Mostrando entradas con la etiqueta Yesa. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Yesa. Mostrar todas las entradas

domingo, 13 de enero de 2013

V Festival por Chiapas

"¿Ascuitoron? Ye o soniu d'o suyo mundo esvoldregando-se?". Con istas parolas que dicioron os zapatistas o pasau 21 d'avento quan se'n baixoron ta cinco ciudatz d'o sur mexicano, prencipiaba Daniel Rabanaque a presentación d'o V Festival de teatro solidario con Chiapas, organizau por o Caracol Zaragoza.

O festival, como todas as anyadas estió a-saber-lo de divertiu, con as actuacions de Teatro Arbolé, Nostraxladamus y Lü de Lürdes, en a sesión de maitins t'a catrinalla, y Wuatu, Nostraxladamus, Bufacalibos, China Chana, Juako Malavirgen y a Escuela Comica Suicida de tardis. Entre as actuacions Daniel Rabanaque nos leyó bells poemas suyos y d'otri, un d'ells en aragonés.

En ista edición convidoron a quatre luitas en Aragón a presentar-ie as suyas reivindicacions. A luita contra os transchenicos, a Coordinadera Antifaixista, l'aragonés y a luita contra o recreiximiento de Yesa estioron as esleixidas. Igual como todas as anyadas anteriors, o festival estió un espacio de borina, pero en ista edición o caracter politco y a reivindicación estioron muito más visteras que en anteriors anyadas.

As dos personas que representoron a las luitas por l'aragonés leyoron un chiquet texto y prochectoron un video. Os chovens d'Artieda tamién en prochectoron uno, dimpués d'explicar un poquet  sitación suya y leyer un comunicau. Contino pencho o texto que se leyó en aragonés y bells videos d'as intervencions.


Deciba Galeano de “Los nadies” que no charran luengas sino dialectos, que no tienen cultura sino folklore, y ixe ye o mensache que quieren fer-nos creyer as administracions aragonesa y espanyola. Que a nuestra luenga y a nuestra cultura no valen ta o mundo que quieren creyar. Un mundo a on que nomás as luengas d’os imperios economicos tienen dreito a existir, entre que a resta hemos de charrar as nuestras luengas d’amagatons, acubillaus en un cado ta que dengún no pueda sentir-nos.

As rebaixadas que sufre a nuestra luenga son continas y ya vienen de fa tiempos. Pero en zagueras somos vivindo como a luita contra l’aragonés ye más fura que no nunca. Viyemos como lo gubierno aragonés fa recular os pocos y chiquetz trangos enta debant que s’heban feito en as zaguers anyadas. A zaguer modificación d’a lei de luengas imposa a luenga unica, o castellano, ta todas. Sisquiá clama por o suyo nombre a las luengas d’Aragón, pretendendo que no son que un “conchunto de fablas locals”.

Bien se vale que qui charramos l’aragonés ya somos feitas a que l’administración no nos refirme. No asperamos cosa d’ells que no siga o reconoiximiento d’unos dreitos que no tenemos porque lo diga tal u qual gubierno, sino que son nuestros por o simple feito d’existir como personas y como comunidat lingüistica. Por muito que a beluns no les faiga goi.
Asinas que, a tamás d’os suyos entrepuces, as y os aragonesofablants continaremos fendo tot lo posible por que a nuestra luenga perviva, por que o legau de cheneracions contine vivo y por poder vivir en aragonés.






lunes, 8 de noviembre de 2010

Ampraus 050

Noviembre plega plen de actividatz, manis y cosas bien intresants. Asinas que pertoca un Ampraus quasi de tot de convocatorias.

Yesa: fa pocos diyas estié en Yesa (o lugar) viyendo o monasterio de Leyre y, ya que i yera, a paret de l'entibo. Que penica! Por o camín viyemos os lugars albandonaus. Artieda s'endebinada dende a carretera y no podeba deixar de pensar en a luita de tantas y tantas anyadas contra o recreiximiento. Y astí continamos. Luitando contra ixa sinrazón. Ista vegada as nuestras quiestas companyeras se'n baixan t'A Inmortal ta convocar una manifestación que ha d'estar un exito. Ista por dignidat y chusticia d'a de verdat. Prencipiará o 14 de noviembre (domingo) dende a siede d'a CHE, en o zaragozano paseu de Sagasta. O diya d'antis Dada, Azero y La Orquestina del Fabirol amprarán o suyo talento ta ista chusta causa. Será en o Vico Oliver, en El túnel, a las 21. As dentradas se venderán nomás en ixe puesto asinas que caldrá estar-ie un ratet antis ta guaranciar-se de pillar-ne una. Un gran concierto ta una gran causa.

Noviembre Antifaixista: Deban d'as enrestidas d'a ultradreita y d'a dreita sin más, a Coordinadera Antifaixista de Zaragoza y o Bloque Independentista de Cuchas, organizan un noviembre rusient d'actividatz que ya han prencipiau. O domingo estié en a visita guidada t'a exposición sobre l'anarquismo que bi ha en o Palacio de Sastago y, si ixe contina estando o ran, as chornadas serán sobrebuenas. Charradas, tallers, procheccions, teyatro... de tot. Tenetz un calendario en a web d'A clau roya (y en muitos atros cabos) con todas as cosas que se fan. Y viyeremos o qué pasa o diya 20 en Torrero. A viyer si o delegau d'o gubierno deixa a os faixistas fer lo que les agane como siempre u ista vegada cambean as cosas (que me pienso que no).

Quanta caspa s'ha visto istos diyas entre a visita d'o Papa y a manifestación d'os biens d'a Franja. Espanyolismo, catolicismo... De verdat somos en 2010? Franco morió u estió tot un suenio?

Ta rematar, gracias a lo facebook d'o Todopoderoso, pencho un video d'un Lipdub independentista (que tien o record d'o mundo) que facioron en Vic (Catalunya) a o ritmo d'Obrint Pas y a suya Flama de tot un poble en moviment.

jueves, 8 de abril de 2010

Retes en rete. Una cronica subchetiva

Mientres istas vacanzas de Semana Santa se celebró en Ruesta una trobada de retes en rete que miraba de trobar alternativas a o capitalismo. A pregunta que prebaba de responder-se-ie yera ¿podemos vivir sin capitalismo? Tanto por a tematica como por atras qüestions (pasar quatre diyas en o Pirineu siempre ye un buen plan) decidié d'ir-ie sin guaires asperanzas, en un primer inte. Con tot y con ixo le dié una oportunidat a la trobada y prencipié a participar-ie. Mala ideya, mocetas! Istas son bellas impresions que m'he traito d'ixa trobada.

A birolla: No soi o más indicau ta criticar as trazas de minchar de dengún, pues soi bien rarizo en o mío minchar cutiano. M'importa igual si a chent ye vechetariana, vegana, macrobiotica, carnivora u nomás mincha Fresquitos. Personalment creigo que cadagún ha de minchar o que quiera y o que le prebe bien. Lo que no me fa mica goi ye trobar-me con un texto que chustifica unas trazas de minchar porque asinas -traduzco literalment d'o pasquín- nos reconecta con a Primera Fuent, ye la Traza Sagrada de Minchar, cal tornar t'a Unidat con o Creyador y con a Creyación y asinas asinas. Lo siento, pero m'importa igual si as fateras relichiosas son alacetadas en o que dició un chodigo fa 2000 anyadas u en un indio hopi, u un Na'vi u qui siga. Ta yo ye a mesma vasuera por muito new age que siga. Ta yo como si hese bendeciu a mesa un mosén.
Debat transversal sobre treballos: Estió un d'os tallers a on que participé. Sí que'n surtión de buena ideyas pero terne que terne se centraba en as ecoaldeas. Parixeba que qui vivibamos en as ciudatz lo febanos porque no nos ne quedaba atra, porque yeranos masiau falsos ta marchar ta un lugar u bella cosa parellana. En iste caso parixeba que caleba cambiar a pregunta de ¿podemos vivir sin capitalismo? por ¿podemos fuyir d'o capitalismo?. As ecoaldeas me parixen una ideya sobrebuena y creigo que cal refirmar-las dende os lugars y as ciudatz. Creigo que son una buena cosa ta fuyir d'o capitalismo y fer vistero que se puede funcionar d'atras trazas. Pero, ¿se puede fuyir d'o capitalismo ta cutio? Si bell diya as ecoaldeas se tornasen inquestas, ¿no remataría o capitalismo con ellas de camín? Creigo que o capitalismo no tien medrana d'as ecoaldeas porque no son guaire menaza (a lo menos por agora). Cal luitar en muitos frents y ixe prou que puet estar-ne uno, pero a o capitalismo va a caler espaldar-lo, y tamién dende as ciudatz.

Marcha t'Artieda: Probablement o millor que se i fació. Una d'as poquetas cosas que remeraba a on se feba a trobada, antimás d'os espiellos que bell una dixó en a “botiga de baldes”. Se fació una curseta dica a ermita de San Juan de Maltray amán de l'entibo, que rebutiba d'augua, a on que no explicoron a nueva campanya que son fendo. Aprofitando l'anyo Xacobeo han dixau un fascal de cantals pintaus d'azul en os puestos menazaus por o recreiximiento de Yesa. A ideya ye que ixos cantals vaigan dixando-se por tot lo Camín de San Chaime ta fer vistera a luita contra Yesa. A noticia podetz leyer-la aqui. Tamién estioron explicando a suya luita y, chusto quan se prencipiaba a charrar d'a mercantilización de l'augua y a suya consideración como un bien de mercau igual como qualsiquier atro, un atro iluminau de tantos que bi'n heba pretó a charrar de no se qué d'os druidas y d'os celtas, ixublidando o debat important. A la CHE, os druidas rai. Y a o capitalismo tamién. Dimpués a mesma infumable colleta prencipió a acarrazar a tierra u lo sol u fer bell saludo cosmico, mientres a minoritara resta encetabamos o camín enta Artieda.

Carne de secta: Garra cruz, ni estrelas de David, ni chent rezando cara t'a Meca ni cosa parellana. Y con tot y con ixo, pocos puestos tan relichiosos he visto como ista trobada. Un pasquin m'informaba de que a mía firma astronomica m'ubriba a s puertas de l'espacio cuatridimensional (sic). Unatro de que m'heba de conectar con a Primera Fuent y a Creyación (viyer más alto). Un taller o sabado de tardis prebaba de convencer-me de que bi heba una filosofía china que chuntaba l'astrolochía y a fisica quantica. A yo, que as relichions, as supersticions y as sectas ye tot lo mesmo, me parixeba estar en un campamento de Corazonistas.

Lo positivo: Prou que me'n levo d'experiencias positivas. 1. As companyeras que estiemos chuntas y con qui faciemos buens ratos y buena pacheta. Conoixer más a las companyeras de luitas siempre ye bueno. 2. Tamién i conoixié chent que no yera barrenada y que aspero tornar a escunzar-me. 3. Conoixer un puesto tan repoliu como Ruesta que nunca no i yera estau y viyer como quedan os lugars eshabitaus por os entibos. Tenetz fotos penchadas en Flickr de Barrenaus y aqui alto. 4. Saber con qué mena de chent no se puet contar en caso de revolución y conoixer un poco más a ixe ente clamau humanidat... 5. Viyer naixer una protorelichión, que siempre ye curioso. 6. Haber espardiu luitas como l'aragonés u os entibos entre chent de muitos cabos d'ista parti d'Europa (bi heba dende andaluces, portugueses u extremenyos, dica alemans u mesmo bell australiano espisguardau...)

A tamás de todas as queixas a valuración cheneral no ye mala de tot. Cuento, y aspero, que toda a crica de barrenadas que bi habió d'entre ixas cincocientas personas que bi estiemos, yeran minoría y que sí que bi ha chent treballadera entre a hippiealla (fote con o neolochismo!). Y tot lo aprendiu a ran d'organización y de trazas de treballar podría aplicar-se perfectament a todas as luitas anticapitalistas dende atra ambiesta y atras dembas. Si bella vegada se tornase a repetir i tornaría, ixo sí, sabendo lo que i trobaré y parando un taller titulau "misticismo y relichión, a mesma mierda ye".

viernes, 27 de noviembre de 2009

De cazurros y dinamita preventiva

En istos diyas soi tenendo un déjà vu como pocos en eba teniu dende fa tiempos. Aragón ye un país lento y os problemas suyos, que en atros puestos se solucionan de camín, aquí hemos de fochar firme ta mirar de prencipiar a apañar-los bel poquet. En leyer os periodicos veigo como cambean bels detalles, pero os debatz y as fateras que se dicen son as mesmas que cuan prencipié a mía vida politica. Y agora son charrando unatra vegada de trascolar augua...

A lei de luengas, a eterna promesa d'a lei de luengas, contina estando una pantasma. Talment ista vegada sí. Dicen, igual como deciban en 2001. Pero os argumentos en contra continan estando igual de penibles que en ixas embueltas. As cazurradas que somos sentindo en istos diyas son ta pretar a plorar. Entre que o gubierno retalla os diners t'a universidat, más educación les caldría a muitos diputaus. IU, Anchel Conte mediante, se mete a la fin d'o canto d'os que esfendemos a reyalidat y que no nos inventamos nombres nuevos ta cosas que ya en tienen.

L'atro debat perén en Aragón ye l'augua. En leyendo as noticias sobre Mularroya veniban t'a ment mía as dinamitas en as casas de Chanovas u l'estricallo que fación con o Camín de San Chaime t'a part d'Artieda con l'entibo de Yesa. Dinamita preventiva y dimpués ya viyeremos. Agora o zancocho ya ye feito, pero a dignidat no la han mercada ni dinamitada.

Intresant ye tamién o silenzio de bel partiu que, d'antismás, feba sinyal de totz istos afers y que, hue, ye quedo en un cantonet, mientres se (re-)descubre a sí mesmo.
Con istos debatz foi alcondanza d'a canta aquella de Héroes del Silencio “siempre es la misma función, el mismo espectador, el mismo teatro en el que tantas veces actuó...” Como se nota que son d'aquí.

Sobre o “debat” d'a lei de luengas:


Sobre Mularroya:
Os chuicios de Mularroya







jueves, 13 de diciembre de 2007

20 d'Abiento

Tornan as Chornadas por os dreitos y libertaz nazionals d'Aragón. En ista sietena edizión, son organizadas por Unibersidá - Coleutibo Aragonesista, A Enrestida y Chobenalla Aragonesista mientres os diyas 17 y 21 d'Abiento. O programa ye:
Lunes 17 d'Abiento. 20:00 Salón d'actos. Casa de l'estudian (C / Corona d'Aragón, 42)
Mesa Redonda "L'aragonés en internet" con os fabloggers Mensachero, Charrabis y Cordón Trenzau.

Miercols 19 d'Abiento: 19:30. Salón d'Actos. Casa de l'estudian (C / Corona d'Aragón, 42)
Charrada: "Aragón, 300 años de asimilación" con os istoriadors Daniel Lerín y Lorién Jiménez

Chuebes 20 d'Abiento: 19:30. Aula 4 Escuela d'Estudios Sozials (C / Violante de
Hungría, 23)
Proyeuzión: "Aragón, 25 años después". Documental de Miguel Montañés y Isabel Soria

Biernes 21 d'Abiento. 19:30 Seminario 6 Facultat de Zienzias Economicas y Interpresarials (C / Dr. Cerrada,1-3)
Charrada: "Yesa en la actualidad" con representans de l'asozíazión Río Aragón y Antonio Casas, profesor de Cheolochía d'a Unibersidat de Zaragoza.

Cuento que son bien intresans, asinas que iz-ie...


D'atra man, y bels poquez diyas antis, o biernes 14, o BIC ha organizau bels actos tamién ta remerar a fegura d'o Chustizia d'Aragón, asesinau por esfender os dreitos y libertaz nazionals d'Aragón. A las 20:30 ferán un acto pulitico en a Plaza d'o Chustizia (no en a plaza Paraiso, sino en a que bi ha en o Casco Biello) y dimpués, a las 22:00 se ferá una borina independentista en o local d'A Enrestida. Podez trobar más informazión en o blog d'ista zaguera asoziazión.
Por si bel espisguardau no conoix a istoria d'o Chustizia, Chuan V de Lanuza, puet conoxer-la en iste mesmo blog en os articlos que fazié de berano sobre as Tres Esferras (parti 2).