Mostrando entradas con la etiqueta Xavi Sarrià. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Xavi Sarrià. Mostrar todas las entradas

martes, 18 de junio de 2024

Los libros y Obrint Pas. Tierra de barrenaus 10x20

Fa bella semaneta se republicaba Totes les cançons parlen de tu, la primer -y, por agora, unica- novela de Xavi Sarrià, ex-cantaire d’Obrint Pas. Sembrallibres la tornaba a publicar cuan fa diez anyos que amaneixió, como un d’os primers libros d’a, en aquellas envueltas, recien naixida editorial. Con ista enchaquia, reprengo un programa que teneba en ment dende habe tiempo y que completa una trilochía de especials sobre Obrint Pas. 

En iste programa repasaremos las relacions literarias d’a banda y d’os suyos components, a traviés d’obras bien diferents. Empecipiamos con un asayo sobre la historia d’o grupo. Tendremos narrativa, de man de Xavi Sarrià, con un libro de relatos y la debantdita novela. Tamién un libro ilustrau basau en una d’as zaguers cancions d’Obrint Pas y unatro asayo, un sobrebuen treballo periodistico de Miquel Ramos. Y bella curiosidat mas, prou que sí, con a-saber-as mosica d’a colla. 

Siempre fa pena que un grupo que te fa goyo se separe. Queda dezaga la suya obra pa poder disfrutar-la cuan quieras. Pero en iste caso, la fayena d’Obrint Pas contina de muitas maneras, entre atras, la de publicar todas istas choyetas que hue tos traigo.

Como deciba, iste ye lo tercer programa especial sobre la banda. En lo primerprimer, repasemos la suya discografía. En lo segundosegundo, beluna d’as cancions y colaboracions no tant conoixidas. ¿N’i habrá cuarto programa? Bien podría estar. Tanimientres, viacharemos ent’o Poborina Folk pa veyer a Xavi Sarrià unatra vegada por tierras aragonesas.

Recuerda que puez ascuitar toz los programas en IvooxSpotify y la web de Radio Topo.

Programa #171

martes, 30 de abril de 2024

La rabia. Tierra de barrenaus 10x17

Las zagueras modas podcasteras tiran por lo que claman podcast conversacional, una bonica manera de decir-le a que una colla d’amiguez se dediquen a gravar las suyas estrolicaderas y puyar-las t’os rez. De buen fer, antimás, porque no fa falta guion ni costodias. Te chuntas y prou.



No ye ixe lo caso de Tierra de barrenaus, a on que miro de tener guion, escaleta y mesmo bel conteniu gravau d’emerchencia. Pero lo mes d’abril ha estau una loquería y veniba ta iste programa con cuatre cosetas pa replenar, tos he de confesar.

Asinas que empecipiamos con la canción d’o programa, que en iste caso en yeran tres, creyendo que ixe sería lo primer d’os contenius pero, charrín-charrand, se convirtió en un charrazo entre Tamara y yo sobre lo sentimiento d’a rabia, filau a traviés de tres cancions de Reincidentes, Aspencat y Xavi Sarrià. Un capitol de Tierra de barrenaus que creigo que ha quedau a saber qué pincho y que, sin que bi hese intención, se podría ficar en ixe calaixo de podcast conversacional.

Tamién i charramos d’atras cuestions como lo Día d’o libro y la trobada con lectoras de Arroyuelo: orden de despoblación que faré lo 8 de mayo en lo CC. Universidat, pero la parte central d’o programa ye ixo: la rabia.

Tos convido a ascuitar iste programa tan peculiar y a participar con las vuestras reflexions. No te lo pierdas

Recuerda que puez ascuitar toz los programas en IvooxSpotify y la web de Radio Topo.

Programa #168

 

martes, 9 de enero de 2024

Vesque y mas. Tierra de barrenaus 10x09

La gran noticia d'o programa ye la tornada de Tamara t'as ondas, dimpués d'una temporadeta de baixa. Torna, antimás, con la suya sección medioambiental a on que nos charrará d'un metodo de cacera de muixons, vedau en muitos puestos, pero que en lo País Valenciano encara ye legal y que la extrema dreita quier fomentar. Astí le dicen parany y por Aragón lo conoixemos como vesque, en aragonés, u liga, en castellano. Conoixeremos qué ye, cuál ye la suya lechislación y a ón se fa encara ista practica barbara y sinsentiu.

Tos recuento tamién, en meyo minutico, lo d'Arroyuelo, lo mío nuevo libro, que dica la suya presentación lo 14 de chinero, voi a dar muito ferrete. Pero como lo tenez millor recontau en los dos blogs, en castellano y aragonés, tos convido a leyer-lo astí.

En la canción d'o programa remeramos lo 30 aniversario d'a revolución zapatista aproveitando la presencia de Tamara, qui fació parte d'o Caracol Zaragoza, como en charremos en un d'os primers programas d'a radio. Ubrimos la calaixera d'a psicocanción con un d'os temas de Causa, lo zaguer disco de Xavi Sarrià, qui ha anunciau una aturada pa 2025 y una chira en 2024. Y despedimos, unatra vegada, con un tema sobre Palestina, pa no deixar que s'ixublide lo chenocidio que se ye fendo-ie.

Recuerda que puez ascuitar toz los programas en IvooxSpotify y la web de Radio Topo.

Programa #160


lunes, 24 de abril de 2023

Obrint Pas y Xavi Sarrià dillá d'os discos. Tierra de barrenaus 9x16

Entre lo repertorio de programas que teneba en 2015, cuan decidié empecipiar Tierra de barrenaus radio, ya i yera lo deceno programa d'a sietena temporada: un especial sobre Obrint Pas a on que repasé toda la suya discografía. Ye probablement la mía banda favorita y una d'as que mas m'ha marcau y inspirau. La suya fayena sobrece de tot aquels discos asinas que ixe programa especial no ye que un d'os que quiero adedicar a lo grupo valenciano. Tocaba ya, dos anyos dimpués, fer lo segundo programa sobre Obrint Pas y Xavi Sarrià dillá d'os discos.

En zagueras ye cuasi imposible trobar un discos sin colaboracions. Ye la gran moda y, d'atra man, una sobrebuena manera d'ir conoixendo atras bandas relacionadas con las que te fan goyo. Obrint Pas ye cualcosa que fació bien a sobén. Xavi Sarrià, ya en solitario, l'ha preso cuasi como rutina. Con una d'ixas colabos empecipiamos lo programa, a on que tos proposo d'ascuitar-ne muitas d'as atras que facioron en toz istos anyos con grupos arrienda.

Un d'os sinyals de que una banda trasciende la suya propia trachectoria ye que te versionen y Obrint Pas ha trascendiu y muito, ixos discos d'estudio. Han inspirau, y muito, a atras collas d'o suyo tiempo y d'as que vinioron dimpués. 

Aquí trobarez versions, colaboracions, directos y muito mas d'ixe "ecosistema Obrint Pas" que teixeba vinclos con un ciento d'artistas. Dende lo tiempo a on que yeran bien en activo dica fa bellas pocas semanas cuan se publicó la zaguer colaboración de Xavi Sarrià, con que zarro lo programa. Queda, como poco, unatro especial Obrint Pas que ya tiengo meyo guionizau. Aspero no tornar a tardar tanto. Tanimientres, disfrutaz iste y contaz-me qué tos pareixe. Tierra de barrenaus tamién lo fas tu.

Recuerda que puez ascuitar toz los programas en IvooxSpotify y la web de Radio Topo.

Programa #145

 

miércoles, 27 de julio de 2022

Yo no lo tornaría a fer

Una d’as cosas mas dificils que puet fer una persona, por lo que veigo a lo mio arredol, ye reconoixer una error u entivocación. Manimenos, me pareixe que ye un d’os procesos mas vitals pa progresar como sociedat y tamién a nivel individual. Lo grieu no ye entivocar-se. Totz los femos terne que terne y ye imposible acertar siempre. Lo important ye qué femos con ixo, si somos capables de reconoixer las errors pa prebar de no repetir-las y d’apanyar las conseqüencias negativas que haigan puesto tener.

Tamién en ixe proceso d’autoconoiximiento y de reflexión, hemos de estar capables d’analisar las conseqüencias d’as nuestras accions. De nuevas, tanto a nivel colectivo como personal. Las activistas de toda mena deixamos a sobén aparcadas lo nuestro propio bienestar, y mesmo la salut, por un ideyal u por una causa. Todas hemos visto como seguntes qué campanyas u procesos han cremau a militants que, a ormino, dispareixen pa cutio de l’activismo u se quedan en un estau de militancia latent que’n salen muit de cabo ta quan.

Isto, que ye una d’as leccions mas valiosas que he aprendiu en zagueras, se veyeba bien amostrau en una d’as zagueras emisiones de La Base. En lo programa, se i charraba sobre los audios de Ferreras con Villarejo a on que se sentiba a l’augua clara como totz dos, de conchunta con amos de medios de comunicación, teixiban una estratechia contra Podemos a pur de fer servir información que sabeban falsa. Adedicoron qualques programa a lo clamau #FerrerasGate y mas que en podrían haber adedicau con tot lo suco que bi heba. En un d’os audios lo presentador de La Sexta deciba “Nosotros somos los que matamos a Monedero”. Pablo Iglesias lo levó como un d’os convidaus pa que en parlase. Tot lo programa ye intresant, pero me trucó muito una chiqueta frase que se dició en acabar (minuto 1:29:00 aprox). Pablo yera a pocas de despedir lo programa y Juan Carlos le demanda la parola pa decir: 

Yo volvería a hacerlo. Nos han intentado matar, nos han intentado arruinar la vida pero yo creo que lo volvería a hacer. También por respeto a toda esa gente anónima que se la ha jugado en toda España para acabar con toda esta basura.

De camín, Pablo respuleya:

Pues yo no. Yo no volvería a hacerlo.

Fa anyos, en una Trobada d’ixas que se feban d’activistas de l’aragonés, un viello militant admitiba que bi heba bella decisión d’o pasau suyo que cambiaría. Que de saber tot lo que sabeba agora hese preso atros camins. Feba tiempo que yo pensaba lo mesmo, que me cuacaría tornar t’o pasau y cambiar bella decisión que prenié. Me creyeba un varrenau por pensar asinas y salir-me d’ixa maxima que tanto se repite y que eixemplifica muit bien Monedero en ixe audio: “Lo tornaría a fer tot igual”. Pues, como Pablo, yo no.

Sabendo lo que sé agora por pura experiencia, sabendo las conseqüencias que tenioron beluna d’as mias decisions, sabendo por lo que hemos pasau atras companyeras y yo mesma, prou que cambiaría muitas cosas. ¿Puedo convivir con todas las mías decisions? ¡Y tanto!. Pero sé que en ocasions m’entivoqué y en atras, tot y que creigo que acerté, se pagó un pre que talment no valese la pena.

No sé exactament qué ye lo que cambiaría Pablo Iglesias. Ni sisquiá sé lo que cambiaría yo. Tiengo bien claras tres u quatre cosas. Atras, habría de valurar-las. Y muitas las deixaría asinas.

Diz un d’ixos mantras de coach que “I hai vegadas que se gana y atras que s’aprende”. ¿Nomás se puet aprender d’as redotas? ¡Au, va! N’he’aprendiu muito, prou que sí, pero tamién, y talment en la mesma mida, d’as mías victorias y aciertos. De todas las cosas que m’han saliu bien en la vida, que afortunadament no n’han estau pocas. Cal asumir las redotas y las errors, pero no pas gronxiar-se-ie y querer repetir-las, como un Sisifo, ni chupir-nos d’ixa penible cultura cristiana basada en la culpabilidat y la penintencia.

Anyade Pablo dimpués:

Pero lo que sí que voy a hacer es seguir aquí en La Base que esto es lo que me gusta, lo que creo que se nos da bien. En un momento decidí tomar una decisión personal que tuvo su importancia política pero yo ahora sí que estoy donde me gusta…

Y ixa ye unatra d’as leccions que he aprendiu en los zaguers anyos, que ye saber vivir lo momento politico de cada ún y a on podemos estar mas utils a las causas que desfendemos. Podemos pensar que lo que caldría fer ye X, pero no estar capables de fer-lo, u no estar disposadas a pagar lo pre personal que tendría. Y ixo no nomás ye chusto pa la persona que decide no fer-lo, sino que ye mesmo millor dende una envista de estratechia a largo plazo. Un activista cremau y retirau no vale pa cosa. Cudiar-nos en lo colectivo empecipia por cuidar-nos a nuestras mesmas, y por saber qué ye lo que podemos y queremos fer, que a vegadas no ye lo mesmo que lo que creyemos que la luita pueda aprecisar u lo que la resta puedan pensar que ye mas util.

Xavi Sarrià, una d'as personas que millor parla de cómo se vive l'activismo cultural y politico, ha escrito una repolida canción pa lo suyo zaguer disco Causa, que se diz Autodefensa. Vale la pena de punta ta coda, pero me quedo, pa acabar iste post, con una d'as estrofas, que diz: 

He après a conviure / Amb aquelles ferides / A queixar-me menys / I no comprovar / A sentir-me sol / En un laberint gegant / A pensar en el que vull / I no en el que diran

domingo, 8 de mayo de 2022

Mosica, rabia y amor con Fongo y Xavi Sarrià

Foto: Chuan León
Yera un dia que rebutiba convocatorias antifaixistas y culturals. Lo maitín heba arroclau a a-saber-la chent pa celebrar en Torrero una Fiesta d'o sol que ya feba firmes ganas dimpués de tot iste tiempo. Luent d'astí, en La Granja, atra patacada de personas se chuntaba pa lo Mundialito Antirracista que feba la suya XIV edición. Con muitas d'as asistents nos chuntabanos de tardes pa asistir a lo tercer gran evento d'o día: lo concierto de Fongo y Xavi Sarrià adintro d'o ciclo "Vagón de lujo".

Un concierto que me feba ganas arrienda. D'una man, Fongo ye una banda que m'encantó dende lo primer momento que los sintié y que, manimenos, nunca no heba puesto veyer-los en directo por diferents razons. D'atra, lo nuevo disco de Xavi Sarrià ye unatra chesta en la ya ampla carrera d'o mosico y escritor que yera en candeletas por ascuitar. Un treballazo que, tot y seguindo la continidat d'os suyos anteriors discos, fa evolucionar lo suyo soniu, que en cada chira introduz nuevos elementos.

Fongo ubrioron lo scenario d'o Centro Civico Delicias con lo suyo soniu barrachau d'un ciento de mosicas. Sobre las tablas, una decena larga de grans mosicos nos trayeban la suya propuesta. Letras reivindicativas, sonius mestizos y muitas ganas de minchar-se lo mundo. Los uescanos nos devantoron y faciemos los primers bailes d'a nueit entre que barruntabanos que son los necesarios hereus d'atras bandas como Ixo Rai u Mallacán. Fongo ye una d'as collas mas prometedoras d'a scena aragonesa y los dos suyos primers discos son buen eixemplo d'o que pueden fer.

Dimpués d'a radida horeta que tocó Fongo yera lo turno de Xavi Sarrià. Entre las suyas fans mas furas bi heba niervols a embute. No soi feito a veyer-lo en Zaragoza tot y haber estau present en las dos vegadas que vinió con Obrint Pas de man de A Enrestida y la que vinió chunto con Feliu Ventura de man de Nogara pa las Chornadas d'as Luengas d'Aragón. 

La fredor d'o publico zaragozano eslampó de camín con la primer canción d'o concierto. La nueva banda prochecta enerchía pa iluminar la ciudat entera. En lo suyo centro un Xavi Sarrià que fa muitos anyos que domina la scena y que nos fació blincar terne que terne. En lo repertorio temas nuevos y viellos, d'a colla d'agora y beluna d'Obrint Pas. Las cancions nuevas suenan de pistón. Beluna entró de camín en lo mío listau personal d'himnos. Lo material audiovisual d'a chira anterior torna en ista en un formato mas chiquet que anyade potencia a los mensaches que sentimos en las letras d'o valenciano. Xavi tenió parolas pa las nuestras luitas, alcordando-se d'os seis antifas, chilando qualques Entalto Aragón, fendo referencia a l'aragonés y a Nogara y remerando a Ixo Rai, Mallacán y mesmo El corazón del sapo. I habió momenticos d'emoción, quedando-se solo sobre lo scenario pa fer la primer parte de No tingues por. Y acabó, como en tantas atras ocasions, con ixa Flama de tot un poble en moviment que nunca no s'amortará.

En Causa, lo suyo nuevo disco, i hai uns versos que dicen "... y sentimos que la vida ye ixo: mosica, rabia y amor, los nuestros refuchios en los días de foscor". Iste sabado sintiemos precisament ixo: la mosica, la rabia y l'amor que se transmitió dende ixe Centro Civico y que nos aduya por cada día a seguir luitando por lo mundo que queremos. Las aragonesistas y las antifaixistas aprecisamos mas nueitz como ixa, a on que los nuestros mensaches y la nuestra manera de sentir la tierra se sientan, y a on que podamos trobar-nos y compartir experiencias y vivencias.

miércoles, 27 de abril de 2022

En ascuitando... Un foc que creix, de Xavi Sarrià

Ya fa mas cinco anyos de que sentisenos por primer vegada Amb l'esperança entre les dents, lo disco con que Xavi Sarrià empecipiaba lo suyo nuevo camín dimpués de que Obrint Pas se disolvese. Heban pasau seis anyos dende que s'editase Coratge, aquell sobrebuen disco que zarraba una carrera mosical plena d'himnos, conciertos historicos y que a muitas nos heba plegau en lo corazón, siempre animando-nos a luitar por las nuestras ideyas y a vivir y sentir los nuestros paises, entendius como las personas y los paisaches que los definimos. Con pasa y tot, las fans de Xavi yeranos en candeletas, aguardando que, en bell momento, s'anunciase lo nuevo disco que consolidase lo procheto. Los singles que salioron entre discos, con colaboracions bien intresats no feban que alimentar tot lo hype. Y a la fin, fa bella semaneta, Causa plegó en las botigas. Y en casa mía, prou que sí.

Encara soi ascuitando-lo y empecipiando a disfrutar-lo. Ya s'ha sentiu bell tema en lo programa de radio, y mas que se'n sentirá. Pero a escape, en una d'as primeras "ascuitadas", una canción me clamó l'atención: Un foc que creix, que mas abaixo tenetz la traducción d'a suya letra. Astí son muitos d'os elementos caracteristicos d'as cancions de Xavi Sarrià. La solidaridat en la luita diaria - si es fa de nit, dona'm la mà, mai no cauré al teu costat - las referencias a la historia mosical valenciana y mesmo a la suya realidat actual, reivindicando ritmos tradicionals y grupos encara en activo, y lo país suyo a traviés de quantos puestos que a fe que le dispiertan los mesmos sentimientos que a nusatras quan peteniamos la nuestra tierra aragonesa. 

Una canción que fa casa en cada verso y tamién en cada soniu, fendo convivir donzainas y lautz con los instrumentos clasicos d'o rock. Unatro d'ixos temas que te fan bailar y que, como soi un ploramicas que s'emociona de camín, a fe que me fará blincar bella glarimeta en lo concierto que le trayerá lo 7 de mayo por Zaragoza, chunto con Fongo. Leyer ista letra, y tantas atras de Xavi Sarrià, fa buena honra pa entender lo movimiento cultural que i hai en lo País Valenciano y aprender qüestions tant basicas como que "la nuestra soberanía empecipia en l'autoestima".

Un fuego que creixe

En la uembrera d’a sierra / l’augua fresca nos da vida / y sentimos que tocamos chufa / quan la Penya Grossa (1) se nos mira en l’horizont / baixa lo sol / y nos besa la frent.

Entre que me charras / a escuchetes / la val nos imple de calma / y deixamos fluyir las horas / luent d’o caos que nos ha feito / sentir-nos solos / zarro los uellos / t’ascuito lo corazón

Y naixen estrelas / chiquirrinas y brilosas / guias y faros / d’un país de pueblos blancos / ye lo correfoc / d’a nuestra galaxia / historias y remeranzas / que guardamos como tresoros

Porque somos de venas fundas / y hemos aprendiu a enfortir-las / con las mans, con lo corazón / como abellas y flors / si te cudias me cudias / l’esquilibrio no ye esfuerzo / somos aqui, sobrevivimos / y si nos miramos a los uellos…

Sentimos / un fuego que creixe / adintro d’o peito / si se fa de nueitz / da-me la man / nunca no cayeré /  chunto a tu

Y celebremos / tot lo que somos / y lo que vendrá / si se fa de nueitz / da-me la man / nunca no cayeré / chunto a tu

Tornamos a correr por lo lugar / como quan yeranos chiquetz / en las zagueras carreras la loma / ye l’amagadero secreto / unatra nueit / me das la man / y foi un riso

Hemos trayiu unas guitarras / uns lautz, unas donzainas / y las cancions y rebeldías / fillas d’as vals moriscas / d’a on que venimos / redimos y con un bufiu / y nos enlairamos

Y cantamos la granaïna / como lo tio Palero (2) / riberencas, boleros /Al Tall, Orxata y ZOO / que si la nuestra historia / la han prohibida los vencedors / pervive en la emoción / que sentimos en las cancions

La nuestra soberanía / empecipia con l’autoestima / la nuestra tradición / ye desafiar lo miedo / Y vivimos y cantamos / y nos divertimos y entendemos / que emparando-nos resistimos / y si nos miramos a los uellos...

Sentimos / un fuego que creixe / adintro d’o peito / si se fa de nueitz / da-me la man / nunca no cayeré /  chunto a tu

Y celebremos / tot lo que somos / y lo que vendrá / si se fa de nueitz / da-me la man / nunca no cayeré / chunto a tu

Y tornemos a capuzar-nos / en lo barranc de l’Encantà / con lo verano afalagando-nos / por la penya Foradà / y quan lo zaguer rayo / amosega lo Puig Campana / lo Montgó en las mans / y en los uellos tuyos Aitana / 

En lo mocador bordau / ya no i hai glarimas / las emocions / ya no son soterranias / alto d’a sierra / 
i hai una ermita / y quan te beso en la frent / lo Montcabrer se nos mira.

NdT; (1) He deixau las referencias toponimicas como en l'orichinal.
(2) Referencias a la historia y tradición mosical valenciana

jueves, 2 de diciembre de 2021

Memoria y emoción: lo concierto de Xavi Sarrià en Reus

Dimpués de que la plevia fese suspender lo concierto Xavi Sarrià en Cambrils, lo de Reus yera la zaguer oportunidat que tenebanos de veyer la chira No s’apaguen les estreles, un formato que talment naixió d’a necesidat d’adaptar-se a las circumstancias sanitarias pero que ha esdeveniu una ideya diferent y sobrebuena.

Tornar a veyer mosica en directo yera qualcosa que aprecisaba mas que no me pensaba. Pero creigo que, sobre tot, trobaba a faltar tamién todas ixas sensacions d’os grupos y conciertos que no se quedan nomás en lo mosical sino que transmiten tamién una serie d’ideyas y reivindicacions. Tenié ixa sensación, que feba tiempo que no viviba, en lo concierto d’a chira zapatista, con Viki Lafuente, Nuei y Comando Cucaracha. Dimpués de muito tiempo y en lo preto d’una crisi de militancia, la vibra que m’arribaba dende lo scenario d’o Centro Civico Almozara me remeraba la parte mas bonica d’a luita colectiva. En Reus, en lo teatro Fortuny, ixa sensación estió perén en totz los temas que facioron sonar Xavi Sarrià i el cor de la fera. No bi heba canción sin reivindicación ni emoción. Ni un tema sin que lo punyo, quasi de manera inconscient, se devantase.

En No s’apaguen les estreles se mezclan las cancions d’a nueva banda de Xavi Sarrià con los testimonios de quantas personas. Historias que charran d’a memoria colectiva d'as valencianas y valencianos, victimas como tantos d’o capitalismo, lo neoliberalismo y lo faixismo. A traviés d’a mosica y los audiovisuals se fila un exercicio de memoria de l’activismo y la luita politica y cultural en lo País Valenciano. Una representación de personas que consiguen, por cada día, que la cultura y luenga suyas y la memoria de tot un pueblo no dispareixca. Y asinas, sabendo a on se tienen las venas, d’a on se'n vien, poder construyir de conchunta entre todas las cheneracions, un futuro digno y con chusticia

Entre las letras d’as cancions de Amb l’esperança entre les dents y d’os temas que han iu publicando-se en istos zaguers anyos, tornamos a trobar ixa tematica. La luita como manera de vivir, d’estar-se en lo mundo, de compartir experiencias. Y siempre, y ixo ye lo que mas goyo m’ha feito siempre de Xavi tanto en Obrint Pas como agora, con un mensache d’asperanza y d’optimismo. De que vale la pena tot lo que femos. Sonoron las emocionants No s’apaguen les estreles y Quan ens tornem a abraçar, dos temas recients con un significau que siempre fa dificil d'aguantar-se la glarimeta. Tamién buena cosa d’o repertorio d’ixe primer disco que asperemos que luego siga acompanyau por un segundo treballo. Y, prou que sí, bell clasico d’antes mas como No tingues por, Del Sud u La flama.

Queda bell par de conciertos d’a chira en lo País Valenciano, asinas que encara sotz a tiempo de vivir ista chira si no has puesto fer-lo antes. No tos fará burro falso. Entre los acordes d’a mosica y las letras d’as cancions trobaretz rasmia pa luitar tres vidas. Yo, que no soi de conciertos s’estar-se posau, que me va mas un pogo que un teatro, que me cuesta concebir la mosica sin un pozal d’hordio en la man, pasé una nueit de bitibomba. Cuento, y aspero, que la chira de 2022 prenga ya la dinamica mas cutiana, festivalera y bailable. Pero tanimientres he teniu la suerte de poder presenciar un espectaclo diferent, emocionant y memorable que n’habríanos de prener nota en ista tierra de tot lo que tenemos por aprender.

martes, 12 de mayo de 2020

Emisión confinada. Tierra de barrenaus 6x17

Si fa dos semanas lo mundo seguiba chirando, agora que ya empecipiamos a correr, a salir, a retrobar-nos con las nuestras ciudatz, barrios y lugars y la chent que i vive, lo que d'antes mas nos pareixeba rutinario y aburriu se nos fa agora quasi un luxo. Lo scenario va cambiando mas aprisa que no asperaba y, si tot va bien, iste será lo zaguer programa que he de grabar confinau. No creyeba que ise a trobar a faltar tanto l'estudio d'a radio.



Igual como l'anterior, lo programa lo he feito gracias a las vuestras aportacions. Tos demandé recomendacions mosicals y respondietz tant bien que m'ha dau pa fer dos programas. Tamién como en l'anterior, ye tot un goyo veyer lo variau d'as vuestras propuestas.

A la parte mosical, le he anyadiu textos que me han pareixiu intresants por diferents razons. Charro de biodiversidat u d'etica, tos leigo a Galeano, traduzco una canción de Xavi Sarrià y locuto un d'os relatos de Tintubre.

Muitas gracias a todas las personas que hetz colaborau. Gracias por refirmar la #RadioEnAragonés y no ixuplidetz que #EmitirNosFaraVencer.

Programa #76

martes, 8 de mayo de 2018

Xavi Sarrià, lo Viña, una baqueta y una partida de morra

De cada Viñarock te levas bell recuerdo, bella anecdota, bella historieta que no deixas de recontar terne que terne, aburrindo a ixe publico farto d'as tuyas "batalletas". La que teniemos en lo concierto de Xavi Sarrià ye, como poco, curiosa, y una buena enchaquia pa charrar d'o millor concierto d'ista edición.

L'airera bufaba con rasmia. Las viñarockeras nos amontinabanos en la cleta d'entrada a lo recinto. Puntuals. Ya i yeranos un rato antes d'as 16:00, que yera la hora oficial d'ubridura. Por cada minuto que se retardaban, me iba metendo mas niervudo. Los horarios d'o festival son a saber que estrictos y me feba miedo de fer tarde en un concierto que ya me pareixeba masiau curto pa un repertorio potencial de mas de dos decadas. A la fin, a las 16:15 quasi deixoron lo camin ubierto y, atarrantau, corrié ent'os accesos t'o recinto. Pa escusar-nos tiempo, Arale iría dreita t'a barra a pillar bell par de pozals de biera aproveitando la hora feliz, entre que yo pillaba puesto en la primer ringlera.

Quan i entremos, encara yeran prebando soniu con "Amb l'esperança entre les dents". Plegué en la cleta. Me coloqué en lo bell meyo d'o scenario. Lo viento secutiba los altavoces que penchaban d'un tarabidau de fierros, bandiando como campanas, sobre la uellada preocupada de mosicas y tecnicas. Quité la quatribarrada d'a mochila y me l'anyudé en lo maniquiello pa tener-la bien a man. A lo canto mio, una parella con una bandiera de Cantabria. La oficiosa. La buena. Por dezaga, iba apareixendo chent a embute, con mas mielsa que no yo, que no en podeba mas d'emoción.

Obrint Pas ye la colla d'a mia vida, y Xavi Sarrià me pareixe un grandismo escritor. Lo suyo primer disco ha cumpliu con tot lo que en asperaba, asinas que teneba a-saber-las ganas de poder sentir la suya mosica como cal y como se mereixe: en directo. Pa forro de bota, l'orache menazaba con plevidas chusto a ixa hora y no quereba quedar-me sin sentir ni un segundo d'o setlist previsto.

M'abracé a Arale. Companyera d'emocions y conciertos, de vida y vivencias. Brindemos con los pozals de plastico por estar astí, con todas las dificultatz que hebanos teniu. Xavi apareixió por un costau. Con ixe cenyo timidet y d'emoción que siempre fa en entrar en scena. Abaixo ovacions, punyos alto, sinyals revoliando. Alto, las primers cancions d'o nuevo disco. Nuevas caras que conoixer. Xavi refirmó la ripa de versos a l'arreu de "Amb l'esperança entre les dents" con las voces de dos companyers de banda. En pasar dos cancions, tot lo publico ya yeranos de raso embrecaus, acompanyando de chilos, cenyos y bailes las letras d'os himnos que sonaban.

Entre canción y canción, parolas emocionants, y de cabo ta quan emocionadas de Xavi, que como buen poeta, ye tamién un movilizador de sentimientos y ideyas. "Nunca no renunciaremos a las viellas asperanzas, ni a la pasión de vivir sentindo-nos ingubernables". Parolas que se i puet identificar qualsiquier persona que milite en los movimientos socials y politicos d'izquierdas. En una d'ixas pausas, dende lo publico, empecipiemos a chilar "Sempre anirem obrint pas", y pareixe que a lo cantaire le toquemos bell poquet la fibra.

En bell momento devantemos lo sinyal. L'aragonesa con la estrela en lo bell meyo, con ixa horrible pero identificativa linia negra que fa lo contorno. A lo canto nuestro, una moza dició estar uescana y nos presentemos. Dende dezaga, poco tiempo dimpués, apareixió un mozo choven y grandaz, que nos aduyó a puyar lo sinyal, y que s'encertó que yera de Alquezra. Tot quedaba en casa. La mesacha pilló lo sinyal. Lo mesache se la puyó a corderetas. Y la quatribarrada puyó bell metro mas pa saludar a publico y mosicas, y avisar de que astí baixo bi heba aragonesas. Que no todas somos Lambán u Rudi.

Las letras de Xaxi animan a seguir luitando pase lo que pase. A no reblar. "Y sobre las cenisas de tantas redotas, continaremos devantando-nos una, dos, mil vegadas. La nuestra victoria serán las risetas que han de venir". Charran d'os nuestros referents politicos y culturals. Charran d'a chirmandat entre los pueblos, d'o respeto a la pluralidat cultural y lingüistica. Dedicó cancions a Aragón y a atros d'os pueblos que i yeranos presents, prou que sí. A los chovens d'Altsasu, a las victimas d'a violencia masclista, a los presos politicos, a los raperos engarcholaus por cantar. A la nuestra chent.

A metat concierto, plegó la plevida. Espurniando en primeras, y metendo-se fura por cada momento. Las pipas habioron de forrar, a tot meter, los trastes con plasticos. Las mosicas fuyindo como podeban. La ixufrina que feba fació que se chipiase lo scenario bien chipiau. Bien se vale que duró poco, y la colla adubió a tornar. Tornó la mosica, tornó l'alegria, y bell temazo d'o concierto. Con las d'o nuevo disco, se barrachó beluna d'Obrint Pas y mesmo una versión d'o Sarri sarri. Pero como he dito antes, los tiempos d'o Viña son estrictos a-saber-lo y encara que facioron la prebatina y dende abaixo chilabanos aquello de "Una cançoneta y mo n'anem", no les debioron de deixar.

Dende lo scenario empecipió lo reparto de recuerdos. Lo batería aventó una baqueta. Yo yera bien a la tisva, y.... ¡chusto en la mia man!. La pillé a l'aire, bien agazapiada, quan un segundo dimpués unatra man l'agazapió tamién. Yera la d'o mozo d'Alquezra que acababanos de conoixer. Nos miremos con ixa uellada de ¿y agora qué? "¿Qué femos?" nos preguntemos. Los dos decibanos haber-la pillau antes. Soi seguro de que yo la pillé antes, pero hebanos feito pacha y me pareixeba absurdo tricolotiar-nos por ixo. Si hese estau de qualsiquier atro grupo, le'n hese dau sin dubdar, pero yera de Xavi Sarrià. No yera disposau a renunciar-ie de qualsiquier manera. Arredol de nusatras s'heba feito un rolde de chent curiosa por cómo solucionarianos ixe contornillo. "Chugatz-tos-lo a los chinos!" se sintió. "Piedra, papel, estixeras" dició unatro. Son chuegos d'azar. Odio los chuegos d'azar y me pareixen inchustos. Caleba solucionar-lo de bella atra manera, chusta pa los dos.

"¿Sabes chugar a morra" - le pregunté-. "Prou que sí". No calió mas. A tres chuegos. Cada vegada nos rodiaba mas chent. Dimpués, quan lo conté, un amigo m'escribió "No sé qué me sorprende mas, que plegasetz en una solución tant civilizada, u que trobases garra atra persona que sabese chugar a morra en lo Viña". Afortunadament gané. No soi guaire bueno, asinas que me la heba chugau de tot, ya que lo mio rival podeba haber estau un grandismo chugador de morra. La baqueta yera mia, y totz tres, Arale, lo mozo d'Alquezra y yo, marchemos a fer un hordio pa celebrar-lo.

Recuerdos, d'os conciertos de Obrint Pas y Xavi Sarrià, me'n he levau siempre buen trapacil. D'iste, antimás, me'n levo uno fisico, y con historieta. La d'un zaragozano y un semontanés que se chugoron a morra la baqueta d'un mosico valenciano en un festival manchego.

viernes, 3 de noviembre de 2017

En ascuitando... Renaixem, de Xavi Sarrià

S'ha encertau que lo disco de Xavi Sarrià, cantaire d'Obrint Pas, va editar-se lo mes de setiembre. Malas que salió, prou que va baixar-me-lo y ficar-me-lo en lo MP3 pa escuitar-me-lo terne que terne, como foi con todas ixas mosicas que entrarían en la banda sonora d'a mia vida. Pero antimás, setiembre de 2017 ha esdeveniu un mes muit intenso politicament y personal. Lo suyo disco L'esperança entre les dents, lo va mercar un 30 de setiembre, la vispra d'o refererendum, en la botiga Partisano de Barcelona. Lo mesmo 1 d'octubre, en la gara d'o tren que me levaba de Barcelona ta Zaragoza, entre que ordenaba los mios pensamientos y sentimientos por tot lo que yera pasando arredol de yo, Xavi Sarrià sonaba en lo MP3. 

En totz istos diyas, lo disco s'ha iu fendo parte d'a mia vida, con ixas letras tant plenas de optimismo y luita que ya escribiba en Obrint Pas. Ista, la traducié ta lo especial de Tierra de barrenaus que facié sobre lo Proceso independentista de Catalunya, y aquí la tenetz. 

Renaixemos:
Renaixemos de la luz de l’albada
y lo sol que nos crema cada diya
l’instinto d’a fieras feroches
lo vuelo d’os muixons
las furas olas.
Renaixemos de creyer en nusatros
d’as radices que sostienen los arbols
La leyenda d’una resistencia que nunca no vencerán
Renaixemos de l’antiga sabiduría
d’as mans que treballan la siembra
Renaixemos d’a tuya calida riseta
l’audacia de sentir-nos libres
Fillos de l’augua, la tierra y lo fuego
renaixemos con tu
y con tu venceremos
Renaixemos d’as tardadas royas
en las carreras d’a nuestra nineza
L’alegría humilde en las caras
la emoción cantada con la voz trencada
Renaixemos d’as chestas d’o pueblo
celebradas con ploros y abrazadas
La polideza de vivir la vida
sin reblar
Renaixemos de todas las feridas
escritas en las piels mestizas
Renaixemos d’a perseverancia
de luitar con la viella asperanza
Fillos de l’augua, la tierra y lo fuego
renaixemos con tu
y con tu venceremos
Renaixemos d’o ciel cubierto d’estrelas
la luna grisa entre las brancas
Lo viento que se leva los miedos
la clamada salvache, la rumor d’o bosque
Renaixemos d’os nuestros orichens
Las parolas que mantenemos vivas
Los versos que recuentan la historia
d’un antigo legau
Renaixemos d’as guerras que se libran
en las vals foscas d’as nuestras vidas
Renaixemos de todas las redotas
Si hemos cayiu, nos devantaremos mil vegadas
Fillos de l’augua, la tierra y lo fuego
renaixemos con tu
y con tu venceremos


miércoles, 1 de junio de 2016

Abril por l'aragonés. Tierra de barrenaus radio 2x09

A mayoría d'as celebracions d'os 25 anyos de treballo por l'aragonés de l'Asociación Cultural Nogara ya han pasau. Hemos teniu a saber que actividatz con una respuesta muito buena de parte d'alumnas, socias, amigas y companyeras. Pero sobre tot creigo que s'ha acabau de refirmar o tarabidau que l'asociación leva construyindo bell anyo ya. Sobre ixo, cal continar fendo obra en istos anyos tant intresants y plens de potencialidatz que tenemos por debant.

Abril por l'aragonés ha empliu as nuestras achendas con charradas, conciertos, y toda mena d'actividatz. Por un mes, l'aragonés ye estau mesmo más present en as nuestras vidas. Nos ha feito firme honra ta trobar-nos, re-trobar-nos, capaciar y, prou que sí, fer firme borina.

En o programa, de más de dos horas, repasemos as charradas d'as XXIII chornadas por as luengas d'Aragón, metendo bell audio de cadaguna. En a parte mosical sintiemos un troz de l'ensayo de Xavi Sarrià y Feliu Ventura en o concierto que facioron en La Vía Láctea y, prou que sí, a canta que Prau fació de propio ta compartir con Nogara as celebracions por os 25 anyos. Charremos d'a biera Religada, feita por Ordio Minero, d'a chornada esportiva A tot estrús, y d'o concierto historico que se fació lo 23 d'abril en o Centro Civico Delicias con a presencia de La Ronda de Boltaña, Comando Cucaracha y Prau. Y ta rematar, tamién d'o nuevo numer d'a revista O Espiello, que replega articlos de toda mena, repasando a historia d'as luitas por l'aragonés y con curiosidatz a trompicuesco.

Unas chornadas historicas que asperemos faigan honra ta l'obchectivo final que ye que l'aragonés contine vivo y que as personas que lo fan servir tiengan os suyos dreitos lingüisticos guarenciaus.

miércoles, 30 de marzo de 2016

En ascuitando... El nus de la corbata de Feliu Ventura

En un d'ixos viaches por Spotify, blincando de mosico en mosico, me trobé con Feliu Ventura, un cantautor. (Sí, en queda, y belun muit bueno). Como buen cantautor, ye a saber que reivindicativo, y tien ixa humor somarda que tanto goyo me fa y que tant a soben trobamos en ista mena de mosicos. En zagueras ye fendo chira con Xavi Sarrià, atro gran escritor y mosico, asinas que aspero que en ista nueva etapa d'e l'ex cantaire de Obrint Pas, ell y Feliu nos deixen cosas tant pinchas como ista que traduzco hue, y que talment ascuitemos en o concierto que ferán en as Chornadas d'as luengas d'Aragón

O nyudo d'a truqueta:

Ye facil estar emperador 
con una clica de chuglars
como secretarios a lo dictau
desfilando en procesión 
de besamans ta laminaculs
siempre impecable y bien mudau

- Miratz como va l'emperador
Pareixe un democrata normal

L'emperador yera triste 
y os suyos amigos aprestoron
una gran devantadera
Y ell, preocupau por "qué dirán?"
demandó un vistiu nuevo
ta lucir-lo en a ocasión

A escape un sinyor de gran mostacha
Se i ufrió sin espiguardar-se

Yo puedo fer-te un gran vistiu
que nomás podrá viyer
chent intelichent
Triga tu, si quiers, a truqueta!

Y os diyas fueron pasando
y por cada diya yera más caro
o vistiu de l'emperador
pero o sinyor de gran mostacha
amostraba siempre fendo-se a riseta
una percha sin vistiu

No diré cosa u pareixerá
que no soi d'os intelichents

Plega la devantadera
y baixa de l'auto oficial
l'emperador en marinetas
y debant d'ell un gran vago
an que asperaba un hespital
y una banda municipal.

- Y agora a on son totz os diners?
- Me pareixe que los levas mesos!

Creyebas que ibas vistiu 
y nomás portabas un cincho
mal cinchau
Qui te ferá o nyudo d'a truqueta?

Por as montanyas y as vals,
por campos y costa se'n arreguirán
d'o vistiu de l'emperador
y por muitos anyos se'n ferán alcordanza
de como habió de fuyir a tot meter
l'emperador en marinetas

Seguiu por totz os villanos
con una cuerda entre as mans

Creyebas que ibas vistiu
y nomás portabas un cincho
mal cinchau
yo te feré o nyudo d'a truqueta