miércoles, 28 de febrero de 2007

Flufi taurina

Iste maitin, como toz os maitins, pillaba os papers ixos que dan de baldes (entre atras cosas porque dengún o pagaría por els) y me trobaba con l'anunzio d'a foto que he meso a o canto. Abaxo, en a cantonada d'a dreita d'a portada de l'ADN (un buen fascal de diners, por zierto). Aragón TB promozionando a cultura aragonesa, como siempre. No he bisto guaires anunzios d'os programas de Aragón TB. De feito, no en he bisto mica. Pero parixe estar que isto, concretamén ista TORTURA a un animal cal que siga espardida y que toz os zaragozanos (mesmo os ninos) nos enteremos de que podemos beyer y gronxiar a TORTURA d'un animal. Porqué? Por que se promoziona iste programa y no atro? Ye malo que se continen fendo istas cosas. Mesmo pior que se emitan (y en orario ta ninos). Pero ye que antimás lo promozionan! Puestar que prenzipie a alticamar-les a presión sozial? Alabez imos por buen camín. Talmén siga que ta la plaza no i ba dengún y de bel puesto cal quitar diners, no? Y como os sadicos taurinos cada diya son menos lo bosamos entre toz y au! Menos mal que o nuestro gubierno ye progre....

Isto yera de maitins, pero de tardis me plega un mensache en o correu con declarazions d'un tal Antonio Silva de Pablos que parixe que ye Direutor de comunicazión de Expo Zaragoza 2008 (ixa d'o desembolique sostenible y a ecoloxía y ixas cosas de jipis). Diz, iste pardal, en una carta tetulada Los toros, fiesta cultural (prenzipia bien):

"...Pero lo encabezo así con el convencimiento de que los toros son una de las fiestas culturales más importantes de nuestro país. Maltratar a los animales evidentemente no es de recibo, pero sinceramente no creo que se hable de maltrato en la lucha cuerpo a cuerpo de un hombre y una fiera que genéticamente ha nacido para eso. Para luchar y dejarse la vida en un ruedo."

No comments. Pero dimpués de dezir en a mesma frase que no se fabla de maltrato cuan a "fiera" (se refiere a o toro) muere porque ya naxida ta morir (l'ombre ye naxiu ta maltratar animals, ye de dar...) contina:

"Sería una pérdida de personalidad evidente ante el resto de identidades culturales. Un elevado número de ciudadanos no entenderíamos un paso atrás en la definición cultural de España si el Ministerio de Medio Ambiente inicia su anunciada cruzada contra el toreo. Puestos a prohibir que prohiban a los directivos de fútbol ser tan cafres y dar espectáculos tan bochornosos como los de Betis y Sevilla. Eso sí que es maltrato, pero a las personas."
A personalidat d'Españñña pende en o maltrato a os toros. Bien! En ixo ya somos más d'alcuerdo. Ixa ye a Españñña con tres "ñ" cañññi, coññño que tantismo fastio me fa y a la que representa chentota como iste. Maltrato yes tú, mozet! Maltrato a la intelichenzia.
Lo pior de tot, ye que iste, y atros personaches como iste, son los que son parando a Expo. "A nuestra finestra ent'o mundo". Ista ye a mena de chen que queremos ufrir t'o mundo?
A carta entera la tenez en http://www.aragondigital.com/asp/noticia.asp?notid=31748&secid=21. Ta plorar...

Primers notizias de Future Sight

Encara mancan dos meses ta las presentazions de Future Sight (a terzer colezión d'o bloque d'Espiral d'o tiempo) y prenzipian a saber-se bellas cosetas. Por agora son custions mas que mas esteticas como o logo, os debuxos d'os sobres y caxas y asinas-asinas. Si en Espiral d'o tiempo se charraba d'o pasau de Magic y se reeditaban cartas biellas y en Caos Planar d'o presen y se editan cartas clasicas d'un color en atro, en Future Sight ("Güellada t'o futuro") as cartas "aibadas" serán cartas que dimpués se publicarán en atras edizions d'o chuego. En ista ocasión no creigo que creye tantismo intrés como as atras. Toz querebanos saber que cartas se reeditarían u que colors podrían cambiar d'estratechias, pero agora todas as cartas serán nuebas de raso. Simplemen belunas se tornarán a editar más entaban.
Tornan a aparixer-ie belunas d'as carauteristicas d'o bloque como as mecanicas de "penchar" u "troz de segundo" y prou que os "slivers" (istos no goso traduzir-los porque no sé ni lo que ye en inglés). Aspero que tamién continen salindo-ie os fongos que tantismo goyo me fan.
Si querez saber-ne más tenez as zaguers informazions y rumors en:
www.rebellion.es/magicrebel y www.magicmadrid.es.
Freakland ye esbiellando a suya pachina web, asinas que conto que en bels diyas tamién podremos trobar-ie informazión. Por agora, en o suyo foro(
www.freaklandgames.com) , i han penchau os torneus de Marzo.

Culebrón en Calatayú

Os guionistas de cualsiquier culebrón no podrían amillorar lo que ye pasando en Calatayú. Dende aqueras "anonimas" menazas a Basanta (CHA), dica la fuyida de Sanmiguel (antismas man dreita de Fernando Martín I) t'o PAR han pasau asabelo capitols bien grans: obras de teatro biedadas, manifestazions surrealistas, menazas y acoso a os propios compañers de partiu (PP)... de tot.
O zaguer capitol, que publica güe o periodico, pero que yera cantau dende fa diyas, ye que Sanmiguel (exconzeller d'o PP de Calatayú y presiden d'a redolada) s'ha pasau t'o PAR y que ya se ye pensando en fer un tripartito (PSOE-CHA-PAR, entiendo) ta forachitar a Fernandicus. Cal remerar que o PAR no teneba representazión en o conzello dica que se i pasó Sanmiguel.
Dixando a un costau os feitos, que podrían dar ta diez blogs, lo que siempre he trobau curioso ye a capazidat de bellas personas ta cambiar de chaqueta en custión de diyas u mesmo oras. O fenomeno d'o transfugismo, le dizen. Que ya s'ha tornau una ferramienta d'os puliticos, pos dengún no luita de berdat contra isto, pero toz la fan sebir d'una u atra traza y en una u atra mida.
Como ye posible que una persona siga un diya una pieza alazetal d'o gubierno monezipal más dreitoso y caziquil de tot Aragón y bels diyas dimpués dentre en un partiu que presume de zentrista y de rechionalista? Ye de dar que tamién puestar que istos dos partius no sigan tan diferens y que en reyalidat o PAR siga tan españolista, dreitoso y caziquil como o PP. Si almiten a chen como iste ixo ye platero. Pero tenemos elezions en tres meses y, en istas calendatas tot bale. A lo menos o cambio de chaqueta d'iste no ye masiau gran. Bi abió atros que pasón d'un coleutibo de cuchas nazionalista aragonés a un amarillismo independién refirmando a chen cuasi de ultradreita por o camin... Esprisions, mozet!
Lo que me dixa enluzernau y me fa un fastio que m'he de tapar o naso, ye que a ista chentota antimás se le recompiensa. En o caso de Sanmiguel puestar que siga o primer d'a lista d'o PAR por Calatayú. Qué pensarán a chen d'o partiu en Calatayú cuan, dimpués de treballar tantas añadas por bella cosa plega un traidor y lo meten primer d'a lista? (En isto o PAR tampoco no ye l'unico)

martes, 27 de febrero de 2007

Sons del Matarranya

Voldria escriure això en català però encara no sigues prou. O Matarranya, una redolada catalanoparlán en o Sur d'Aragón, con poca chen y malas comunicazions, torna a dar-nos una lizión con una d'as iniziatibas más orichinals de tot Aragón y que ye un siñal de lo que i ye pasando mosical y sozialmen.
Organizau por l'Associació Cultural del Matarranya, Sons del Matarranya ye un procheuto doble: d'una man se son fendo conziertos de collas de mosica d'o Matarranya u bincladas de bella traza a ista redolada y d'atra man se grabará un disco con as cantas (prou que todas en catalán) de ixas collas. Os conziertos prenzipión o pasau 2 d'Abiento y rematarán o 31 de Marzo con l'actuazión de Azero en Queretes, an que son estaus a más gran parti d'os conziertos. O disco se suposa que se prenzipiará a bender en a Semana Santa.
En ista iniziatiba son partizipando collas de mosica tan quiestas y conoxidas (a lo menos ta yo) como Prau, Dechusban, Azero, Los Draps, Asalto Liriko, Mallacán... y atros muitos que encara no conoxco pero que de seguras que son buena cosa. En a suya paxina web (www.sonsdelmatarranya.tk) podez trobar asabelo informazión sobre os conziertos, as collas, os organizadors, o prochecto y asinas-asinas.

Los Draps premiaus

A colla matarranyenca Los Draps estión premiaus por Aragón Musical en os zaguers "premios d'a mosica aragonesa". (http://www.aragonmusical.com/noticias/leer-noticia/0/1285/) Partizipaban en a categoría "Canta en luenga minorizata d'Aragón" con a suya canta en catalán Cultura popular. Os atros candidatos yeran Merezina de Lurtero de Lurte, Espiellos, beires y fierros de Ulut y Te debo una canzión de Angel Petisme (a orichinal yera en castellano y de Ixo Rai!). Dende aquí quiero felizitar a Los Draps que prenzipian a beyer como se reconoix o sobrebueno treballo que leban una ripa d'añadas fendo.
O feito de que bi aiga un premio a cantas en luengas minorizatas ye bueno y malo de bez. D'una man, muita chen que le fa goyo a mosica en cheneral escubre cantas y collas que no ese conoxiu d'atra traza. D'atra man porque no yera Cultura Popular candidata simplamen a millor canta y prou?

De todas trazas, beyendo a mosica que se fa en aragonés y catalán, aspero que en bels pocos años aigan de reconoxer a suya calidat y bella colla partizipará en a resta de premios "normals"

lunes, 26 de febrero de 2007

Cronica de carnabals d'A Fueba

Como o cabo de semana pasau, en rematar a clase, marchemos escopetiaus ent’A Fueba. Por o camín abiemos d’aturar pos o nuestro nino de bentitantos eba de pichar (que pazenzia!). A lo menos nusatros sabebanos como ir-ie y tenebanos gasolina, que atros no. Unatro año dormibanos en a mesma casa de Tierrantona, ista begada con salón y tot. China chana nos femos biellos pos no bi ha guaire que contar d’a primer nuei fueras d’os clasicos empentons en os leitos y que dengún no dormió en o sofa.
O sabado de maitins beluns ebanos de rematar os zaguers detalles d’os disbrazes y belatros eban de fer-los de raso. Ya en a plaza de Tierrantona, tatimientres belun ficaba gasolina en a suya furgoneta, a resta desayunabanos y nos trobabanos con a charanga, o chicolate, a coca y a chen de toz os años. En Troncedo a colla se completaba y os treze (zinco Duffman, zinco San Pancracios, Pippi Längstrum, o mosén y l’arabe) prenzipiaban a minchar como si nunca no lo esen feito. Dimpués Formigales, Elumo con as suyas chiretas, Palo con as sardinetas... ibanos beyendo os nuebos disbrazes y os "autos barrenaus". A moda d’iste año estión os musclos zebra. Pleguemos a contar zinco modelos diferens. Os autos d’os mozos iban de Funeraria de Fago y Piratas bombarderos cremando o motor y fendo de l’alcorze un arte. L’auto d’a funeraria estoi que s’estricalló ascape porque dimpués de Troncedo no lo tornemos a beyer.
Ta qui no i siga estau nunca, istos autos los ben de pillar de bel esgüaze, lo apañan lo chusto ta qu’endure o diya de carnabal, lo disbrazan y lo fican, a toda belozidat por os camins y por an que calga ta ir de lugar en lugar. Atros años le ficaban tamién un arbol por o teito, pero iste año un d’os autos lebaba un atabul y l’atro un pichorro d’ixos que fan rudio ta que jopen os muxons d’os arbols.
O bin iba fendo o suyo treballo y a calor crexeba tanto que os San Pancrazios (que ya no yeran San Pancrazios) abión de sacar-se os balons mientres chentabanos. Ixo y as almendreras en flor prou que tampoco no son siñals d’o cambio de l’orache!. Siempre ha feito muita calor en o Pirineu en Febrero!. En rematar a chenta tocaba un d’os lugars que más m’estimo, pero que nunca no remero o suyo nombre. Ixe an que fan a mazedonia. Puestar que siga Morillo de Monclús (si beluno lo sabe que m’escriba). Antiparti de por a mazedonia – que ye sobrebuena – iste lugar me fa asabelo goyo por a suya ilesia. Luego meteré una foto d’ella.
A resta de lugars no se guaire bien cuals yeran. Creigo que Rañín, Elumo de rañín, Charo, Loporzano, La cabezonada, Solipueyo (u iste lo ebanos pasau ya?)... Tornemos a trobar o lugar d’as trunfas de bolsa (bieeeeeeen) y unatro an que feban un pastel de chicolate buenismo. Os Sanpancrazios ya no sabeban guaire bien de que iban disbrazaus (birchens, luitadors de sumo, cacharros, musulmans, senadors romanos u caperuzitas bampiros) pero se pedeban que pudiba en a furgoneta como si esen minchau carnuz. No torno a puyar-ie nunca!. Os mosens qu’eban acosau a las Duffwomen de maitins ya s’eban cansau (por fin!!!!) y prenzipiaban ixos lugars an que nos fican en una nabe con a charanga. Ye increyible como puez ascuitar mientres tot lo diya as mesmas diez cantas y no fartar-te-ne. En rematar a borina de Charo, a ixo d’as diez d’a nuei, tornabanos enta casa. Encara que prebemos de remanir dispiertos belunos no lo consiguiemos y ya no baxemos ta la berbena (ya he dito antismas que nos femos biellos). Beluns d'os eroes que i fuon estión forachitaus de l’eszenario u acosaus por zagalas barrenadas asinas que a nuei continó dica las seis coladas an que dezidión trayer-nos presens a qui yeranos dormindo. Grazias por pensar en nusatros, boques!
De maitins les tornemos a fabor. Fotos dormindo con o culo de chen en a cara u a donzaina en a orella estión os nuestros presens. Como caleba chentar en bel puesto y menazaba o diya con pretar a plebar marchemos ta l’Aínsa dimpués de desayunar con os Rastas de Tarragona (esprisions!). Como tenebanos una coxa dezidiemos puyar ta lo más alto de l’Aínsa. En rematar abiemos de tornar t’as nuestras ziudaz (más que más, Zaragoza) con tot lo penar.
Dica l’año benién A Fueba! De seguras que me xublido de asabelo cosas. Si i estiez iste año u belatro dixaz o buestro comentario. Esprisions a toz!

viernes, 23 de febrero de 2007

Nobedaz editorials en Nogara


Dende Nogara plegan dos nobedaz editorials. La una, o nuebo numer de l'Espiello con bels cambios chiquez en a maquetazión pero con os contenius de siempre. Ya son 20 os numers que leba ista rebista de raso en aragonés, y cada diya con más calidat. Encara no la he leyida entera pero tos recomiendo por agora l'articlo que firma Guillén Tomás sobre l'Archibo d'a Corona d'Aragón. Muito bueno ta qui no conoxebanos toda a istoria y muitismo más t'aclarir bellas cosas a muita chen.
L'atra nobedat ye a publicazión de o primer libro de Nogara. O suyo titol ye "Ucronía" y l'autor Dabi Lahiguera. Como he dito, ista nobela ye o primer libro que publica Nogara, con a intenzión de publicar-ne más si funzionan as bendas. Asinas que, dende aquí, deseyo tot lo millor a Nogara y a Dabi ta que continen publicando os primers y escribindo o segundo. Podez mercar o Espiello y Ucronía en o local de Nogara (C / Gavín, 6, Zaragoza). Qui bibaz en Zaragoza podrez mercar-lo tamién si tos amanaz por o puesto que meterá Nogara en a Zincomarzada.