Mostrando entradas con la etiqueta Obrint Pas. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Obrint Pas. Mostrar todas las entradas

martes, 18 de junio de 2024

Los libros y Obrint Pas. Tierra de barrenaus 10x20

Fa bella semaneta se republicaba Totes les cançons parlen de tu, la primer -y, por agora, unica- novela de Xavi Sarrià, ex-cantaire d’Obrint Pas. Sembrallibres la tornaba a publicar cuan fa diez anyos que amaneixió, como un d’os primers libros d’a, en aquellas envueltas, recien naixida editorial. Con ista enchaquia, reprengo un programa que teneba en ment dende habe tiempo y que completa una trilochía de especials sobre Obrint Pas. 

En iste programa repasaremos las relacions literarias d’a banda y d’os suyos components, a traviés d’obras bien diferents. Empecipiamos con un asayo sobre la historia d’o grupo. Tendremos narrativa, de man de Xavi Sarrià, con un libro de relatos y la debantdita novela. Tamién un libro ilustrau basau en una d’as zaguers cancions d’Obrint Pas y unatro asayo, un sobrebuen treballo periodistico de Miquel Ramos. Y bella curiosidat mas, prou que sí, con a-saber-as mosica d’a colla. 

Siempre fa pena que un grupo que te fa goyo se separe. Queda dezaga la suya obra pa poder disfrutar-la cuan quieras. Pero en iste caso, la fayena d’Obrint Pas contina de muitas maneras, entre atras, la de publicar todas istas choyetas que hue tos traigo.

Como deciba, iste ye lo tercer programa especial sobre la banda. En lo primerprimer, repasemos la suya discografía. En lo segundosegundo, beluna d’as cancions y colaboracions no tant conoixidas. ¿N’i habrá cuarto programa? Bien podría estar. Tanimientres, viacharemos ent’o Poborina Folk pa veyer a Xavi Sarrià unatra vegada por tierras aragonesas.

Recuerda que puez ascuitar toz los programas en IvooxSpotify y la web de Radio Topo.

Programa #171

lunes, 24 de abril de 2023

Obrint Pas y Xavi Sarrià dillá d'os discos. Tierra de barrenaus 9x16

Entre lo repertorio de programas que teneba en 2015, cuan decidié empecipiar Tierra de barrenaus radio, ya i yera lo deceno programa d'a sietena temporada: un especial sobre Obrint Pas a on que repasé toda la suya discografía. Ye probablement la mía banda favorita y una d'as que mas m'ha marcau y inspirau. La suya fayena sobrece de tot aquels discos asinas que ixe programa especial no ye que un d'os que quiero adedicar a lo grupo valenciano. Tocaba ya, dos anyos dimpués, fer lo segundo programa sobre Obrint Pas y Xavi Sarrià dillá d'os discos.

En zagueras ye cuasi imposible trobar un discos sin colaboracions. Ye la gran moda y, d'atra man, una sobrebuena manera d'ir conoixendo atras bandas relacionadas con las que te fan goyo. Obrint Pas ye cualcosa que fació bien a sobén. Xavi Sarrià, ya en solitario, l'ha preso cuasi como rutina. Con una d'ixas colabos empecipiamos lo programa, a on que tos proposo d'ascuitar-ne muitas d'as atras que facioron en toz istos anyos con grupos arrienda.

Un d'os sinyals de que una banda trasciende la suya propia trachectoria ye que te versionen y Obrint Pas ha trascendiu y muito, ixos discos d'estudio. Han inspirau, y muito, a atras collas d'o suyo tiempo y d'as que vinioron dimpués. 

Aquí trobarez versions, colaboracions, directos y muito mas d'ixe "ecosistema Obrint Pas" que teixeba vinclos con un ciento d'artistas. Dende lo tiempo a on que yeran bien en activo dica fa bellas pocas semanas cuan se publicó la zaguer colaboración de Xavi Sarrià, con que zarro lo programa. Queda, como poco, unatro especial Obrint Pas que ya tiengo meyo guionizau. Aspero no tornar a tardar tanto. Tanimientres, disfrutaz iste y contaz-me qué tos pareixe. Tierra de barrenaus tamién lo fas tu.

Recuerda que puez ascuitar toz los programas en IvooxSpotify y la web de Radio Topo.

Programa #145

 

miércoles, 27 de abril de 2022

En ascuitando... Un foc que creix, de Xavi Sarrià

Ya fa mas cinco anyos de que sentisenos por primer vegada Amb l'esperança entre les dents, lo disco con que Xavi Sarrià empecipiaba lo suyo nuevo camín dimpués de que Obrint Pas se disolvese. Heban pasau seis anyos dende que s'editase Coratge, aquell sobrebuen disco que zarraba una carrera mosical plena d'himnos, conciertos historicos y que a muitas nos heba plegau en lo corazón, siempre animando-nos a luitar por las nuestras ideyas y a vivir y sentir los nuestros paises, entendius como las personas y los paisaches que los definimos. Con pasa y tot, las fans de Xavi yeranos en candeletas, aguardando que, en bell momento, s'anunciase lo nuevo disco que consolidase lo procheto. Los singles que salioron entre discos, con colaboracions bien intresats no feban que alimentar tot lo hype. Y a la fin, fa bella semaneta, Causa plegó en las botigas. Y en casa mía, prou que sí.

Encara soi ascuitando-lo y empecipiando a disfrutar-lo. Ya s'ha sentiu bell tema en lo programa de radio, y mas que se'n sentirá. Pero a escape, en una d'as primeras "ascuitadas", una canción me clamó l'atención: Un foc que creix, que mas abaixo tenetz la traducción d'a suya letra. Astí son muitos d'os elementos caracteristicos d'as cancions de Xavi Sarrià. La solidaridat en la luita diaria - si es fa de nit, dona'm la mà, mai no cauré al teu costat - las referencias a la historia mosical valenciana y mesmo a la suya realidat actual, reivindicando ritmos tradicionals y grupos encara en activo, y lo país suyo a traviés de quantos puestos que a fe que le dispiertan los mesmos sentimientos que a nusatras quan peteniamos la nuestra tierra aragonesa. 

Una canción que fa casa en cada verso y tamién en cada soniu, fendo convivir donzainas y lautz con los instrumentos clasicos d'o rock. Unatro d'ixos temas que te fan bailar y que, como soi un ploramicas que s'emociona de camín, a fe que me fará blincar bella glarimeta en lo concierto que le trayerá lo 7 de mayo por Zaragoza, chunto con Fongo. Leyer ista letra, y tantas atras de Xavi Sarrià, fa buena honra pa entender lo movimiento cultural que i hai en lo País Valenciano y aprender qüestions tant basicas como que "la nuestra soberanía empecipia en l'autoestima".

Un fuego que creixe

En la uembrera d’a sierra / l’augua fresca nos da vida / y sentimos que tocamos chufa / quan la Penya Grossa (1) se nos mira en l’horizont / baixa lo sol / y nos besa la frent.

Entre que me charras / a escuchetes / la val nos imple de calma / y deixamos fluyir las horas / luent d’o caos que nos ha feito / sentir-nos solos / zarro los uellos / t’ascuito lo corazón

Y naixen estrelas / chiquirrinas y brilosas / guias y faros / d’un país de pueblos blancos / ye lo correfoc / d’a nuestra galaxia / historias y remeranzas / que guardamos como tresoros

Porque somos de venas fundas / y hemos aprendiu a enfortir-las / con las mans, con lo corazón / como abellas y flors / si te cudias me cudias / l’esquilibrio no ye esfuerzo / somos aqui, sobrevivimos / y si nos miramos a los uellos…

Sentimos / un fuego que creixe / adintro d’o peito / si se fa de nueitz / da-me la man / nunca no cayeré /  chunto a tu

Y celebremos / tot lo que somos / y lo que vendrá / si se fa de nueitz / da-me la man / nunca no cayeré / chunto a tu

Tornamos a correr por lo lugar / como quan yeranos chiquetz / en las zagueras carreras la loma / ye l’amagadero secreto / unatra nueit / me das la man / y foi un riso

Hemos trayiu unas guitarras / uns lautz, unas donzainas / y las cancions y rebeldías / fillas d’as vals moriscas / d’a on que venimos / redimos y con un bufiu / y nos enlairamos

Y cantamos la granaïna / como lo tio Palero (2) / riberencas, boleros /Al Tall, Orxata y ZOO / que si la nuestra historia / la han prohibida los vencedors / pervive en la emoción / que sentimos en las cancions

La nuestra soberanía / empecipia con l’autoestima / la nuestra tradición / ye desafiar lo miedo / Y vivimos y cantamos / y nos divertimos y entendemos / que emparando-nos resistimos / y si nos miramos a los uellos...

Sentimos / un fuego que creixe / adintro d’o peito / si se fa de nueitz / da-me la man / nunca no cayeré /  chunto a tu

Y celebremos / tot lo que somos / y lo que vendrá / si se fa de nueitz / da-me la man / nunca no cayeré / chunto a tu

Y tornemos a capuzar-nos / en lo barranc de l’Encantà / con lo verano afalagando-nos / por la penya Foradà / y quan lo zaguer rayo / amosega lo Puig Campana / lo Montgó en las mans / y en los uellos tuyos Aitana / 

En lo mocador bordau / ya no i hai glarimas / las emocions / ya no son soterranias / alto d’a sierra / 
i hai una ermita / y quan te beso en la frent / lo Montcabrer se nos mira.

NdT; (1) He deixau las referencias toponimicas como en l'orichinal.
(2) Referencias a la historia y tradición mosical valenciana

jueves, 2 de diciembre de 2021

Memoria y emoción: lo concierto de Xavi Sarrià en Reus

Dimpués de que la plevia fese suspender lo concierto Xavi Sarrià en Cambrils, lo de Reus yera la zaguer oportunidat que tenebanos de veyer la chira No s’apaguen les estreles, un formato que talment naixió d’a necesidat d’adaptar-se a las circumstancias sanitarias pero que ha esdeveniu una ideya diferent y sobrebuena.

Tornar a veyer mosica en directo yera qualcosa que aprecisaba mas que no me pensaba. Pero creigo que, sobre tot, trobaba a faltar tamién todas ixas sensacions d’os grupos y conciertos que no se quedan nomás en lo mosical sino que transmiten tamién una serie d’ideyas y reivindicacions. Tenié ixa sensación, que feba tiempo que no viviba, en lo concierto d’a chira zapatista, con Viki Lafuente, Nuei y Comando Cucaracha. Dimpués de muito tiempo y en lo preto d’una crisi de militancia, la vibra que m’arribaba dende lo scenario d’o Centro Civico Almozara me remeraba la parte mas bonica d’a luita colectiva. En Reus, en lo teatro Fortuny, ixa sensación estió perén en totz los temas que facioron sonar Xavi Sarrià i el cor de la fera. No bi heba canción sin reivindicación ni emoción. Ni un tema sin que lo punyo, quasi de manera inconscient, se devantase.

En No s’apaguen les estreles se mezclan las cancions d’a nueva banda de Xavi Sarrià con los testimonios de quantas personas. Historias que charran d’a memoria colectiva d'as valencianas y valencianos, victimas como tantos d’o capitalismo, lo neoliberalismo y lo faixismo. A traviés d’a mosica y los audiovisuals se fila un exercicio de memoria de l’activismo y la luita politica y cultural en lo País Valenciano. Una representación de personas que consiguen, por cada día, que la cultura y luenga suyas y la memoria de tot un pueblo no dispareixca. Y asinas, sabendo a on se tienen las venas, d’a on se'n vien, poder construyir de conchunta entre todas las cheneracions, un futuro digno y con chusticia

Entre las letras d’as cancions de Amb l’esperança entre les dents y d’os temas que han iu publicando-se en istos zaguers anyos, tornamos a trobar ixa tematica. La luita como manera de vivir, d’estar-se en lo mundo, de compartir experiencias. Y siempre, y ixo ye lo que mas goyo m’ha feito siempre de Xavi tanto en Obrint Pas como agora, con un mensache d’asperanza y d’optimismo. De que vale la pena tot lo que femos. Sonoron las emocionants No s’apaguen les estreles y Quan ens tornem a abraçar, dos temas recients con un significau que siempre fa dificil d'aguantar-se la glarimeta. Tamién buena cosa d’o repertorio d’ixe primer disco que asperemos que luego siga acompanyau por un segundo treballo. Y, prou que sí, bell clasico d’antes mas como No tingues por, Del Sud u La flama.

Queda bell par de conciertos d’a chira en lo País Valenciano, asinas que encara sotz a tiempo de vivir ista chira si no has puesto fer-lo antes. No tos fará burro falso. Entre los acordes d’a mosica y las letras d’as cancions trobaretz rasmia pa luitar tres vidas. Yo, que no soi de conciertos s’estar-se posau, que me va mas un pogo que un teatro, que me cuesta concebir la mosica sin un pozal d’hordio en la man, pasé una nueit de bitibomba. Cuento, y aspero, que la chira de 2022 prenga ya la dinamica mas cutiana, festivalera y bailable. Pero tanimientres he teniu la suerte de poder presenciar un espectaclo diferent, emocionant y memorable que n’habríanos de prener nota en ista tierra de tot lo que tenemos por aprender.

lunes, 1 de febrero de 2021

Especial Obrint Pas: La discografía. Tierra de barrenaus 7x10

Quan empecipié a fer iste programa de radio teneba bien clara la tematica de bells quantos programas. La mayoría los consiguié grabar en las primers temporadas. Iste que tos presiento hue, manimenos, ha tardau siet temporadas. Probablement por dos razons. La primer, lo gran respeto que le tiengo a la banda, que me privaba de fer qualsequier zaborrería. La segunda, y mas important, la cantidat de cosas que creigo que se puet contar sobre Obrint Pas, un d'os grupos mosicals valencianos mas importants d'as zaguers decadas.

Obrint Pas fació la suya carrera mosical entre 1993 y 2013. Publicoron tres maquetas, seis discos d'estudio y un directo y fació conciertos por tot lo planeta. La suya mosica, que chuntaba elementos d'a historia y tradición mosical valenciana con ritmos como rock, ska, rap u reggae, nos fació bailar por muitos anyos y las suyas letras, siempre combativas y fendo servir lo valenciano pa expresar-se nos convidó a luitar por los nuestros ideals. 

En iste primer especial sobre Obrint Pas he quiesto enfilar-me sobre tot a la chent que menos los conoixcatz, simplament presentando una miqueta la suya discografía y los temas mas sinyalers y conoixius. En lo programa foi una viache por los temas que mas en charran y traduzco beluna d'as suyas letras. Mas entabant quedará tiempo pa rechirar en la suya ampla producción mosical y trayer-tos atros contenius relacionaus con la banda que aspero que tos intresen.

No querría que fuese un programa de recosiro. Prou que trobo a faltar a Obrint Pas y que contino ascuitando los suyos discos bien a ormino. Pero lo suyo esprito, afortunadament, sigue bien vivo en muitas atras mosicas que suenan adintro y difuera d'o País Valenciano asinas que "Sempre anirem Obrint Pas!"

Programa #93

martes, 8 de mayo de 2018

Xavi Sarrià, lo Viña, una baqueta y una partida de morra

De cada Viñarock te levas bell recuerdo, bella anecdota, bella historieta que no deixas de recontar terne que terne, aburrindo a ixe publico farto d'as tuyas "batalletas". La que teniemos en lo concierto de Xavi Sarrià ye, como poco, curiosa, y una buena enchaquia pa charrar d'o millor concierto d'ista edición.

L'airera bufaba con rasmia. Las viñarockeras nos amontinabanos en la cleta d'entrada a lo recinto. Puntuals. Ya i yeranos un rato antes d'as 16:00, que yera la hora oficial d'ubridura. Por cada minuto que se retardaban, me iba metendo mas niervudo. Los horarios d'o festival son a saber que estrictos y me feba miedo de fer tarde en un concierto que ya me pareixeba masiau curto pa un repertorio potencial de mas de dos decadas. A la fin, a las 16:15 quasi deixoron lo camin ubierto y, atarrantau, corrié ent'os accesos t'o recinto. Pa escusar-nos tiempo, Arale iría dreita t'a barra a pillar bell par de pozals de biera aproveitando la hora feliz, entre que yo pillaba puesto en la primer ringlera.

Quan i entremos, encara yeran prebando soniu con "Amb l'esperança entre les dents". Plegué en la cleta. Me coloqué en lo bell meyo d'o scenario. Lo viento secutiba los altavoces que penchaban d'un tarabidau de fierros, bandiando como campanas, sobre la uellada preocupada de mosicas y tecnicas. Quité la quatribarrada d'a mochila y me l'anyudé en lo maniquiello pa tener-la bien a man. A lo canto mio, una parella con una bandiera de Cantabria. La oficiosa. La buena. Por dezaga, iba apareixendo chent a embute, con mas mielsa que no yo, que no en podeba mas d'emoción.

Obrint Pas ye la colla d'a mia vida, y Xavi Sarrià me pareixe un grandismo escritor. Lo suyo primer disco ha cumpliu con tot lo que en asperaba, asinas que teneba a-saber-las ganas de poder sentir la suya mosica como cal y como se mereixe: en directo. Pa forro de bota, l'orache menazaba con plevidas chusto a ixa hora y no quereba quedar-me sin sentir ni un segundo d'o setlist previsto.

M'abracé a Arale. Companyera d'emocions y conciertos, de vida y vivencias. Brindemos con los pozals de plastico por estar astí, con todas las dificultatz que hebanos teniu. Xavi apareixió por un costau. Con ixe cenyo timidet y d'emoción que siempre fa en entrar en scena. Abaixo ovacions, punyos alto, sinyals revoliando. Alto, las primers cancions d'o nuevo disco. Nuevas caras que conoixer. Xavi refirmó la ripa de versos a l'arreu de "Amb l'esperança entre les dents" con las voces de dos companyers de banda. En pasar dos cancions, tot lo publico ya yeranos de raso embrecaus, acompanyando de chilos, cenyos y bailes las letras d'os himnos que sonaban.

Entre canción y canción, parolas emocionants, y de cabo ta quan emocionadas de Xavi, que como buen poeta, ye tamién un movilizador de sentimientos y ideyas. "Nunca no renunciaremos a las viellas asperanzas, ni a la pasión de vivir sentindo-nos ingubernables". Parolas que se i puet identificar qualsiquier persona que milite en los movimientos socials y politicos d'izquierdas. En una d'ixas pausas, dende lo publico, empecipiemos a chilar "Sempre anirem obrint pas", y pareixe que a lo cantaire le toquemos bell poquet la fibra.

En bell momento devantemos lo sinyal. L'aragonesa con la estrela en lo bell meyo, con ixa horrible pero identificativa linia negra que fa lo contorno. A lo canto nuestro, una moza dició estar uescana y nos presentemos. Dende dezaga, poco tiempo dimpués, apareixió un mozo choven y grandaz, que nos aduyó a puyar lo sinyal, y que s'encertó que yera de Alquezra. Tot quedaba en casa. La mesacha pilló lo sinyal. Lo mesache se la puyó a corderetas. Y la quatribarrada puyó bell metro mas pa saludar a publico y mosicas, y avisar de que astí baixo bi heba aragonesas. Que no todas somos Lambán u Rudi.

Las letras de Xaxi animan a seguir luitando pase lo que pase. A no reblar. "Y sobre las cenisas de tantas redotas, continaremos devantando-nos una, dos, mil vegadas. La nuestra victoria serán las risetas que han de venir". Charran d'os nuestros referents politicos y culturals. Charran d'a chirmandat entre los pueblos, d'o respeto a la pluralidat cultural y lingüistica. Dedicó cancions a Aragón y a atros d'os pueblos que i yeranos presents, prou que sí. A los chovens d'Altsasu, a las victimas d'a violencia masclista, a los presos politicos, a los raperos engarcholaus por cantar. A la nuestra chent.

A metat concierto, plegó la plevida. Espurniando en primeras, y metendo-se fura por cada momento. Las pipas habioron de forrar, a tot meter, los trastes con plasticos. Las mosicas fuyindo como podeban. La ixufrina que feba fació que se chipiase lo scenario bien chipiau. Bien se vale que duró poco, y la colla adubió a tornar. Tornó la mosica, tornó l'alegria, y bell temazo d'o concierto. Con las d'o nuevo disco, se barrachó beluna d'Obrint Pas y mesmo una versión d'o Sarri sarri. Pero como he dito antes, los tiempos d'o Viña son estrictos a-saber-lo y encara que facioron la prebatina y dende abaixo chilabanos aquello de "Una cançoneta y mo n'anem", no les debioron de deixar.

Dende lo scenario empecipió lo reparto de recuerdos. Lo batería aventó una baqueta. Yo yera bien a la tisva, y.... ¡chusto en la mia man!. La pillé a l'aire, bien agazapiada, quan un segundo dimpués unatra man l'agazapió tamién. Yera la d'o mozo d'Alquezra que acababanos de conoixer. Nos miremos con ixa uellada de ¿y agora qué? "¿Qué femos?" nos preguntemos. Los dos decibanos haber-la pillau antes. Soi seguro de que yo la pillé antes, pero hebanos feito pacha y me pareixeba absurdo tricolotiar-nos por ixo. Si hese estau de qualsiquier atro grupo, le'n hese dau sin dubdar, pero yera de Xavi Sarrià. No yera disposau a renunciar-ie de qualsiquier manera. Arredol de nusatras s'heba feito un rolde de chent curiosa por cómo solucionarianos ixe contornillo. "Chugatz-tos-lo a los chinos!" se sintió. "Piedra, papel, estixeras" dició unatro. Son chuegos d'azar. Odio los chuegos d'azar y me pareixen inchustos. Caleba solucionar-lo de bella atra manera, chusta pa los dos.

"¿Sabes chugar a morra" - le pregunté-. "Prou que sí". No calió mas. A tres chuegos. Cada vegada nos rodiaba mas chent. Dimpués, quan lo conté, un amigo m'escribió "No sé qué me sorprende mas, que plegasetz en una solución tant civilizada, u que trobases garra atra persona que sabese chugar a morra en lo Viña". Afortunadament gané. No soi guaire bueno, asinas que me la heba chugau de tot, ya que lo mio rival podeba haber estau un grandismo chugador de morra. La baqueta yera mia, y totz tres, Arale, lo mozo d'Alquezra y yo, marchemos a fer un hordio pa celebrar-lo.

Recuerdos, d'os conciertos de Obrint Pas y Xavi Sarrià, me'n he levau siempre buen trapacil. D'iste, antimás, me'n levo uno fisico, y con historieta. La d'un zaragozano y un semontanés que se chugoron a morra la baqueta d'un mosico valenciano en un festival manchego.

viernes, 3 de noviembre de 2017

En ascuitando... Renaixem, de Xavi Sarrià

S'ha encertau que lo disco de Xavi Sarrià, cantaire d'Obrint Pas, va editar-se lo mes de setiembre. Malas que salió, prou que va baixar-me-lo y ficar-me-lo en lo MP3 pa escuitar-me-lo terne que terne, como foi con todas ixas mosicas que entrarían en la banda sonora d'a mia vida. Pero antimás, setiembre de 2017 ha esdeveniu un mes muit intenso politicament y personal. Lo suyo disco L'esperança entre les dents, lo va mercar un 30 de setiembre, la vispra d'o refererendum, en la botiga Partisano de Barcelona. Lo mesmo 1 d'octubre, en la gara d'o tren que me levaba de Barcelona ta Zaragoza, entre que ordenaba los mios pensamientos y sentimientos por tot lo que yera pasando arredol de yo, Xavi Sarrià sonaba en lo MP3. 

En totz istos diyas, lo disco s'ha iu fendo parte d'a mia vida, con ixas letras tant plenas de optimismo y luita que ya escribiba en Obrint Pas. Ista, la traducié ta lo especial de Tierra de barrenaus que facié sobre lo Proceso independentista de Catalunya, y aquí la tenetz. 

Renaixemos:
Renaixemos de la luz de l’albada
y lo sol que nos crema cada diya
l’instinto d’a fieras feroches
lo vuelo d’os muixons
las furas olas.
Renaixemos de creyer en nusatros
d’as radices que sostienen los arbols
La leyenda d’una resistencia que nunca no vencerán
Renaixemos de l’antiga sabiduría
d’as mans que treballan la siembra
Renaixemos d’a tuya calida riseta
l’audacia de sentir-nos libres
Fillos de l’augua, la tierra y lo fuego
renaixemos con tu
y con tu venceremos
Renaixemos d’as tardadas royas
en las carreras d’a nuestra nineza
L’alegría humilde en las caras
la emoción cantada con la voz trencada
Renaixemos d’as chestas d’o pueblo
celebradas con ploros y abrazadas
La polideza de vivir la vida
sin reblar
Renaixemos de todas las feridas
escritas en las piels mestizas
Renaixemos d’a perseverancia
de luitar con la viella asperanza
Fillos de l’augua, la tierra y lo fuego
renaixemos con tu
y con tu venceremos
Renaixemos d’o ciel cubierto d’estrelas
la luna grisa entre las brancas
Lo viento que se leva los miedos
la clamada salvache, la rumor d’o bosque
Renaixemos d’os nuestros orichens
Las parolas que mantenemos vivas
Los versos que recuentan la historia
d’un antigo legau
Renaixemos d’as guerras que se libran
en las vals foscas d’as nuestras vidas
Renaixemos de todas las redotas
Si hemos cayiu, nos devantaremos mil vegadas
Fillos de l’augua, la tierra y lo fuego
renaixemos con tu
y con tu venceremos


sábado, 13 de mayo de 2017

Zoo en Zaragoza

Os Obrint Pas me deixoron popiello como fanboy. Bi heba collas arrienda que me feban firme goyo, pero dica aquell ya mitico “Estiu”, no iba yo tot barrenau por denguna. Zoo barrachaba tot lo que me feba goyo en una colla. Grans mosicos, buenas letras y actitut. “No me fara o morro clo que viengan ta Zaragoza". Viñarock, Mataró, Esperanzah, Aplec, … me las apanyé pa viyer-los bellas quantas vegadas, pero t'a ciudat mia no pareixeba que tenesen prisa por venir. A la fin, se confirmó. Zoo veniban. Entradas pilladas por internet a los pocos diyas. Fendo-me firmes alufras, plegó lo diya. Miedo a la decepción. Concierto difuera d'os Països.... Y lo petoron. Sin dubda o millor concierto de Zoo que haiga visto nunca y d'os millors de lo que levamos d'anyo.

A La Vallekana Sound system le tocó de calentar l'ambient. Una colla que no le fan chusticia os video de Youtube, y que sabió fer que un publico que yera a atra cosa, rematase fendo buenos blincos con os suyos temas. Tanimientres prencipian a ixemenar-se os pegallos de Purna y d'os sinyals d'Aragón. En l'escusau me trobo con o cantaire, que m'ubre a puerta y le respondo con un “moltes gracies”, entre que l'agradeixco mentalment que bi haiga chent que escriba como ells.

Zoo empecipia suau. Un poquet de baile tranquilo pero contundent pa ir calentando clavillars. La López rebutindo. ¿Qui deciba que as collas en catalán no pueden trunfar difuera d'o suyo espacio lingüistico? China chana va bullindo lo local. Panxo, lo cantaire, con os pegallos d'Aragón en o peito. Un sinyal d'Aragón dezaga O concierto no ye un tramite. Nos adedica frases, charra d'o pais nuestro, interactuan con os capins d'a primer ringlera. As quatribarradas van acucutando de cabo ta quan. Alicates? Como si hesen ubierto una ferretería en la López.

O publico, entregau de tot. Muitas caras conoixidas. Iste, ixe, aquell, l'atro, … conye, isto pareixe Artieda. Zoo repasan os suyos temas. Como no bi'n ha de malos, cuesta de trobar-ne uno que aprofitar pa ir ta l'escusau u a por biera. Con tot y con ixo, nos zorriamos las macetas si cal. Con Estiu rematan. No nos enganyatz, que sabemos que quedan temazos! Da la López pa Wall of death? Imos a comprobar-lo! Prou que en da. Panxo se'n baixa d'o scenario, canta, baila con nusatras que, astí baixo, nos femos una pinya de pogos, sudor, baile, amor, y ixa puta revolución que sientes que puetz fer en ixos momentos. Esbarzers, ¡cómo no!, ye la zaguera. La canción de La Gossa Sorda ya ye suya, y tuya, y nuestra. Y la bailamos y cantamos como si hesenos naixiu con ella tatuada.

O concierto remata con una sensación machica. Toca alentar, descansar-se, difrutar d'o que acabas de vivir. Te trobas con os mosicos fendo bieras y te fas foto con ells. Te fa a saber que vergüenya, pero la Pati los ha alicatau ya, y no vas a decir que no. Ai quanto goyo me fa conoixer-los y que vergüenya de fer de grupi! Encara da la nueit pa fer-ne a zaguera en o Pottoka, tamién con ells por astí. Que conoixcan la nueit zaragozana. Una moza les da ferrete con ixa supuesta incompatibilidat entre independentismo y internacionalismo. Aspero que l'aclarisen as dubdas.


Una graniza nueit, entre amigas, y con uns d'os millors mosicos que bi ha en a scena actual. Y no levan que dos discos!

lunes, 18 de julio de 2016

Mosicas infravaluradas. Tierra de barrenaus radio 2x10

En o primer programa sin compas,
estié con istos dos aconsellando-me
Diz o refran que "O gaiter d'o lugar, u toca lo mesmo u toca mal". En ixa curiosidat que me mueve siempre, combinada con a convicción de que ta valurar lo alleno cal conoixer primero lo propio, he prebau de conoixer toda la mosica que se fa en o pais. Somos en una tierra con grans mosicas y mosicos, pero de vez muito dura y exichent. Lo que tampoco no ye malo de tot, pero sí una mica inchusto. No ye ixa una particularidat aragonesa, de todas trazas. En muitos atros paises pasa pareixiu.

Prebo d'ascuitar toda la mosica que adubo. Siempre levo mosica en l'auto, correndo, fendo gambadas, en o treballo, ... Asinas que, ta no aburrir-me, he d'ascuitar-ne muita. Terne que terne me trobo con collas y cantas que, por diferents razons, no plegan a trunfar. U que, encara que lo faigan, me pareixe que no se fa chusticia con a suya calidat. Me canso, tamién, de sentir siempre o mesmo radiu repertorio en bars, radios, televisions, sesions, ... Mesmo d'as collas que comparto con a resta d'o mundo, u d'o mio entorno, siempre suenan as mesmas quatre cantas. Sota, caballo, rei.

En iste programa no meto collas desconoixidas de tot. Tampoco no meto as millors collas d'o mundo (en realidat sí, porque i sale una canta d'Obrint Pas). Se tracta d'un programa an que prebo de fer-les una miqueta de chusticia a prochectos mosicals que pasoron u pasan sin toda la gloria que creigo que mereixeban. Y tamién de dos cantas de collas tant famosas como Heroes del Silencio u Obrint Pas, que son de mal ascuitar tanto en os conciertos como quan se punchan en radios u bars.

Sirvan, sisquiá, istas dos horas, ta fer conoixer ixas collas y cantas. Pero sobre tot ta endizcar-tos a qui me leyetz a que ubratz pataleras as orellas a toda la mosica que tiengatz arredol. Porque nunca no se sabe a on se puet trobar ixe temazo que tanto goyo nos ferá la resta d'a vida. Aspero que en iste programa en trobetz qualcuns.




miércoles, 30 de marzo de 2016

En ascuitando... El nus de la corbata de Feliu Ventura

En un d'ixos viaches por Spotify, blincando de mosico en mosico, me trobé con Feliu Ventura, un cantautor. (Sí, en queda, y belun muit bueno). Como buen cantautor, ye a saber que reivindicativo, y tien ixa humor somarda que tanto goyo me fa y que tant a soben trobamos en ista mena de mosicos. En zagueras ye fendo chira con Xavi Sarrià, atro gran escritor y mosico, asinas que aspero que en ista nueva etapa d'e l'ex cantaire de Obrint Pas, ell y Feliu nos deixen cosas tant pinchas como ista que traduzco hue, y que talment ascuitemos en o concierto que ferán en as Chornadas d'as luengas d'Aragón

O nyudo d'a truqueta:

Ye facil estar emperador 
con una clica de chuglars
como secretarios a lo dictau
desfilando en procesión 
de besamans ta laminaculs
siempre impecable y bien mudau

- Miratz como va l'emperador
Pareixe un democrata normal

L'emperador yera triste 
y os suyos amigos aprestoron
una gran devantadera
Y ell, preocupau por "qué dirán?"
demandó un vistiu nuevo
ta lucir-lo en a ocasión

A escape un sinyor de gran mostacha
Se i ufrió sin espiguardar-se

Yo puedo fer-te un gran vistiu
que nomás podrá viyer
chent intelichent
Triga tu, si quiers, a truqueta!

Y os diyas fueron pasando
y por cada diya yera más caro
o vistiu de l'emperador
pero o sinyor de gran mostacha
amostraba siempre fendo-se a riseta
una percha sin vistiu

No diré cosa u pareixerá
que no soi d'os intelichents

Plega la devantadera
y baixa de l'auto oficial
l'emperador en marinetas
y debant d'ell un gran vago
an que asperaba un hespital
y una banda municipal.

- Y agora a on son totz os diners?
- Me pareixe que los levas mesos!

Creyebas que ibas vistiu 
y nomás portabas un cincho
mal cinchau
Qui te ferá o nyudo d'a truqueta?

Por as montanyas y as vals,
por campos y costa se'n arreguirán
d'o vistiu de l'emperador
y por muitos anyos se'n ferán alcordanza
de como habió de fuyir a tot meter
l'emperador en marinetas

Seguiu por totz os villanos
con una cuerda entre as mans

Creyebas que ibas vistiu
y nomás portabas un cincho
mal cinchau
yo te feré o nyudo d'a truqueta


lunes, 21 de marzo de 2016

O caso Gironés y a represión lingüistica en #TdBradio 2x06

O pasau 13 de febrero organicemos un vermut radiofonico en Treziclo con a enchaquia d'o Diya d'a lengua materna. Prebé de charrar una miqueta sobre l'orichen d'a celebración y a represión lingüistica en cheneral. Como siempre pareixe que totz istos temas son superaus me fació goyo meter un eixemplo de represión lingüistica contra una lengua que, ta forro de bota, ye oficial en o territorio an que ocurrió iste caso. Muitas lo conoixeretz pues tenió bella mica de repercusión, pero muitas atras no. Iste ye o texto que leyié en o programa. Basicament ye a noticia de Vilaweb adhibindo-ie a zaguer información leyida en Eldiario.es. No ye que un d'os tantos casos denunciaus, pero ye bien sinyaler d'una situación que no hemos de permitir, y que os mass media silencian sistematicament. Como o soniu d'o programa ye bien malo, aqui tos deixo a transcripción asperando que tos faiga honra.




Un policia a Miquel Gironès (Obrint Pas): “Que me charres en espanyol, collons!”

O mosico denuncia a dos achents que lo detenioron, menazoron y agredioron por haber-les charrau en catalán, un nuevo caso d’abuso policial por motivos lingüisticos.

Miquel Gironès, donzainer d’Obrin Pas, iba enta un local de Benimaclet, an que a periodista Amàlia Garrigós l’asperaba ta fer una entrevista sobre a colla. No la fació, porque aquell diya, o 23 de marzo de 2013, o mosico remató en comisaria. Dos achents d’a policia espanyola lo detenioron dimpués d’humillar-lo porque heba charrau en catalán y d’agredir-lo. “Tocín , vasuera y mierda” son belunas d’as faltadas que le chitó un achent, que acabo menazando-le si gosaba denunciar-le (“habrás de marchar de Valencia”). Manimenos, Gironès ha presentau denuncia. Diz que lo fa por dignidat y porque le’n debe a toda la chent que ha sufriu lo mesmo y no ha puesto denunciar-lo. Porque no ye un caso isolau, sino, desgraciadament, un caso más d’as agresions lingüisticas y abuso de poder d’achents policials.

O mosico heba aturau l’auto en una carrera de Benimaclet antes d’ir t’a entrevisa. Entre que replegaba las cosas suyas y saliba de l’auto, se le cayoron uns papels por tierra. En ixe momento una patrulla d’a policia espanyola se i acercó y un d’os achents le dició en espanyol: “Ascuita focín, ¿t’has pensau que ixo ye una papelera? Gironès prebó d’explicar a la parella d’achents a situación. A reacción estió, tamién en espanyol: “y antimás en valenciano, u catalán u lo que siga, Vienga baixa de l’auto”.

Os achents le demandoron o carnet d’identidat y prencipioron a rechirar en l’auto. Les dició que no bi heba cosa, pero le dicioron que callase, fendo servir “expresions denigrants”. Antimás, un d’os achents, más agresivo, le recordó que yera una falta de respecto que les charrase en catalán si ells le charraban en espanyol. A lo que ell respondió “tiengo dreito de charrar valenciano y no tiengo porqué charrar en castellano”.

Le rechiroron o maletero, an que bi heba un estuche zarrau con un laut, que l’heba regalau su pai bell diya antes. Le exichió que l’ubrise, pero Gironès no en teneba la clau: “U l’ubres u lo estriclallo”. Gironès recuenta que l’achent yera por cada momento más furo y que les prencipió a decir: “le digo que gritaré a lo mio advogau y lo denunciaré si contina intimidando-me, que no tien dreito a charrar-me asinas y que no he feito absolutament cosa ilegal que chustifique que me tiengan reteniu”. Pero l’achent, indo-se-le a flama y chilando, le dició “Que me charres en espanyol, collons!”.

Gironès le dició que denunciaría a la prensa a situación y quan fue a pillar o movil, l’achent se le metió debant, faltando-le. En ixe momento, o mosico le respondió, quasi en estau de shock “que ferás? Me partirás a cara?” Alavez, l’achent l’empentó de traza violenta y lo esposó: “Ya tiens lo que querebas, dormirás en comisaría”:

As faltadas y agresions continoron adintro de l’auto, con trucazos en a cara y expresions como: “mierda, vasuera, tocín, ya m’has meso niervudo” y “A yo no me menaces, como publiques bella cosa, se a on vives y habrás de marchar de Valencia”. Y tot ixe rato dio ferrete con faltar-le a la farcha que feba, a ropa que portiaba y a lengua que charraba.

Ixe diya, Gironès salió de comisaría enta meya t’as dotze d’a nueit. A l’atro diya fue t’a doctora de capecera que diagnosticó una contusión en a variella por os trucazos que le dioron. Agora Gironès denuncia a istos dos achents, por delitos de detención ilegal, contra as guarencias constitucionals, menazas, falsificación en documento publico “por a manipoliación intresada de l’atestau policial” y una falta de lesions. Considera que ye important dar visibilidat a istos feitos, “que nunca no habrían de pasar, pero que desgraciadament no son garra caso isolau”.


(Nota: Dica aquí a noticia de Vilaweb.)

Istos feitos pasoron en marzo de 2013. En o chuicio, que se celebró o pasau mes de noviembre de 2015, como de cutio, os policias negoron tot y mesmo se permitioron chuicios lingüisticos. Ricardo V.C., o más furo d’os dos en parolas de Miquel, declaró que “a yo no me molesta que me charren valenciano, soi valenciano y soi argüelloso d’estar-ne. Si ye valenciano me pareixe correctismo, pero si ye catalán no pas”, amostrando a suya cultura filolochica.

sábado, 31 de agosto de 2013

A banda sonora d'o mio verano

Buffff!!!! Mes y meyo sin escribir. Iste verano ye estando prou embolicau ta yo. Prou treballo en o treballo que me pagan, as reformas de Nogara, una movideta que i soi prou embrecau y que ya tos enteraretz.... Muita faina.

Bien se vale que tenemos a mosica, que siempre que puedo ye con yo y que tan diferent fa la vida. Iste verano soi estau en prous conciertos y he sentiu bells quantos discos nuevos que han feito a banda sonora mia d'istos meses. A que meteba en l'auto en os viaches, a que sonaba mientres treballabanos en Nogara y a que bailaba quan o DJ yera "d'a cuerda". Asinas que quiero compartir-ne bells trobos mahismos que he feito.

Aspencat ye sin dubda una d'as collas que más he sentiu y ye que o suyo zaguer disco Essència ye d'os millors que he sentiu en zagueras y, sin dubdar-lo mica, o millor que han feito. Me quedé sin viyer-los en l'Applec dels ports, pero aspero que viengan bell diya t'Aragón u que nos los trobemos en bell festival ta l'anyo venient. En tot caso, ye ta yo un disco que cal ascuitar con temazos como Antimateria u Quan caminaven y que antimás se puede descargar d'a web suya de baldes, como fa la buena chent. Istos y o conciertazo que fació Maut en o PIR, m'han feito fer pachas de nuevas con a electronica en a mosica.


O verano prencipió con Els catarres en Reus, Maut en Echo, y festivals como Esfendemos a tierra u lo Tamborilé. Pero en plegando a fin de chuliol prencipiemos a pensar a on pasar o puent d'o 15 d'agosto. En primeras querebanos descansar-nos bell poquet, pero o concello de Sant Sabastián nos lo metió prou dificil. En tres diyas i tanyeban ¡de baldes!, Riot Propaganda, Obrint Pas y Fermín Muguruza, tres d'as mias collas favoritas y de dificil viyer por istas tierras. Asinas que ni nos los pensemos y t'alla que i fuemos. Tres diyas dormindo en Zarautz y gronxiando-nos con as suyas plachas y pasando-lo rebien de nueitz en un ambient sobrebueno. Imachens como las que meto contino se nos quedarán en a memoria ta cutio. Os conciertos yeran a rebutir de chent, asinas que de videos bi'n ha arrienda por o rete. Istos en son bells quantos:




Impresionant a borina que bi heba, os pogos que se feban y o buen rato de luita y borina que i faciemos en tres diyas que rematemos escruixinaus de tot. Pero como bien decibanos, as resacas en a placha son menos resacas...

Atra colla que conoixié de casualidat estioron Xeic!, colla catalana de Ska facilet, pero apegalloso de tot y que han feito lo temazo que pencho contino a on que contan con l'aduya d'o cultureteo catalán (y involuntariament de Wert....). Preixinatz qualcosa parellana por l'aragonés?


China chana, dende ixe tema me he ascuitau tot lo disco y tienen muit buenas cantas. Igual como Vendetta, colla que en primeras no me remataba de fer guaire goi, pero que, con iste zaguer disco, han amillorau prou, encara que continan estando prou irregulars. Ta suerte nuestra ya han pasau dos vegadas por Zaragoza y aspero que i tornen o curso que prencipia agora. O tema que meto, antimás, sonaba cada vegada que nos amanabanos a viyer as traineras de Zarautz, con lo que me pienso que siempre me va a remerar a ixe lugar.


Y prou que bi'n ha habiu muitas atras collas que m'han acompanyau mientres istos diyas. O nuevo disco de Manel, que ye de pior trusquir que os anteriors, pero que a la fin me ye cuacando muito y que me penó prou no poder haber-los vistos en o Pirineos Sur. Els amics de les arts, qui tamién me van dentrando china chana gracias a octubre17, qui me los remeró. Red hot chilli Peppers, de qui me baixé a discografía fa poco y los voi remerando prou.... 

Ya sé que ye d'un anuncio de Coca cola u bella cosa parellana, pero ¿que sería de nusatras sin a mosica?

jueves, 23 de agosto de 2012

Artieda y atros lipdubs

Talment yes estada de vacanzas, luen d'Aragón y sin internet. Talment t'ha tocau de treballar firme y ni ta mirar-te lo correu t'ha vagau. Talment plegas agora d'una dimensión paralela a on que nunca no se fació l'entibo de Yesa... que me se yo. No trobo garra motivo ta que no haigas visto ya o Lip dub de Artieda que facioron en o zaguer Esfendemos a Tierra, pero si ye asinas, contino lo tiens penchau ta que lo veigas ya. 

Presentacions que no caleban antiparti, o lipdub d'Artieda ye toda una alfaya que s'ha conseguiu fer en Aragón. Antimás d'haber teniu un resultau sobrebueno, más que más, si se para cuenta d'os meyos que se teneba, qui bi participemos pasemos un rato rebueno. 

A experiencia d'os lipdubs reivindicativos ya leva buen camín. En atros países chirmans han feito atras obras d'arte. Y he pensau de compartir-ne dos que quasi seguro que habretz visto, pero que siempre fa goi de remerar-los. O primer, ye o lipdub indepe de Vic, que alavez consiguió o record de más chent participando en un lipdub plenando a plaza d'o lugar, que ye bien gran. O segundo, o lipdub d'o centro okupau Kukutza de Bilbo, hue desaloixau, a on que amostraban toda a casa. 

A mosica d'os tres videos no podría estar millor. Tres temazos tres de Mallacán, Obrint Pas y Zea mays.¿Qué más podríanos demandar?

Tres luengas, tres nacions, tres lipdubs

Aragón

Catalunya

Euskal Herria

miércoles, 28 de diciembre de 2011

O millor de l'anyada


O zaguer post de l'anyada quiero dedicar-lo a compartir bellas cosetas que han pasau mientres ista anyada que me han feito goi. No quereba rematar l'anyada con toda ixa rabieta nadalenca que me da. Asinas que t'alla que voi con bellas soxerencias que aspero que tos faigan goi.



TV: Talment siga l'anyada que más series he prencipiau a viyer. Belunas d'ellas buenismas. Walking dead, The I.T. Crowd, America Horror story, True Blood... y prou que Dexter, una d'as mias favoritas y a on que he conoixiu a (l'atro) amor d'a vida mía: Debrah Morgan. Pero sin garra dubda, ye Chuego de Tronos la que más goi m'ha feito. Basada en a serie de novelas “Canta de chelo y fuego de George R.R. Martin, tardó bell poquet en enganchar-me, pero quan lo fació.... Hibo!!!! Agora quasi no puedo ni dormir en leyendo as aventuras d'os Targaryen, Lannister, Stark, Baratheon y resta de chent. De lo millor que he visto y leyiu en muitismo tiempo. Pencho o video de o violinista friki chaponés tanyendo a suya banda sonora. Tuet!




Humor: Alguna pregunta mes? ye o nombre d'un programa d'a TV3 catalana. Lo fan dende fa muito tiempo, pero yo lo he descubierto ista anyada. Replega os millors intes de a embute de televisions y los mezcloteya con trozos de programas. La de risas que me he feito gracias a iste programa! China chana tamién han iu colando-se os suyos sketches en o mio parlache cutiano como o “pos mu bien” u “¿ho haveu vist?”. O video que pencho ye un d'os millors Top10 que han feito.


L'aragonés: Pues sí. M'entiboqué, 2011 no ye estada l'anyada de l'aragonés. A la fin, ni consello superior, ni academia oficial, ni chufas en vinagre. Rudi nos tornó t'a reyalidat. Como siempre, l'aragonés contina pendendo d'as suyas fabladoras. Bien se vale que somos bien activas y no nos hemos quedau con os brazos cruzaus. Ista ye estada tamién l'anyada a on que ha surtiu Arredol, o meyo de comunicación cheneralista en aragonés, y a on que prencipió una d'as iniciativas más pinchas que regular que se repetirá. Charro de D'estrela a estrela, tot un diya de radio en aragonés, que organizoron as chents de Fendo orella y Radio Topo de conchunta con arrienda companyers d'as radios libres y de lo movimiento en esfensa d'a luenga aragonesa. Se facioron videos d'as dos iniciativas, que tamién pencho contino. No puedo ixublidar a publicación de Prou prou luen, o millor libro que nunca no s'haiga escrito (hehehe)

D'estrela a estrela


Arredol. Un mes d'información en aragonés


Mosica: Como no, ta yo ye estada l'anyada de lo nuevo disco de Obrint Pas, Coratge. No m'han feito burro falso. Un buenismo disco, más personal, pero combativo y alegre que ye lo que siempre dicen. Los podié viyer en Zarautz ta fiestas en un concierto brutal con The Uski's. Buena borina tienen por ixas tierras... Tamién ye estada l'anyada que he prencipiau a conoixer a-saber-las collas que cantan u cantaban en catalán, en parti gracias a la documentación que pillé ta un programa de LaEnredadera. Asinas me he trobau con Els Pets, Sopa de Cabra, Lax 'n busto, Els Catarres, y os zaguers discos d'a Gossa Sorda, que feba muito tiempo que no ascuitaba. Catalunya tamién me trayó a The Sisters of Mercy, a qui dimpués de 17 anyadas de fandom conseguié viyer en a Razzmatazz de Barcelona. 

D'Aragón no puedo pasar sin recomendar lo disco de Los Olvidados de la morgue, y más que más, os suyos conciertos-borina, y o discazo de Kase-O con mosicos de jazz. Guarda que a yo lo jazz no me fa mica goi, pero lo mezclayo con o rap d'o zaragozano ye sobrebueno. Tamién de rap, editó o suyo primer disco Sho Hai, ex-Doble V, de qui charré fa tiempos.


Muitas son estadas las cantas que metería como la millor de l'anyada y a más gran parti en catalán, pero probablement la que más m'emocione siga Kukutza III, de Zea mays, tanto por a letra y mosica, como por toda a historia que bi ha dezaga cuanto a lo desaloix de o Centro Okupau Kukutza. Con ixa canta facioron un lipdub antis d'o desaloix que pencho contino. Tot un temazo que feré servir ta dar ferrete en ixa tabierna creperia que todas sabemos...



Aspero que tos faiga tot buen prebo a todas y que pasetz un sobrebuen 2012!!!