Mostrando entradas con la etiqueta teatro. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta teatro. Mostrar todas las entradas

jueves, 2 de diciembre de 2021

Memoria y emoción: lo concierto de Xavi Sarrià en Reus

Dimpués de que la plevia fese suspender lo concierto Xavi Sarrià en Cambrils, lo de Reus yera la zaguer oportunidat que tenebanos de veyer la chira No s’apaguen les estreles, un formato que talment naixió d’a necesidat d’adaptar-se a las circumstancias sanitarias pero que ha esdeveniu una ideya diferent y sobrebuena.

Tornar a veyer mosica en directo yera qualcosa que aprecisaba mas que no me pensaba. Pero creigo que, sobre tot, trobaba a faltar tamién todas ixas sensacions d’os grupos y conciertos que no se quedan nomás en lo mosical sino que transmiten tamién una serie d’ideyas y reivindicacions. Tenié ixa sensación, que feba tiempo que no viviba, en lo concierto d’a chira zapatista, con Viki Lafuente, Nuei y Comando Cucaracha. Dimpués de muito tiempo y en lo preto d’una crisi de militancia, la vibra que m’arribaba dende lo scenario d’o Centro Civico Almozara me remeraba la parte mas bonica d’a luita colectiva. En Reus, en lo teatro Fortuny, ixa sensación estió perén en totz los temas que facioron sonar Xavi Sarrià i el cor de la fera. No bi heba canción sin reivindicación ni emoción. Ni un tema sin que lo punyo, quasi de manera inconscient, se devantase.

En No s’apaguen les estreles se mezclan las cancions d’a nueva banda de Xavi Sarrià con los testimonios de quantas personas. Historias que charran d’a memoria colectiva d'as valencianas y valencianos, victimas como tantos d’o capitalismo, lo neoliberalismo y lo faixismo. A traviés d’a mosica y los audiovisuals se fila un exercicio de memoria de l’activismo y la luita politica y cultural en lo País Valenciano. Una representación de personas que consiguen, por cada día, que la cultura y luenga suyas y la memoria de tot un pueblo no dispareixca. Y asinas, sabendo a on se tienen las venas, d’a on se'n vien, poder construyir de conchunta entre todas las cheneracions, un futuro digno y con chusticia

Entre las letras d’as cancions de Amb l’esperança entre les dents y d’os temas que han iu publicando-se en istos zaguers anyos, tornamos a trobar ixa tematica. La luita como manera de vivir, d’estar-se en lo mundo, de compartir experiencias. Y siempre, y ixo ye lo que mas goyo m’ha feito siempre de Xavi tanto en Obrint Pas como agora, con un mensache d’asperanza y d’optimismo. De que vale la pena tot lo que femos. Sonoron las emocionants No s’apaguen les estreles y Quan ens tornem a abraçar, dos temas recients con un significau que siempre fa dificil d'aguantar-se la glarimeta. Tamién buena cosa d’o repertorio d’ixe primer disco que asperemos que luego siga acompanyau por un segundo treballo. Y, prou que sí, bell clasico d’antes mas como No tingues por, Del Sud u La flama.

Queda bell par de conciertos d’a chira en lo País Valenciano, asinas que encara sotz a tiempo de vivir ista chira si no has puesto fer-lo antes. No tos fará burro falso. Entre los acordes d’a mosica y las letras d’as cancions trobaretz rasmia pa luitar tres vidas. Yo, que no soi de conciertos s’estar-se posau, que me va mas un pogo que un teatro, que me cuesta concebir la mosica sin un pozal d’hordio en la man, pasé una nueit de bitibomba. Cuento, y aspero, que la chira de 2022 prenga ya la dinamica mas cutiana, festivalera y bailable. Pero tanimientres he teniu la suerte de poder presenciar un espectaclo diferent, emocionant y memorable que n’habríanos de prener nota en ista tierra de tot lo que tenemos por aprender.

jueves, 7 de febrero de 2019

Mirallos y miraches, de Love of lesbian

Lo nuestro aniversario me trayió unas entradas pa l'espectaclo "Mirallos y miraches" de Love of lesbian que, quan me lo regaloron, sisquiá sabeba que pasarían por la ciudat nuestra. Por un regular no me fa guaire goyo los conciertos posaus, sin barra, ni poder bailar, pero si nunca heba de veyer-ne garra, iste yera lo perfecto. Heba visto bell trocet por retz y la cosa prometeba. D'atra man, lo simple feito de sentir las letras de Santi podendo fer ficancia de cadaún d'os suyos versos, ya yera prou motivo pa disposar-me a disfrutar d'una gran nueit.

Mirallos y miraches no fació burro falso. Las alufras que m'heba feito se quedoron mesmo curtas. La nueit empecipió con un scenario plen de caixas de cartón que iban a ir esdevenindo toda mena d'elementos scenograficos. Lo cantaire, dimpués de bell par de cancions, avisó a navegants: "hue no sonará John Boy, ni Alli donde solíamos gritar, ni garra d'os hits. Ista ye atra mena de show". Ye, si no levo mal la cuenta, la cinquena vegada que presencio un concierto de Love of lesbian y, encara que totz son estaus a saber qué diferents, iste prometeba estar bien luent de tot lo que heba visto dica alavez.

La suya promesa-menaza a escape se podió comprebar. Efectivament, por lo listau de cancions no pasaba denguna d'as mas conoixidas. En lo scenario, antimás d'os mosicos, una colleta d'actors iban fendo servir las debantditas caixas de cartón, y atros elementos que trayeban de propio en cada tema, pa complementar la canción. Si las letras y la mosica ya son a-saber-lo evocaderas, lo refirme visual deba una dimensión fisica a todas ixas frases que tanto he cantau.

Qui no los haiga visto nunca no sabrá lo roceros que son, pero tanto Santi, lo cantaire, como Julián, un d'os guitarristas, son bien aficionaus a interacturar con lo publico. D'astí surtió l'anecdota d'a nueit y tot un ambient de confianza entre lo publico que empliba la Mozart y la colla barcelonesa. En un momento, totz dos se quedoron posaus en lo scenario y preguntoron por dos personas d'o publico. S'heban escrito qualsques correus con ells. "¿Son aquí Jorge y Maria Pilar?". Santi acumuló la falta de respuesta a lo feito de que dos nombres tant aragoneses probablement fuesen prou repetius entre las sillas d'os asistents. Pero Jorge y Maria Pilar no amaneixeban por garra cabo. Deducioron, las personas que yeran en la parte de mas abaixo, que dos sillas vuedas debeban corresponder-se con ixos misteriosos y ausents personaches. Lo cantaire, sin sangre en la pocha, confesó que aquell tal Jorge le heba escrito porque quereba demandar-le a aquella tal Maria Pilar que se casasen. Vista la situación, habió d'improvisar bella mena de monologo que nos fació esmelicar-nos.

Ixe suceso sirvió de filo conductor a quantas atras gromas durant una nueit plena de chenialidatz. Una d'ellas, que ya hebanos puesto vivir fa bell anyo en los Premios d'a Mosica Aragonesa, estió una versión desenchufada de tot de "Segundo Asalto". Cantada a pur de voz y guitarra acustica, indo de barra a barra d'a butacas pa que todas las asistents podesen sentir bien bell troz d'o tema. Todas calladas, sentindo cada silaba y cada acorde, en uno de tantos momentos machicos que viviemos ixa nueit.

Sin estar una colla mica politica ni reivindicativa, Santi metió un chiquet speech antes de empecipiar con El poeta Halley, probablement la millor canción d'os suyos zaguers anyos. En ella, antimás d'agradeixer una vegada mas la colaboración de Serrat, reivindicó lo dialogo como una valor y proposó que, pa que la chent podese entender-se millor, en l'Estau espanyol toda nina y nino hese d'aprender unas nocions basicas de luengas minorizadas. Acabó demandando que dengún no votase a la dreita, conseguindo aplauso de buena parte d'o publico. Una vegada mas, como siempre que la siento, me fació estremolecer-me en la parte final con ixos versos tant repolius.

Una canción dimpués, y sin garra bis, lo concierto remató. Una nueit machica, plena de momentos repolius, de muit mal olvidar. Love of lesbian han sabiu fer complegar la suya mosica con lo teatro d'una manera que t'embacila dende lo primer dica lo zaguer minuto. Dimpués de toda la patacada d'anyos que levan sobre los scenarios no han quiesto acoflar-se en la comodidat d'un setlist de bailables y siguen arrisgando, lo que ye muit d'agradeixer. Asinas que aspero que cotinen asinas y "a brilar, que son dos silabas".

viernes, 3 de marzo de 2017

Diya d'a luenga materna 2017. Tierra de barrenaus radio 3x06

L'actualidat manda, de cabo ta quan. Mesmo en un programa como Tierra de barrenaus radio, que prebo que siga lo mas atemporal posible. Iste ye un programa diferent por muitas razons, pero sobre tot por o formato. En cuenta d'un tema central, con pocas convidadas como ye normal, iste prene una mica formato magazine y tocamos bells quantos temas con muitas convidadas.

A nueva propuesta grafica yera tema obligau. Mas, estando arredol d'o diya d'a luenga materna, que tamién en charro en o primer bloque. En o segundo, Marco y David nos charran d'una actividat feita en un IES de Carinyena y d'o programa Nieus Luzia Dueso. T'o tercer bloque, contamos con Cherardo, un d'os actors d'a companyía de teatro Fosca Delera. En ista zaguer edición d'as Vodas de Isabel, representoron a suya nueva obra "Con piedra u barro fagan algo", escrita en aragonés. Con ell y Tamara, charramos tamién d'as Vodas, convidando a tot qui no las haiga viviu a que lo faiga. Y rematamos con o chueves lardero, de man de Edu y Mario, que nos presientan ista fiesta y a suya versión nogarera.

Un formato que ya viengo prebando en programas como o primer d'a temporada, Sé lo que facietz iste verano, y que talment siga o formato principal en a temporada siguient. Ya me diretz que tos pareixe y, como siempre tos digo, ta qualsiquier tema que queratz proposar, tiengo as puertas d'o programa pataleras ta todas vusatras.

domingo, 13 de enero de 2013

V Festival por Chiapas

"¿Ascuitoron? Ye o soniu d'o suyo mundo esvoldregando-se?". Con istas parolas que dicioron os zapatistas o pasau 21 d'avento quan se'n baixoron ta cinco ciudatz d'o sur mexicano, prencipiaba Daniel Rabanaque a presentación d'o V Festival de teatro solidario con Chiapas, organizau por o Caracol Zaragoza.

O festival, como todas as anyadas estió a-saber-lo de divertiu, con as actuacions de Teatro Arbolé, Nostraxladamus y Lü de Lürdes, en a sesión de maitins t'a catrinalla, y Wuatu, Nostraxladamus, Bufacalibos, China Chana, Juako Malavirgen y a Escuela Comica Suicida de tardis. Entre as actuacions Daniel Rabanaque nos leyó bells poemas suyos y d'otri, un d'ells en aragonés.

En ista edición convidoron a quatre luitas en Aragón a presentar-ie as suyas reivindicacions. A luita contra os transchenicos, a Coordinadera Antifaixista, l'aragonés y a luita contra o recreiximiento de Yesa estioron as esleixidas. Igual como todas as anyadas anteriors, o festival estió un espacio de borina, pero en ista edición o caracter politco y a reivindicación estioron muito más visteras que en anteriors anyadas.

As dos personas que representoron a las luitas por l'aragonés leyoron un chiquet texto y prochectoron un video. Os chovens d'Artieda tamién en prochectoron uno, dimpués d'explicar un poquet  sitación suya y leyer un comunicau. Contino pencho o texto que se leyó en aragonés y bells videos d'as intervencions.


Deciba Galeano de “Los nadies” que no charran luengas sino dialectos, que no tienen cultura sino folklore, y ixe ye o mensache que quieren fer-nos creyer as administracions aragonesa y espanyola. Que a nuestra luenga y a nuestra cultura no valen ta o mundo que quieren creyar. Un mundo a on que nomás as luengas d’os imperios economicos tienen dreito a existir, entre que a resta hemos de charrar as nuestras luengas d’amagatons, acubillaus en un cado ta que dengún no pueda sentir-nos.

As rebaixadas que sufre a nuestra luenga son continas y ya vienen de fa tiempos. Pero en zagueras somos vivindo como a luita contra l’aragonés ye más fura que no nunca. Viyemos como lo gubierno aragonés fa recular os pocos y chiquetz trangos enta debant que s’heban feito en as zaguers anyadas. A zaguer modificación d’a lei de luengas imposa a luenga unica, o castellano, ta todas. Sisquiá clama por o suyo nombre a las luengas d’Aragón, pretendendo que no son que un “conchunto de fablas locals”.

Bien se vale que qui charramos l’aragonés ya somos feitas a que l’administración no nos refirme. No asperamos cosa d’ells que no siga o reconoiximiento d’unos dreitos que no tenemos porque lo diga tal u qual gubierno, sino que son nuestros por o simple feito d’existir como personas y como comunidat lingüistica. Por muito que a beluns no les faiga goi.
Asinas que, a tamás d’os suyos entrepuces, as y os aragonesofablants continaremos fendo tot lo posible por que a nuestra luenga perviva, por que o legau de cheneracions contine vivo y por poder vivir en aragonés.