Mostrando entradas con la etiqueta Arale. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Arale. Mostrar todas las entradas

martes, 8 de abril de 2025

... y un paisache. Tierra de barrenaus 11x15

Si de bella cosa podemos fer-nos-ne la bamba en lo país ye de paisaches. De bonicos y de variaus. Tenemos de tot en muit poco territorio. Podría decir-se que ye una parte vital d’a nuestra identidat colectiva. En zagueras tot ixo ye en periglo en muitas partes, de nuevas, por ixa fambre de recursos intrinseca a lo desarrollismo capitalista.

Chusé Alegre ye d'a "Plataforma en Defensa del Territorio de Cinco Villas" y un activista embrecau en la causa de desfender lo suyo territorio y paisaches d’as Cinco Villas. Con el charramos sobre lo chandrío que son fendo las interpresas de renovables y cuantas atras por astí, como eixemplo d’o que ye ocurrindo por tot.

Antes, aproveitamos la presencia de Tamara qui, como educadora ambiental, nos parlará tamién d’as zaguers modificacions en la lechislación sobre los lupos que bi ha habiu en l’estau espanyol y cómo va a afectar ixo a la suya conservación y supervivencia. 

Como imos cara lo día d’o libro, tornamos a demandar-tos colaboración pa que nos ninviez las vuestras recomendacions lectoras. Puez ninviar audios, videos u textos, antes d’o viernes 11 d’abril, a traviés de cualsequier d’os rez nuestros u por mail a tierradebarrenaus@gmail.com pa que los metamos en lo siguient programa. En aragonés, catalán, castellano, anglés u francés, millor, pero si lo fas en cuaselquier atra luenga, ya nos buscaremos las manyas. ¡Asperamos las vuestras propuestas lectoras!

Recuerda que puez ascuitar toz los programas en IvooxSpotify y la web de Radio Topo.

Programa #188

 

martes, 19 de marzo de 2024

¿Qué ye l'achenda 2030? Tierra de barrenaus 10x14

En las zagueras semanas las demandas de buena parte d'o entorno rural adedicau a la agroganadería han estau d'actualidat por las protestas en tot l'estau. Una patacada de tractors han empliu las carreteras y las carreras de lugars y ciudaz con toda mena de mensaches, en ocasions contradictorios. Entre ixa parrafiquera de chent, bien variada, s'ha trobau belún que centraba la suya carranya en la Achenda 2030. Astí se barrachaba la denuncia d'una burocracia que consideran excesiva con atras cuestions que poco u cosa tienen a veyer con los problema d'o campo.  

 En iste nuevo programa de Tierra de barrenaus aproveitamos tot lo conoiximiento d'a nuestra medioambientologa Tamara Marzo Rins que torna con la suya sección pa explicar-nos qué ye (y qué no) ixa Achenda 2030 que tanto se'n charra pero que se conoixe poquet. Dende la extrema dreita se ye difundindo una serie de mensaches sobre ixa achenda que pueden fer-nos risa pero que van chupindo en parte d'a sociedat. L'acusación basica que se le fa ye tot un clasico: que ye comunista. 

En la parte mosical, tos faremos conoixer lo nuevo tema de Gaire "As zagueras vidas", que asperamos poder sentir en directo antes con antes. Ubrimos la calaixera d'a psicocanción con un tema de Kase O. Y antimás, los 13 Krauss pa empecipiar y Obrint Pas pa despedir lo programa, como de cutio en ista temporada, con una canción sobre Palestina. 

Recuerda que puez ascuitar toz los programas en IvooxSpotify y la web de Radio Topo.
 
Programa #165

martes, 9 de enero de 2024

Vesque y mas. Tierra de barrenaus 10x09

La gran noticia d'o programa ye la tornada de Tamara t'as ondas, dimpués d'una temporadeta de baixa. Torna, antimás, con la suya sección medioambiental a on que nos charrará d'un metodo de cacera de muixons, vedau en muitos puestos, pero que en lo País Valenciano encara ye legal y que la extrema dreita quier fomentar. Astí le dicen parany y por Aragón lo conoixemos como vesque, en aragonés, u liga, en castellano. Conoixeremos qué ye, cuál ye la suya lechislación y a ón se fa encara ista practica barbara y sinsentiu.

Tos recuento tamién, en meyo minutico, lo d'Arroyuelo, lo mío nuevo libro, que dica la suya presentación lo 14 de chinero, voi a dar muito ferrete. Pero como lo tenez millor recontau en los dos blogs, en castellano y aragonés, tos convido a leyer-lo astí.

En la canción d'o programa remeramos lo 30 aniversario d'a revolución zapatista aproveitando la presencia de Tamara, qui fació parte d'o Caracol Zaragoza, como en charremos en un d'os primers programas d'a radio. Ubrimos la calaixera d'a psicocanción con un d'os temas de Causa, lo zaguer disco de Xavi Sarrià, qui ha anunciau una aturada pa 2025 y una chira en 2024. Y despedimos, unatra vegada, con un tema sobre Palestina, pa no deixar que s'ixublide lo chenocidio que se ye fendo-ie.

Recuerda que puez ascuitar toz los programas en IvooxSpotify y la web de Radio Topo.

Programa #160


jueves, 24 de agosto de 2023

Vrano galvanot

Si yes d’as personas que leye a sobén iste blog, que ascuita lo programa de radio u que me sigue en rez, ya habrás notau que en zagueras he publicau bien poco. Podría decir que he iu a saber qué aqueferau con prochectos y costodias. U que yera fendo treballo asociativo que no me deixaba tiempo pa las mías movidas personals. La realidat, manimenos, ye que m’he estau tocando la figa como nunca antes en la mía vida.

Por circunstancias laborals, iste anyo, y pareixe que toz a venir, he teniu seis semanas de vacacions. Que lo maximo que heba teniu dica agora no heba pasau d’os vinte días. Malas que lo sabié, prencipioron a fochar las mías neuronas en lo ciento de fayenas que podría aproveitar pa fer. Me veyeba rematando lo libro que empecipié a escribir fa bel mes, u fendo ixa web que siempre he quiesto fer a on que s’arroclase blog, radio, video, venda de libros y lo que vaiga fendo, u escribindo un ciento de nuevos articlos con que dar ferrete tot l’agüerro, u gravando recursos radiofonicos pa no ir esparpellau tot l’anyo. 

Miau.

Los primers días, que no feba ni pon, m’aturmentaba. Me sentiba un galván, un malfurriador de tiempo, teneba buen rau-rau por no aproveitar toda ixa patacada de tiempo que las vacacions m’ofriban. En una d’as mías frecuents uelladas por instagram me trobé con una publicación d’una dibuixant (lo siento, no la he trobada y no remero quí yera) a on que deciba «normalicemos no fer cosa en vacacions». Por bel día me resistié. No tiengo guaire claro en qué momento, ni por qué razons, pero poco dimpués lo normalicé. Decidié deixar de pensar en los mil prochectos, en lo capitol siguient d’o libro y en lo programa de radio. Me fixé la zaguer semana antes de tornar t’o treballo pa fer lo que se podese y m’adediqué a disfrutar d’o tiempo libre. Tanimientres, a folgazar.

Sisquiá puedo decir que haiga leyiu un ciento de libros, u vistas mil series ni ascuitaus no sé cuantos podcasts. La verdat ye que simplament he aproveitau lo tiempo estando-me con la mía parella, compartindo buenos ratez, en viaches no guaires aluenyaus y tamién por la rusient ciudat.

Cuento que isto tamién tos pasa a muitas d’as que leyez lo blog. Mas que mas a las activistas, que siempre somos pensando en fer «ixa fayena» que imos deixando pa cuan lo treballo nos ampre una miqueta de tiempo. Pero tamién a las que, malas que tenemos un ratico libre, aproveitan pa fer una nyapa de casa u entrenar como si tenesen las olimpiadas a l’atra semana, u emplir de contenius los suyos rez socials.

D’iste vrano me levo muitas cosas buenas: conciertos, libros, viaches y muitos buens ratos compartius con Arale. Pero cuento que no ixublidaré nunca lo vrano que aprendié a estar-me tranquilo zanganiando y sin penar.

martes, 23 de mayo de 2023

De cicloturismo. Tierra de barrenaus 9x18

Enfilamos ya los zaguers programas d'a temporada pensando en lo verano que tenemos a tocar. La mayoría ya somos barruntando lo ciento de plans que lo tiempo libre y lo buen orache propician. Asinas que tenemos la enchaquia perfecta pa charrar d'unatra manera de veyer mundo, de fer lo que claman turismo, que ye fer-lo en bici. Una manera barata y ecolochica d'arribar a muitos puestos de mal visitar movendo-nos d'atras trazas.

Arale torna t'o programa con la suya sección pa consellar-nos cómo aprestar ixas rutas de cualques días con la bici. Dende qué levar dica cómo planiar lo viache, pasando por cuestions hichienicas, propuestas de cursas u cualsequier atra cosa que se tos pueda ocurrir cuan te decides a vivir una d'istas aventuretas. En lo programa charramos tamién d'un anterior, de fa un anyo, a on que teniemos de convidau a Diego Colás. Y pa qui quiera leyer la cronica d'o viache que faciemos chuntos en bici por Euskal Herria, la puet trobar aqui

En l'apartau mosical no podemos deixar lo tema de Canal Roya que le han cantau Manu Haller, FurElGuti y Krevi en un rap bilingüe que, de nuevas, suena de pistón. Compromís y territorio, un temazo que heba de sonar en lo programa. Tamién ubrimos lo calaixo d'a canción pifola pa trayer un tema que cualsequier d'a mía edat habrá cantau capín un ciento de vegadas.

Antes de despedir lo programa, anunciamos la Feria d'o Libro de Zaragoza, que se fará en lo Parque Gran Jose Antonio Labordeta y a on que me podrez trobar las tardes d'o 5, 7 y 9 firmando libros y charrutiando con todas y toz los que queraz compartir un ratico literario.

Recuerda que puez ascuitar toz los programas en IvooxSpotify y la web de Radio Topo.

Programa #147

martes, 20 de diciembre de 2022

Peluchismo letal. Tierra de barrenaus 9x07

Pa las urbanitas, entre los que me incluigo, los animals son por un regular qualcosa rara, que no sabemos relacionar-nos-ie. Si no se vende en Verdecora, no sabemos qué fer con ells. No ye una pasa nomás d'a ciudat, pero ye verdat que aquí ye a saber que ixemenada. Asinas que, si no somos un descorazonaus, quan nos trobamos con un que ye veyendo la craba roya a sobén prebamos d'aduyar-le. Pero como no tenemos las ferramientas que cal y ye cutiano que los humanicemos, todas ixas buenas intencions pueden acabar fendo mas mal que bien. Tamara torna t'o programa a explicar-nos cómo interactuar con animals silvestres. En qualsequier entorno pero, sobre tot, si nos trobamos en la ciudat.

Lo fa, entre atras cosas, por la noticia que publicó Heraldo y que circuló por movils arrienda mientras días, a on que recontaban la chesta d'un runner que heba "salvau" a una raboseta. Las cometas vienen porque a la fin, la raboseta escrabutó, y l'actuación d'aquella persona, tot y que probablement movida por buenos sentimientos, fue de tot incorrecta. Prou que dende lo medio d'os Yarza no s'intresón mica por afundar una miqueta en la noticia y simplament facioron una hagiografía d'o heroi y publicoron una "noticia" que teneba video y, por tanto, yera buena fuent de clicks, lo solo obchectivo d'o periodismo en zagueras. 

Aproveitamos la visita de Tamara pa fer una chiqueta y personalisma resenya d'a Feria d'o Libro Aragonés de Monzón, celebrada en ixa ciudat los días 6 a 8 d'aviento, a on que nos chuntemos buena patacada d'autoras, editoras, libreras y, porqué no decir-lo bell carnuz. Tenié la suerte de poder presentar las mías novelas Penchada d'un filo y Hechos de tinta y d'estar-me la tarde d'o 6 en la caseta de l'Asociación Aragonesa d'Escritors, firmando eixemplars y charrutiando con qui querió acercar-se-ie. 

Pa la parte mosical, tos proposo d'ascuitar lo nuevo disco d'una banda de rap que pasará por Zaragoza iste febrero venient pa cantar-nos las suyas contundent y royas letras. Ubrimos lo zaguer calaixo de cancions, lo calaixo marxista, a on que ficaremos cancions con conteniu... pus marxista, ye claro. 

¡Buen anyo a todas las oyents!

Recuerda que puetz ascuitar totz los programas en Ivoox, Spotify y la web de Radio Topo.

Programa #136


martes, 21 de junio de 2022

Calaixos de movidas. Tierra de barrenaus 8x21

Con lo verano toca ir zarrando temporada y con ella los calaixos de cancions que hemos iu ubrindo y emplindo mientres tot l'anyo. Torna Arale t'o programa y con ella descubrimos la zaguer canción de cada categoría y remeramos las tres que han iu sonando en los programas anteriores. Repetimos asinas la dinamica d'a sietena y seisena temporada, que ha produciu programas bien divertius, me pienso, y bien plenos d'ixa banalidat que nos chupeixe en arribar istas calendatas.

En ista temporada hemos teniu quatre tematicas. Empecipiemos con lo calaixo zapatista, motivau entre atras cosas por la visita que teniemos d'as compas revolucionarias alla ta l'hivierno. Cancions que parlan d'ixa revolución que muitas nian remeran pero que contina viva y siempre con reflexions intresants. Lo calaixo laboral estió lo segundo en ubrir-se en un anyo a on que tanto s'ha charrau de reformas, temporalidat y qüestions relacionadas con lo treballo. Quatre temazos d'un tema que tot y que ye central en las nuestras vidas se'n parla muito menos que no caldría. Deixamos la reivindicación (¿u no?) pa emplir lo tercer calaixo d'a temporada de cancions de tematica friki. Ha saliu un calaixo pleno de viaches espacials y referencias a obras de ficción, antiparte de bien variau en lo mosical. Pa rematar, nos apegamos una vegada mas a la tierra pa presentar quatre cancions que charran de bella parte d'o país. Quatre trocetz d'Aragón de man d'as nuestras bandas y a on que son representadas tamién las nuestras luengas.

Queda un zaguer programa y ya he empecipiau a treballar en la novena temporada que vendrá ta setiembre, asinas que si tiens qualsequier sucherencia, ideya, canción u tematica pa l'anyo venient, no dubdes en proposar-me-la. 

Recuerda que puetz ascuitar totz los programas en Ivoox, Spotify y la web de Radio Topo.

Programa #128

 


martes, 25 de enero de 2022

Tierra de varrenadas edición virica. Tierra de barrenaus 8x10

Nos hemos estau quasi dos anyos sin pillar-nos lo virus. No pas por cudiau, que prou n'hemos teniu pero nomás que atras personas. Ni por falta de vida social, que talment en bella ocasión nos n'ha sobrau. Pero lo caso ye que dica agora eslampabanos. Y digo dica agora porque, pa empecipiar con rasmia 2022, nos pillemos la covid. Arale y yo, que pa ixo lo compartimos tot. 

Asinas que, encadadas unatra vegada mas, no tenebanos atra opción que fer un Tierra de varrenadas, lo podcast que faciemos en lo primer encadamiento. Grabau, como siempre, en l'ordinador de casa, sobre la mesa d'a sala buena, con bella minchanga ruixiada con biera y vermu, y Kurt alufrando-nos fito-fito como querendo participar en lo programa. Ya yeranos a pocas de acabar l'encadamiento - de feito nos dioron l'alta a l'atro día de grabar - asinas que, basicament, charramos de cómo s'han pasau istos días, de beluna d'as cosas que hemos visto y leyiu, y d'as nuestras fateras.

Asperemos que no nos calga fer mas edicions de Tierra de varrenadas u que, si la femos, siga como l'anyo pasau, por un exercicio de recosiro y memoria. Me faría goyo de decir que me foi alufras de que isto remate antes con antes, pero levo fendo-me-ne dende la primavera de 2020 y aquí seguimos, asinas que simplament aguardaremos y iremos disfrutando d'as cosas buenas y asumindo como podamos las malas. Tanimientres, siempre tendretz un poquet de radio en aragonés pa acompanyar-tos. 

#Programa 117

viernes, 6 de agosto de 2021

Euskoaventura ciclista. Cap. 0: De qué va.

Maneras de viachar y veyer mundo, n’i hai a brozuecos. Una d’ellas, que nunca no heba experimentau, ye lo cicloturismo. Puyar-te en la bici y, limpio pedaliar, ir de lugar en lugar aturando a on que se quiera y dormindo a on que se pueda. D’amigas que practicasen ista modalidat de turismo, en teneba a-saber-las. Iste anyo, a la fin, Arale me fació venir a plego - no le calió fer-se-ie guaire, tot cal decir-lo - y decidiemos de fer un viache en bici.

D’entre las opcions que valuremos, la que mas goyo nos fació nos levaría por tres Vías Verdas, antigas rutas de tren que ya no se fan servir y que son acondicionadas pa fer cursas caminando u en bici. Como los trens no podeban - ni pueden - puyar costeras guaire furas, los desnivels gosan estar asumibles mesmo pa qui no somos feitas a grans chestas ciclistas. En Euskal Herria tienen tres d’ixas vías que podebanos unir: la vasco-navarra, la de Urola y la de Plazaola. Empecipiando y acabando en Iruña, tenebanos por debant entre siet y once días, seguntes los nuestros calculos, de viache en bici. A la fin completemos lo trachecto en nomás seis días, mas uno que nos estiemos descansando-nos en Zumaia.

Veniban, dimpués d’un anyo bien dificil por los motivos que todas conoixemos, muitos días d’estar-nos solas, compartindo una manera de viachar que nunca no hebanos feito de conchunta. Buena cosa de dubdas me veniban. Me feba firme miedo lo de dormir astí a on que cayesenos, sin camping, ni hostal, ni alberde, ni cosa. No sabeba cómo respondería fisicament, tot y que soi en buena forma. La convivencia podría resultar dificil si nos hebanos d’entender en un scenario desconoixiu. Y simplament, y como tot lo que se fa por primer vegada, no sabeba si me faría goyo o m’aguardaba una semana d’aburrimiento, u bella cosa pior.

Lo planning lo fació Arale que tien mas experiencia. En Vías verdas y en planificar. La parte mas dificil estió la de conectar las partes que no teneban Vía verda, prebando de minimizar los trachectos por carretera, que siempre nos estimamos mas los camins. Fació un documento que, dimpués en tornar modificó, con qualques indicacions, asinas que si beluna d’as personas que leyetz isto lo queretz, metetz-tos en contacto con nusatras y seremos encantadas de pasar-tos-lo.

Arrisgar salió bien, en ista ocasión. Pasemos una semana de butibamba. En la parte fisica, lo cuerpo aguantó sobradament. Y en la parte ludica, podiemos disfrutar d’una manera bien diferent y bonica de conoixer Euskal Herria. Videmos nuevos lugars y paisaches y, los que ya hebanos visto d’antes, los podiemos alufrar con atros uellos y dende atras envistas. Y pa rematar, en la parte mas personal, nos fació buena honra pa vivir una repolida experiencia, treballar de conchunta y tener buena cosa de tiempo pa nusatras dos solas. Ye de mal trobar un plan millor pa atro verano.

T’o viache me’n fue, como goso fer siempre, con una libretica. Una nueva, sin gara parramaco en las suyas pachinas dica alavez, que m’heba estrenau l’amigo Nacho en una cincomarzada (Gracias, si me leyes!). Lo que contaré contino, en una serie de posts que empecipio con iste, ye lo resultau d’as notas que fue prenendo en cada etapa. Bella vegada escribiba como si ise a publicar-lo, y asinas lo transcribo quasi literalment. Belatra no yeran soque notetas que les he dau forma.

Como tos digo, una experiencia que regular que repetiré y que tos recomiendo a todas las que tos faiga goyo viachar y las bicicletas, que d’ixa mena de lectoras cuento que en endré a embute. Lo viache empecipia la maitinada d’un chueves de chunyo en Zaragoza...

martes, 13 de abril de 2021

Un anyo de Tierra de varrenadas. Tierra de barrenaus 7x15

Ya s'ha feito un anyo dende que empecipiemos a convivir con la pasa y, prou que sí, un anyo d'ixos días a on que empecipiemos a fer toda mena de fateras pa pasar lo tiempo que hesenos d'estar encadadas. En lo nuestro caso, antiparte d'atras cosas, ocupemos un ratet cada tarde en fer un podcast, que clamemos Tierra de varrenadas y que fació mas de quaranta programas prebando de compartir con todas vusatras meya horeta divertida cada día.

Lo programa lo febanos en casa nuestra, a on que nos chuntabanos en rematando lo día, con bella cosa de minchanga y un hordio. Asinas que ixe ye lo sistema que hemos feito servir pa iste programa d'aniversario a on que Arale y yo nos hemos tornau a chuntar pa charrar d'a pasa y d'atras cosas. En iste programa charramos d'a pasa, d'as cosas que han cambiau en istos dotze meses y d'o que se nos va ocurrindo.

Aproveitamos tamién pa anunciar bella coseta important, como que seremos lo día d'Aragón, d'o libro y de Sant Chorche en lo Parque Gran Jose Antonio Labordeta con un puesto a on que podretz mercar todas las mías publicacions (Parola de follet, Penchada d'un filo, Tintubre y Inkventos d'octubre) y Prou, prou luen, lo libro que publiquemos fa ya una decada y que tien quatre cuentos d'Educación ambiental.

Aspero que tos faiga muito goyo y que pasetz por lo parque lo viernes 23 a fer-nos una visiteta! 

Programa #98


martes, 19 de enero de 2021

Castors y boriners. Tierra de barrenaus 7x09

Foto: Victoria Yrache Muñoz
Ni quaranta plomazos como lo que ha caito podrán privar-tos d'a vuestra dosi de Tierra de barrenaus. Asinas que tornamos en iste segundo programa de l'anyo con un programa que reprene las dinamicas d'a temporada. En la primer parte nos torna a visitar Tamara Marzo Rins, la educadora ambiental d'o programa, que en iste capitol nos parlará d'un animal que tornó t'a ribera de l'Ebro a primers de sieglo dimpués de quantos anyos dispareixiu. La historia d'os castors (u vibres) ye bien curiosa y, fendo una mica de ficancia, podremos veyer-los sin ir guaire luent. 

En la segunda parte, podretz ascuitar unatro d'os míos relatos. Concretament un que nos leva de concierto con una banda que ya nos ha traito novedatz en iste 2021. Sisquiá podamos, antes con antes, tornar a vivir experiencias como las que i recuento.

En la parte mosical, tendremos un tema d'a debantdita banda que cumplen lo promeso y, dimpués de descansar-se en 2020, trayen novedatz pa fer-nos bailar dica l'escamallo. Antimás, ficaremos una nueva canción en lo calaixo d'as cancions literarias, con un grupo y un escritor d'o país, totz dos bien grans.

Programa #92

martes, 11 de agosto de 2020

Varrenadas en calaixos. Tierra de barrenaus 6x23

Agosto ye lo zaguer mes d'o curso y plega la fin d'a temporada de Tierra de barrenaus. En un anyo tant raro como iste, ye lo momento de remerar un poquet tot lo que ha pasau, pensar-ie, zarrar bien lo programa y empecipiar a pensar en la sietena temporada. Ista seisena rematará, como totz los anyos, con l'Especial Temazos. Pero antes d'ixo, caleba fer un programa como iste que, pa forro de bota, me pienso que ha quedau bien pincho.

La primer cosa que quereba yera retrobar-me en la radio con Arale, companyera de muitas cosas y tamién d'a radio. Chuntas hemos feito quantos programas de Tierra de barrenaus pero en iste anyo ixas colaboracions creyoron Tierra de varrenadas, lo podcast que en faciemos quaranta y dos capitols lo tiempo que nos estiemos en confinamiento. Una experiencia que, encara que m'hese feito goyo de no haber de vivir nunca, nos aduyó a pasar ixos días tant raros.

La segunda yera producto dreito de toda l'alteración de plans d'a covid-19. Quan empecipié a planear la temporada creyé la sección d'o calaixo de cancions. Quatre calaixos con quatre cancions feba deciseis programas. Mas especials y monotematicos, bi heba muito mas tiempo d'o que aprecisaba. Manimenos la pasa aturó lo programa, s'habioron de fer mas especials y, en resumen, se levó por debant toda la programación que teneba. Tres d'os quatre calaixos quedoron con una canción por presentar.

Chuntando ixas dos cicumstancias, iste primer programa d'agosto ye un crossover entre Tierra de barrenaus y Tierra de varrenadas. Una buena manera de quasi rematar ista temporada, de fer-lo en buena companyía y de charrar de mosica y d'experiencias mosicals con las tres zagueras cancions que implen los calaixos que mancaban

La sietena temporada mantendrá la estructura d'ista y la sección d'o calaixo de cancions. Pero encara no he decidiu qué criterios ni que cancions emplirán ixos calaixos. Asinas que, como siempre, todas las propuestas que me faigatz serán bienvenidas

Ascuita-lo u baixa-te-lo dende Archive, Ivoox u Spotify.

Programa #82 


lunes, 14 de octubre de 2019

Cluixiuesos y Inktober2019. Tierra de barrenaus 6x03

Fer-le aprecio a toda la polideza que tenemos debant d'os nuestros uellos ye qualcosa bien important que talment haiga d'estar aprendida, que no ye nata. No sé si naixié asinas u si lo he aprendiu en lo mio creiximiento, pero no deixo de maravillar-me con tantas y tantas choyas que tenemos a tocar. D'una ellas, en charramos en iste nuevo Tierra de barrenaus radio.



Ixa choya d'a naturaleza que tenemos la suerte de poder disfrutar ye lo cluixiuesos, una au rapinyadera que habita los Pirineus y dende fa bell tiempo ha tornau a vivir tamién en lo Mayestrato. Asinas, a lo norte y lo sur d'o país, podemos convivir con un ser que estió a pocas d'acotolar-se y que hue encara lo tien bien dificil pa sobrevivir a iste antropoceno. La educadora ambiental Tamara Marzo Rins torna t'o programa pa explicar-nos un poquet mas sobre iste animal tant sorprendent. 

En la segunda parte, tos charraré d'o Inktober, ixa iniciativa que muitas conoixeretz y que qui leiga lo blog de contino ya ha puesto leyer durant totz istos días. Iste reto ha feito que lo mes d'octubre prenga una nueva dimensión creativa a on que podemos trobar-nos con muitas cosas bien intresants por tot lo ret. Con ixa sincusa, aproveito pa leyer-tos un d'os relatos que he escrito, asperando que tos faiga goyo.

En la parte mosical, en la canción con categoría, en reprengo una que facié servir l'anyo pasau: la canción blasfema. Tos ne presiento una d'una colla que tamién tenió a-saber-los problemas legals con la Ilesia catolica. L'atra canta arriba dende O zaguer chilo 3, lo disco de vinte cantas en aragonés feitas por vinte bandas que han quiesto colaborar-ie. Una bien especial pa yo, d'un d'os mios grupos favoritos


domingo, 24 de febrero de 2019

Lo vedau de Penyaflor y la negación en aragonés. Tierra de barrenaus 5x06

Foto: Jesús Ángel Jiménez Herce
Por problemas tecnicos y d'achenda, lo nuevo Tierra de barrenaus radio s'ha feito asperar bell poquet y arriba mas curtet que de cutio. Pero no por ixo menos intresant.


Dimpués d'os comentarios sobre lo blog, la educadora medioambiental Tamara Marzo torna t'o programa pa charrar d'a naturaleza d'o país. En iste caso d'un puesto que las zaragozanas tenemos bien cerqueta como ye lo Vedau de Penyaflor y que la mayoría d'as ciudadanas desconoixemos.

Chabier Lozano, miembro de l'Estudio de Filolochía Aragonesa y autor de Felqueral, entre atras cosas, contina lo programa fendo la segunda edición d'ixe taller de luenga aragonesa que empecipiemos en octubre, quan Juan Pablo Martínez nos charró d'os quantificadors. En iste nuevo programa charraremos de bell aspecto que cal conoixer sobre la negación en aragonés y las parolas de polaridat negativa.

Antimás, en iste mes rebutient de novedatz mosicals, tos presiento dos nuevos discos. Lo primer, lo de Nuei, un nuevo grupo que fació la canción que trigó Nogara pa promocionar los suyos cursos, y que implió l'Arrebato en la presentación d'o suyo primer disco. Un conciertaz a on que contrimostroron tot lo futuro que tienen por debant. Lo segundo, los veteranos almugavars de Lurte, que trayen la suya rasmia guerrera en forma de un nuevo treballo. Lo suyo folk-metal estió bien protagonista en las Vodas d'Isabel d'estianyo, en haber-les esleixiu como pregoners y haber protagonizau parte d'a scena final. 

Pa lo siguient programa, tos he demandau por retz una miqueta de colaboración. Si yes d'os que nomás leye lo blog, aqui tiens lo video a on que te convido a participar.









martes, 9 de octubre de 2018

Nogara, O zaguer chilo 2, Krevi y Las Almunias. Tierra de barrenaus 5x01

Cinquena temporada! Unatro agüerro, torna Tierra de barrenaus radio y lo foi con muitas ganas de seguir fendo radio en aragonés, y de que vusatras lo ascuitetz. Empecipia lo curso y lo empecipiamos con muitas propuestas.



La primera, prou que sí, que la chent aprenda tot l'aragonés que pueda. Pa ixo, entrevisto a Mario, de l'Asociación Cultural Nogara, que nos presienta los cursos d'aragonés que i fan. Una asociación que, antimás d'amostrar las ferramientas basicas pa aprender la luenga, organiza toda mena d'actividatz pa poder fer-la servir de contino.

Entre ixas actividatz que organiza, i ye lo concierto previsto pa l'onze d'octubre en la Plaza Sant Bruno, a on que se presentará O zaguer chilo 2. Ye ista la segunda edición d'un prochecto que mira de que los grupos de mosica aragoneses tiengan mayor sensibilidat por lo nuestro patrimonio lingüistico, fendo una d'as suyas cancions en aragonés.  Cherardo nos charrará d'istas vinte nuevas collas con vinte nuevas cancions que amanixen en iste disco que torna a fer historia en lo panorama mosical aragonés. Si encara no has sentiu lo primer O zaguer chilo, recuerda que lo tiens en Youtube.

Una d'as personas que participó en lo primer "O zaguer chilo" ye Krevi solenco, rapero aragonés y aragonesofablant que i publicó "No ye que rap", tot un temazo. Agora presienta lo suyo nuevo disco "Varios años después", a on que se incluye unatra canción en aragonés "No cal". Como en la suya anterior visita t'o programa, antimás se marcó dos temas en directo.

Lo programa remata con Tamara, la nuestra educadora medioambiental, que a la fin i torna pa charrar-nos d'o Barranco d'As Almunias. Una propuesta pa visitar bien cerqueta de Zaragoza, con un paisache unico y un patrimonio medioambiental tant rico como poco valurau.

Lo programa estió promocionau con una videofatera, que tamién yera qualcosa que teneba una mica deixada y que aspero reprener con bella continidat.





martes, 5 de diciembre de 2017

Grudas, chopos capeceros y la despoblación. Tierra de barrenaus 4x03

Tierra de barrenaus se torna mas rural que no nunca en iste programa que fa lo tercer d'a temporada. Mas de dos horas dando mal en aragonés, como siempre, con convidadas de luxo, y con tres seccions bien intresants.
 
Empecipiamos con Arale, que torna t'o programa ta charrar d'atro animal menos polemico que lo lupo: la gruda. Istas aus tant sinyaleras son visitando lo nuestro país en istas calendatas, asinas que ye un momento sobrebueno ta conoixer-las bella mica mas y apreciar-las como cal.

En lo segundo bloque, quatro companyers nos comentan la suya experiencia en la Fiesta d'o chopo capecero celebrada en Allepuz y Exorcas en setiembre d'estianyo. Una chornada que une muitas disciplinas: naturaleza, oficios tradicionals, cultura popular, ... y, como no, con firme borina y lifara.

Ta rematar engueremos sección: la podrufierta. Con ixe nombre amprau d'a mitica Ziberrufierta, quiero que i cullan debatz sobre la realidat social, politica y cultural aragonesa. En ista primer edición lo tema esleixiu estió la despoblación, un d'os grans problemas d'o país, que estió analisau por quatre companyeras. Si queretz proposar bell tema ta siguients programas, u dar la vuestra alportación a las opinions d'a companyeras, podetz deixar-lo como comentario contino, u contactar-me por los retes.


Y como siempre, bella chorradeta mas, la millor mosica d'aqui y de dillá d'as mugas nuestras, y muitas ganas de fer mas facil vivir en aragonés

martes, 3 de octubre de 2017

Tierra de barrenaus 4x01.Turismofobia, lupos, l'aragonés y discos que te cal

Empecipia una nueva temporada. Pleno de ganas de fer nuevas cosas, d'ixoriar lo programa, y de contar con la vuestra participación. Millor, aspero, tamién tecnicament, ya que me voi fendo a maniar los trastes d'a radio y a fer grabacions. Cuento que se empecipiará a notar la experiencia.

Pa iste primer programa, femos una uellada a los temas rusients d'o verano. Empecipiamos con la clamada "turismofobia", de man de Chorche, un aragonés emigrau a Barcelona, que la vive en primer persona. Tamara nos charrará d'o lupo de Monegros, que tanto ha espantau a los ganaders d'asti, y que tanto mal i han dau en la prensa, y con tant pocos argumentos scientificos.

L'aragonés será present en lo programa como obchecto, amás de como vehiculo. Asinas, con Mario charro d'os nuevos cursos de Nogara pa 2017/2018, pa que tos quede clara qualsiquier dubda que tiengatz. Y tamién de Nogara, Cherardo nos traye una exclusiva: Lo nuevo disco "O zaguer chilo" que arrocla a vinte bandas fendo mosica en aragonés. Pa celebrar-lo tamién he teniu la honor de tener en directo a Krevi Solenco, que se fació bell par de temas en lo programa.

Y antimás, la nueva falca, una nueva sección, clamada "Historias barrenadas", an que charro d'o Tribunal Superior de Justicia de Aragón, lo disco nuevo de Jah'sta, y un concurso.... Qué mas podetz demandar? Pues regular que muitas cosas! Asinas que charratz por ixa boqueta, mientras encara nos lo permiten...

Asperto que tos faiga goyo!







miércoles, 27 de septiembre de 2017

Lo proceso d'independencia catalán. Tierra de barrenaus especial

Nunca no he planteyau lo programa de radio como un espiello de l'actualidat. En l'orichen sisquiera quereba emitir en FM, sino fer nomas un podcast. Pero, ai!, cosas d'a vida, a la fin soi fendo radio, u qualcosa pareixida, y pa forro de bota, me foi un directo.

Que Catalunya ye un tema que m'apasiona no ye garra secreto. Lo que somos vivindo en istos diyas ye una baruca y de vez me fa trobar-me con contradiccions, pasions miedos, debatz y emocions a cada paso. La escalada violenta protagonizada por l'estau talment fuese asperable, pero sincerament no creyeba que plegase ni tant luego, ni tant fura. Y lo que nos queda por viyer. Asinas que, dimpués de tot lo que pasó ixe 20 de setiembre, y de los feito que han iu a l'arreu dende alavez, me viyé quasi en la obligación moral de fer un Tierra de barrenaus radio sobre lo clamau "procés".

Lorient, de Podemos, Daniel, de Puyalon, Laura de Purna y lo periodista Chorche, nos dan a Arale, a yo y a todas vusatras la suya envista y opinions sobre iste afer. Bi convidé a muita mas chent, pero en istos diyas imos todas bien aqueferadas, y en estar un directo, tot se fa mas dificil.

Aspero que sirva iste programa ta que la chent que lo ascuite entienda una mica millor tot lo que ye pasando en Catalunya, i piense bell poquet, y que las que somos por lo dreito a l'autodeterminación y por la simpla democracia, tiengamos bellas quantas voces mas que sentir, en un momento comunicativo muit dificil.

Lo podetz sentir en la barra d'abaixo, u descargar-tos-lo dende aqui.

martes, 29 de noviembre de 2016

O vecin y o mercau. Complicidat falica vol. 2

Tornaba ta casa dende o mercau, con dos bolsas cargadas a caramullo. Me trobé un vecin d'o vico y, aduyar-me no, pero limpio capaciar.

A conversa prencipió asinas:
- Que t'ha mandau a muller a mercar u qué?
- No, que he veniu yo solico
- Hombre, pero te mandará a mercar
- No, voi quan cal y prou
- Cal obedeixer-las, que sino... Tu l'obedeixerás, no?
- Hombre, pues quan tien razón sí, y quan no, pues no.
- Pues seretz tot lo dia tricolotiando-tos
- No. Charramos prou. No tenemos grans problemas, a verdat.
O capazo dimpués continó sin guaire suco. Qué tal a familia, o treballo, y tot ixo. Pero me costó esvarrar-le d'a complicidat falica, concepto que expliqué fa tiempo y que hue nomás viengo a ixamplar y eixemplificar.

De nuevas, me trobo con ixa supuesta complicidat basada nomás en os nuestros atributos chenitals. Con ixa persona no tiengo guaire en común. Nos conoixemos a traviés de unatra persona, parient suya, y nunca no hemos teniu confianza. Simplament somos vecins. Pero o "colegueo", entre "tios-tios" se da por supuesto.

No, quiesto vecin, a mia parella no gosa de mandar-me a mercar. Quan cal bella cosa en casa, belun d'os dos baixa t'o mercau y lo merca. ¿En veras cal que a tuya parella te diga quan cal mercar y qué?

Quanto a lo de obedeixer, a escuchetes se podeba sentir o canso discurso de "le obedeixco encara que no tienga razón, simplament pa que no me chile, porque ya sabes como son as tias, que chilan asinas sin mica sentiu ni razón...". Pues no, no le doi la razón porque sí. Si discrepamos, se charra, se preba de plegar en un alcuerdo, y sino bi ha manera, en una solución que sigamos as dos d'alcuedo.

Tricolotiar-nos, prou que nos tricolotiamos. ¿Más u menos que qualsiquier atra parella? Pues no lo sé. As dos somos tozolicas, asinas que talment más. Pero as dos sabemos fer venir a plego a l'atra, asinas que talment menos.

No, a nuestra parella no ye ideyal. Pero quiero creyer que ye lochica. Que prebamos de fer as cosas normalment, y no como ixa cultura "machota" nos diz que cal fer-lo. Que somos dos adultas, capables de chestionar as suyas necesidatz y deseyos individuals y tamién as comunas.

Me niego a que lo mio chenero siga representau por un cliché d'una persona incapable de viyer qué cosas faltan en a fresquera y os almarios, que obedeix acriticament, u que lo fa porque no tien argumentos con que concarar-se. Soi con a mia parella porque quiero y porque la quiero, no porque a mia supervivencia penda d'ella u por resignación.Y me fa muita pena que ixo no siga lo cutiano entre as personas d'o chenero que dicen que i perteneixco.

jueves, 17 de noviembre de 2016

Un fanzine pa diez anyos de blog

A menos d'un mes de fer os diez anyos de Tierra de barrenaus, caleba pensar en bella celebración. De entre todas as opcions que teneba, que iban dende publicar un triste post, dica fer o tant asperau TdBFest (sentir Tierra de barrenaus radio 1x06), a la fin me decidié por fer un fanzine, que ye lo que lo peta.

O fanzine, que presiento iste sabado a las 12:00 en Treziclo (C / Liñán, 8, Zaragoza), ye una replega de bells articlos publicaus aquí. No sé si i son os millors, u los que más goyo fan, u os que más visitas han teniu. He prebau, ixo sí, de que estasen representativos d'o blog. I son quantas d'as mias basemias: l'aragonés, a relichión, a borina, ...tot recontau en aragonés. Pareixe metira que en 2016 calga continar con o discurso de que en aragonés, como en qualsiquier atra luenga, se puet charrar de tot. Pero ye asinas. Y como millor que decir-lo, ye fer-lo, aqui ye o testimonio de más de 700 entradas d'o blog sin haber charrau nunca de fainas agroganaderas, ni d'as cosas d'antes más. Que ye muit bien charrar-ne, pero lochicament, soi incapable de fer-lo.

O fanzine preba de cumplir qualques funcions. A primer, tener en soporte fisico una memoria d'istos diez anyos. Que no ye poco. Soi d'os que encara se fa copias en papel d'as fotos. Que nunca no se sabe quan puet petar internet! Segundo, ye financiar o programa de radio. No tien guaires gastos, pero cal pagar bella coseta, asinas que os diners d'o fanzine irán pa poder continar con o programa. A tercer función ye la de prebar de colar-me en as mesas de ferias y puestos chunto a atras obras en aragonés. Encara bi ha muita chent que no fa servir retz socials, u que no se navega guaire con internet. Aspero que o formato fisico le sirva a belun pa conoixer o blog. Tamién ye una traza, en ista primer presentación, y en os eventos que se vaigan fendo, de trobar-me con as lectoras. As que conoixco y as que no. De tener ixe feedback que tanto goyo me fa y, prou que sí, de capaciar un ratet.

Cal agradeixer, prou que sí, a toda la chent que tien a culpa de que o sabado pueda compartir con vusatras iste fanzine. A XCAR, de Malavida, que fació una portalada repincha, y a Juan Pablo que revisó los textos y con qui tanto aprendo cada dia. A toda la chent que bella vez me hetz leyiu y escrito, a qui sentitz o programa de radio, a qui viyetz os videos u as fotos, a las que interactuatz en os retes socials. A todas las que facioron tranya en isto de l'aragonés en internet, con as suyas webs y blogs. Y en a radio, prou que sí. A Arale, que me aguanta 24/7 ixas basemias, y que de cabo ta quan le toca d'opinar si qualcosa ye publicable u no pas. Y a toda la chent que me deixo, que no en serán pocas.

Asinas que convidadas sotz a compartir ixe ratet o sabado de maitins y a pillar-tos o fanzine pa tener ixa memoria d'istos diez anyos. Besichons, lectoras, que sotz as millors!