Mostrando entradas con la etiqueta Heraldo. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Heraldo. Mostrar todas las entradas

lunes, 6 de noviembre de 2023

Un día cualsequier en Independencia, 29

Tiengo un ratico libre lo maitín y pocas ideyas pa escribir, asinas que cometo la error de fer-le una uellada a la prensa local. No m’agrada de dar-le visitas pero, como fa tiempo que no lo feba, cuasi heba ixuplidau lo que yera leyer Heraldo.

Ye lo día que la nieta d’o Rei fuyiu chura la Constitución espanyola y, en la suya tradición, lo periodico s’imple d’afalagos y floretas. Ya nos ha veniu contando en los zaguers meses como la “dama cadete” mercaba pintes, se minchaba un entrepan u feba gymkanas con los suyos compis de simulación de G.I.Joses. Asinas que, en un día tant gran, no falta los titulars que nos recuerdan cuánto la quieren: “La princesa recibe una ovación”. “Los reis plegan en lo Palacio arropaus por milenta ciudadans”. Y asinas-asinas.

Lo feito de que prebe de pasar por un medio respetable, no significa que no reblen debant d’a tentación de fer una mica de papel couché: “la princesa triga un trache de pantalón y la reina repite vistiu de Carolina Herrera”. Lo Rei, Froilán y la resta de mastos ben d’ir en coritatis. Bien se vale que la princesa ye tot un eixemplo de feminismo seguntes los lectors d’o pasquín.

Scrolleo una mica, cuan me farto de veyer como se malfurria en medievalismos los diners que se podrían adedicar a pinganillos, y me trobo con noticias d’o país, que ye lo suyo en un medio que s’apellida “d’Aragón”.

Herida una joven atropellada cuando iba en un patinete eléctrico en Zaragoza, diz la noticia. No indica qué vehiclo la ha atropellada. Por bel motivo, nomás se diz en qué iba la victima. Decido ubrir la noticia pa enterar-me-ne. Yera un auto, como de cutio. Comentan que la moza iba a treballar. Se m’ocurre que la noticia se podría haber titulau “Un auto atropella a una muller que iba a treballar”. U mesmo “Unatra victima d’os autos por ir t’o treballo”. U, si nos metemos una mica demagogos “Los autos y treballar se cobran unatra victima en las carreras zaragozanas. ¿Dica cuan?” acompanyau d’una encuesta sobre la prohibición d’a circulación d’autos privaus y unatra sobre l’abolición d’o treballo. Pero no, la noticia sigue indicando que la victima no levaba casco, sin explicar qué relevancia tien ixa información, si ixe casco podría haber evitau l’accident u si ha teniu bella lesión que no hese teniu si lo hese levau. 

Contino la lectura, una mica canso ya. Veigo una entrevista con Ana Botín, una muller que por ixo d’a meritocracia plegó a estar presidenta d’o Banco Santander sin que bi influyise mica lo feita d’estar filla de l’anterior president y d’una marquesa. Diz lo titular d’a entrevista que “Si se pagan masa impuestos, la chent jopa”. No sé d’a ón joparán, ni a qué chent se refiere. No pas ella. Cuan se diz “la chent”, se quier decir “atros, no pas yo”. ¿U no? 

Yo no puedo jopar ta garra cabo ni conoixco dengún que marche ta un puesto u t’atro seguntes los impuestos que se paguen. Lo mas, belún que se’avecinda en lo lugar pa fer vulto u pagar menos por las pagamentas de circulación. Que pa yo que les sale la perra capada, pero els sabrán.

Si los impuestos son “masa” u “masa pocos” tamién lo be de decidir ella. U los amigos suyos, ixos que jopan cuan creyen que pagan muito. Abaixo, como de cutio, i hai noticias relacionadas, d’ixas que te claman a clicar-ie si t’interesa lo tema. Lo primer diz “La gran banca española pulveriza un nuevo récord tras ganar 19,761 millones, un 24% más”. No me cal rechirar en prensa alternativa anticapitalista. Ni sisquiá en garra atro periodico. Chusto en la siguient ringlera d’o mesmo medio a on que se publica la suya queixa por los impuestos diz que ye ganando uns beneficios record. Un 24% mas que l’anyo anterior. A yo me puyó lo chornal 30 euros a lo mes y feba blincos. Bueno, cuento que con ixe esquimen no se le ocurrirá jopar con la chent ixa que creye que i hai masa impuestos a la banca.

Entra un client y he de deixar lo mío descanso. La zaguer vegada que lo foi, porque no nomás no m’he descansau sino que m’estresau mas. Hue no he aplaudiu a la ¿futura? reina, ni m’he meso casco en la bici, convidando a que bel vehiclo m’atropelle y me queda pendient pa ista nueit decidir si i hai muitos u pocos impuestos y, en lo primer caso, mirar t’a on me’n voi.

martes, 20 de diciembre de 2022

Peluchismo letal. Tierra de barrenaus 9x07

Pa las urbanitas, entre los que me incluigo, los animals son por un regular qualcosa rara, que no sabemos relacionar-nos-ie. Si no se vende en Verdecora, no sabemos qué fer con ells. No ye una pasa nomás d'a ciudat, pero ye verdat que aquí ye a saber que ixemenada. Asinas que, si no somos un descorazonaus, quan nos trobamos con un que ye veyendo la craba roya a sobén prebamos d'aduyar-le. Pero como no tenemos las ferramientas que cal y ye cutiano que los humanicemos, todas ixas buenas intencions pueden acabar fendo mas mal que bien. Tamara torna t'o programa a explicar-nos cómo interactuar con animals silvestres. En qualsequier entorno pero, sobre tot, si nos trobamos en la ciudat.

Lo fa, entre atras cosas, por la noticia que publicó Heraldo y que circuló por movils arrienda mientras días, a on que recontaban la chesta d'un runner que heba "salvau" a una raboseta. Las cometas vienen porque a la fin, la raboseta escrabutó, y l'actuación d'aquella persona, tot y que probablement movida por buenos sentimientos, fue de tot incorrecta. Prou que dende lo medio d'os Yarza no s'intresón mica por afundar una miqueta en la noticia y simplament facioron una hagiografía d'o heroi y publicoron una "noticia" que teneba video y, por tanto, yera buena fuent de clicks, lo solo obchectivo d'o periodismo en zagueras. 

Aproveitamos la visita de Tamara pa fer una chiqueta y personalisma resenya d'a Feria d'o Libro Aragonés de Monzón, celebrada en ixa ciudat los días 6 a 8 d'aviento, a on que nos chuntemos buena patacada d'autoras, editoras, libreras y, porqué no decir-lo bell carnuz. Tenié la suerte de poder presentar las mías novelas Penchada d'un filo y Hechos de tinta y d'estar-me la tarde d'o 6 en la caseta de l'Asociación Aragonesa d'Escritors, firmando eixemplars y charrutiando con qui querió acercar-se-ie. 

Pa la parte mosical, tos proposo d'ascuitar lo nuevo disco d'una banda de rap que pasará por Zaragoza iste febrero venient pa cantar-nos las suyas contundent y royas letras. Ubrimos lo zaguer calaixo de cancions, lo calaixo marxista, a on que ficaremos cancions con conteniu... pus marxista, ye claro. 

¡Buen anyo a todas las oyents!

Recuerda que puetz ascuitar totz los programas en Ivoox, Spotify y la web de Radio Topo.

Programa #136


sábado, 19 de mayo de 2018

Los chuegos d'a caca

Heraldo de Aragón. Mayo 2025


Los “chuegos d’a caca” empecipiarán lo venient mes de chunyo



Lo Congreso apreba, por mayoría absoluta, la primer convocatoria d’ista asperada competición.


Con una mayoría ampla, de 240 diputaus, lo Congreso ha aprebau hue la “Lei de Competicions Estiveras y Esprito Patriotico” que entrará en vigor iste mesmo mes y convocará pa iste chunyo los popularment conoixius como “Chuegos d’a caca”. Lo ha feito posible los votos a favor de Ciudadanos, PP, Coalición Canaria y PNV. Iste zaguer partiu se sumó a l’alcuerdo a zaguer hora, a truca de un nuevo pacto economico.


Seguntes ista nueva lei, lo sorteyo pa participar en la Competición Patriotica incluyirá a toda la población espanyola, fueras de bells supuestos, como haber participau en churas de bandera civils antes de 2020, fer parte d’os cuerpos y fuerzas de seguridat de l’estau u haber feito beluna d’as donacions patrioticas replegadas en la “Lei 5/2022 - Vodafone de Sostenimiento de la leyaltat a la integridat territorial y corona espanyola”. Por cadauna d’as rechions espanyolas, dos d’os suyos ciudadanos -un hombre y una muller - habrán de competir en istos chuegos, an que habrán de superar prebas fisicas y de conoiximientos d’a realidat nacional d’o nuestro país. Los dos ganadors recibirán una casa de 80 metros quadraus en lo centro de Madrit y un credito pa estudiar un master que podrán pagar con uns intreses muit intresants.


En un d’os aspectos mas polemicos d’a lei, a los perdedors se les defecará en la boca. Los defecadors, serán trigaus entre los millors espanyols en diferents arias, por lo que qui no gane podrá recibir excrementos de bispes, chenerals, tertulianos, youtubers, escritors,... Lo mesmo president Rivera será entre los defecadors, que s’adchudicarán a cada “defecau” por sorteyo, pa que no bi haiga sospeitas de favoritismos.


Iste zaguer punto devantó un furo debat entre una oposición, que no acaba d’entender lo nuevo rumbo que la nuestra nación -la de totz- nos diemos en lo zaguer mandato electoral. Lo PSOE acabó abstenindo-se, en no estar d’alcuerdo con “bells aspectos d’a lei” ya que entendeba que “no se guarancian los dreitos d’os vechetarians” y ye una lei “sin una financiación adequada y con una radida participación d’a ciudadadanía en la suya elaboración”. La suya portavoz, Susana Díaz, ha asegurau que si lo PSOE ganase las nuevas eleccions, cambiará la lei pa guarenciar “una opción vegana de defecación y la posibilidat de que, qui haiga participau en ONGs, no entre en lo sorteyo”.


Dende la bancada d’o partiu comunista-separatista Podemos-Compleganza Espanyola Dende Abaixo, las criticas han estau mas furas. Los suyos vinticinco diputaus han votau en contra. “Nos oposamos a istos chuegos que refirman un modelo patriotico que no en somos d’alcuerdo. No bi ha habiu participación en la elaboración d’as prebas, no se reconoixe la rica pluralidat cultural espanyola, y no se respeta la recomendación europea pa la biodinamización d’a birolla”. Lo partiu antisistema ha anunciau proximas movilizacions tanto en los retes como en las carreras. Ya bi ha varios change.org demandando la derogación d’a lei, y una campanya de firmas en las plazas de qualques ciudatz espanyolas.
D’atra man, los sindicatos mas representativos han anunciau que “se pensarán muito una convocatoria de atures parcials en turnos de baixa producción alcordaus con cadaun d’os centros de treballo” pa protestar por la lei. Isto podría estar inconstitucional dimpués de l’aprebación d’a “Lei Coca - Cola d'empente d’a producción y l’emprendimiento” lo pasau chinero, por lo que ya se ye negociando con la CEOE unatra forma de protesta que no faiga aturar lo progreso d’o pais.


A pesar d’istas pocas protestas, la lei ha estau muit bien recibida por las figuras de prestichio d’a nuestra nación. Vargas Llosa d’ha ufierto de camín a adaptar la suya dieta pa que la mierda le sepa millor a lo perdedor que le toque. Lo nombre d’o recient premio Nobel de Literatura ye un d’os mas firmes candidatos a defecador. En Aragón, lo president Lamban ha recibiu con goyo la noticia: “Espanya se mereixe una población que conoixca bien Espanya y que se sienta espanyola, contrimostrando la suya espanyolidat por cada diya”. Lo lider d’a oposición, Nacho Escartín lo tornó a acusar de tranfuguismo por lo suyo fichache por Ciudadanos un mes antes d’as zaguers eleccions, y de “no querer un Aragón autonomo, con respeto a la ruralidat y una alimentación sana”. Lambán tornó a recordar la conveniencia de que los Monegros acullisen beluna d’as prebas d’os chuegos. “Ye un scenario referent d’a espanyolidat, amplo, moderno y pleno de potencialidatz”, aseguró.


Ye asegurada, ixo sí, la grabación d’una d’as galas d’os chuegos en la Expo de Zaragoza. Asinas lo anunció lo president de l’Academia Espanyola d’a Televisión Javier Cárdenas, qui será tamién presentador d’o programa, que se fará a traviés de Televisión Espanyola, Trece TV y la plataforma de contenius dichitals Forocoches. Los coalcaldes d’a ciudat, Jorge Azcón y Roberto Fernández, han quiesto agradeixer a lo gubierno central que “s’alcordase d’una ciudat siempre leyal con Espanya como ye Zaragoza”. Se prevei que la gala creye una cinquentena de puestos de treballo directos y indirectos pa los servicios de caterin, transporte y prostitución.

Heraldo d'Aragón publicará, a partir d'iste domingo, una serie d'especials, an que se irán detallando los perfils d'os candidatos d'os chuegos d'a caca, detalles sobre las diferents prebas, y toda mena d'información relevant. La publicación d'ista separata ye estada posible gracias a la colaboración d'Ibercaja, lo Gubierno rechional y lo Concello de Zaragoza.

lunes, 4 de diciembre de 2017

Especial D'estrela a estrela 2017. Tierra de barrenaus radio: Azetil Zisteina

D'estrela a estrela siempre ye una ocasión especial. Ya son siet las edicions que leva ista iniciativa emplindo las ondas de Radio Topo d'a nuestra luenga. Durant mas d'un diya, ista emisora libre, emite programas especials d'a suya programación feitos de raso en aragonés y/u catalán.



Prou que Tierra de barrenaus no podeba faltar-ie. En las dos zaguers edicions, facié un programa especial sobre los Pilars, que acababan de rematar, ya que se gosaba de fer ta noviembre (especial 2015, especial 2016). Manimenos iste anyo opté por experimentar un poquet con bella ideya que teneba dondiando por lo tozuel dende feba tiempo. Asinas que, quasi sin guión, nos chuntemos ta fer lo canelo un ratet.

La primer sección estió Patos por Independencia, an que charremos d'os titulars mas absurdos d'ixe panfleto clamau Heraldo de Aragón. Cada semana daría ta emplir tres u quatre programas. Si queretz saber lo por qué d'o nombre tos caldrá ascuitar lo programa.

Continemos con "Buenya u de cuenya", unatra sección an que debatibanos si las obras de ficción que hebanos trigau yeran buenya, u yeran "de cuenya". Sí, "de cuenya" ye invento. Pero que queretz? Que faiga servir "D'abuti"? Pues ixo. Ista sección la heba anunciada bell diya antes con una videofatera, an que antimás ilustraba l'angunia de dos guionistas que no adubidan con la suya faina.



Ta rematar, lo faciemos con "Quiesta tronca", una sección an que charremos d'os catalogos de chuguetes, en ista entranyables calendatas.

Tot, prou que sí, con buena humor, fendo risas y asperando transmitir tot lo buen ambient que bi habió en l'estudio. Un programa caotico como pocos, pero que tos fará pasar un buen rato.

jueves, 9 de noviembre de 2017

Vivir con miedo a l'Heraldo

Fa bell dia, Heraldo daba la noticia d'o curset d'iniciación a l'aragonés que ha organizau la Oficina de Luenga Aragonesa d'o Concello de Zaragoza. La noticia s'ixemenó por los retes de camín, y empliba las mias cronolochias. Lo curso, antimás, ye estando un exito dende lo primer momento, apuntando-se-ie muita mas chent que no se pensaban los organizadors. Como tot, tien lo suyo costau fosco, y poco dimpués d'arribar-me la noticia, las mias amistatz, fisicas y virtuals, m'alertaban d'os comentarios que apareixeban debaixo. Beluns en contra d'iste timido primer trango d'a OLAZ.

Tiempo dimpués, en una de tantas pleitinas d'as que tiengo por los debantditos retes, un compa me deciba que no yera tiempo de cambiar la lei de luengas por la posible alarma de l'Heraldo y me meteba d'eixemplo la noticia que comento, y a los suyos comentaristas.

No ye nuevo, lo de dar-le a lo panfletet muitas mas importancia que no en tien. De muito mas choven, facié parte de Chobenalla y de Chunta Aragonesista. Vivié muit intensament la mia militancia en todas dos organizacions, y "toqué muitos palos". Podié conoixer y compartir debatz con muito cargo publico. Y bien a soben, les sentiba ixe mesmo miedo a l'Heraldo. Lo que, antes de l'asembleya, en lo bar, u en conversa privada, yeran midas inaplazables, importantismas, y alazetz de l'aragonesismo, esdeveniban de camin d'imposible implementar "por lo que dirá l'Heraldo". Ixuplidando que la puyada de votos, diputaus y refirme social tant important que heba experimentau CHA y l'aragonesismo, s'heban dau con un Heraldo firme hostil. ¿Heba cambiau la importancia de l'Heraldo? ¿Heba cambiau la suya envista? ¿Yera una enchaquia ta no fer cosas porque no quereban sentir como les criticaban?

Anyos dimpués la historia contina. Contino viyendo muitas actitutz asinas en politicas de hue, que apedecan las suyas ideyas, por ixe miedo. Pero por lo que veigo tamién existe en las bases de l'activismo. Ye un miedo que cal vencer, u sino, lo tendremos tot perdiu. Hue daré dos razons.

La primer ye etica. No podemos permitir que un diario con una ideyolochía tant reaccionaria siga qui dicte por a on ha d'ir la politica en Aragón. No implantar politicas, u deixar de fer actos, por miedo a la columna / enciclica de Fatás, ye permitir que Fatás y la suya clica de fachas nos digan qué podemos y qué no podemos fer.
 
U mesmo pior: los comentaristas.Istos mereixen un parentesi. ¿Quantas d'as personas que me leyetz fetz comentarios a ormino en Heraldo? ¿Y en qualsiquier atro medio? La mayoría d'a chent no puet permitir-se estar tot lo diya dando mal por los comentarios d'os periodicos. Sisquiera leyer-los. Qui escribe, alavez, en ixos comentarios? Belun lo femos de cabo ta quan, como ye lo mio caso, quan bell tema nos intresa muito, u queremos deixar constancia de que existen atras envistas. Atros, lo fan por la gran cantidat de tiempo libre que tienen. Chubilaus, en un gran porcentache, que ya sabemos la distribución de voto que tienen. Y no son pocos qui lo fan por militancia politica, mesmo como parte d'o suyo treballo (remunerau) politico. ¿U creyetz que las treballadoras d'os partius politicos no son una parte important d'os comentaristas d'os medios de comunicación? Tos puedo guarenciar que no ye conspiranoia, por que isto ye qualcosa que sé perfectament que se fa, y que sisquiera me pareixe mal.

Si permitimos que los amos de l'Heraldo, quatro chubilaus, y bell liberau politico nos digan qué politicas son permitidas les damos tot lo poder. Sin pasar por eleccions, sin refirme popular, sin cosa. Nomas por lo poder mediatico que tienen. U millor dito que les damos.

Ixa precisament ye la segunda razón. Damos a l'Heraldo una importancia que ya no tien. No ye lo solo periodico en Aragón. Bi'n ha mas y, encara que tampoco no son tant diferents, en bella qüestión sí que podemos acubillar-nos en atras fuellas. La plegada d'internet ha ubierto muito mas l'abanico y, antimás d'as versions electronicas de Heraldo y El Periodico, medios como Eldiario.es ya tienen una important sección aragonesa. Ixo sin contar con medios libres como Arainfo, por cada diya mas leyius. De verdat continatz pensando que lo pueblo aragonés se informa mayoritariament por Heraldo? Cada vegada son menos las personas que lo leyen. Y por cada diya mas viellas de media. Ya ni te digo las que se leyen los comentarios. La información en papel ye agora mesmo en las tres pedretas.

Faigamos cuentas esmachinarias. Pensemos en lo total d'a población aragonesa. D'ixas personas, no todas s'informan de l'actualidat. D'as que s'informan, bi'n ha que nomas lo fan por TV y/u radio. Lo de leyer, ya se sabe que, en haber de fer un chiquet esfuerzo, ya cuesta a muitas. D'as que se informan por medios escritos, hemos de descontar a todas las que lo fan en medios nomas dichitals. Nos queda la parte d'a población que lo fa en papel, que ye muit poqueta, y las que, d'entre totz os medios dichitals, triguen Heraldo, que no se caracteriza por la gran calidat d'a suya web precisament. Tamién cal sacar d'ixa cuenta a toda la chent que, encara que leiga lo panfleto, lo faiga con esprito critico u simplament, como ye lo mio caso, ta saber "que piensa l'enemigo". Qué nos queda? Los que ya votan a la dreita. Los que continarían votando a Azcón, Beamonte y Rajoy, encara que invocasen a Cthulhu ta que se minchase a totz los primochenitos espanyols.

Alavez qué miedo bi ha? Qué puet fer l'Heraldo? Alticamar a los suyos? Ixo lo fan La Razón, ABC, 13TV, ... y en zagueras mesmo El País y la SER. L'Heraldo, y la suya horda, te va a criticar igual tanto si fas un curset en los Centros Civicos de Zaragoza, como si modificas de punta ta coda la Lei de Luengas ta guarenciar los dreitos lingüisticos d'as comunidatz aragonesofona y catalanofona d'Aragón. Asinas que, como nos van a criticar igual, faigamos lo que cal fer, tiengamos claras las ideyas, y cambiemos lo miedo de bando. Que a lo panfletet no se l'ocurra tornar a insinuar que "l'aragonés son paroletas de l'espanyol" sin que todas las institucions en saquen la suya publicidat, por eixemplo.

viernes, 4 de agosto de 2017

Historia de una foto de Boltanya


Hebanos puyau las costeras d'as carreras boltanyesas y levabanos tot lo diya dando mal. Belún dició de pillar bieras ta totz en un d'os bars d'a plaza. La resta nos vam posar en unas escaleras ta descansar-nos. Pero ni los chilos reivindicativos, ni lo ondiar d'as quatribarradas se preneban ixe descanso. Entre que plegaba lo refresco y no, un periodista debió de pasar por asti y nos va tirar una foto que va apareixer a l'atro diya en la portalada d'o Heraldo de Huesca. Fa bell diya la va trobar en casa mai y me van venir t'o tozuelo recuerdos a xarramata.

En l'adolescencia y la primer choventut vivimos las cosas con firme intensidat. Los mios anyos d'instituto y FP van estar an que va prencipiar de verdat a tener una militancia politica, cultural y social. En 1999, l'anyo d'a foto, yera empecipiando a estudiar aragonés. Heba iu ta bell acto contra los pantanos y ya alternaba con la chent d'a cucha aragonesista en fiestas y locals. Pero probablement lo que va vivir en ixa chornada va estar un gran empentón ta decidir-me a tener un compromís mayor con muitas luitas.

L'uno de mayo de 1999, se va convocar en Boltanya una chornada "Por a Dignidat d'a Montanya". Se feban actos arrienda y s'acababa con un concierto con Labordeta, La Ronda de Boltaña, La Orquestina del Fabirol y Ixo Rai. La chornada va estar historica, acorando-se las entradas ta un concierto que beluns van haber de sentir dende difuera.

Me va enterar d'a convocatoria por un panfleto en un bar, que ye como s'enteraba la chent d'as cosas en la era pre-internet. Conoixeba a La Ronda de Boltaña dende feba relativament poco tiempo y me flipaba tot lo mundo que m'amostraban en las suyas cancions. La mia parella compartiba ixe gusto mosical, las reivindicacions, y tamién l'encantaba lo Pirineu. Asinas que yera un planazo lo que tenebanos debant.

I vam puyar, nos vam instalar en lo camping y vam marchar de borina. La mia parella yera muit amiga de una moza de Chobenalla. Por la mia parte, encara no teneba confianza con la chent d'a cucha aragonesista, pero nos conoixebanos de trobar-nos en las manis y, sobre tot, en los bars y locals como La Espelunga. De camin, nos vam chuntar con ells. Yeran un poquet mayors que no yo, y pareixeba que conoixesen lo lugar millor que casa suya. Vam ir ta un bar a fer uns hordios, y van prencipiar os canticos:

Entre la Plaza d'Espanya y la Plaza d'Aragón, s'encuentra la Independencia, que las separa a las dos!!! Ai, taaaaa chun tararachun ai ta chun tarara....

... y tornaban

Entre la Reina Sofía y Felipe de Borbón, estamos hasta los huevos de tanto Rey español!!!
Ai, taaaaa chun tararachun ai ta chun tarara....

Y asinas firme rato. Dimpués, S'ha feito de nueit, Baixando t'a escuela, Más magra, Aqueras montanyas, .... totz los greatests hits d'alavez.

Entre biera y biera, charrabanos de l'aragonés, d'as montanyas, d'a Chunta, de la independencia, .... u somardeabanos con belun.

Tocabanos quasi a sinyal por persona. Y a bota de vin. La mia quatribarrada, la portaba en la mochila porque no teneba palo encara. De bota, ni en teneba. Ixo sí, lo vin me rulaba terne que terne. En puyando la costera t'o lugar, vam aturar en l'auto d'un d'os chobenallos, no sabeba guaire bien por qué. Va ubrir lo maletero y va descubrir un amiro de botellas de vin ta ir replenando as botas, que ya iban todas bien esmediadas. Me feba cruces con lo grau d'autochestión d'aquella chent. Profesionals de la luita y la borina. ¡Y yo que me pensaba que me lo montaba bien!

Vam continar asinas tot lo diya. De nueitz, lo concierto yera a rebutir. La reivindicación yera present por tot. Por cada canción se coreaban lemas contra los pantanos y por la dignidat de la montanya. Y tamién os Aragón ye nación y mesmo bell In-Inde-Independencia. Pegallos en toda la nuestra ropa, quatribarradas a bando y muita, muita emoción. Las letras de Labordeta, La Ronda, Ixo Rai y La Orquestina nos daban alas ta soniar con un Aragón diferent, renaixiu, conscient de si mesmo, y argüelloso, que se concaraba con un modelo colonial que nos viyeba como fuent de recursos, y con una capital que yera complice d'ixe modelo.

No guaire tiempo dimpués, va prencipiar a militar en Chobenalla Aragonesista, va rematar los cursos d'aragonés y va fer-me socio de Nogara. No va estar ista, lochicament, a sola experiencia que me va levar a fer-lo. Pero aquella chornada, tot l'esprito que se i alentaba, y todas las movilizacions que van plegar dimpués van estar claus en la conformación d'a mia experiencia politica y d'as ideyas que hue tiengo.

Muitos anyos dimpués, fa bella semana, va tornar ta Boltanya por las chornadas que se van fer-ie ta celebrar os 25 anyos de La Ronda. En plegar t'a plaza d'alto, va viyer aquellas escaleras y va fer memoria d'aquell diya. Toda aquella ilusión, tot ixe mundo que se ubriba debant de los mios uellos, contrastaban con la cansera de seguir luitando por lo mesmo 18 anyos dimpués, de no haber conseguiu cambiar tot lo que querebanos. D'ilusión ya no bi'n ha tanta, ye cierto. Pero veigo a la chent que agora fa vintitantos y, tot y que actualizau a totz os cambios que bi ha habiu, las ganas de luitar y boriniar son las mesmas.

Ixa ye la parte mas emocional. En la parte historica y politica, aquellos yeran os primers pasos de tot un movimiento por una nueva cultura de l'augua y por la dignidat d'un territorio que viyeba como las metropolis aragonesa y espanyola no se'n alcordaban que ta explotar-lo. L'archivo documental d'a web Yesano ye un sobrebuen fundo ta prencipiar a conoixer ixas luitas en aquellas envueltas. En ixos diyas protestabanos principalmente contra os pantanos de Santaliestra, Chanovas, Biscarrués y lo recreiximiento de Yesa. En istos anyos, bella cosa s'ha conseguiu, pero a pur d'una fayenada que no habría de caler en un mundo que metese a las personas por debant d'a especulación. Como siempre, aprendamos d'o pasau ta estar mas eficients en las luitas actuals y futuras.



P.D.: En repasar bell dato ta escribir isto, m'he trobau con iste video, y m'han veniu un ciento memorias t'o tozuelo, asinas que la quinta mia, cuento que lo mesmo tos pasará....





jueves, 23 de enero de 2014

Exercendo lo pasquinismo 010: Heraldo catalanofobo, naipes y libros de texto

O Heraldo ye tot un clasico en o pasquinismo. Talment truquen más o ficacio as portaladas de ABC u La Razón, pero Heraldo, encara que muito más sutil, ye un d'os reis d'o pasquinismo. Ixo sí, siempre contra Catalunya y lo catalán, y por a indisoluble unidat d'Espanya. Heraldo y o nuestro gubierno aragonés tienen como doctrina cultural y lingüistica a la FACAO, que ye como tener a Hitler d'asesor t'a convivencia u a la ilesia cristiana fendo a politica sexual y reproductiva (oh wait!). Asinas que de cabo ta quan, nos regalan (u torturan) con articlos tan vergonyosos como iste. Articlos que, por cierto, as chunteras penchan a escape bien carranyadas en os suyos FB, malmetendo contra os catalans. 

Feré, pues, un chiquet analís d'iste articlo, como podría fer de tantos y tantos que fa l'Heraldo acusando, ta forro de bota, de manipoliación, a atros:

- "Unas cartas desatan a polemica": Si l'Heraldo no'n da treslada, no. Uns particlars (Caramba publicitat) fan unas cartas y, si no estase por os barrenaus d'a FACAO, ixo no da ni ta una noticieta curta. Muito menos ta media pachina a toda color. 

- Chaime I: No estió o monarca soberano d'os territorio catalans? Qual ye o problema de que os catalans faigan servir a Chaime I como o suyo soberano? Chaime I naixió en Montpelier, que no ye Aragón, estió Rei d'Aragón y Conte de Barcelona y, alavez, soberano de Aragón y Catalunya, antimás de Valencia, Mallorca y Montpelier. Por as suyas obras los conoixeretz, y tanto por o testamento, como por as mugas establidas, pareixe que Chaime I, tampoco no le feba guaire aprecio a Aragón, no? En qualsiquier caso, as nacions y a identidat nacional d'o sieglo XXI, mica tien a viyer con as d'o sieglo XIII y nunca no sabremos si Chaime, soberano tanto d'Aragón como de Catalunya, se sentiba más u menos aragonés u catalán u si se sentiba aragonés Y catalán, igual como agora bi ha chent que se siente espanyola en estar bella mica de cada puesto. A identidat ye una cosa muito complexa y decir, con os uellos d'o sieglo XXI, lo que yera u deixaba d'estar ye, como poco, arriscau.

- Sobre l'orichen d'as quatre barras: O mesmo Heraldo se contradiz. En o titular diz que as cartas catalanas "s'apropian" d'o sinyal ta dimpués charrar d'a hipotesi de Wilfredo y d'o siello de Ramón Berenguer IV. Ells mesmos reconoixen que ye una "hipotesi discutida", ye decir, que no ye falsa. L'orichen d'as barras ye, a diya de hue, incierto. Lo que ye seguro ye que representoron a una Casa reyal y que se facioron servir como sinyal en totz os territorios d'a Corona d'Aragón. Decir que o sinyal ye catalán no ye mentir. Decir que ye aragonés no ye mentir. Decir que ye SOLO aragonés u catalán sí. Distingamos, por favor. Decir en o titular que os catalans "s'apropian d'o sinyal" y en o texto que "esfienden una hipotesi no comprebada" ye pasquinismo y d'o malo.

- Els Països Catalans. Ya he dito, y si no lo digo, que esfender un prochecto de estau basau exclusivament en a identidat lingüistica, me pareixe una error. Pende como s'estructure ixe prochecto una error grieu. Con tot y con ixo, cadagún tien tot lo dreito d'o mundo a esfender o suyo prochecto nacional. Y si trunfa y ye lo que la chent quiere, entabant. Dito isto, que no caldría pero lo digo, por un regular "os países catalans" ye un termino ta denominar un aria LINGÜISTICA y no pas nacional. Y no lo digo yo, ni lo mio profe de catalán, que tamién, lo diz Caramba Publicitat y lo reproduce l'Heraldo "Chuego pensau ta fer una amistosa partida de cartas en qualsiquier puesto d'a zona conoixida como los países catalans entendius como los puestos a on que a chent charra u entiende o catalán". ¿Qual ye o problema d'isto? Son charrando de luenga y en totz os puestos d'ixe mapa se charra catalán. Ah, no! Aspera... Ye una nota de prensa d'a FACAO / PNHC, que tanto goyo les fa a lo Gubierno y l'Heralgo y que sostienen que en Fraga y Soses se charrran dos luengas diferents, pero en Buenos Aires y Santander la mesma.

- Ta forro de bota, continan o texto d'antes con a lista de territorio de parla catalana, que son marcaus en royo en as cartetas, y adhiben: "Con una color diferent han marcau a Val d'Arán, a on que se charra l'aranés, y tamién la de Benasc, como extensión de l'anterior". ¡Y dimpués os enemigos son os catalans! Preba de que ye un mapa LINGÜISTICO, como deciba antis, ye isto. A parte más occidental de Valencia no i sale. Tampoco no se i incluye a Val d'Arán a on que, como bien diz l'Heraldo se charra occitano, en a suya modalidat propia. Y no sale Benasc, no porque siga a o canto d'Arán, sino porque SE I CHARRA ARAGONÉS, so fillos de! Istos son los que esfienden Aragón d'os catalans? Hodo!

- Guillermo Fatás y la FACAO fan declaracions muito carranyaus a l'Heraldo y o profesor universitario, exdirector de l'Heraldo y cutiano escritor de columnas en contra de Catalunya y Euskal Herria y por a sacrosanta unidat d'Espanya diz que ye "ignorancia intresada" lo d'os Países Catalans, "como sería clamar "país espanyol a Mexico u a Archentina". Me foi contento de sentir que bella persona critica a la fin as cumbres hispanoamericanas y que apuesta por sacar totz ixos sinyals d'a Fuent d'a Hispanidat d'a nuestra ciudat, territorios a los que nomás une una d'as luengas que se i charra. Se me ocurre que se les podría clamar Hispanoamerica, pero ixo sería una faltada igual como la de Països Catalans. Suerte que a dengún se le ha ocurriu ixo! Modo somarda MAX.


Iste articlo ya lo quereba haber escrito quan, fa bells meses, Heraldo se carranyaba tamién porque en un libro catalán de texto feban servir o termino "corona catalano-aragonesa". Termino que, en a mia opinión, ye desafortunau de tot y, encara que lo razonen tot lo que quieran, ye forzar masiau o luengache historico. Que pesase tanto os territorios y a nobleza catalana como l'aragonesa ye una cosa, fer servir un termino que no tien mica rigor y menos quan existe unatro que si que'n tien (Corona d'Aragón) ta yo, ye una error y talment un complexo d'inferioridat que no les cal. 

Aclarida por enesima vegada a mia opinión sobre a corona catalanoaragonesa y os Países catalans, l'Heraldo subrayaba ixo y, en a mesma imachen, se i deciban cosas como que d'o casorio d'Isabel y Fernando "naixió Espanya, o primer estau-nación d'Europa". ¡Y istos son separatistas! Antiparte de que en ixe casorio faltaba, por eixemplo o Reino de Navarra, u lo de Granada, encara no conqueriu, d'astí no naixió que a unión de dos coronas y prou. No aburriré contando que Aragón y Castilla continoron con as suyas propias leis, cortes, patatin patatán dica lo XVIII, porque qui no sabe ixo, ha deixau de leyer fa rato. Antimás de charrar d'estaus nación en o sieglo XV, lo que metería royo como un ababol a qualsiquier historiador, esfiende ixe libro "tant catalanista" que o naiximiento de "Espanya como estau moderno y centralizau [¡En o sieglo XV, remeratz-lo!] exichiba fer desapareixer o sistema feudal: por ixo os reis catolicos se concaroron con os nobles y les sacoron os suyos poders". Sin sangre en a pocha que me deixan, de verdat. 

Y ista ye, sinyors, l'anvista que tien o Heraldo, un tal I. Ara y, por desgracia, buena cosa d'aragoneses, sobre a historia d'Aragón y Catalunya y as nuestras relacions. Heraldo contina clamando a lo pueblo aragonés a l'odio sin sentiu y a la xenofobia.

Si en iste canto d'a muga no aturamos antes con antes con istas fateras y ixe odio sin sentiu que tant bien fa servir l'espanyolismo, y si en l'atro canto d'a muga, no s'alcuerdan de nusatros y a nuestra historia común más a soben y nos tractan con o respeto que mereixemos como pueblo, mal iremos.

jueves, 12 de diciembre de 2013

Latas de Coca cola y xenofobia en o Heraldo

Chiste de Mel, en o diario de Cadiz
O libel que ye conseguindo Heraldo en o suyo "periodismo" ye penible. Pero encara más penibles son qui meten comentarios en a versión dichital, u belunas d'as que fan cartas t'o director. As lectoras dicen tamién muito de un meyo de comunicación. Hue, tos proposo un chuego. Contino traduzco una carta que leyié en l'Heraldo d'o 5 d'aviento. Bi ha una parti común, y dimpués tos doi tres versions ta que'n triguetz qual d'ellas ye a verdadera. O titol d'a carta no lo meto porque da pistas:

Parti común:
Plego de tornar ta casa mía de fer a compra en un supermercau de Zaragoza y soi carranyau de tot. Una marca de bebidas tien una promoción a on que as latas d'os refrescos suyo son rotuladas con nombres propios. En ir a mercar un d'ixos refrescos bi heba bellas quantas latas que yeran difuera d'os envoltorios de plastico.

Version 1:
Os nombres que más vegadas he visto yeran Ezequiel, Benjamín, Samuel, y Abraham. Comprebo as tres latas que queda en a mia fresquera y en dos i mete Gabriel y en l'atra, Isaac. En Espanya, y más en Aragón que ta ixo a suya presencia estió prou important, somos fartos de que a comunidat chodiga nos quiera colonizar culturalment. A presunta normalización cultural y lingüistica  que en ixa comunidat se'n fa referencia no ye que una imposición que no somos dispuestos a tolerar. Soi convenciu de que en Zaragoza no voi a trobar latas con nombres musulmans u eslavos.¿Por qué nombres chodigos? Digan-me si no ye guaire facil que dende a distribuyidera se clasifiquen as latas que se ninvian difuera de Israel.

Versión 2:
Os nombres que más vegadas he visto yeran Mohammed, Yasmina, Fátima y Nadia. Comprebo as tres latas que queda en a mia fresquera y en dos i mete Mohammed y en l'atra, Zaira. En Espanya, y más en Aragón que ta ixo a suya presencia estió prou important, somos fartos de que a comunidat musulmana nos quiera colonizar culturalment. A presunta normalización cultural y lingüistica  que en ixa comunidat se'n fa referencia no ye que una imposición que no somos dispuestos a tolerar. Soi convenciu de que en Zaragoza no voi a trobar latas con nombres angleses u chodigos.¿Por qué nombres arabes? Digan-me si no ye guaire facil que dende a distribuyidera se clasifiquen as latas que se ninvian difuera d'o Magreb.

Versión 3:
Os nombres que más vegadas he visto yeran François, Jean-Paul, Yvette y Marie. Comprebo as tres latas que queda en a mia fresquera y en dos i mete Pierre y en l'atra, Claudine. En Espanya, y más en Aragón que ta ixo somos vecins y los hemos de soportar de contino, somos fartos de que dende Francia se nos quiera colonizar culturalment. A presunta normalización cultural y lingüistica  que en ixa comunidat se'n fa referencia no ye que una imposición que no somos dispuestos a tolerar. Soi convenciu de que en Zaragoza no voi a trobar latas con nombres angleses u polacos.¿Por qué nombres en francés? Digan-me si no ye guaire facil que dende a distribuyidera se clasifiquen as latas que se ninvian difuera de Francia

Qué nazi suena tot, no? Un poquico de xenofobia y ixas cosas. Pareixe que qui escribe tien alerchia a los chodigos, os musulmans u os franceses en cada caso. No quiero pensar qué pasaría si una carta asinas plegase en l'Heraldo. Cuento que no la publicarían, ¿no?. Pero si a comunidat que se refusa ye atra.... cambean as cosas. Tos he mentiu y as tres cartas yeran falsas. A verdadera ye contino:

A carta orichinal: Rotular en castellano.

Plego de tornar ta casa mía de fer a compra en un supermercau de Zaragoza y soi carranyau de tot. Una marca de bebidas tien una promoción a on que as latas d'os refrescos suyo son rotuladas con nombres propios. En ir a mercar un d'ixos refrescos bi heba bellas quantas latas que yeran difuera d'os envoltorios de plastico. Os nombres que más vegadas he visto yeran Laia, Marc, Mireia y Joan. Comprebo as tres latas que queda en a mia fresquera y en dos i mete Jordi y en l'atra, Joan. En a resta d'Espanya, y más en Aragón que ta ixo somos vecins y los hemos de soportar de contino, somos fartos de que dende Catalunya se nos quiera colonizar culturalment. A presunta normalización cultural y lingüistica  que en ixa comunidat se'n fa referencia no ye que una imposición que no somos dispuestos a tolerar. Soi convenciu de que en Zaragoza no voi a trobar latas con nombres vascos u gallegos.¿Por qué nombres catalans? Digan-me si no ye guaire facil que dende a distribuyidera se clasifiquen as latas que se ninvian difuera de Catalunya.

Agora a muitas ya no les pareixe tan xenofoba, ¿no? Contra os catalans vale tot y en Heraldo te publican tot. Y si ye contra ciclistas que charren catalán, ni te digo! :-)


No se quí me dició quan yera en a escuela u l'instituto, fa muitos anyos, que, ta saber si bella cosa yera racista u xenofoba, quan charrase de bell colectivo humano, lo sustituyise por os chodigos, y si sonaba nazi, yera racista. Fetz a preba con as vuestras amigas microracistas (u racistas) y viyeretz que buen ratico pasatz.

Qui ha escrito isto, que firma como Fernando de Lorenzo Cuenca, tien una malotía que se diz xenofobia, y que en ista expresión en concreto, se diz catalanofobia. Cuento que tamién será racista con atros colectivos de humanos, pero ixo ya ye nomás una suposición.

Quantas cosas a preguntar-le a Fernando. ¿Que t'importa que una interpresa privada meta os nombres que l'agane en as latas suyas? ¿Tanto te molesta a pluralidat lingüistica que mesmo te fa mal a os uellos viyer nombres en catalán? ¿Tan fundo ye o tuyo racismo que has de escribir a un periodico ta queixar-te de que en as latas de Coca Cola mete Jordi? ¿Creyes que bi ha un complot catalán, menau por CiU, ERC y os vampiros diurnos ta fer dentrar latas de Coca Cola con nombres catalans en Aragón? ¿Creyes que os ninos, en viyer ixos nombres en as latas, se convertirán en catalans independentistas homosexuals ciclistas feministas ecolochistas u bella cosa mesmo pior? ¿Sabes que difuera de Catalunya tamién bi ha chent que mete a los suyos fillos Laia, Marc, Mireia, Joan y Jordi? Yo en conoixco un Jordi, un Marc y una Mireia aragoneses, ¿no tienen "dreito a lata"?

Ixa posición, me pienso que ye más cutiana que no nos pensamos y cal combatir-la. Fa bells anyos, en Andorra (Teruel), una conoixida se queixaba porque en una botiga una mai le charraba a lo suyo nino en catalán. Una charrada que, encara que en voz alta, yera privada. Y a zagala se'n queixaba porque charraban catalán en publico. ¿De verdat yes tan alparcera como ta que totz haigamos de charrar a tuya luenga ta que t'enteres d'o que decimos? ¿De verdat ye o catalán tan indescifrable? ¿Dirías lo mesmo y te carranyarías si charrasen en anglés u francés?

Entre que no tiengamos claro que tot ixo ye xenofobia igual como odiar a qualsiquier atra comunidat humana por razón d'a suya identidat nacional, relichiosa, rasgos cheneticos, identidat sexual, etc... , mal lo levaremos.

De rematadera, pencho aquell mitico "Me digo Josep Lluis aquí y en a China Popular"...




lunes, 13 de diciembre de 2010

Una no nacionalista

Que articlo s'ha fotiu Pilar Cernuda fa bells pocos diyas. Ye publicau en bellas depeixas como Heraldo de Aragón, Diario de Cádiz u El correo gallego y charra sobre os nacionalismos por unas declaracions de Vargas Llosa. Tien tantos despropositos que no se guaire bien por a on prencipiar asinas que lo feré por o prencipio.

“Vargas Llosa ha vuelto a abrir la caja de los truenos con sus consideraciones sobre los nacionalismos”. Ah! Que yera zarrada? Pero si ye o tema cutiano de milenta de charradas en casas y bars. Ye a causa d'existencia de muitos partius (Ciutadans, UPyD, PP...). A verdat ye que no fa que repetir o mesmo discurso canso y simplaz de cutio.

Dimpués, en a medolla de l'articlo charra d'a reforma d'a lei electoral ta “poner a los nacionalistas en el lugar que les corresponde y no en el que les colocan los gobiernos que negocian con ellos con una generosidad inconcebible...”. Ista ye un d'os mantras espanyolistas más repetius. De reformas electorals se'n puet fer muitas. Dos proposas que se feban, de man, si no remero mal, de bell sector de IU, yeran cambiar a demba de repartir os escanyos. En cuenta de fer-lo por provincias, fer-lo en demba autonomica u estatal. Os dos cambeos no afectarían guaire a los partius “territorials”. En ixe estudio, que no yera que una aplicación d'os resultaus electorals d'anyadas anteriors, os “partius territorials” (os que nomás se presentan en una u bellas pocas comunidatz autonomas) teneban, si fa u no fa, a mesma representación y os mesmos escanyos. Lo que cambiaba, prou que sí, yera o reparto de partius estatals como IU u UPyD, que sí que puyaban, baixando nomás PP y PSOE. L'actual lei electoral (que soi d'alcuerdo que cal cambiar), nomás beneficia a dos partius: PP y PSOE. Prou que lo que quiere toda ista crica de “no nacionalistas” ye fer una lei ad hoc ta forachitar a las “nacionalistas” y que no tiengan a representación que hue tienen. Como siga. Y si cal ilegalizar, se ilegaliza.

Y plegamos en lo millor con o tercer parrafo. “Pero Vargas Llosa no entraba en el aspecto de la presencia política de los nacionalismos en España, sino en su vertiente más irritante, la excluyente, la que defiende la identidad local frente a la nacional, la que en la defensa de lo identitario abomina de lo que es de todos.”

“A que esfiende a identidat local debant d'a nacional”. Una nación, una luenga, una versión d'a historia. Y toda la resta, localismos folkloricos. ¿Qui ye a nacionalista? ¿Qui ye “excluyent”? ¿Qui excluye qualsiquier nación u sentimiento nacional que no siga lo suyo propio, en iste caso l'espanyol? “...abomina de lo que ye de totz”. ¿Qué ye de totz? ¿A luenga castellana, a versión castellanocentrita d'a historia? ¿O reciént nombrau patrimoniu d'a humanidat flamenco? ¿Por qué “lo de totz” coincide tan asoben con “lo mio”. ¿Puet haber-ie frase más nacionalista y más excluyent? Bien de nacionalismo banal...

“Cuando el escritor recuerda las guerras encarnizadas no hay que alejarse excesivamente en la historia, ahí está lo que ha ocurrido en Centroeuropa no hace ni dos décadas, con auténticos genocidios entre nacionalistas que pertenecían a la misma patria.” No cal aluenyar-se guaire ta remerar o que pueden fer as guerras nacionalistas, ye verdat. A mayor carnicería que s'ha feito en l'Estau espanyol se fació en nombre d'un nacionalismo: l'espanyol. Milenta muertos en a Guerra Civil espanyola y dimpués. Chent asesinada sin chudicios u con chudicios de risa, exiliadas, disapareixidas... tot en nombre d'a grandaria d'Espanya y a suya unidat de destino universal. Y en una atra muestra de trafucar terminos, lo fa con patria y estau, charrando de Yugoslavia como patria común. De seguras que bi habió (y regular que bi'n habrá encara) chent que sintió a Yugoslavia como patria, pero ye de dar que muitas nunca no se sintioron nacionals de Yugoslavia sino croatas, serbias, eslovenas, … Una patria ye un sentimiento que, bellas vegadas sí y atras no pas, coincide con l'estau a on que una vive. Un estau ye un entidat administrativa que, bellas vegadas sí y atras no pas, coincide con una nación y/u con una patria. Estar ciudadana d'un estau no ha d'estar lo mesmo que estar nacional d'un estau encara que tan asoben se trafuque y, más que más, dende as nacionals d'ixe estau.

Remata con una atra alfaya: “Los nacionalistas enriquecen cualquier país cuando preservan determinadas señas de identidad; lo empobrecen en cambio cuando en defensa de esas señas de identidad se margina, discrimina y ataca lo que es común.” Una atra vegada más, un poquet de nacionalismo banal. “Lo común” se fa “lo mío”. Tot lo que no siga mayoritario ye nomás que un concieto folklorico. Prou que ni ista muller, ni toda a resta d'espanyolistas “democratas” no quieren amarguinar, discriminar u enrestir os sinyals d'indentidat d'a resta. ¡Que va! Lo que quieren ye que se quede como qualcosa folklorica, ta que se vaigan amortando china chana y que a represión no faiga falta. Que l'aragonés, por eixemplo se quede en as casas, en as cantas u en os blogs d'os quatre frikis que escribimos raro. Pero que no plegue en os espacios publicos, ni en l'administración no vaiga a estar que les moleste a la vista competindo con o pobret castellano, en esclater periglo de disapareixer....

Tot un eixemplo de texto – tipo de l'espanyolismo banal. ¿En qué sieglo vivimos...? ¿Qué concepto de estau, nación, patria, luenga, cultura, historia... tien toda ista chent? Ai mama!

jueves, 9 de diciembre de 2010

Exercendo lo pasquinismo 002

Una d'as cosas más repetidas y que más mal me fan en os oyius, ye os comentarios sobre as actuacions policials en os meyos de masas. Fa bell tiempo leyié en o Heraldo d'Aragón (Espanya), una noticia sobre a polemica por un video que se grabó en as fiestas de San Lorient de Uesca l'anyada pasada. I amaneixeban dos policials nacionals d'Espanya-Espanya (no yeran os autonomicos) prebando de detener a una muller, debant d'as protestas d'a chent que bi yera. En a noticia escrita i meteba que, como se podeba viyer en o video, os policials no solo no enristión a la chent sino que habioron d'aguantar faltadas, chifladas y de tot, tenendo muita paciencia. A noticia, afortunadament, ye disapareixida d'o Heraldo, asinas que no tos puedo meter o vinclo. Habretz d'aceptar a mía parola. Digo afortunadament porque o video no yera lo que se diz de buen viyer. Plegaban a decir que no heban quitau a porra en garra inte. Bueno, pues u han visto un atro video u yo tiengo una esmaixinación maravillosa. A policía, s'encerrina en detener a una muller aventando-la por totz os cabos, deixando-la meyo en coritatis y, sí, quitando a porra quan un par d'espectadors prebaban de charrutiar con ells ta que reblasen en levar-se a la muller. O Heraldo feba a interpretación d'un video que todas podebanos viyer, por si nos feba galvana de viyer os poco más de cinco minutos que duraba (a porra la quitaba en o minuto 4 u 5).
Iste ye un caso particlar, pero bi ha una frase que se repite terne que terne en telediarios, periodicos y mass-media de toda mena. "A policía habió d'enrestir" u "a policía habió de fer tal u qual cosa". As pasquinistas interpretan que no le'n quedaba atra, quan, qui hemos estau en manifestacions, sabemos que, asoben, enristen porque les agana, porque van drogadas, u simplament porque bell alto cargo les n'ha dito que lo faigan, pase lo que pase.
Pero a noticia que le plega a la ciudadana meya, fendo servir ixa mena de frases d'obligación (haber de), ye que a policía no podeba fer atra cosa debant d'a violencia d'as manifestants. En bells poquetz casos, quan l'actuación d'a policía ye masiau evident, u quan bella periodista ye enrestida, qüestionan ixas trazas d'actuar, pero siempre dando a versión policial. Ta quan a versión d'as manifestants, en todas y cadaguna d'as enrestidas policials?

jueves, 18 de noviembre de 2010

Ampraus 051


Ubro iste nuevo Ampraus con a tira, bien somarda, que publicó Cano en Heraldo de Aragón o diya d'a manifestación catalanofoba por a tornada d'os biens d'a Franja. (aclaración no necesaria: soi a favor de que tornen, pero o discurso d'a mani y d'a más gran parti d'as que la refirmoron yera ta vomecar). Dito isto, empecimiemos:

O noviembre antifaixista contina. Iste sabado ye a manifestación. Os nazis ya van anunciando as suyas movilizacions y cal dar una respuesta platera y contundent. Cal que, como tantos atras anyadas a manifestacion siga a rebutir de toda a chent que refusamos ixas fastiosas "ideyas". Tanimientres, antis y dimpués continan os actos de toda mena contra o faixismo

L'aragonés pareix que va a empentons. Bi ha meses que no pasa cosa y atros que no s'adube a tot. Iste ye un d'os zaguers. Se presentoron Alas de papel. Gernika 1937 de Fernando Romanos y Aspectos lingüísticos de Tella de Chabier Lozano. Os dos los podetz mercar en Nogara, por eixemplo... O 18 de tardis se presentará tamién a nueva grafía, en a versión ya esmiendada, en o IES Jerónimo Zurita de Zaragoza. Cuento que darán eixemplars a qui se i amane y ta todas as que no la conoixcatz encara ye un sobrebuen inte ta amanar-tos-ie y viyer as razons que tien l'Academia ta fer ista proposa. Tamién Aladrada pareix que rebilca dimpués de bell tiempo aturada y publica Textos sobre las lenguas de Aragón, de Joaquín Costa. Muitos libros y muito poco tiempo ta leyer-los totz....

Fendo Orella: Y más sobre l'aragonés! O pasau 15 de noviembre tornó a fer-se Fendo Orella, o programa de Radio Topo de raso en aragonés. O nuevo horario ye os lunes de 18 a 19. Qui no pueda ascuitar-lo en ixe ratet, puet baixar-se os programas en a web suya. Muito recomendable tamién ta qui siga aprendendo aragonés ista anyada.

Un poquet de mosica ta rematar: O domingo 21 a las 12.00 tenemos audición con DJ Roka y DJ Moon Stomper en A Flama. Ta pasar-ie un buen ratet de socalce con buena mosica, birolla y vermut. ¿Qué bi ha millor que fer o domingo de meyodiyas? O sabado venient, o 27, en o Centro Civico Delicias torna ¡Qué demasiao! A colla tributo a Joaquín Sabina que torna ta Zaragoza dimpués d'o suyo paso por Uesqueta. Ta sabinofilos como yo, toda una alfaya y una oportunidat de sentir as suyas cantas en vivo sin bosar más de vint euros...

Y como siempre, u quasi, cal zarrar l'Ampraus con un video y charrando de mosica, meteré un d'una colla de modernazos que, sí, lo siento, me fan goi. Tamién tiengo o mio costau fosco, ye de dar. Se dicen Delafe y Las flores azules y tanyen o 26 en la sala Oasis de Zaragoza. Asinas que con o mio boicott cutiano a la Oasis no bi iré, pero ya me flore. Prou que tamién influi o feito de que no tiengo con qui ir-ie... Ista ye una versión que graboron d'o video orichinal que me invio Arale. Muitas gracias!


Delafé y Las Flores Azules | Espiritu Santo | A 'BlackXs Live Sound' Take Away Show from La Blogotheque on Vimeo.


viernes, 17 de septiembre de 2010

Noticias de l'aragonés


Ya plega l'agüerro. Ya prencipia o curso universitario y escolar. Y prou que ya prencipian as matriculacions en os cursos d'aragonés. Nogara ya ha ubierto a matriculación ta totz os cursos suyos. Podetz apuntar-tos-ie en a suya siede (C/Gavín cantonada C / Palafox), en o suyo correu electronico (asoziazion@nogara-religada.org) u en A Flama. Estianyo, como totz, bi habrá cursos de primer y segundo ran presencials y a distancia. Istos zaguers han estau tot un exito as dos anyadas que s'han feito y son permitindo aprender aragonés a chent que no vive en Zaragoza, que s'estima más de fer-lo on-line u que, simplament, os horarios d'os cursos no le fan honra. Ta istas zaguers, s'ubre una nueva ufierta de cursos de maitins. Será un diya a la semana entre lunes y chueves de tres horas de clase. Se concretará con l'alumnalla l'horario.

Encara que no tiengo más información cuento que as restas d'asociacions en esfensa d'a luenga aragonesa continarán fendo os suyos cursos (tos animo a deixar-lo como comentario).


Tamién, tocant a lo mesmo tema, A Enrestida y l'Academia de l'aragonés ferán una charradeta sobre a nueva grafía o venient chueves 23 a las 19.30, asinas que si queretz ir aprendendo-la, antimás de leyer iste blog, podetz ir ta ixe curset que de seguras que ferá buena honra.

Y, ta rematar, si ya sabes aragonés y quiers leyer de baldes bell buen libro, en A Flama en han liberau beluns en a nueva Zona Oficial de Book crossing que a suya debantadera se fació ahiere. Por cierto, ha apareixiu en o Heraldo, en a contraportalada, si tos intresa o reportache.

sábado, 11 de septiembre de 2010

Ampraus 048

… y dimpués descansó. Y yo tamién, que ya me toca. Marcho cinco diyas d'exilio voluntario t'a Sierra de Arcos.Ta, basicament, leyer, escribir bell poquet, viyer-me bella cinta y descansar. Más que más, descansar. Prometo tornar con toda a rasmia que pueda.


En tornar, iré t'o festival que nos ha presto a chent de Magofermín en a ribera de l'Ebro. “Amplificando el silencio” ye un festival de dos diyas con mosicos de muita calidat como Mallacán, Los Draps y muitos más. Bi habrá, antimás actividatz t'a catrinalla y una charrada muito intresant sobre dreitos intelectuals, atros d'os que, seguntes a mía opinión, ye un d'os grans debatz d'istas anyadas.

En A flama tamién bi habrá cosetas ta fer, asinas que tos recomiendo que sigatz a la tisba d'o suyo blog u d'o facebook a on que se irán publicitando. En bellas pocas horas prencipiará un socalce con DJ's y con unas tapas sobrebuenas, asinas que si, dimpués d'a trobada de danzas, tos agana de minchar bell poquet con buena mosica, ya sabetz t'a on ir.

L'aragonés trunfa y ya lo diz mesmo o Heraldo, que l'adedicó una pachina entera t'a Biquipedia, a Wikipedia en aragonés. Os datos son increyibles. Tenemos una luenga bien chicorrona, y de vez, bien viva, a lo menos en o que pertoca a la “producción internauta”. Blogs, pachinas web y una Biquipedia con más articlos que no l'afrikaans (charrau por 13.000.000 de personas) y amán d'o griego (charrau por 15.000.000). Tot gracias a los suyos editors que treballan firme en esfensa d'a luenga. ¡Muitas gracias!

Como TdB y Aragón ateo serán aturaus, a no estar que trobe tiempo y un bar con zona Wi-Fi, tos dixo bells videos ta que tos pasetz un rato pincho. O primer, “Bad cover version” de Pulp, sorprendent video feito con “artistas” (ya entenderetz as cometas en viyer-lo) de primer categoría en plan “We are the world”. O segundo, Franco Battiato, con un video güitanter a tope. ¡Qué malfurriar de tecnolochía! ¡Lo que se puet fer con un chroma! ¡Y qué bailes! Brut! Y como muitas sabretz, he reblau y me he feito un Facebook de Tierra de Barrenaus. Asinas que como homenache a todas as que hetz feito que'n tienga, o gran video d'Esteman, “No te metas en mi facebook”. Buen prebo!

Centro di gravità permanente.






No te metas en mi facebook.