podrick encara tardará prou y talment lo solucionen con a Chirmandat liderada por Beric Dondarrion, que tamién mola. Han sacau, pareixe que de traza finitiva, a MansFredas, y os argumentos no han sufriu mica. Prou que sería guay viyer a qualsiquier d'os dos, pero m'estimo más que se deixen os diners en Brynden Ríos, por eixemplo.

Spoilers, spoilers...:

¿Qué yera ixe Caminant Blanco que ya se va clamando Rei d'a nueit, u fendo-se-ne a mofla, o Darth Maul de chelo? A yo trampis. ¿Ye un spoiler? Si en ye, poco. ¿Que parte d'o libro nos han fotiu con ixo? Que os Atros feban bella cosa con os ninos de Craster yera evident. Que los transforman en Caminants blancos? Pues muito bien. Pero continamos sin saber-ne mica. Sisquiá sabemos si ixo ye canonico u una inventada t'a serie. Nos han remerau por un inte que os Atros continan estando una menaza y me pareixe bien.

¿Jojen muerto? Pues tampoco no ye ta plorar. Ya pareixeba en os libros que yera en as tres pedretas y muitas lo daban por muerto (yo dica que no veigo lo calavre pretau fuego no me'n fio). Jojen ya heba cumpliu, en os libros y en a serie, a suya misión y ya no caleba ta más. De toda la scena a on que muere ixo ye lo menos malo. Mesmo en os libros puet estar no nomás que contine vivo, sino que plegue vivo t'o cabo d'a saga, pues ni ye vital ni fa estorbo t'os argumentos centrals. Ta qui le feba tantismo goyo Jojen, que no lo dé por muerto en os libros, que talment se sorprenda, pero que no aspere guaire más d'ell.

Lo millor:

Oberyn. Maravilloso cada minuto d'iste hombre. Farute, pero con elegancia. Intelectual y batallero de vez. Una maravilla. Os piques con Cersei, as charradas con Tyrion y no digamos ya la luita con a Montanya, han feito de cada inte que ha pasau en pantalla una choya. Que pena que no lo tornemos a viyer más!

A voda purpura, o chuicio de Tyrion, a muerte de Lysa, ... totz os momentos que de verdat son miticos y sinyalers en a saga, los han sabiu fer prou bien. Talment o pior de totz a fuyida de Tyrion a on que nos quedemos sin "¿t'a on van as putas? y sin "ha estau buquindo con Lancel, con Osmund y talment mesmo con o Chico Luna". A segunda yera de mal incluyir, en no existir ni Osmund, ni o Chico Luna, pero no entiendo porque sacan a primera. Con tot y con ixo, a despedida de Jaime y os asesinatos de Tywin y Shae son memorables.

Lo pior:

Missandei y Cuco Gris. ¿Por qué? ¿Qué mierda ye ista? Minutos y minutos que podríanos adedicar a qualsiquier trama. M'estimaría más 10 minutos de CaraTacada fendo pingoletas y charrutiando as suyas deleras que un solo minuto d'istos dos ixautos mirando-se laminers. Por favor, que no contine en a cinquena que me da un mal!

A cursa d'Asha / Yara: Atra trama absurda y inutil, mesmo ta qui no leye os libros. Primer de tot, Yara / Asha se fote un viache en una barquichota de meyo continent en quatre diyas (viyer mapa). Isto ye cutiano en a serie, asinas que lo ixublidaremos. Ixublidaremos tamién que haigan estricallau de tot o personache d'os libros, que en a puta vida gastaría 10 minutos en ir a salvar a Theon por muito chirman suyo que siga. O personache no me fa guaire goyo, pero lo que le han feito ye pior que lo que le facioron a Jaime en o 4x03. Pero ta forro de bota, dentran en Fuerte Terror como si estase casa suya. Plegan en as garcholas, se tricolotian contra os soldaus Bolton con prou exito, si fa u no fa.... ¿y marchan escapaus porque sueltan a quatre cochos? ¿Hombres y mullers de fierro fuyindo de cans? Vienga, por favor... O unico salvable ye a interpretación de Theon ta saber lo fotiu que ye ya d'o tozuelo, que lo podrían haber meso de qualsiquier atra traza.

O cuervo de tres uellos. Pareixe que en o deceno episodio se quedoron sin diners. U no? Dimpués d'o 3x01 ya no asperaba que apareixesen os espectros en a serie. Pareixe que lo recuperan ta iste zaguer episodio d'a quarta. Que digo yo que millor que hesen meso a baralla d'o Punyo d'os primers hombres, pero rai. Ixo lo teneba asumiu. Pero ya que van a gastar diners en efectos especials, ¿no podrían haber-se privau de bell par de espectros, u d'os kamehames de Fuella, y fer de Fuella una nina d'a selva de verdat y a o Cuervo de tres uellos igual (u parellano) como en os libros? Que Sam Raimi con a metat de presupuesto feba pelis decents de dos horas... No creigo que costase tanto tapar un uello y meter quatre radices por as garras y tal....

Me deixo muitas cosas: Brienne luitando contra o Can, Daenerys bombardeando con metaforas Meereen, Daario II y as flors, ser Bounce y o momento sobatida de Tommen, ... pero caleba tallar por bell puesto.

A tamás de todas as criticas, a 4ª temporada, igual como as anteriors me ha pareixiu sobrebuena. Probablement si no hese leyiu os libros me pareixería millor. Ye lo bueno y lo malo d'haber leyiu os libros. T'enteras de tot, pero trobas a faltar tantas cosas.... Agora no nos queda que asperar a la cinquena. A vier que fan. Feré as mias prediccions antes con antes.

jueves, 15 de mayo de 2014

As series como expresión cultural

Fa poco sintié a una companyera decir que no le feba goyo de leyer. No que no le feba goyo de leyer seguntes que libros u seguntes que cosas, sino que no leyeba porque no le feba goyo a mesma acción de leyer. Asinas. Cosa. 

Fa menos encara, charrando de series, un amigo me dició que ell "no viyeba series". Prou que bi ha diferencias. A literatura ye un arte de millars d'anyadas, que practicament qualsiquier puede gronxiar-se-ne y creyar nuevas obras. Ye a base d'a plasmación d'as ideyas y d'as narracions ta que o suyo esprito pueda pasar d'una cheneración t'atra inalterable, u poco alterada.

As series, d'atra man, son un subproducto d'a televisión que de vez, en ye d'o cine. Un arte que creya unatro arte y a on que, en a mia opinión se'n ha creyau unatro arte como en son as series, tal y como las entendemos en istos momentos d'o sieglo XXI. Quasi dende o naiximiento d'a televisión, as series han existiu. Bi'n ha habiu de muito buenas y muitas, muitismas, de prou baixa calidat. Manimenos, creigo que ye en as zaguers dos decadas, quan iste arte s'ha plegau a fer gran y a poder, sin garra complexo, adoptar ixe nombre: arte.

Igual como o cine ye reconoixiu como tal, y qui bi treballa lo fa con prou prestichio, as series han plegau a lo mesmo ran u mesmo dillá. As series ye una evolución d'ixe cine. No ye nomás una "peli larga". Han plegau a tener un luengache y unos tiempos propios. Os personaches cinematograficos han de recontar una historia en bellas pocas horas. Han d'evolucionar en ixe radiu tiempo. As historias no pueden embolicar-se masiau, no podemos conoixer tanto a los personaches como podemos fer-lo en una serie. En una serie bi ha horas y horas ta enamorar-nos de tal u qual personache. Ta que conoixcamos todas as motivacions. Ta que os universos a on que se desenrrollan (fantasticos u reals) prengan una complexidat inabracable por o cine estandar.

Ixa complexidat permite levar ta ixe nuevo luengache cinematografico, ya propio d'as series, historias que no se podrían levar t'o cine standar. Canta de chelo y fuego en ye un claro eixemplo. Pero igual podríanos charrar de atras como Dune, con penibles adaptacions cinematograficas u A Fundación d'Asimov que bell diya aspero que belun s'anime a fer. 

Bi ha bells aspectos tecnicos que, en a mia opinión han permitiu que as series pleguen en un ran de calidat como lo que han conseguiu. Un d'ells ye l'acceso y a disponibilidat que les ha dau internet. En a tele de quan yera chicot, si te perdebas un capitol, no podebas viyer-lo dica que lo refesen un anyo dimpués. Ye verdat que as series no gosaban tener argumentos tant embolicaus, pero como te'n perdeses dos de, por eixemplo, Twin Peaks, te podebas dar por hodiu. Agora, no sé ni qué series fan en qué canals. Me las baixo de internet, bellas vegadas anyadas dimpués de que las haigan feito por a TV. Las veigo quan quiero, os capitols que quiero, sin publicidat, con as pausas que me calga ta pichar u fer una cursa t'a fresquera u t'a falsa. Pero sobre tot, las veigo en orden. En o caso d'as televisions espanyolas lo caso ye mas grieu encara pues historicament han maltractau a las series prou. Yera imposible viyer Cacegadas (Lost) u 24, por meter-ne so que dos eixemplos.


Ye por ixo que beluns, como la HBO, han entendiu que a piratería no nomás no empobreixe as series sino que fa que cada vegada las veiga más chent. Si Chuego de Tronos s'hese emitiu en os primers 80, l'audiencia no hese puesto puyar por cada temporada como lo ye fendo agora. Si agora creixe bell millón d'espectadors en cada temporada ye porque qui se bi incorporan han visto online tot lo anterior.

L'atro aspecto tecnico ye lo baratos que han esdeveniu os efectos especials gracias a la suya computerización. Fer una serie de l'espacio u con scenarios fantasticos como Battlestar Galactica u Chuego de tronos yera fa bellas anyadas imposible de pagar ta una productora normaleta. Agora mesmo se fan productos prou dignos y, sobre tot, creyibles, a pres que pueden asumir as televisions.

Ya no puedo entender a cultura sin series, igual como no puedo entender-la sin libros u mosica. Ya no pregunto si leyes, ascuitas mosica u viyes series, sino qué leyes, qué mosica ascuitas u qué series viyes. Renunciar a la polideza u a los sentimientos que pueda dispertar una expresión cultural ye lechitimo, normal y mesmo puet tener un misterioso orichen biolochico, pero me pareixe que qui lo fa pierde una parte important de toda la cultura que podemos abracar.