Mostrando entradas con la etiqueta festival. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta festival. Mostrar todas las entradas

viernes, 14 de junio de 2024

La pastera d'o verano

Hue me mincharé la pastera que, en lo mío calendario personal, marca lo prencipio d’o verano. Ye una d’ixas tradicions chicotas, de nomás dos personas, Arale y yo, y bien recient, de fa pocos anyos. Pero que pa yo significa a-saber-lo.

La pastera d’o verano se mincha en lo mercau medieval de Zaragoza, en un puesto que i hai en la Plaza Sant Bruno, baixo la uellada d’a Seu. Ye la chenta d’a vispra d’o Tamborilé. Ixe día, en salir d’os nuestros treballos, quedamos astí, en la paradeta d’as pasteras. Nos la pretamos, pasada con bella biera que vendan cerqueta, y jopamos enta Mezquita d’Exarc a disfrutar d’o nuestro festival favorito, lo primer d’o verano.

No ye una pastera millor que cualsequier atra que te puedas minchar cuan siga. Nos la hemos de minchar posaus en las escaleretas d’a plaza, por un regular con firme caloraza y a tot meter, que i hai viache por debant. Pero sabe de pistón, millor que todas las exquisitezas de finores que dan en los restaurants de perras y millor que las chullas ixas que tanto goyo tos fan.

Tot y que no tenemos encara vacacions, se barruntan. Ixe día empecipia tamién las fiestas d’o barrio. De tardes la cachimalla fará la suya corrida de pollos arredol d’a ilesia d’a Madalena entre que nusatras pasamos la muga provincial. Cuan en tornemos, escamalladas dimpués d’haber-lo bailau tot, nos aguardará lo Mercau de Carrera -u Street Market que le dicen- con buena borina y una xarramata de propuestas d’as artesanas d’o barrio.

Y dimpués continan las fiestas d’o barrio, y vienen mas festivals y conciertos. Y, a la fin, las vacacions. Y viaches y tardes de no fer ni pon y libros pa leyer y banyicos en las pozas y en las mars. Y ixuplidar mesmo lo nombre d’a mía chefa y lo cansos que son los clients y las caixetas d’as putas excels.

Toda ixa liberación empecipia hue, de meyodías, con lo gusto d’una pastera.

miércoles, 17 de enero de 2024

Alcordanzas d'un monet que se chubila

Ploro - u no - por los Zoo, que lo deixan. Sentimientos enfrontinaus. Tristura, de no tornar a veyer-los. Alegría, d’haber puesto disfrutar-ne, que cosa no ye pa cutio.

Malas que se publicó lo video con que anunciaban la suya aturada, se me plenó lo mobil con amigas enarcadas por la noticia, ploramiquiando muitas, encarranyada beluna. Los Zoo aturan y perdemos una banda que ha feito historia, que combinaba uns discos producius de pistón con uns directos salvaches, emocionants y trenca clavillars. Pa la nuestra fortuna, me pienso que i hai muito bueno en ixa decisión.

Que una banda se disuelva siempre ye una mala noticia pa lo suyo fandom. Que me lo digan a yo, que he visto dispareixer entre atros, a Mallacán, Skabeche y Prau, a Obrint Pas, Aspencat y La Gossa Sorda, y que habré de despedir-me, iste anyo, de 13Krauss y los Drunken Cowboys. Manimenos, cuan i hai calitre y ixa pulsión que no te deixa reblar en l’activismo cultural y politico, los proyectos no dispareixen, se transforman. Zoo se fació con chent que veniba d’atras bandas y, igual como de La Raíz, naixió Valira, Nativa y Ciudad Jara, soi seguro de que de Zoo, en surtirá buenas brancas, como Malifeta, lo grupo d’Arnau, de Zoo, con Mireia, de Pupil·les.

Lo legau de Zoo deixa tamién un buen eixemplo pa qui vienga dezaga. No nomás por la parte purament mosical u borinera. Toda la fayena que han feito con la cachimalla a traviés de tallers y libros fa de simient pa que la siguient cheneración tienga un referent lingüistico y mosical. Lo compromís con a-saber-las causas como la lingüistica marca buen camín en un momento politico que amenista artistas que cotinen chilando bel mensache dende los escenarios.

Ni sé ni m’importan los motivos d’a decisión. Lo feito ye que en bel mes deixaremos de veyer-los sobre los escenarios y habremos d’aconortar-nos con los recuerdos que nos han grabau, que no en son pocos y que querría compartir a modo d’homenache.

Remero, pa empecipiar, la primer vegada que los vide, en lo Viñarock, cuan tasament heba ascuitau “Estiu” lo suyo primer single. Que ni sisquiá i fuemos, que ibanos enta atro escenario y le dicié a Tamara que podríanos pasar-nos a veyer a uns valencianos que empecipiaban y que les heba sentiu una canción que marcaba bien. Lo concierto yera en un s’os escenarios chiquez, aladiaus, d’ixos a on que tocan las bandas pa replenar cartel.

Remero un d’os momentos mas anguniants d’a mía vida, en lo primer Iruña Rock, sobre un verdete que esbarizaba prou y un pogo muit poco denso, que m’esbaricé y acabé por tierra y una patacada de chent empecipió a cayer-se-me dencima, y lo suyo peso m’afogaba y, pa forro de bota, teneba la garra mal doblada. China-chana fueron devantando-se y torné a alentar. Una man prenió la mía, me metié de peus unatra vegada y, dimpués d’uns segundos tornaba a bailar. En ixe mesmo concierto, un valient u un estalentau, seguntes se mire, se posó con una silla de plastico en lo bel meyo d’o pogo. Lo bueno ye que se le respetó prou y lo mozo se vido meyo concierto tan tranquilo.

Remero en un d’os conciertos en la López de Zaragoza, que dimpués nos los trobemos en lo Pottoka, que un amigo le furtó lo pomo a Panxo y el le fació “así me gusta, el usufructo”, frase que hemos repetiu un ciento de vegadas. Remero que les alicatemos firme y nos faciemos fotos y todas ixas cosas que de vez me fan pampurria y goyo.

Remero en un Aplec dels ports, que nos devantemos dimpués d’una nueit bien fura y fuemos t’a plaza d’o lugars a fer bella cosa dimpués de desayunar-nos. Astí yera Panxo d’empalmada y capazo con tot qui querese, mas pito que pito, que pareixeba que no hese tocau lo día d’antes.

Remero lo concierto zaguer que fación en Zaragoza, pa un acto de Podemos, que cuan acaboron nos los trobemos en la carpa y les demandé un selfie. Panxo se m’acercó y le dicié “no, con tu no, que ya en tiengo, la quiero con Marcos Úbeda, que estió en Obrint Pas y no tiengo foto con el”. Aspero que no se lo prenese malament.

Remero en Lanuza, en lo Pirineos Sur, lo suyo concierto bien varrenau. Alto, en las gradas, i heba buena xarramata de crios, que diz que la suya mosica les fa firme goyo. Abaixo, en lo pantano, la xarramata yera d’os pifolos que chapurniaban. Y entre lo publico, meya Madalena, que no nos querebanos perder ixos momentazos tan pinchos que nos deixoron.

Remero lo concierto en lo Wizink, que nos ne fuemos ya de vermu y bi arribemos como cesticos, que febanos vergüenya. Asinas nos fue, que lo chenullo d’Arale dició prou y lo concierto l’acabemos antes d’hora, en lo puesto d’a Cruz Roya, dende a on que viachemos en ambulancia t’o Gregorio Marañón. 

..y Mataró, en una discoteca, y un Festiuet en Valls, y un 11 de setiembre en Barcelona, y lo capazo que me pillé, con un mozo que levaba lo suyo logo tatuau, porque vido lo mío tatuache con lo d’Obrint Pas y vinió a charrar-ne. ¡Bien majo!, y asinas-asinas todas ixas chanadas que fan d'un grupo de mosica parte d'a tuya vida.

A fe que las personas que fan parte de Zoo nos sorprenderán antes con antes con nuevas historias. Por agora nos deixan toz ixos momentos, que no se perderán como glarimas en la plevida porque, a lo menos pa yo, son imborrables. Muitas gracias a toz por haber-me feito feliz tantas vegadas en istos diez anyos. Aspero no haber-tos dau guaire mal cuan m’he meso en plan fan y que la vida nos faiga encertar-nos muitas mas vegadas.

martes, 20 de junio de 2023

Cluixiuesos, morals d'izquierdas y atras cosas. Tierra de barrenaus 9x20

Zaguer programa "normal" d'a temporada a on que trayemos un capitol clasico pleno de contenius. Antes d'empecipiar, tos doi las gracias a toda la chent que nos ascuitaz por fer posibles istos (cuasi) 150 programas y a todas las personas que tos pasez por la Feria d'o Libro de Zaragoza en istos días y me faciez arribar tot lo carinyo d'as lectoras. Sin los vuestros animos, no sería posible Tierra de barrenaus.

Tamara traye, en la suya sección medioambiental, un d'os temas polemicos d'istos días: la suspensión d'o programa de reintroducción d'o cluixiuesos en lo Mayestrato. Aproveitamos pa explicar un poquet cómo se ye recuperando ista especie menazada y cuals son los problemas derivaus d'a proliferación d'aerocheneradors por tot y, en concreto, por ixa parte. 

En istos días de pactos d'a izquierda a on que se charra muito de nombres y menos d'ideyas - d'atra man lochico por los tiempos que s'han imposau - traigo un articlo de Alfredo González-Ruibal publicau en abril en Público y que he considerau bien intresant y atemporal.

En iste mes tant literario no podeba deixar de meter un relato locutau. En iste caso, ye Caparra, un d'os que fan parte d'o reto Inktober de 2021 y que replegué en lo fanzine "L'aragonMés" que podez conseguir en Nogara. 

La parte mosical s'imple con cuantos grupos que sonarán en lo PIR, l'Aplec dels ports u lo Poborina Folk. Ubrimos lo calaixo d'a canción marxista por tercer vegada pa ficar-ie tot un temazo d'Aviador DRO de 1983 y, con ixa canción deixamos toz los calaixos con tres temas. Lo cuarto de cada un - canción pifola, movilizadera, buenrollera u marxista - los ubriremos en lo siguient programa, lo que fa lo numero 150 y pa lo qual tos convidamos a fer-nos arribar las vuestras propuestas mosicals.

Recuerda que puez ascuitar toz los programas en Ivoox, Spotify y la web de Radio Topo.

Programa #149

martes, 27 de septiembre de 2022

De festival en festival. Tierra de barrenaus 9x01

Empecipia lo curso y con ell la nueva temporada de Tierra de barrenaus. Tornamos dimpués d'o descanso que nos hemos pretau iste verano... u no. Porque la verdat ye que repasando tot lo que hemos feito, descansar-nos, descansar-nos... pues no guaire. Y precisament d'ixo va la primer parte d'o programa.

Nos femos una uellada entazaga, enta totz los festivals por a on que Tamara y yo hemos pasau en istos zaguers meses: Tamborilé, Poborina folk, PIR, Pirineos Sur, Aplec dels Ports y Vive Latino, totz bien diferents a libel organizativo, d'ufierta programatica y d'ambient. Chorche Paniello torna t'o programa pa recontar-nos como se vivió la zaguer edición de Replega, la feria de coleccionismo que se fa totz los anyos en Monzón.

Ya mirando ent'o futuro tos charramos de quantas citas pa lo cabo de semana d'o 1 d'octubre. En Fonz se celebra lo Ixufrina Rock, un festival por l'aragonés con presencia d'a-saber-los grupos que dende lo scenario farán sonar las suyas cancions en aragonés, catalán y occitano. En Zaragoza, Nogara celebrará la suya tradicional Devantadera que nos anuncia Edu, y La Ciclería fa 15 anyos con una chornada plena d'actividatz que nos recuenta Tamara.

Asinas empecipiamos ista nueva temporada de Tierra de barrenaus radio, a on que aspero poder contar con toda la vuestra colaboración. Recuerda que tiens los micros d'iste programa ubiertos pa tot lo que quieras recontart y que la voz varrenada no será silenciada. Tos leigo.

Programa #130

martes, 7 de junio de 2022

Relatos de Diego Marín y achenda cultural. Tierra de barrenaus 8x20

Diego Marín ha publicau fa poco un nuevo libro de relatos. No solo soñá(ba)mos replega historias "de cheso y plastico" escritas entre 2006 y 2012. L'escritor, que ya estió en Tierra de barrenaus presentando lo suyo asayo "Bolivia, desde las voces del pueblo". Agora torna con una obra bien diferent y muitos prochectos en marcha que nos recuenta en la entrevista, antimás de charrar d'o que podremos trobar en istos relatos. Tenemos en las mans, antimás, un libro trilingüe a on que chunto con lo castellano i hai presencia d'as nuestras dos luengas. 

Dimpués de dos anyos de nyapas y cancelacions, los festivals y la ufierta cultural torna a estar como en la viella normalidat, asinas que china-chana se van conoixendo los actos que se reprenen y las suyas actividatz. En la segunda parte d'o programa repasamos la achenda cultural d'as siguients semanas, a on que i hai una patacada de festivals, charradas, conciertos y actividatz de toda mena y por tot lo país.

La mosica no faltará y en iste programa tos presiento una nueva canción en aragonés, que siempre ye buena noticia, inspirada por un libro ganador d'o premio Arnal Cavero y escrito por un historico d'a mosica y l'aragonés. Lo calaixo d'a canción d'o país s'imple d'a cultura d'o sur catalanoparlant con un clasico que nunca no te cansas d'ascuitar d'una banda que podremos tornar a disfrutar iste veranet.

Recuerda que puetz ascuitar totz los programas en Ivoox, Spotify y la web de Radio Topo.

Programa #127

 


domingo, 11 de julio de 2021

Ent'a ueitena temporada. Tierra de Barrenaus 7x 21

La sietena temporada va rematando y toca prebar nuevos formatos pa la ueitena, asinas que en iste programa faremos bella mena de magazine con muito conteniu, como siempre, en aragonés. En l'apartau tecnico nos acercaremos mas t'o formato de falso directo con que empecipió lo programa, grabando-lo tot d'una tongada, asinas que la probabilidat de fallos ye muito mas gran. Aspero que me los sincusetz.

Empecipiaremos con un texto de Juan Carlos Moreno Cabrera, amprau d'o suyo libro Errores y horrores del españolismo lingüístico. Ni ye la primer vegada que charramos d'iste profesor en lo programa ni será probablement la zaguera.  En l'achenda tos recontaré belún d'os festivals que sí que podremos disfrutar iste verano, gracias entre atras cosas, a la buena fayena de replega que ha feito Aragón musical.  Relacionau con ixo, ya podetz entrefilar-tos que, antimás somos a pocas de grabar lo programa sobre la gala d'os Premios d'a Mosica Aragonesa, que asperamos puyar antes con antes.

Los CSAs tamién son tornando t'actividat y A ixena, de Teruel ye fendo a-saber-los eventos bien intresants. Ya charremos fa poquet, con Chorche Paniello, sobre las movilizacions por l'autodeterminación d'o Sahara Occidental. La gran manifestación que i charrabanos ya se celebró en Madrit y en damos treslau. Atras movilizacions recients, d'una mena de tot diferent, estioron las que se facioron en a-saber-las ciudatz con motivo d'o Día d'a bicicleta. Y pa rematar con noticias buenas, gracias a Cima Norte, conoixiemos lo naiximiento de tres nuevos onsetz que comparten ya con nusatras lo Pirineu.

En la parte mosical empecipiamos y rematamos con dos collas valencianas. Aspencat ubre lo programa, con totz los nuestros deseyos de tener novedatz sobre los prochectos a on que s'embrecoron los suyos miembros. Zarra Zoo con un d'os temas d'o suyo zaguer album, un pepino de l'hortal destinau a sonar a-saber-lo iste verano. Adintro d'o programa tendremos un nuevo tema de Los Enemigos, d'o suyo disco Bestieza, aguardando a que metan nueva calendata pa lo concierto que s'anuló en Zaragoza ya fa mas d'un anyo. Y antimás sonará una d'as ganadoras d'os Premios d'a Mosica Aragonesa y colaboradora d'o disco en aragonés O Zaguer Chilo: l'alcorisana Isabel Marco.

Todas ixas cosas en aragonés y en poco mas d'una hora. Tanto si lo formato tos fa goyo como si no, aspero las vuestras aportacions y sucherencias. Queda tres programas nomás, que ya son quasi prestos, y totz fan buena mina. 

Programa #104

lunes, 28 de octubre de 2019

Red RIADA y Festival contra la despoblación. Tierra de barrenaus 6x04

Foto: Os choperos barrenaus
Decadas de gubiernos espanyols y aragoneses no han conseguiu aturar la despoblación y la esferra demografica que pateixe Aragón. Como en tantas atras qüestions, las solucions las ha iu aportando lo pueblo siempre a pesar de l'administración que a sobén no fa que meter entrepuces u fer nyapas. En zagueras, la qüestión demografica ha conseguiu mas presencia en los debatz publicos. De vez, creixen las iniciativas populars pa mirar de trobar maneras d'acabar con lo problema y que toda la chent pueda vivir a on que quiera.



Una d'ixas iniciativas ye la Red RIADA, naixida iste mesmo anyo, y que arrocla a chent de tot lo país. La suya primer trobada estió en Burbaguena en marzo, y la zaguer asembleya se celebró iste octubre en Allepuz. Un foro bien intresant y con muito potencial pa chenerar sinerchias entre toda la chent que treballa en los suyos lugars y comarcas por un futuro digno. Entrevistamos a Anchel, un d'os participants, que nos recuenta cómo s'organiza y en qué consiste ista iniciativa.

Que se fese en Allepuz la suya asembleya no estió casualidat. Se i celebraba lo segundo Festival contra la despoblación dimpués d'una primer edición que estió tot un exito y que ya en charremos en Tierra de barrenaus radio. En ista segunda convocatoria tornoron a fer-se mesas de debatz, exposicions, actividatz pa toda la familia y una chenta popular. De tardes, un concierto con un cartel que tardaremos a veyer-ne uno tant bueno: Hormigón armado, El rincón del arte, La Ronda de Boltaña, Los Draps y Huntza. Conoixeremos de man de David y Fer cómo fue ista chornada tant especial.

Antimás, presiento la quarta y zaguer categoría mosical, con un grupo que, tot y tener una vida bien breu, fació historia y un temazo que cal ascuitar. Y mas mosicas y historieticas. Aspero que tos faiga firme goyo y que me faigatz arribar las vuestras opinions, aportacions, criticas y sucherencias!

miércoles, 18 de julio de 2018

PIR: Fer reviscolar un festival

Fa quatre anyos deixé d'ir, por primer vegada en muito tiempo, t'o festival PIR. Deixé por escrito los motivos en iste post. Quan se fan las cosas mal, cal decir-lo. Pero tamién ye de chusticia fer-lo quan se fan bien. Dende aquell PIR, creigo que la organización ha iu millorando y en iste zaguer, vivié un festival bien digno, que me recordó muito a los primers anyos que i fue, tot y habendo cambiau a-saber-lo.

En istos zaguers anyos, la publicidat ha millorau, y muito. Qualque mes antes ya conoixebanos la programación, que se fació publica con prou tiempo. Quan veyié que una d'as collas d'o sabado yera Bosnerau, lo festival pilló prous numeros pa que bi ise, ya que me pareixe que, quanto a folk, ye de lo millor que bi ha agora mesmo en Aragón. Por la suya calidat, prou que sí, pero tamién porque saben fer un directo bien entreteniu y bailable. Los dos discos que levan dica agora habrían d'estar en los repalmars de qualsiquier que le faiga un minimo de goyo ista mena de mosica y barruntan una carrera mosical sobrebuena.

Lo programa, un anyo mas, se fació en aragonés. Una gran iniciativa que arribó en lo festival fa bell anyo, dimpués de muitismo tiempo a on que la presencia d'a nuestra luenga yera radida de tot, u en muitos casos inexistent. Cosa grieu siempre, pero mesmo mas quan lo festival se fa en una zona con tanta vitalidat d'a luenga como ixa parte d'o Viello Aragón. Antimás d'a parte mosical, lo PIR presume, y con razón, d'estar un festival de CUTURA pirinenca y dengún no habría de dubdar de que las luengas d'os Pirineus son parte muit important d'ixa cultura. Nomas en estar-te bell par d'horas en lo PIR puetz parar-ne cuenta en sentir charrar euskera, occitano, catalán y aragonés si fas bella mica d'orella.

Todas dos cosas - lo programa bilingüe y l'anuncio d'a programación con tiempo - se levaban fendo bell anyo ya. La novedat arribó con la zona d'acampada. En lo debantdito post me queixaba d'a manera que se chestionó la zona en la zaguer edición que s'heba celebrau en Chasa. Personalment, ir-ie u no pas, pendeba en bella mida de trobar bella manera digna de dormir pa una persona que tien los quaranta a tocar. No guaire concietero, pero ya no un chovenardo. Iste anyo, la organización nos reservó un puesto de mal millorar. Una zona tocando a lo lugar, con buena hierba y mesmo bell arbolet pa fer brempa. Escusaus bien indicaus, zona pa deixar los autos y mesmo una cheta pa escoscar-nos bell poquet de maitins. Asinas sí. L'ambient, ya dende la nueit d'o viernes, yera bien pincho. Chent arrienda, d'a-saber-los puestos, nos i chuntemos pa compartir ista minoritaria pasión por la cultura popular.

En lo lugar, bien atendius. Puestos de birolla pa complementar a las pobretas d'o bar que quasi ni adubiban a atender a toda la chent que estiemos. Y las actuacions, como siempre, lo millor de tot.

PIR va a monico recuperando lo suyo puesto entre los millors festivals d'Aragón. Estió tot un referent y, fendo las cosas asinas de bien, ha preso unatra vegada lo puesto en la mia achenda de verano que nunca no debió de perder. ¡Larga vida a lo PIR!






martes, 8 de mayo de 2018

Xavi Sarrià, lo Viña, una baqueta y una partida de morra

De cada Viñarock te levas bell recuerdo, bella anecdota, bella historieta que no deixas de recontar terne que terne, aburrindo a ixe publico farto d'as tuyas "batalletas". La que teniemos en lo concierto de Xavi Sarrià ye, como poco, curiosa, y una buena enchaquia pa charrar d'o millor concierto d'ista edición.

L'airera bufaba con rasmia. Las viñarockeras nos amontinabanos en la cleta d'entrada a lo recinto. Puntuals. Ya i yeranos un rato antes d'as 16:00, que yera la hora oficial d'ubridura. Por cada minuto que se retardaban, me iba metendo mas niervudo. Los horarios d'o festival son a saber que estrictos y me feba miedo de fer tarde en un concierto que ya me pareixeba masiau curto pa un repertorio potencial de mas de dos decadas. A la fin, a las 16:15 quasi deixoron lo camin ubierto y, atarrantau, corrié ent'os accesos t'o recinto. Pa escusar-nos tiempo, Arale iría dreita t'a barra a pillar bell par de pozals de biera aproveitando la hora feliz, entre que yo pillaba puesto en la primer ringlera.

Quan i entremos, encara yeran prebando soniu con "Amb l'esperança entre les dents". Plegué en la cleta. Me coloqué en lo bell meyo d'o scenario. Lo viento secutiba los altavoces que penchaban d'un tarabidau de fierros, bandiando como campanas, sobre la uellada preocupada de mosicas y tecnicas. Quité la quatribarrada d'a mochila y me l'anyudé en lo maniquiello pa tener-la bien a man. A lo canto mio, una parella con una bandiera de Cantabria. La oficiosa. La buena. Por dezaga, iba apareixendo chent a embute, con mas mielsa que no yo, que no en podeba mas d'emoción.

Obrint Pas ye la colla d'a mia vida, y Xavi Sarrià me pareixe un grandismo escritor. Lo suyo primer disco ha cumpliu con tot lo que en asperaba, asinas que teneba a-saber-las ganas de poder sentir la suya mosica como cal y como se mereixe: en directo. Pa forro de bota, l'orache menazaba con plevidas chusto a ixa hora y no quereba quedar-me sin sentir ni un segundo d'o setlist previsto.

M'abracé a Arale. Companyera d'emocions y conciertos, de vida y vivencias. Brindemos con los pozals de plastico por estar astí, con todas las dificultatz que hebanos teniu. Xavi apareixió por un costau. Con ixe cenyo timidet y d'emoción que siempre fa en entrar en scena. Abaixo ovacions, punyos alto, sinyals revoliando. Alto, las primers cancions d'o nuevo disco. Nuevas caras que conoixer. Xavi refirmó la ripa de versos a l'arreu de "Amb l'esperança entre les dents" con las voces de dos companyers de banda. En pasar dos cancions, tot lo publico ya yeranos de raso embrecaus, acompanyando de chilos, cenyos y bailes las letras d'os himnos que sonaban.

Entre canción y canción, parolas emocionants, y de cabo ta quan emocionadas de Xavi, que como buen poeta, ye tamién un movilizador de sentimientos y ideyas. "Nunca no renunciaremos a las viellas asperanzas, ni a la pasión de vivir sentindo-nos ingubernables". Parolas que se i puet identificar qualsiquier persona que milite en los movimientos socials y politicos d'izquierdas. En una d'ixas pausas, dende lo publico, empecipiemos a chilar "Sempre anirem obrint pas", y pareixe que a lo cantaire le toquemos bell poquet la fibra.

En bell momento devantemos lo sinyal. L'aragonesa con la estrela en lo bell meyo, con ixa horrible pero identificativa linia negra que fa lo contorno. A lo canto nuestro, una moza dició estar uescana y nos presentemos. Dende dezaga, poco tiempo dimpués, apareixió un mozo choven y grandaz, que nos aduyó a puyar lo sinyal, y que s'encertó que yera de Alquezra. Tot quedaba en casa. La mesacha pilló lo sinyal. Lo mesache se la puyó a corderetas. Y la quatribarrada puyó bell metro mas pa saludar a publico y mosicas, y avisar de que astí baixo bi heba aragonesas. Que no todas somos Lambán u Rudi.

Las letras de Xaxi animan a seguir luitando pase lo que pase. A no reblar. "Y sobre las cenisas de tantas redotas, continaremos devantando-nos una, dos, mil vegadas. La nuestra victoria serán las risetas que han de venir". Charran d'os nuestros referents politicos y culturals. Charran d'a chirmandat entre los pueblos, d'o respeto a la pluralidat cultural y lingüistica. Dedicó cancions a Aragón y a atros d'os pueblos que i yeranos presents, prou que sí. A los chovens d'Altsasu, a las victimas d'a violencia masclista, a los presos politicos, a los raperos engarcholaus por cantar. A la nuestra chent.

A metat concierto, plegó la plevida. Espurniando en primeras, y metendo-se fura por cada momento. Las pipas habioron de forrar, a tot meter, los trastes con plasticos. Las mosicas fuyindo como podeban. La ixufrina que feba fació que se chipiase lo scenario bien chipiau. Bien se vale que duró poco, y la colla adubió a tornar. Tornó la mosica, tornó l'alegria, y bell temazo d'o concierto. Con las d'o nuevo disco, se barrachó beluna d'Obrint Pas y mesmo una versión d'o Sarri sarri. Pero como he dito antes, los tiempos d'o Viña son estrictos a-saber-lo y encara que facioron la prebatina y dende abaixo chilabanos aquello de "Una cançoneta y mo n'anem", no les debioron de deixar.

Dende lo scenario empecipió lo reparto de recuerdos. Lo batería aventó una baqueta. Yo yera bien a la tisva, y.... ¡chusto en la mia man!. La pillé a l'aire, bien agazapiada, quan un segundo dimpués unatra man l'agazapió tamién. Yera la d'o mozo d'Alquezra que acababanos de conoixer. Nos miremos con ixa uellada de ¿y agora qué? "¿Qué femos?" nos preguntemos. Los dos decibanos haber-la pillau antes. Soi seguro de que yo la pillé antes, pero hebanos feito pacha y me pareixeba absurdo tricolotiar-nos por ixo. Si hese estau de qualsiquier atro grupo, le'n hese dau sin dubdar, pero yera de Xavi Sarrià. No yera disposau a renunciar-ie de qualsiquier manera. Arredol de nusatras s'heba feito un rolde de chent curiosa por cómo solucionarianos ixe contornillo. "Chugatz-tos-lo a los chinos!" se sintió. "Piedra, papel, estixeras" dició unatro. Son chuegos d'azar. Odio los chuegos d'azar y me pareixen inchustos. Caleba solucionar-lo de bella atra manera, chusta pa los dos.

"¿Sabes chugar a morra" - le pregunté-. "Prou que sí". No calió mas. A tres chuegos. Cada vegada nos rodiaba mas chent. Dimpués, quan lo conté, un amigo m'escribió "No sé qué me sorprende mas, que plegasetz en una solución tant civilizada, u que trobases garra atra persona que sabese chugar a morra en lo Viña". Afortunadament gané. No soi guaire bueno, asinas que me la heba chugau de tot, ya que lo mio rival podeba haber estau un grandismo chugador de morra. La baqueta yera mia, y totz tres, Arale, lo mozo d'Alquezra y yo, marchemos a fer un hordio pa celebrar-lo.

Recuerdos, d'os conciertos de Obrint Pas y Xavi Sarrià, me'n he levau siempre buen trapacil. D'iste, antimás, me'n levo uno fisico, y con historieta. La d'un zaragozano y un semontanés que se chugoron a morra la baqueta d'un mosico valenciano en un festival manchego.

sábado, 28 de mayo de 2016

Festivaleando o verano de 2016

Azero en o I Salvem lo riu
Ya somos a pocas de prencipiar a temporada de festivals y voi emplindo l'achenda estivera de cabos de semana de viaches, mosica, badinas y borina. De festivals, n'i hai a patacadas. De grans y de chiquetz, de toda mena de mosica y d'ambients. Regular que muitas trigariatz atras opcions, pero ista ye la mia ruta t'os meses de chunyo y chulio.

Salvem lo riu. Auguaviva, 4 de chunyo.
Tercer edición d'o festival reivindicativo contra la barbaridat que quieren fer en o rio Alcherez (Bergantes en catalán). O prochecto, que arramplaría con una parte repolida d'o rio, tien una graniza respuesta social de Aiguaviva y de toda la redolada. Fa tres anyos prencipioron a fer iste festival con muit buens criterios: gran presencia d'as collas locals, buena zona d'acampada y borina ta toda la nueit. Un festival muit casero y acullidor, pero no por ixo menos furo. Iste anyo tienen cartelazo con 13Krauss y Azero, antimás de atras collas que no conoixco, pero que por lo que he visto en internet prometen muito.

Tamborilé. Mezquita d'Exarc. 11 de chunyo
Chunto con Esfendemos a Tierra o festival más divertiu d'Aragón. Tamborilé ye guarencia de pasar un diya sobrebueno, de bailar dica que te sangren os pietz, de alcordanzas ta cutio y d'un publico con un buen rollo extremo. O festival chunta mosica balcanica, batucadas, pasavilla de dulzainers, electrocharangas, ... tot de collas por un regular desconoixidas t'a mayoría d'a chent, pero de gran calidat.

Entre os extras, un horario pleno d'actividatz, una zona d'acampada con uembra, puestos d'artesanía, una organización que cudia cada detalle y una chenta popular que siempre fa una cocina sobrebuena. Que paellas nos i hemos pretau!!! De maitins, antimás, bi ha actividatz más endrezadas ta que pueda estar-se-ie as familias que tienen ninas, asinas que sisquiá la tuya cachimalla te vale d'enchaquia ta no ir-ie.



Poborina Folk. Lo Pobo, 24-26 de chunyo
Festival chirmán d'o Tamborilé. Referencia imprescindible d'o folk en Aragón. Y o nuestro festival maldito. Encara que todas as anyadas hemos prebau d'ir-ie, siempre hemos teniu bell compromís, actividat, examen, treballo u bella cosa que nos ha privau de fer-lo. A fama lo precede y tot lo que he sentiu charrar d'iste festival ye bueno. Estianyo contarán entre atros, con Vegetal Jam y Ebri Knight asinas que, atra vegada, a borina y os bailes serán obligatorios.

PIR y FranjaRock. Echo / Penyarroya de Tastavins. 4 chulio
Torna a encertar-se que o PIR y atro festival son en a mesma calendata y torna a dividir-se-me o corazón. Dos puestos repolius, Echo y Penyarroya de Tastavins. A tradición de puyar t'o PIR, como levo fendo bells quince anyos contra as ganas de conoixer un festival nuevo como o Franja Rock, an que nunca no i soi estau y no por falta de ganas. O folk contra o rock. Practicar y sentir l'aragonés cheso, u practicar y sentir o catalán d'o Matarranya. Un cartel que conoixeré tres diyas antes (como muito!) contra unatro que conoixco dende fa semanas y an que nomás por Los Draps y Azero ya mereixe la pena. Ixa semana prencipian as vacanzas, asinas que cuento que t'a on vaigamos tamién condicionará o festival esleixiu, pero a fe que será de mal trigar.

D'o PIR ya en he charrau quantas vegadas en iste blog. Ye un festival an que trobar-te con muita chent que comparte toda ixa pasión por a cultura y a mosica aragonesa. Antimás en unas vals privilechiadas, en unas semanas con buen orache quasi seguro. As badinas, a gastronomía, o paisache, ... o PIR lo tien tot a favor, pero tamién leva una serie de mancanzas organizativas que, en tenendo competencia festivalera, chugan en contra suya.

D'atra man, a Franja siempre ye un puesto intresant y fa muito que no voi por o Matarranya. D'o festival tampoco no he sentiu garra cosa en contra y o cartel promete muito y dar-me a oportunidat de practicar bell poco lo catalán. A decisión final, probablement o diya d'antes...



Esfendemos a tierra. Artieda 15-17 de chulio
Poco más que decir que no haiga dito un ciento de vegadas. Esfendemos a tierra ye l'extasi de o movimiento soberanista aragonés. Dos diyas vivindo en aragonés, compartindo borina y luita. Capazos eternos dica l'amaneixer apanyando totz os problemas d'Aragón, y d'o mundo si cal. Trobar-te con as soberanistas de tot lo territorio y con companyeras de muitas luitas de muitos puestos. Ecolochismo, internacionalismo, as luitas por a diversidat lingüistica y culturals, soberanismo, .... totz os pueblos y todas as luitas se chuntan en Artieda, o lugar an que vive a dignidat. Si no i yes ida, ya tardas!

O cartel d'iste anyo encara no se conoixe, ni a lista d'actividatz, pero por lo que m'he puesto enterar marca muit bien, asinas que estatz-tos a la tisva. Antimás en iste anyo celebraremos l'absolución d'as 8 personas imputadas por esfender a tierra, asinas que tendremos unatro motivo ta brindar.



Aplec dels ports. Villores 29-31 de chulio.
O zaguer festival que tiengo, por agora, en l'achenda mia. Bi fuemos quasi de casualidat, fa dos anyos, asperando trobar-nos-ie un festival chicot. Quan pleguemos en Sorita, o lugar an que se feba ixe anyos, faciemos uellos de caparra. Aquello yera como si se fese o Viña en un lugarón de montanya. Una acampada chigant, bells scenarios diferents, chent a brozuecos, ... y un ambient festivaler de los millors. 

O festival se leva fendo por quasi quaranta edicions ya. Chunta as reivindicacions d'a comarca de Els Ports, con a mosica en catalán y con muitas atras expresions culturals d'alli. De diyas, charradas, chiquetz conciertos más tranquilos, actividatz, tallers, ... Y de nueitz, as millors mosicas. Por agora i son confirmaus Zoo, Los Draps, Pirat's sound sistema y Pepet i Marieta. Y encara falta chent por confirmar. Te cal saber-ne más? 

Iste anyo toca en Villores. O lugar lo trigan a daria entre totz os d'a comarca. Ye una traza sobrebuena tamién de ir conoixendo totz aquells puestos. Encara que siga en o País Valenciano, lo tenemos bien cerqueta, tocando con a muga aragonesa y con a posibilidat d'ir-te-ne de badinas ta las d'Aiguaviva. 



Regular que me'n he deixau belun. No tiengo info, por eixemplo, d'o Carrasca Rock. Encara tenemos bell cabo de semana libre que, malas que chafardeemos bell rato por o rete, trobaremos qualcosa. Queda tamién as fiestas d'os lugars y as borinas improvisadas. Queda, en resumen, tot un verano ta vivir, viachar, bailar, reivindicar, charrar, conoixer, soniar y fer borina.

domingo, 25 de octubre de 2015

Esperanzah World Music Festival (2). Organización y entorno

Una d'as performances que se facio
Si l'atro diya charraba d'os conciertos d'o Esperanzah World Music Festival, hue me toca charrar de toda la resta de afers. Dende a organización dica las anecdotas u l'entorno, o cabo de semana cundió prou.

En viyer o perfil hippie d'o festival, a verdat ye que nos feba una mica de miedo que a organización fuese un caos. Ta forro de bota, ibanos chustetas chustetas de tiempo y caleba acreditar-se ta dentrar en a zona d'acampada. Manimenos nos trobemos con tot lo contrario: una organización sobrebuena en quasi tot. De ringleras, pocas en faciemos, y las que faciemos no nos levoron guaire rato. 

A zona d'acampada yera en o Parc Nou, an que tamién yera o cletau d'o festival. Un parque plen d'arbols con firme follarasca, asinas que ni nos calió mirar por a on saldría o sol. Nomás o parque ya mereixe de fer-se-ie una gambadeta si andatz cerqueta. Antimás, en dentrar ta l'acampada t'acreditar-nos nos trobemos con un cartel con as normas d'o camping, incluyida una anti-caparras, que no permitiba de fer rudio dimpués d'as quatre. Dimpués en charraré, pero a intención yera buena. As plazas d'acampada yeran amugadas y creyebanos que ibanos a estar más pretas que ta qué. Pero, u heban calculau muit mal u muit bien, porque bi heba espacio por demás ta todas. 

Ya sabetz que lo d'o pichar ye una d'as mias basemias (puetz leyer sobre ixo aqui y aqui), y que me carranyo muito quan os escusaus son pocos u mal chestionaus. Tot lo contrario que en iste festival. Pichaders de piet y de gabina a trompicuesco y bien situaus. Escoscaus a soben y mesmo con papel hichienico dica bien prencipiada la tarde. Tot un eixemplo que empachó que a chent improvisase pichaders por un parque repoliu.

Antiparte d'os conciertos, que yeran os actos principals d'o festival, Esperanzah estió tamién una mena de feria d'o cooperativismo y a solidaridat. Toda la parte d'a virolla yera d'intepresas d'economía alternativa, igual como muitos d'os puestos de artesanía u asociacions que bi heba en o recinto. De maitins se feban actividatz ta ninos y bell debat, u bella actuación. Como gosa de pasar en istos ambients, a carga de superstición y relichiosidat new age veniba de man d'un taller de meditación, muito cerqueta d'un puesto que vendeba orgonitas. Siempre me preguntaré porqué s'encerrinan en fer istas fateras y, lo pior, por qué tienen tantas seguidoras. Afortunadament, pasé por o taller de meditación y no plegaba a la vintena de personas... pero astí yeran.

Me sorprendió a variedat de chent que bi heba y a cantidat de lenguas que se i parlaban. Nomás entre que metebanos a tienda de campanya ya podié sentir castellano, catalán, euskera, alemán y francés. D'entre o publico muita hippie, prou que sí, pero tamién indepes catalans, chent con sinyals d'Euskal presoak, bell punk, bell rapero, y asinas asinas... y un gran porcentache de mullers, cal decir.


A parte negativa la metió o debantdito caparra d'acampada. En ista ocasión más gabacho que de cutio. Como he dito antes, en l'acampada no se podeba fer rudio dimpués d'a quatre. A primer nueit estió perfecta. Bell ababol fació bell rudio, as encargadas d'o camping (tot voluntariau) le'n dicioron, se calló y todas dormiemos de bitibomba. Manimenos a segunda nueit, as encargadas no i estioron. Os caparras aprofeitoron ta drogar-se bien drogaus y fer o caparra. Ye decir, encargar-se de que toda l'acampada nos enterasenos d'o guays que yeran. Chilando de propio ta dispertar a la chent, metendo mosica a tot estrús, presumindo de que l'heban tocau o culo a una en un pogo y asinas asinas. Uns farutes gabachos que habioron d'asperar a que papa encargau no i estase ta poder estar dolents. Fastio no, lo venient. A sola recompensa que tenié, estió a de viyer-les de maitin posaus en as suyas sillas mirando-se enta l'infinito en no poder dormir d'o pasote que levaban. Aspero que se estalapizasen con l'auto de tornada ta casa suya.

Ya difuera d'o que estió lo festival, a redolada nos trayó bella cosa bien pincha. O lugar, El Prat de Llobregat no ye guaire poliu. O catalán yera quasi inexistent entre a chent que i viviba y bi heba más sinyals d'Andalucía que de Catalunya (ya no digo ni estelades). Viyemos quantas personas con cardelinas engarcholadas en unas gabias prou chiquetas. Encara nos femos cruces d'a on veniba ixa mena de moda. Mesmo viyemos tres hombres aturaus debant d'una d'ixas gabias, mirando-se fito-fito a la cardelina. No sé si asperaban que ponese bell uego u que prencipiase a cantar La Traviatta. Sin sangre en a pocha.

Manimenos, en o mesmo termino municipal bi ha cosas intresants. L'aeropuerto de El Prat define muito a vida d'a redolada. Por ixo, y en estar prou cerca d'o delta, a Placha de El Prat ye a saber que gran, repolida y sin edificios arredol. A un canto la mar y a l'atro una selva de pins. Arrienda placha ta estar-te-ie, fer una gambada u lo que sía. A o canto d'a placha ye o delta d'o riu Llobregat y, como totz os deltas, ye un puesto sobrebueno t'a ornitolochía. Estiemos en información ta conoixer as rutas que bi heba y nos trobemos con información a sobrefaixo sobre cursas ornitolochicas u de naturaleza cheneral. Bi'n heba mesmo d'especializadas en limicolas, marinas, etc... No i faciemos que una gambadeta pues yeranos escruixinadas d'a nueit d'antes, pero en ixe ratet ya nos vagó de viyer un bernat pescataire (Alcedo Atthis), que mesmo se posó un ratet y se ficó en l'augua ta pesacar. Tamién viyemos un buzo (Podiceps cristatus) que s'estió firme rato nadando en una d'as basas que bi heba.


Entre que te fas a gambada por o delta, yes sentindo y viyendo terne que terne os avions acercando-se a l'aeropuerto a bells pocos metros de tu. Ye prou curioso de viyer-los tant cerca, y  mesmo han feito un chiquet parque con bancos de piedra ta posar-te-ie y viyer-los con comodidat.

Tot en conchunto, tanto o festival, como a redolada, estió una sobrebuena experiencia. Asinas que, ye prou probable que, de borina, u de turismo, tornemos bell diya ta El Prat.

lunes, 19 de octubre de 2015

Esperanzah WMF (I). Cronica d'os conciertos

Manu Chao
Por primer vegada en toda la mia vida, he pasau bell diya de Pilars difuera de Zaragoza. ¿Qual podría estar o motivo ta, por primer vegada, traicionar a ista ciudat, deixar aqui a las amigas y tres diyas de borina? Pues ni más ni menos que tot un festival. O Esperanzah World Music Festival, que cuento que ye o zaguer d'a temporada estivera, y que, a priori, teneba tot un cartel. Asinas que asti va la cronica.

O viernes, en treballar de maitins as dos, pleguemos chustas ta plantar a tienda, fer una uellada a la zona de minchar, cambiar diners, pillar unas biera y ir a tot meter a lo concierto d'Amparo Sánchez. En quatre formatos la he vista ya, y en os quatre me ha pareixiu una gran artista, capable de trasmitir firmes emocions. y de fer-te bailar como quan dengún no se te mira. En tasament una horeta fació cantas actuals y antigas y estiró as orellas a lo festival en estar o solo nombre femenino de tot lo cartel. Contino, La Troba Kung Fu nos fació continar con os bailes, con o suyo curdión que bell diya le pretará fuego. En a horeta radida no le vagó de tocar muitismas d'as cantas que quereba ascuitar, asinas que me quedé con firmes ganas de más.  Fermín Muguruza yera o siguient, en un concierto bien intenso. En durar nomás una hora, no s'estió con experimentos y tiró de clasicos. Sentir "En la linea del frente" en chaponés, u piezas como Kolore Bizia u Hay algo aquí que va mal, chunto a bailables como Big Benat u Inkomunikazioa estió tot un luxo. Muguruza contina cerenyo, ¡y cómo!


Amparo Sanchez
O plato fuerte d'a nueit veniba contino. Si ya en Muguruza se notaba que plegaba prou más chent, en Manu Chao dreitament ni se i culliba. Un flumen de hippies s'arrocloron en prencipiar un concierto de bellas tres horas. Y encara que estió un conciertazo, ixo no lo puede dubdas dengún, s'estendilló masiau en a mia opinión. Tot lo curto que se m'heban feito os tres anteriors, se me fació de largo iste. En parte por o mesmo rollo que leva, repetindo terne que terne as frases clasicas suyas, y en parte porque tanto pogo sin biera me deixó meyo deshidratau. A resta de collas, Amparo, La Troba y os Dubioza, pasoron por o scenario ta fer-ie bella colaboración, pero las d'a fin, con Fermín cantando-se Dub Manifest, Sarri Sarri y Gora Herria, estioron una graniza borina. Pena d'haber-las visto dende luen, porque no adubibanos ya.

Dubioza Kolektiv, a siguient colla, no fació burro falso. Una colla que conoixié de casualidat en iste Viña Rock y que en disco no suenan ni la metat que en directo. Si tenetz a oportunidat de viyer-los en directo, no la malmetatz!

O sabado prometeba muito, pero o perfil de collas yera de tot diferent. D'un sonius y uns mensaches más buenrollistas y hippies, se pasaba a los sonius más rapers y letras más politiqueras (en o buen sentiu d'a parola) de Zoo, Aspencat u Los Chikos del Maiz. Ubrioron a tarde Bitxe, una colla que yera "o cupo local" como ells mesmos se definioron, seguius de Santo Machango, colla canaria con un soniu muito funk y como una scenografía muito buena. Pero, sentindo-lo muito por ells, lo que querebanos yera que prencipiase Aspencat. O nuevo disco suena de pistón, y en directo no ye menos. As nuevas cantas quedoron tant potents sobre o scenario como as antigas. Himnos como Naixen primaveres, Antimateria u Queden matinades nos facioron blincar dica quedar-nos sin chenullos. Atra vegada que nos quedemos con muitas ganas de más. A Aspencat nomás los he vistos en festivals y ya m'agana de poder disfrutar-los en un formato más largo.


Bitxe

Zoo yera o concierto, ta yo, más asperau d'o festival. Tasament lo heba puesto viyer un quarto d'hora en o Viña y o solo disco que tienen publicau me pareixe de lo millor que s'ha gravau en zagueras. Igual como Aspencat, no facioron burro falso, ufrindo un concierto muito más bailable d'o que m'hese pensau en primeras. No i falto a colaboración de Los Chikos del Maiz, ni o que ta yo estió un d'os momentos d'o concierto y d'o festival: a versión de Esbarzers de La Gossa Sorda. Encara que ye dificil superar a la orichinal, ta la que no tiengo parolas, Zoo ha conseguiu fer una versión bien pincha y que, en directo, suena memo millor que no pas en a gravación. Si Zoo contina asinas, somos debant d'una colla que ferá historia. Y he teniu a suerte de conoixer-los en o primer disco!

Fartas de blincar, chupidas en sudor, pero goyosas como ninas con chuguetes nuevos, marchemos a fer un bocau y descansar-nos bell rato, que ya nos caleba. A Los Chikos del Maiz los viyemos un ratet de vislai. Prou ta sentir C.O.P.S. y beluna de Riot Propaganda. A cansera, l'alcohol y que Gatillazo tampoco no nos motivaba guaire nos fació revlar y marchemos a dormir quedando-nos (atra vegada) sin viyer a Dremen, lo que me queda pendient.


Aspencat

A valuración d'o festival, cuanto a mosica y conciertos, ye prou buena. M'hese feito goyo más rato t'as collas que me fan más goyo, pero cuento que os fans de Gatillazo y Manu Chao opinarán lo contrario. A sola cosa en contra que puedo decir ye o poco tiempo que bi heba entre colla y colla. Os scenarios yeran prou cerca, pero si querebas simplament fer un pichau y demandar-te una biera, yera quasi imposible de no perder-te una u dos cantas d'a colla siguient. Asinas que si ta l'anyo venient se torna a fer, tos recomiendo muito d'ir-ie. Por os conciertos, prou que sí, pero tamién por atras cosas que'n charraré en que pueda.  




Nota: Ya siento no tener ni fotos ni videos millors, pero yera disfrutando d'o festival.... De videos, en tenetz buena ripa en Youtube, y tos recomiendo de fer-ie una uellada.

lunes, 31 de agosto de 2015

O caparra d'acampada

A fauna festivalera daría ta un blog entero. Ye una d’ixas cosas que fan que os festivals tiengan ixe punto tant divertiu y que los fan diferent a una simpla serie de conciertos a l’arreu. As esbrazadas, as groupies, as politicament compromesas, as pasadismas de tot, as que nomás van ta mirar de buquir, as que no saben a on son, …. Pero qui no falta nunca, u quasi nunca ye o caparra d’acampada. Por un regular son varons, pero tamién he sufriu bell caso de muller.

O caparra d’acampada se caracteriza basicament por “dar por saco” de maitins en l’acampada. Ye d’empalmada y quiere que tot lo mundo en pare cuenta. Se siente un heroi. Sabe que no todas aguantamos tanto rato y quier compartir ixa proeza con o mundo. Si antimás tien un movil u un auto aman, probablement quiera compartir tamién os suyos exquisitos gustos mosicals. Si puet estar con TODA l’acampada millor. Si l’acampada ye chiqueta, se mete en un buen puesto an que pueda sentir-se dende qualsiquier puesto, y nos comunica os suyos pensamientos: “Buah, tio que pedo levo”, “Iste festival antes molaba más. Te lo digo yo, que i viengo dende o primer anyo”, “Istos que duermen son uns mierdas, no aguantan mierda, no sé ta que i vienen”,... son belunas d’as ideyas que nos quiere fer plegar. Verdaderas chislas de filofofía que habríanos d’agradeixer que nos comunique tant magno ser.

Prou que, qualsiquier persona que le diga que marche t’atro cabo a espardir a suya sapienza u simplament que se calle u que amorte a mosica ta poder descansar-se una miqueta, ye un sanselo “que no sabe lo que ye un festival”. Bien se vale que o gilipollas d’acampada, a la fin, ye mortal y le acaba calendo dormir. Asinas que, ya de tardes, a resta de personas podemos vengar-nos fendo-le lo mesmo arredol d’a suya tienda.

Como cuento que tot qui leye isto sabe, voi ta totz os festivals que puedo. Ye una d’as mias grans aficions. Ni se me pasa por o tozuelo prebar de dormir meyo bien, por eixemplo, en o Viñarock. Son 80.000 personas acampadas en una fiesta que ye ubierta 24 horas a o diya. Ye imposible que o ritmo de todas se acompase. No me refiero a la chent d’os grans macrofestivals.

Charro d’atros chicotz como o PIR, Esfendemos a tierra, Carrasca Rock, etc… an que o publico acampau no pasa d’a centena de personas. De verdat, gilipollas d’acampada, de todas as hectarias que tienen Aragüés d’o Puerto, Artieda u Exulv, no tiens garra atro cabo ta expresar-te que en l’acampada? En Artieda mesmo ye institucionalizada la puerta d’o pabellón como punto de trobada d’as gaupaseras. En Exulv y Aragües bi ha bars que ubren bien luego de maitins. Y campo ta aburrir. 

Puedo entender que belun plegue en a tienda una mica zorro y se quede de capazo con bella amiga, charrando una mica más fuerte d’o normal. No soi charrando d’ixo. A la fin, os festivals tienen un punto karmico y por un regular, o gilipollas d’acampada remata pagando as conseqüencias d’a suya radida intelichencia. Pero entremistanto ya nos ha dau o maitin.

lunes, 17 de agosto de 2015

(Micro)masclismos en l'escusau

Campanya en Sant Sabastián
ta que a chent no pichase en
a carrera
Qualques feitos se chuntan ta fer-me una persona prou preocupada por a chestión d’escusaus en macroeventos como conciertos, festivals u fiestas "patronals". D’una man a mia vuixiga tien a grandaria d’un MicroMachine, chusto lo contrario que a mia afición a la biera, a bebida mas diuretica que conoixco. D’atra man, soi un “vergüenyicas”, por lo que lo de pichar en paret, rodiau de atros mozos, no me fa guaire goi. Más si, como de cutio, ixos atros mozos perteneixen a o “cunyarcato” (1) y adedican as charradas de pichader a bambiar sobre as suyas aptitutz sexuals u fateras parellanas (2).


Ya charré fa anyos sobre a ineficaz “chestión d’escusaus” d’a Feria d’a biera y en charraba d’iste y atros temas. Pero talment calga afundar-ne una mica más. Ye un tema fato? Sí, pero ta muitas de nusatras, que vivimos de festival en festival, de concierto en concierto y d’evento en evento ye más important que no pareixe. Antimás, y lo más important, a chestión d’escusaus tien dezaga un amiro de micromasclismos. U masclismos simplament. Como de cutio, ilustraré con dos anecdotas que m’han pasau iste estiu.


A primer, en un festival aragonés. A organización heba meso bell par d’escusaus “d’obra”. En yeran prou y no gosaba d’haber-ie ringleras. A o canto d’an que se feban os conciertos bi heba bien de campo, asinas que muitas personas tamién lo febanos servir de pichader. En os dos escusaus d’obra bi heba un apegallo an que saliban dos figuras antropomorfas calvas. La una pareixeba levar sayas, u talment un chersé enreligau en a cintura. L'atra portiaba balons u yera en coritatis. A cultura popular diz que un d’ixos quiere decir “personas con pene” y l’atro “personas con vachina”. Como ye normal, todas as personas febanos una ringlera y seguntes uno u l’atro se iba quedando vuedo dentrabanos en ixe. No nos preocupaba os chenitals de cadagún ni si portiabanos sayas u chersés en a cintura. Pero be-te-me que en bell inte, una persona con pene se creyó con dreito a blincar-se toda la ringlera de personas con vachina que bi heba alavez, ta dentrar en o que teneba o pegallo que creyeba que le pertocaba. As mullers (por fer servir terminos más comuns, que sino me canso), en un primer inte, lo ninvioron ta dezaga. En primeras, ell acochó lo tozuelo y reculó, fendo bella "grometa", pero a escuchetes. No sabemos encara de do, apareixió una mesacha chilando y fendo aparatos esfendendo l’hipotetico dreito d’ixe mozo a dentrar primer en l’escusau “porque le pertocaba” y clamando “ridiculas” a la resta. A la fin no plegoron a foter-se lapos, pero estioron bien amanadas a fer-lo. Cal decir que o mozo(3), en viyer a la moza que lo “esfendeba” se “creixió” y prencipió a reivindicar ixe hipotetico debantdito dreito. 

En iste caso, a organización yera correcta. Prou que o problema no lo heba creyau ella. No bi heba, de feito, garra problema, dica que dos personas, con diferents chenitals, pero todas dos masclistas, pensoron que por tener una u atra cosa entre as garras puetz entrar antes u dimpués ta un escusau.


A segunda, estió en Sant Sabastián (Donostia), fa bell diya. Como ya ye quasi un costumbre i fuemos t’a Semana Gran. Bi ha una plaza prou ubierta an que programan conciertos. Os escusaus, dica l’anyo pasau, yeran d’obra y bi’n heba prous. Con tot y con ixo, l’afluyencia yera masiva, y muita chent pichaba en a carrera por no asperar. Gosaba d’haber-ie escusaus “trancaus”, con puertas y tot ixo, y atra mena d’escusaus, d’istos que no son que una paret de metal por an que baixa augua, y a que trigan a mayoría de personas con pene. Estianyo, no sé porqué razón, se cambió ixa chestión, alto u baixo acertada, por un autobús prou pincho, pero infinitament más inutil. Teneba dos cambras. Una “ta hombres” con tres escusaus con puerta y cinco de piet, y atra “ta mullers” que cuento que no sería guaire más gran. Como yera d’asperar, a ringlera d’as mullers se prolargaba y cada viache ta l’escusau yera un buen rato d’aguardar. Manimenos cada vegada que dentraba en l’escusau d’hombres, me trobaba con bell puesto vuedo. Arale, en que viyó que caleba fer ringlera, me preguntó por si bi heba guaire chent y le’n conté. Prou que, como ye lochico, bi dentró y pichó. En salir, lo comentó con as zagalas que yeran fendo ringlera. Cada vegada que bi iba, heba de fer lo mesmo. As respuestas estioron bien variadas. En dentrar as zagalas en l’escusau de zagals, bell estripatorruecos se’n queixó, encara que bell par d’os que i yeranos esfendiemos o dreito d’a moza a entrar t’an que querese y le convidemos a animar a atras zagalas a fer nomás una ringlera ta entrar en l’autobús. L’escusau a escape se dividiba entre albarcudos “cunyaus” y lo que lo menos yo considero que habría d’estar normal. Tanimientres a ringlera se dividiba tamién entre as que feban servir qualsiquier escusau y as que nomás dentraban an que o pegallo les deixaba. 

Puerta d'un escusau en o Viñarock
de 2014, festival an que no bi ha
garra monyaca en as puertas
Pero lo que me deixó sin sangre en a pocha, estió a respuesta que le dioron a Arale en un d’istos convites a desobedeixer a lo pegallo. Ella simplament les yera decindo que “en l’escusau de tíos no bi ha ringlera, a metat d’os escusaus son vuedos y no son guaire puercos ya que los que tienen puerta quasi ni los fan servir”. “No tos cal aguardar y quedar-tos sin viyer o concierto” - adhibiba. Una d’as chicas que yeran asperando-ie, le respondió “yo m’estimo más de cumplir as normas”.


Unas normas que te dicen an puetz pichar u no pas seguntes os chenitals que tiengas. Que dengún no fa cumplir. Que no t’arrisgas sisquiá a que te pille a policia. Yera obedeixendo una norma dictada por un confuso apegallo en una puerta. Una norma que nomás les importa que cumplas a estripatorruecos a qui, probablement, les flore que crebes qualsiquier norma que te faiga (más) libre.

Bien se vale que, en l'atro costau, bi yeran un trapacil de mozas que, malas que Arale crebó ixa norma, decidioron de crebar-la tamién. A zaguer vegada que visité l'escusau "d'hombres" ya yera rebutient de mesachas.


Todas dos situacions se continan dando en un 2015 an que me pensaba de más choven que todas istas cosas ya habrían cambiau. Ta quan se cambiará la chestión d’escusaus en istos macroeventos? De verdat cal sacar totz os pegallos d’as puertas? Yo, tos convido a todas y totz a tapar-los de traza que dengún no pueda endevinar qui va t’a on. Que o pegallo que mande siga un de convivencia, respeto, empatía y igualdat. Que haigan de dar razons a porqué uns pueden pichar en dos minutos y a atras les cal aguardar-ne vinte.


Quiero pensar que sí que se van cambiando istas actitutz, encara que bien a moniquet. De man de todas as personas, tiengan os chenitals que tiengan. Más en seguntes que ambients. Pero encara queda muito camín a fer. O “cunyarcato” no deixará que replanteyemos os privilechios que les da controlar os pegallos d’os escusaus. Caldrá continar luitando. Prou que isto no ye lo más important, pero si queremos ocupar totz os espacios no podemos deixar-nos-ne garra.

NOTAS:

(1) Cunyarcato: Se diz de o conchunto de "cunyaus". "Cunyau": Se diz d'a persona capable de opinar de tot, d'estar o más gran saputo de totz os temas, siempre a pur de topicos, y a sapiencia popular que da a "universidat d'a vida". Qui, antimás, fa d'a suya parola dogma, "lo de toda la vida", "lo normal"... Alto u baixo. O termen de cunyarcato no ye mío, que les ne sintié por primer vegada a las mesachas de Mullers y Cordials y les ne copio.


(2) En o festival que'n charro, una d'as sanseladas de que bambiaba uno yera de fer un pichau bien largo. "Yo no entiendo ista chent que vien ta l'escusau a pichar un "chupito". hehehe gronf gronf", deciba entre que se zarraba os balons.


(3) A l’altro diya nos enteremos de que iste mozo ye, ta forro de bota, un exemplar d’a especie “gilipollas d’acampada”, uns infrasers que tendrán o suyo propio post en que tienga un rato.