Mostrando entradas con la etiqueta democracia. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta democracia. Mostrar todas las entradas

martes, 12 de abril de 2016

O trauma de votar

Van en os partes de TV y radio, fendo a retolica con a posibilidat de nuevas eleccions. Tot o saputamen politico diz que, d'entre PSOE, Ciudadanos y Podemos, qui siga percibiu como lo culpable de que calga nuevas eleccions, será o más perchudicau. Totz coinciden en ixa opinión y talment tiengan razón, pero nunca no entenderé qual ye o problema de tornar a votar, fueras d'o gasto economico, que en o conchunto d'un presupuesto estatal, ye despreciable. Asinas que, talment calga desdramatizar una miqueta tot isto de votar, no?

Siempre que he puesto he votau. Os dreitos que tiengamos u as condicions de vida que disfrutemos, no los conseguiremos nomás votando. Pero as personas, organizacions y ideyas que bi haiga en l'administración politica nos meterán más facil u dificil a nuestra faina y influyirán de traza decisiva en a nuestra vida cutiana. Asinas que considero una error muito grieu quedar-nos en casa ixe diya."Yo luito tot l'anyo" me pareixe una enchaquia feble y comodona. Yo tamién luito tot l'anyo. Y por un domingo que adedique 10 minutos d'a vida mia a prebar de que os politicos me faigan o menor estorbo posible, a luita no se quedará en baco, ni deixaré de luitas os 364 diyas, 23 horas y 50 minutos que queda. A sola cosa que cambea menos a realidat que o voto, ye no votar.

Bi ha qüestions eticas que entiendo más. Ye dificil de chustificar moralment o voto a qualsiquier partiu u organización politica. Todas tienen bella cosa que no nos fa goyo de tot. A no estar que sigamos zombis, claro, que de tot ha d'haber-ne. Siga ideolochicament u organizativa, todas as organizacions que se presientan a eleccions nos dan enchaquias ta no votar-les. Pocas vegadas he votau con ilusión. Talment as dos que más convenciu voté estioron dos compleganzas: a de Iniciativa Internacionalista, y a de Zaragoza en Común. A resta, he votau a más d'un partiu, con mayor u menor entusiasmo y en función d'a estratechia politica que creyeba que feba más honra t'os mios obchectivos politicos. Bella vez, con una agulla d'estender en o naso, ta escusar-me a pudor que me feba o voto. Pero lo he feito, por lo debantdito. Quedar-me en casa u de borina, yera mesmo más inutil. Belun talment s'enarque en leyer que, con tot y con ixo, he dormiu de bitibomba y sin garra remordimiento.

O voto no ye un achuste ta cutio, ni un compromís eterno, ni quier decir que comulgues con tot lo programa ideyolochico u organizativo de a qui le'n des. Ye simplament un reflexo d'a tuya opinión politica en un momento determinau. A democracia ye muito más que no votar. Y ixo lo habríanos d'entender todas a un costau y a l'atro d'os parlamentos. A responsabilidat de organizar a vida común no nomás pertoca a qui ocupe l'administración. Ye claro que serán ellas y ells qui lechislen, pero nusatras las que cusiremos y exichamos y, si tenemos prou rasmia, les obliguemos a fer as leis como nos calga. O voto no ye que una de tantas ferramientas d'expresión d'as nuestras ideyas y de presión politica. D'ixas en tenemos pocas y no podemos permitir-nos no emplegar-las todas.

Hemos d'aprender tamién a asumir as errors que podamos fer. Que en un momento a organización X nos haiga convenciu ta que le votemos, u que haigamos creyiu que estratechicament fería honra, no quiere decir que as circunstancias haigan feito cambiar o scenario. As organizacions cambean, os gubiernos con pactos son de mal manullar, nusatras mesmos cambiamos a soben de criterios, l'entorno socioeconomico puet fer que seguntes que programas sigan de mal cumplir, ... u simplament nos fan burro falso por o motivo que siga. No ye l'inte de prencipiar a mentir decindo que "yo no les voté", ni de fustigar-se pensando que por culpa tuya son plegando totz os mals, ni creyer que ya no puetz fer cosa, porque les votés y t'has de callar. Si t'has entivocau, preba de pensar en porqué y en qué cosas puetz fer ta no tornar a entivocar-te. Mesmo piensa si de verdat t'entivoqués y qual ye l'alternativa u alternativas, porque talment no sigas entivocada.

No me fa goyo en os procesos electorals, tot lo ferrete d'a "fiesta de la democracia" y ixautadas d'ixa coda. Achiquen a democracia a nomás un proceso y a una carta blanca t'o "equipo ganador" ta fer lo que quiera en os quatre anyos que continarán. Pero no m'importa votar todas as vegadas que calga, sobre totz os afers que siga menester. Sisquiá votasenos más, y no menos, como belun quiere.

jueves, 10 de abril de 2014

Consulta de setiembres y democracia universitaria

Una d'as urnas d'a EINA
(Foto: @KilFer)
Lo que pasó iste miercols en a Universidat de Zaragoza ye una feta que cal mirar-se con firme ficacio y sacar-ne toda la información y licions que calga. A Universidat de Zaragoza, igual como atras tantas institucions ye un dinosaurio que se mueve prou prou a monico y a on que os sistemas de participación son ridiculos, nulos u nomás miraches.

Por si belun no se'n ha enterau feré una chicota historia d'o que ha pasau. Como sabetz, dende fa tiempos en todas as universidatz de l'estau s'ha iu sacando a convocatoria de setiembre con a tramoria de avantallas administrativas y bells argumentos más u menos absurdos sobre milloras docents que, en a mia opinión, no existen. A Universidat de Zaragoza ye agora mesmo en ixe proceso. No sé qual ye estada la influyencia u la presión que haigan puesto fer os estudiants, ni qual ye a receptividat d'o Vicerrector d'Estudiants Fernando Zulaica, pero cuento que os dos factors influyoron en que se decidise de convocar una consulta sobre os setiembres.

Pero beteme que dende Rectorau quereban, y quieren, sacar a convocatoria de setiembre (1). Asinas que sí, acceptoron a consulta, pero facioron tot lo posible ta ganar-la u, a lo menos, empachar que podesen perder-la. D'una man, la convocoron de traza express, con menos de dos semanas entre l'anuncio d'a calendata y o diya d'a consulta. Antimás metioron dos condicions ta tener en cuenta la consulta que feban prou dificil que perdesen. La una, que votase más d'un 30% d'a estudiantalla. En procesos electorals normals como eleccions a representants en Claustro u eleccions t'o rector, a participación no gosa puyar d'o 10%, y dengún no mete en dubda la lechitimidat d'ixas eleccions. La segunda, que votase a favor d'os setiembres más d'un 60%. ¿Por qué? Pues porque les salió d'astí mesmo.... Si salise un rector con un 51%, tampoco no metería dengún en dubda la suya lechitimidat. Cuanto a la lochistica, estioron bien radius en o numer d'urnas. En a Escuela d'Incheniería y Arquitectura, por eixemplo, con quasi 4.000 alumnos con dreito a voto, tenioron nomás dos urnas. Sisquiá una por edificio, que'n tienen tres. Isto fació que se fesen firmes ringleras ta votar y que más d'un marchase farto d'estar-se aguardando-ie.

Ta forro de bota, a consulta no ye vinculant. Ye decir, que dimpués de tot isto, o Consello de Gubierno d'a Universidat puede fer lo que quiera. Siga qual siga la participación y siga qual siga lo resultau.

Enqüesta d'a Delegación d'a FECEM
Lo que pasó, ye conoixiu. Una participación superior a o 50%, y un voto a favor de os examens de setiembre d'un 86%. Os estudiants han charrau bien alto y claro. As necesidatz docents son por dencima d'as administrativas y o calendario s'ha de decidir por l'alumnalla.

Cuanto a l'actitut d'o rectorau bi ha tres opcions. La una que fesen a consulta ta dar-se-las de democratas asperando que no se plegase a o 30% y asinas poder decir que a la estudiantalla rai as convocatorias. Triplicar a participación cutiana en tasament 10 diyas de campanya pareixeba imposible. La segunda, que creyesen que iba a salir o voto en contra d'os setiembres. Exichiban un 60% porque bi habió una enqüesta que deciba que ixa yera la cifra de chent a favor de sacar os setiembres. Gran enqüesta! ¿Qui la fació, La Razón? En istos dos casos Rectorau tenió un EpicFail total. A tercer hipotesi, y la que sería la más rara, ye que de verdat creigan en isto d'a democracia. En ista hipotesi, se fan inexplicables os requisitos absurdos, as prisas por votar y la publicidat en a web a favor d'a suya propuesta.

Cal parar cuenta de que, si as cosas s'hesen feito como siempre, s'habría cambiau lo calendario academico con un 86% de l'alumnalla en contra d'iste cambio. Y cal parar cuenta tamién que ixe ye o mecanismo cutiano de funcionamiento aintro y difuera d'a universidat. Ye decir, que a tant esfendida democracia representativa burguesa prene de cutio decisions con porcentaches como un 86% d'a población afectada en contra. Y continan clamando-le gubierno d'o pueblo.

Ista consulta ha contrimostrau muitas cosas. Ha contrimostrau que as y os estudiants d'a universidat aragonesa sí que son capables de movilizar-se, mesmo ta ir a votar. Cosa que habrían d'apuntar en as suyas libretas as organizacions de representación estudiantils y tamién o rectorau, qui tamién son esleixius con porcentaches parellanos de participación. Ha contrimostrau que as decisions se pueden prener y se prenen, en contra d'a opinión d'a inmensa mayoría d'os estudiants. Ha contrimostrau que os estudiants tienen más sentiu critico que muitos nos pensabanos (y me bi incluigo). Y ha contrimostrau os "periglos" d'a democracia t'o poder. Porque si la chent vota, se pueden aturar decisions tant arbitrarias y autoritarias como la de cambiar o rechimen de convocatorias y o calendario academico de traza radical sin contar con os principals afectaus. Extrapolemos-lo a tot lo que podría pasar si en a resta d'institucions se consultase a la chent sobre afers como iste. Muitas cosas cambiarían.

Cartel en a puerta de l'edificio
Torres Quevedo (EINA)
Agora o rectorau tien un paisache prou dificil. De malas trazas podrá aprebar ta iste anyo o calendario academico que quereba. Pero lo que ye millor ye que tamién lo tendrá dificil ta chustificar-lo l'anyo venient u mesmo a l'atro. O refús ye estau tant cheneralizau, o precedent sentau tant poderoso, y l'empoderamiento d'os estudiants tant contudent, que la venient vegada lo tendrán muito más dificil.

Parabiens a todas las estudiants que hetz conseguiu aturar isto. Parabiens a lo rectorau, u a los sectors d'o rectorau que haigan creyiu en a democracia, si de verdat dimpués la meten en practica. Parabiens a todas as organizacions estudiantils que tos lo hetz treballau. Parabiens a todas las profesoras que facilitoron que a chent podese votar rematando as clases cinco minutos antes. Parabiens a toda la comunidat universitaria, porque os examens de setiembre t'a mas gran parte d'a chent no tienen que avantallas, por muitos cuentos que nos reconten dende rectorau.



(1) Particularment gracioso, porque se puede viyer, ye a lista d'argumentos a favor d'a opción rectoral y de l'atra que metioron en a web d'a UZ y que podetz viyer punchando aqui. ¿Neutralidat? ¿Información? Sí, de collón...

viernes, 7 de febrero de 2014

Cosas que cal fer remerar a la policía y a qui les refirman

Vinyeta Orichinal de Fontdevilla
L'actuación policial ye a sobén discutida por as cuchas alternativas. Ye una d'as cosas de pior entender t'a chent que no ye embrecada en ixas zurdas, u en os movimientos socials  que gosan estar represaliaus. Creigo que dende as reprimidas talment habríanos de fer un poder pedagochico y explicar millor porque protestamos tanto y con tantisma razón contra la policía y as suyas actuacions.

Ta prencipiar cal remerar que, teoricament, a policía ye ta guarenciar os dreitos de todas y totz os ciudadans. Dreitos como o de vaga, u o de manifestación. Quan a policía va ta una manifestación, se suposa que va, entre atras cosas, ta protecher o dreito d'os manifestants a expresar-se. Ta que masas furas de antimanifestants no les empachen d'exercer ixe dreito. ¿Por qué, alavez, todas ixas identificacions "aleatorias" a los manifestants? ¿Por qué ixe amedranamiento? Garra persona que no siga identificada terne que terne por fer farcha de lo que sía puede entender isto. Hemos de fer-les comprender a toda ixa chent lo inchusto de istas situacions. Lo que ye que no puedas fer una gambada por a tuya ciudat quan bi ha una manifestación, rai si bi vas u no, sin que a cada trango, un policía de muitas malas trazas por un regular, te considere sospeitosa de lo que sía.

"¡No faigas ixa farcha si no quiers que te aturen! No vaigas ta manis periglosas... " Todas, u muitas, hemos sentiu de familiars y amigas frases parellanas. Han deixau que o dreito a vestir como m'agane u a ir t'as manis que quiera, lo decreten os concietos d'una policía, u millor dito, una politica d'acoso y criminalización d'a cucha.

Atra d'as cosas que siempre contamos y que a resta d'a chent pocas vegadas entiende, u nian se creye, ye l'afer d'as infiltradas. D'antes mas yera dificil tener prebas d'a infiltración d'as policía. A resta d'o mundo heba de confitar en a tuya parola. Agora mesmo bi ha toneladas de fotos, testimonios y prebas de que en muitas manis, y más que más, en as más conflictivas, a presencia d'infiltradas ye más que cutiana. Ixas prebas cal amostrar-las a toda la chent que no nos creye. Cal fer-les viyer que, antimás, a suya faina ye a más puerca de todas y que, a soben, incluye provocar os disturbios que dan "razons" a la policía ta enrestir contra os ciudadans. ¿Cómo podemos saber que, en qualsiquier manifestación que bi haiga disturbios, no los ha provocau a mesma policía, mientres no se rematen ista "infiltración masiva"? En a mani y post mani d'o pasau 25 de chinero, s'identificoron seis policías infiltraus. Seis que les descubriemos. ¿Quantos bi'n habría de verdat? ¿Cómo sabemos que qui creba un veire u vulca un contenedor no ye un policía? En o "rodia lo congreso" quasi bi heba más polis que manifestants. No ixublidemos aquell ya mitico "que soi companyer"... Istas historias cal documentar-las y espardir-las de traza adequada.

¿Y si bi ha disturbios? Ye verdat que una d'as fainas teoricas d'a policía ye esfender o dreito a la propiedat. Publica y privada. Ye decir que sí, han de prebar de que dengún no prete fuego a las cosas, ni estricalle veires. Pero caldrá fer-lo con talento, digo yo. En Zaragoza bi ha cientos de manifestacions cada anyo. Quan a policía no i va u tien una actitut de simplament "estar-se-ie por si un caso", no gosa de pasar cosa. Quan a policía va "a liar-la", quan fan carranyar-se a la chent con identificacions aleatorias con "por aquí no", con "puya t'a cera" con "a manifestación ye dica ista ringlera porque yo lo digo" y asinas asinas, pues gosa rematar malament. A soben tienen orden, y todas lo sabemos, de provocar os disturbios. Saben perfectament qué NO cal fer ta que tot vaiga tranquilament. Si a policía no estase endizcando terne que terne a os manifestants, no bi habría os pocos disturbios que bi ha. (1 Nota a la fin) Si no tenesen ixa actitut, charraríanos d'atra traza y bi habría más respeto. Pero sobre tot, ¿dica qué punto se puede plegar ta protecher un veire u un contenedor? ¿Ta protecher quatre veires d'un supermercau, que antimás regular que ye asegurau, cal sitiar tot un vico, prebar de meter miedo a toda la chent que i ye vivindo u de borina? Cal, unatra vegada, fer identificacions aleatorias, chitar pelotas que pueden deixar ciega a la chent u abataniar a qualsiquier que pilles con a porra? Porque no se ye castigando a qui la fa, que sería atra discusión. Se castiga a qui pillan. Rai si tien culpa u no pas. Se represalía a qui pasa por astí. Y todas en conoixemos historias parellanas. Recontemos-las terne que terne. Serenament.y con toda seriosidat y sin alticamar-nos, proque si no, no nos creyerán.

Os "servidors publicos" que se suposa que son, s'avergüenyan siempre publicament d'a suya faina. Siempre amagaus con as suyas capuchas, encara que faya 40 graus en o paco. Siempre prebando de que os periodistas no puedan gravar todas as barbaridatz que fan y, siempre, prou que sí, amagando u no dando o numer de placa ni garra identificación. ¿Que han de amagar si o suyo treballo ye tant eixemplar como se suposa que'n ye? ¿Cómo se puede confitar en que faigan cumplir una lei que no cumplen ni ells mesmos? ¿A on ye a libertat de prensa? Quan a una periodista no le deixan gravar imachens d'una detención u d'una enrestida policial u l'esborran a tarcheta, no solo son violando os dreitos d'a detenida y d'a periodista, son estricallando de tot o dreito a la información que tenemos todas las ciudadanas.

Ta forro de bota, as poquetas vegadas que a la policía se le condena por torturas, abusos u montaches (cal remerar l'eixemplo paradigmatico d'o caso 4F, que remató con a muerte d'una d'as acusadas), o sistema, en no pocas vegadas remata quitando-les d'a garchola con indultos. Indultos que pocas vegadas viyemos en qualsiquier pena inchusta.

Muitas actuacions policials, a mayoría, antimás de faixistas son absurdas. En reconto belunas como eixemplo:

Orichinal de Vergara
En una manifestación antitaurina i fuemos una crica d'amigas. Ibanos bella mica pifolas, que yeran Pilars. A mani prencipió, como de cutio, arredol d'a Plaza de tortura de toros y continó baixando por a carrera Conde Aranda. Como que yeran Pilars, en bells intes "salibanos" d'a mani ta dentrar en bella botiga u bar a pillar biera. Una d'as zagalas prebó de fer lo mesmo a lo que un d'os policías le dició que no podeba salir-ne. Que heba d'ir con a mani dica la fin. A zagala no querió dar-le más importancia y tornó t'a mani carranyada. A mani remató en a Plaza d'a Diputación Provincial a on que se leyeba o manifiesto. Un policía decidió, porque os suyos collons le'n dicioron, que a manifestación plegaba dica a on que yera ell. Arale, que iba con yo, decidió que ella se metería a on que querese. Pleitiando pletiando, dengún d'os dos se'n vinió a plego y Arale consiguió quedar-se a on que quereba y a on que podeba. No yera molestando a dengún, ni fendo estorbo t'a circulación d'a chent. Simplament yera desobedeixendo una orden de tot concietera y d'ixas de "aquí soi yo l'autoridat". ¿Por qué no le deixoron salir d'a mani a l'atra zagala? No correba garra periglo. Preba en ye, que muitas atras personas se'n saliban y bi tornaban sin mica problema. Porque les cal amostrar a suya autoridat. Les cal remerar-nos que si nos manifestamos ye porque nos deixan. Pero ixo no ye asinas. Nos manifestamos porque ye o nuestro dreito. Y no'n ye porque lo meta en a constitución. En ye porque somos personas y ciudadanas.

En Artieda no cal contar guaire d'as enrestidas que sufriemos de man de l'exercito espanyol. Porque cal remerar tamién que a Guardia Civil espanyola ye parte de l'exercito. Ye l'unico cuerpo policial militarizau d'Europa, mida d'o civilizau que ye l'estau espanyol. Tot un lugar que se mete en metat d'a carretera ta protestar contra qui preban d'afogar o suyo futuro. Se monta un operativo exacherau y absurdo de tot, que incluye autobuses de picolos y helicopteros. S'enriste contra ciudadanas abataniando a muitas d'ellas, con muitas posibilidatz de que hese pasau bella cosa mesmo más grieu que no'n pasó. Y tot ¿ta que? ¿Ta un tramite, un puto papelico, que se podeba fer sin acceder a lo lugar? ¿Que de feito ya s'ha feito? ¿Ta ixo nos gastamos un trapacil de diners en trayer helicopters y autobuses d'achents y abataniamos a pacificos ciudadans? ¿Ta ixo metemos en risque as suyas vidas y as d'os militars que les abatanioron? ¿Qué i buscaba ixa enrestida? Nomás contrimostrar o poder de Gustavo Alcalde. Amostrar que, si quieren, fan lo que les agana. Y como antimás controlan os medios de comunicación, ta forro de bota, nos dicen que as violentas somos la resta. Y como tamién controlan os chueces, preban de engarcholar y meter pinyoras a qui resistió, d'aforro y abarcas, como podió debant d'una colla de militars armaus con porras, escudos, chalecos y cascos.

Cuanto a la legalidat d'as manifestacions: Ye una d'as excusas que se mete ta fer lo que les pete. Cal saber explicar que o dreito de manifestación no pende d'a opinión u concieto que tienga un delegau de gubierno (3). As manifestacions se COMUNICAN, no se legalizan. Y mesmo nian cal comunicar-las, pues o dreito de manifestación y de libre expresión ye un dreito contemplau en a Carta Universal d'os Dreitos Humans. Dito isto, suposemos que imos a estar buenos y que comunicamos as manifestacions. A la fin, tot lo poder de decisión queda en mans d'a Delegación d'o gubierno espanyol, ocupau agora en Aragón por un paranoico faixista como todas hemos puesto comprebar.

Foto de Jose Luis Roca
L'actuación policial en agosto de 2011 en Madrit ye un clarismo eixemplo de como a policía se fa servir de man d'o capitalismo ta encorrer politicament y fisicament a tot qui no'n ye d'alcuerdo. Una manifestación COMUNICADA LEGALMENT y con os permisos que demanda o poder, estió reprimida ta protecher unatra que no yera comunicada y que empachó de celebrar a primera. Cal remerar que a primera yera laicista y a segunda yera d'o cristianamen que implió y ocupó as carreras d'aquella ciudat mientres bells diyas, por a visita d'o Chefe de l'Estau Vaticano, Joseph Ratzinger. As imachens d'aquells diyas estioron bien furas, deixando imachens d'enrestidas y trucazos y arrienda censura tamién en reprimir a buena cosa d'as periodistas que cubriban lo que i pasaba. Atros eixemplos podemos trobar en qualsiquier manifestación u acto d'a extrema dreita, como en Blanquerna u a charrada por a paz en Euskal Herrria en a Universidat de Zaragoza a on que a policía s'adedicó, unatra vegada más, a identificar a los que yeran en a charrada y no pas a los nazis que la reventoron. Como experiencia personal, una vegada que vinió a policía espanyola a "protecher-nos" d'una más que posible agresión nazi, quan nos acubillabanos en un bar, en que i plegoron s'adedicoron tamién a identificar a bells quantos comunistas que heban saliu d'a siede d'o PCE a esfender-nos. Penible.

Con iste tema d'a policía ye prou dificil "desprogramar" a las ciudadanas que no lo sufren diya par d'atro. Cal tener muita paciencia, fer muita pedagochía y prebar de reducir a la minima expresión a demagochia que nos podemos permitir en atros temas. Bi ha cientos de testimonios y de prebas graficas en internet. Todas hemos sufriu u conoixemos a beluna que ha sufriu ixa actitut, como poco, de farute d'a mayoría d'a policía, y as suyas conseqüencias en forma de menazas, intimidacions, detencions, faltadas, trucazos y batans. Comuniquemos-lo lo millor que podamos a toda la chent que creye que son "inventos d'etarras".

Ixample
(1) Entre que escribiba iste articlo se fació a manifestación d'o 25 de chinero contra os Sitios policials de Zaragoza. Manifestación que marchó por un recorriu no comunicau, sin provocar garra problema que no fuese de trafico. Ni un solo disturbio, ni un veire estricallau, en una manifestación a on que a policía no i estió en garra inte y con os mesmos manifestants d'os diyas d'antes. ¿Calen más prebas?

(2) Encara que en quasi tot l'articlo charro d'a policía espanyola, ye de dar que isto vale t'os picolos y ta buena parte d'a policía local, en especial os UAPO qui, entre que escribiba isto, le fotioron un batán a un mozo, ¡por fer-se un fumarro en o CMA Las Armas!. Istos desucaus estioron creyaus en 2008 con a enchaquia d'a Expo y ta que Belloch se fese o pichafura y tenese un cuerpo policial. Como se nota o suyo pasau y a suya paranoia!. Si bi ha de sobras motivos ta disolver a UIP, ni te quiero contar a UAPO....

(3) Dimpués de tanta polemica con os escraches, ista semana pareixe que ni sisquiá os chueces creyen que ixo siga garra delito ni falta. Dolores Serrat, manimenos, contina privatizando a carrera Alfonso.








viernes, 18 de enero de 2013

Bárcenas, SARGA y atros mamoneos

Vinyeta de El Roto
En o mesmo diya apareixen en as depeixas o caso Barcenas y o d’os cargos a dido en Sodemasa. Totz dos fan parti d’a “cultura d’o mamoneo”, que no sé que traducción podría tener ta l’aragonés. ¿Quanta chent ye exercendo-la, a gran u chicota escala? 

Bi ha dos refrans en aragonés que van ni esleixius a garra con o tema: “don sin diners no vale res” y “qui no tien padrino no se baltiza”.
 

Hue se conoix, u a lo menos se fa más publico que o ex-tresorer d’o PP teneba como practica cutiana pagar a los cargos en B. D’o mesmo partiu que fa amnistías fiscals con os defraudadors y que’n sacó tresalada o propio Barcenas, igual como atros muitos amiguetz d’o PP. Ye un d’os mas grans casos de corrupción politica que se han conoixiu en a historia recient de l’estau. Casualidat que Cospedal y Rajoy se’n libran bell poco (u no?).
 

Ya no dentraré en leis que ni conoixco ni respeto, pues as leis economicas me pareix que son as más tramposas de tot y que antimás se fan asinas a esprés. Pero dende l’anvista d’a moral y d’a dignidat ista chentucia ye d’o pior. ¿Quanto pueden furtar sin meter-se royos como ababols? ¿Quantas chustificacions absurdas pueden dar? ¿Quanto pueden mirar-se enta atro cabo? Y lo que ye pior ¿Quanto puet trusquir o votant meyo d’o PP ta deixar de votar-les?¿Ye o voto t’o PP más una qüestion de fe que de ideyolochía? ¿Qué sincusas se inventarán ta isto? ¿Tamién l’herencio recibiu? ¿Tú más?... De pena.
 

Fa bells pocos diyas Güemes se feba conseller d’una interpresa que chestiona un servicio que ell mesmo privatizó. ¡Y yera legal! Que dimpués dimitise y tot ixo, nomás significa que probablement l’haigan mirau bell atro puesto que “cante” menos. No han teniu garra epifania moral, ixo ye esclatero.

A chusticia en atras dembas funciona igual de malament. Mientres un homicida contrimostrau y confeso se colocará, a dido tamién y con un sobrebuen chornal en un concello de Madrit, u un ex-president corrupto condenau a seis anyadas de prisión contina fendo gambadas en o suyo auto de luxo por Mallorca, , Rodri s'ha fotiu tres anyadas en a garchola, fruito d'un esclater montache policial, Alfon se fote cinquanta y tantos diyas secuestrau por manifestar-se u s'imputa a ueito personas por recibir trucazos d'a Guardia Civil en Artieda, por meter nomas tres eixemplos
 

Ya en o país, El Periodico d’Aragón publica lo que tot Aragón sabeba. Igual como con o 3 per cent d’as envueltas de Maragall en a presidencia de Catalunya, encara que lo fa un periodico. O PAR leva anyadas fendo servir Sodemasa ta colocar altos y baixos cargos, amiguicas y amiguicos, en a más gran parti d’os casos sin mica preparación t’o puesto y sisquiá sin disimular. Y mesmo bi ha chent que le pareix “de lo más normal”. “Asumible”, “ye lo que bi ha”,... Si tot Aragón lo sabe, ¿porque no se’n diz ni brenca ni meya?
 

Os trapicheos d’os partius, de totz con representación en Cortes, son vox populi. Todas conoixemos bell zancocho de cadagún d’os partius. Bell caso de corrupción u, a lo menos, “de moral difusa”. No digamos ya de “cargos a dido”, verdader exercicio cutiano d’o sistema partitocratico.


Pero trusquimos y trusquimos y trusquimos. Mesmo dende l’espanyolismo se’n fa gracia charrando d’a “picaresca espanyola”. Porque a democracia capitalista y partitocratica ye" o menos malo d’os sistemas."
 

Cuento que un d’os motivos de que a debandita cultura d’o mamoneo siga tan poco qüestionada ye porque, a chiqueta escala, muitas la practican. Y lo que ye pior, quieren practicar-la a gran escala. ¿Quantas de nusatras conoixemos y consentimos os fraudes fiscals de bellas interpresas? ¿Quantas lo chustificamos y mesmo aduyamos a que se faigan? “Isto me lo cobras en B, mocet.” ¿Quantas renunciarianos a un cargo que sabemos que no mereixemos si nos lo diesen? Y si lo femos, mesmo se nos sinyala con o dido decindo que somos  fatos, por desaprofeitar a enchaquia.
 

Pero lo pior ye que tenemos, como ente colectivo, una memoria chiqueta y curteta. En un mes o caso Barcena s’habra ixublidau. O efectos no pasarán d’una dimisión, talment y lo dubdo. O PP no perderá ni un 0,1% de voto. A resta de partius no tremolarán debant d’a posibilidat de que les pillen tamién. A dreita meyatica ferá una campanya brutal de “Rajoy lo ha apanyau tot”. O PAR continará colocando a la suya chent en SARGA u a on que siga. Y o PP, PSOE, CHA y IU en atros puestos, prou que sí. Y continará salindo Camps en Valencia, y Biel en Aragón, y Baltar en Ourense, y Mas en Catalunya y Griñán en Andalucía.... A no estar que faigamos qualcosa más.

O menos malo d’os sistemas.... Ya

domingo, 29 de mayo de 2011

Tres videos d'o 15 M

Muitas cosas, y muito intresants con pasando dende o 15 de mayo. A velocidat con que pasa tot, me fa no escribir, pues sé que malas que lo escriba deixará d'estar noticia u pasará bella cosa que torne a cambiar a mia anviesta. Asinas que nos aconortaremos con bella mica de producción audiovisual que se ye fendo muita y muito buena.
O primer video ye sobre l'acampada de Zaragoza. Gracias por meter tan repolida la plaza!
O segundo unatro montache sobre as enrestidas policials en Barcelona.
O tercer, son imachens tamién d'as enrestidas en Barna. Con un d'ixos intes machicos quan a policia rebla y marcha de bell puesto. As imachens me facioron remerar o diya que se tornó a okupar o CSO Kike Mur...
Ta rematar, a canta Barcelona, d'o nuevo disco d'Obrin Pas, que muitos deciban por o twitter (sí, agora tamién tiengo twitter) que sentioron ixe diya...

Acampada Barcelona y enrestidas policials


Acampada Zaragoza


Mossos espardindo democracia real


Obrint Pas, un dia qualsevol a Barcelona

martes, 19 de mayo de 2009

Ilegalizazión I (freaky version)

A ilegalizazión de Iniziatiba Internazionalista dixó asabelas sensazions. As dos principals estioron tristura d’una man y rabia d’atra. Como soi un friki, por si belún no’n eba parau cuenta, remeré fa poco a eszena d’a constituzión d’o Imperio Galactico y as parolas de Padme "So this is how liberty dies... with thunderous applause." (Asinas que asinas ye como a libertat muere... con una tronada d'aplausos). Asinas continan matando a libertat, entre tronadas y tronadas d'aplausos meyaticos y politicos. Abaixo podetz biyer a eszena ta remerar-la u biyer-la los que no sigatz frikis. Prenzipiatz en o minuto 1:04 dica o 3:30 alto u baixo.


Atro escritor que m’ha feito goi de leyer a suya opinión ye Santiago Alba, que publicó en Gara l’articlo que pencho contino, amprau d’o blog de Cucha Independentista. Bisitatz ixe blog porque i son penchando arrienda articlos bien intresans sobre o tema. Cuasi no adubo a leyer-ne totz.

“Es una historia conocida: en 1630, en Milán, un sospechoso, denunciado por un honrado ciudadano, es detenido y torturado y, tras negar inicialmente la acusación, acaba por confesar su delito. Bajo tortura, denuncia también a su barbero, cómplice de la atrocidad, y éste a su vez denuncia a otros hombres, poniendo al descubierto toda una cadena de monstruosos malhechores que comienza, o concluye, en un caballero de nombre Padilla, jefe de la campaña de terror. Una vez condenados y ejecutados, sobre las ruinas de la casa del barbero se alzó una columna admonitoria que recordaba la infame acción de los reos y advertía eternamente a los malvados sobre las consecuencias de semejante tropelía. ¿Qué habían hecho? Se les consideraba untori, es decir, “untadores” siniestros que habían propagado la peste por la ciudad depositando en las paredes y en los objetos la sustancia contaminante que transmitía la enfermedad. Sólo en 1778, bajo el empuje luminoso de la Ilustración, la columna fue derribada, considerando la época nueva –la de Montesquieu, Verri y Beccaria- que la infamia no residía en los condenados sino en los magistrados que los juzgaron y en los ciudadanos amedrentados e ignorantes que ayudaron a convertir la locura, la superstición y el absolutismo en un procedimiento natural.
Esta historia real del Antiguo Régimen, recogida en 1840 por el italiano Alessandro Manzoni, es desgraciadamente muy actual. Según la Abogacía General del Estado –es decir, según el gobierno del reino de España- Alfonso Sastre, el dramaturgo vivo más importante del mundo, es un untore y su solo nombre (mientras él trabaja en sus obras de teatro encerrado en su habitación) es capaz de contaminar todo lo que linda con él, de Hondarribia a Tierra del Fuego. Contaminado por sus “conexiones personales” del pasado, su presencia como cabeza de lista en la candidatura de Iniciativa Internacionalista es hasta tal punto contaminante que debe ser inmediatamente privado de sus derechos ciudadanos junto a sus compañeros de grupo y junto a sus potenciales votantes. En este galope de regreso a la pre-modernidad, la lógica es ya –desgraciadamente- conocida: no es que presentarse a unas elecciones europeas sea un delito; no es que no se le permita presentarse por haber cometido un delito: es que su existencia misma es delictiva. “Intenciones”, “analogías”, “concomitancias”, toda la sutil obra del Derecho, levantada pacientemente durante siglos, sucumbe entre aplausos a esta atmósfera primitiva y sacrificial de miasmas oscuras transmitidas, como la gripe porcina, con o sin voluntad, en una onda expansiva ininterrumpida. Las nociones de enfermedad y pecado –mortales los dos- sustituyen a la de delito, prueba, presunción de inocencia, responsabilidad individual. De hasta qué punto “la defensa de la democracia” –con Savater y Rosa Díez a la cabeza- se ha deslizado ya en el mundo medieval, obscurantista, prehistórico, del farmakón y la magia negra da buena prueba el hecho de que, si quisiera, Alfonso Sastre no podría cambiar de opinión: es sólo el resultado de sus “conexiones personales” y el comienzo, a su vez, de conexiones potencialmente tan amplias que a partir de su nombre, en el delirio antijurídico de las analogías y las concomitancias, se podría impugnar o ilegalizar cualquier lista en la que hubiese algún lector de Escuadra hacia la muerte.
La conjetura de que Batasuna iba a pedir el voto para II y la presencia en sus listas de un excandidato de ANV, una fuerza entonces legal pero ilegalizada a posteriori, ha activado la enésima impugnación de una fuerza electoral que, con casi toda seguridad, no podrá concurrir el próximo 7 de junio a las elecciones europeas. En 1630 se hacían las cosas así; en 2009, en el reino de España, también. En 1630, los procesos abiertos contra los untori formaban parte de la lógica pre-ilustrada del Antiguo Régimen; en 2009, los procesos abiertos contra los untori se quieren hacer pasar por normalidad democrática y de Derecho. Gente inteligente, gente sesuda, gente honorable, respetada e influyente, gente fuera de toda sospecha, gente rica y gente poderosa –como en el Milán de la peste- tendrá algún día que rendir cuentas ante los ciudadanos por esta doble fechoría: la de restablecer el Antiguo Régimen y la de hacerlo, además, nombrando el derecho y la Democracia.
Así las cosas, sugiero –y lo hago en serio- que Batasuna, fuente de todas las miasmas, poderosísima varita de contagiar infamia, convoque una rueda de prensa y pida públicamente el voto para el PP y/o para el PSOE. ¿Quedarán manchados nuestros dos principales partidos? ¿Se pedirá su ilegalización? Por supuesto que no, pero de esa manera al menos quedará claro que, desencadenada fuera del derecho, esta lógica medieval es hasta tal punto medieval –y está tan fuera del derecho- que ni siquiera es lógica: es puro ejercicio de soberanía religiosa o, lo que es lo mismo, arbitrariedad paranoica de un Santo Oficio en su lucha contra el Mal.
Porque lo que ya ha quedado claro, en cualquier caso, es que el oscurantismo, la manipulación, el desprecio por las reglas del juego y la injusticia son infinitamente más contagiosos que la peste –y mucho más, claro, que la conciencia de la democracia y la libertad.”
Santiago Alba Rico



domingo, 17 de mayo de 2009

MdaS024

A semana que remata ha rebutiu d’actos an que l’aragonés ye estau present. Bien en o zentro, bien más de bislai, pero present. Una semana goyosa y trista de bez, pos a las buenas notizias en l’aragonesismo cultural se i adiben malas, y bien malas, en o pulitico.

Manifestazión por as luengas d’Aragón: Una manifestazión bien maja, (y capazera) que, manimenos, en os meyos de comunicazión no ha teniu guaire presenzia. Podetz leyer todas as notizias en a triga de binclos que ha feito Estricalla. De bergüeña l’articlo en l’Eraldo con o comentario de “el "reconocimiento legal de las tres lenguas de Aragón", que consideran son el castellano, el catalán y el aragonés.”. Remeratz como charraban fa poco d'a manifestazión d'a FACAO. Me quedo con o buen ambient que bi abió y a cantidat de chent que nos i chuntemos. Que ixo, en fablilandia ya ye bien difizil. Cuento que cal felizitar a la organizazión pues tot lo que se fazió dimpués con a barra, os entropans, a mosica, o teyatro y asinas asinas estió prou bien pensau. Pena de trobar-me tan canso que abié de jopar enta casa... De diez. Asperemos que toda a rasmia emplegada tienga fruitos y faiga buena onra ta l’aragonés toda ista mobilizazión.

Iniziatiba Internazionalista: O suenio que nos quieren estricallar. A candidatura ilegalizada, se presentó en Zaragoza o sabado de tardis. A cambra an que se fazió se quedó chicorrona de tot. Toz os posientos se plenón y mesmo muita chent abió de biyer-la quillaus en a zaguer ringlera. Trobé l’acto una mica jauto, pero cuento que l’inte no yera guaire bueno. Totz nos sabebanos ilegalizaus y ixo no anima guaire. Con tot y con ixo, como se i dizió, isto no ye que o prenzipio de cualcosa que puestar muito buena.


Bilingüismos: Os que no nos dixan botar, asobent se dizen esfensors d’o bilingüismo. Y asobent son monolingües, en castellano prou que sí. Ixe ye o caso de Mayor Oreja que, en una charradeta de tasamen tres minutos consiguió dixar bien platera a suya ideya de bilingüismo. Agora entiengo millor o suyo conzepto de democrazia.


Ta rematar, un bideo de lemurs. Primer de toda una serie que iré penchando china chana. Debán d'as rebaixadas suyas, lemurs y luita!




lunes, 6 de octubre de 2008

FolkloRIcos

Pocos, pero apañadicos, mira-te tu. Que nos emos colau en os telediarios-partes estatals. Os independentistas aragoneses prebemos de "reventar" l'acto. No estando que trenta contra o glorioso exerzito español y una tozinera d'a nazional, ya tenemos pitera, ya....
Fa risa leyer as cronicas d'os periodistas y más abendo estau astí. No han escrito bien ni una parola en aragonés de todas as que chilemos. Y como ni saben aragonés ni quieren aprender-ne, meten ixo de "y otras frases en fabla aragonesa". De lo d'as identificazions cuento que se'n enterarían por que les ne dizión, porque a polizía no fazió ni brenca ni meya dica que no marchón toz os meyos de comunicazión.


Como cronica poco que dizir. Nos i chuntemos bels trenta, como diz a prensa. De muitos colectibos, asoziazions y organizazions. Os españols, como siempre, alticamaus. Os no-biolentos-no-nazionalistas, nos chilón cosas tan repolidas como "chafadles la cabeza" mientres a polizía nos identificaba y a un conzentrau le furtón lo siñal suyo. A plaza Aragón l'han conquerida. Un trango más. A lo menos mientres os Pilars continará estando una mica nuestra, pos lo siñal no i torna dica que rematen. Ayer se charraba de demandar a disoluzión d'á Comunidat Autonoma d'Aragón y a nuestra anexión a Castiella - León. Total, si l'autonomía no bale que ta isto, pos millor no tener-ne. Atras proposas que he leyiu, son de clamar a la Pza Aragón, Plaza d'España B y a la d'España, plaza d'España A. As conzentrazions d'aragoneses las podríanos fer dreitamen en comisaria y asinas no ha de benir a polizia, que os pobrichons ben d'estar cansos ya. Y, ya que Belloch diz que somos folkloRIcos (as mayusclas son ta marcar l'azento), pos nos podrían subenzionar un museu etnolochico. Ya lo soi biendo: uns maniquis de trapo con a chambreta de Chobenalla, Puyalón u lo que sía y a estrelada en o güembro. Y un cartel abaixo que meta: "tradizional independentista". De mosica ambién Mallacán u La Ronda. Y dimpués una botigueta que i bendan moñacos. Quiento negozio que podría fer-se!. Si ye masiau caro, cuento que toz nos ufrimos a fer un conzierto u una "performance" en a Plaza S. Bruno ta las beniens fiestas d'o Pilar, u en S. Felipe si dizen de tornar a fer o folk astí... Y como zaguera opzión que nos faigan un capezuto u un chigán. La Pilara, el Morico, l'independentista, y asinas asinas...


A lo menos nos queda l'alegría de zorriar en a carrera entre amigos y buena chen en os zaguers diyas de fiesta. Cuento que ya sabrez que o BIC ha presto actibidaz en a Plaza Asso mientres o biernes, o sabado y o domingo. Ta más info tenez alto lo cartel (punchando-ie se fa más gran) y sino en o blog d'A Enrestida bi ha toda la info que cal.


Y no reblez, que os españols continan estando penibles.

martes, 15 de enero de 2008

Nos han timado

Nos han timado dizió Arale en a zena d’o biernes pasau charrando sobre o conteniu d’un menú ta siete personas en un restaurán chino. Tres diyas dimpués parix de raso una premonizión. Arale charraba de dos ensaladas pero perfeutamen podese aber charrau d’a güeitena Asambleya Nazional de CHA.

Renovación, compromiso, país. Iste yera o triple lema monolingüe de a zaguer Asambleya de CHA. D’esbielle no bi’n ha abiu cosa. As mesmas caras, os mesmos zeños, que deziba Barricada. Y l’amigo mudo (u no tanto), os delegaus que abión de beyer y estomacar ixe zirco.Qué esbielle ye un Consello Nazional an que, entre atros, se i troban Chesús Bernal, Bizén Fuster, Ángel Sánchez, Victor Fatás u Salvador Ariste, toz ellos con diferens y muito importans cargos antis d’o tozolón eleutoral? Nieves Ibeas, a nueba presidenta, estió eslexida con un refirme d’o 56%. L’atra opzión, Lola Giménez en tenió un 44%. S’ha tresladau isto ta la direzión de CHA? No pas. Dizen que os porzentaches en Comité Nazional son diferens y ye asinas, pero, con tot y con ixo, si de berdat creyen que ye menister esbiellar o partiu, porqué meten en o Consello a la mesma chen que antismás? No bi ha garra atro ofizialista presto ta concarar ixas fainas? No paran cuenta de que o partiu yera demandando un Consello d’entre TOZ? Pos que pena…

Se charra tamién d’integrazión y ufren zinco cacanos puestos en o Consello. Mica chenerosidat y, lo que ye pior, os güellos trancaus de raso. Agafaus os parpiellos ta no bier que muitos, talmén a más gran parti d’o partiu, quiere un cambeo. Amenista un cambeo, igual como lo amenista o partiu. Y qui creticamos dende dentro y dende difuera a CHA, por un regular somos muito menos biszerals y no tenemos tantismo odio aintro como parix que’n tienen atros… Ni ganas de ruellos u benganzas. Simplamen de que nos dixen treballar y proposar. Y que cuan lo faigamos trobemos as orellas ubiertas ta sentir-nos y ascuitar-nos porque, igual como os ofizialistas, de cabo ta cuan, fan cosas bien y les ne reconoxemos, a resta tamién en femos.

Muitos, que emos confitau, talmén por zaguer begada, en iste partiu, nos emos sentiu de raso traizinaus. Traizionaus por parolas que nos han dito. Por ixa renovación, ixe compromiso y ixe país , que cuento que ya no remeran ni cual ye. Nos emos sentiu más que traizionaus. Tamién dispreziaus. Con un conzeuto de democrazia que ni o PP. A democrazia no ye simplamen “que t’eslixan” como dizió bel personache…

Qui emos perdiu siempre y en toz os puestos ya i somos feitos. Pero parix que ye más fazil fer-se a perder que a ganar. Porque ye platero que bi ha qui nunca no aprende a ganar si no ye por goleada.

Aragón amenista un partiu diferén. Aragón amenista una CHA. No amenista un PSOE con cachirulo. No amenistamos Biels en o Consello Nazional. Ya no soi “chen como els” u talmén els no sigan “chen como yo” u nunca no en han estau.
Contino bels articlos alto u baxo intresans. Como istos bi’n ha arrienda más en a web y encara no he pasau por o foro de Chobenalla...

Unatra begada más: ENTALTO ARAGÓN LIBRE Y SOZIALISTA!!!!

http://www.radiohuesca.com/asp/noticias.asp?codcat=13&cod=359268

jueves, 29 de noviembre de 2007

Aragón en as Cortes españolas

Contino con bellas reflesions sobre o sistema d'a "democrazia española".

Que Aragón u cualsiquier atra nazión tienga bella mica de presenzia en as Cortes Aragonesas pende, más que más en a cantidat de diputaus que i tienga. Con tot y con ixo que'n tienga muitos u pocos rai si istos son d'o PSOE u o PP que tienen brazos de fusta a la ora de botar y que, a tamás d'aber estau trigaus por Zaragoza, Uesca u Teruel no ripresentan mica a os aragoneses d'as debanditas probinzias. Alabez ye de dar que cal que ta que en ixos organos se sientan opinions aragonesas ha de aber-ie partius de raso aragoneses. Podríanos tamién pleitiar sobre l'aragonesidat d'ixos partius, pero imos a suposar que sí que son aragoneses u mesmo aragonesistas. ¿Porqué nomás bi ha un representan de partius aragonesistas (considerando aragonesistas a CHA y a PAR) en o Congreso d'os Diputaus? En primeras, a rispuesta fazil ye "porque no les bota a chen" y ye berdat en parti, pero cal mirar-se un poquet ixas chicorronas trampetas que a "democrazia española que toz nos diemos blablabla" tien.


Cada diputau eslexiu t'as Cortes Españolas ye eslexiu por una probinzia. Cada probinzia "imbía" un numero de diputaus t'as Cortes seguntes a suya poblazión. Como minimo tres. Y como Aragón ye como en ye, Zaragoza bi imbía 7 (si no remero mal), Uesca tres y Teruel atros tres, que ye lo menimo. En Zaragoza ye alto u baxo fazil que d'ixos siete, uno en siga de CHA u PAR. Caldría, en primeras y si o sistema estase proporzional, que les botase alto u baxo 1/7 d'a poblazión d'a probinzia zaragozana. Pero en Uesca u Teruel ye cuasi imposible. PAR y CHA tendrán bel diya un 33% de boto en beluna d'ixas probinzias? Cuento que no...


Asinas pues, d'Aragón nunca no bi irá que un diputau "nazionalista" t'as Cortes españolas. En Teruel y en Uesca siempre tendrá uno o PSOE y dos o PP u de rebés.


Muitos saputos "rufierters" mesmo gosan dizir que o sistema ye feito ta que os partius nazionalistas tiengan más representazión que no'n merixen. Y como a chen, por un regular no ye informada, lo crei y lo ba repetindo por toz os cabos. Si en cuenta de que a zircunscripzión (a redolada por a que esleximos a os diputaus) estasen as probinzias, ista estase l'Estau no solo no bi abría menos representans de partius nazionalistas (perifericos, prou que sí ;-) )sino que bi abría alto u baxo os mesmos y en o caso de bellas nazions, mesmo más. Si en cuenta d'estar l'Estau u as probinzias, estasen as comunidaz autonomas tamién tendríanos un caso parellano. Y ye de dar, que IU en quitaría muitismos más en cualsiquier caso estando un partiu minoritario en todas as probinzias, pero no en l'Estau ni en as comunidaz autonomas.


Fa tiempos bel conoxiu de IU (u d'o PCA, no lo remero) me pasó una simulazión de datos sobre iste afer. No la he trobada, pero en he trobada unatra que esplica iste caso dende l'ambiesta española y de IU, pero que nomás por os datos merix leyer-la. La podez trobar punchando aqui. No i apareix a simulazión por comunidaz autonomas, pero continaré miran-do-la a bier si la trobo. Si belún la tien, por fabor, que me la imbie.


miércoles, 28 de noviembre de 2007

Transfuguismo y partitocrazia

Antis de prenzipiar con "l'alicatada" de güe, si belún tien bella ideya de como traduzir "transfuga y transfuguismo a l'aragonés, le'n agradixería asabelo.

He pensau en iste articlo beyendo iste maitín en a TB como o PSOE español conseguiba salbar a la suya Ministra de Fomento grazias a o boto de dos tranfugas, la uno d'o PP y la otro de Coalición Canaria. Isto m'ha remerau tiempos d'antismas y no tan d'antismas con ixos afers de Gomariz y P.J. en Aragón y Tamayo en a metropoli, que le dizen por atros blogs. Dixando a un costau o caso de P.J. que qui sepa de qué ba ya'n sabe prou, d'os atros dos querría charrar-ne una mica.

O sistema de l'Estau y d'as comunidaz autonomas como entidaz churidicas ye partitocratico. Ye dizir, tu botas a un partiu que ha eslexiu, en teyoría de traza democratica, a os suyos representans. Botas a o partiu, no a qui ba en as listas. Fueras d'a botazions t'o Senau español an que puez eslexir a qui te pete de cada lista u mesmo de diferens listas. Manimenos, cuan os representans han estau eslexius o puesto ye suyo y pueden fer lo que les agane. L'exemplo más platero ye o d'o transfuguismo. Una persona eslexida por o partiu X, bei a luz y diz de pasar-se t'atro partiu Y. Como o puesto ye suyo puede fer-lo y no ye contra garra lei. Si os ziudadans esenos eslexiu a Fulanico de Tal como o representan nuestro, simplamen por estar Fulanico de Tal, no bi abría garra problema. En as beniens elezions podríanos tornar a triar-le u abentar-lo. Pero os ziudadans no esleximos a Fulanico de Tal. Esleximos a lista d'o partiu X an que ye Fulanico de Tal y que, por un regular, nian conoxemos.

Iste sistema ye de dar que ye inchusto por an que quieras que te lo mires. Bi ha dos soluzions bien plateras. Una: fer listas ubiertas u semiubiertas an que os ziudadans podamos triar dreitamen a os nuestros representans. L'exemplo de semiubiertas ye como se fa en a Unibersidat de Zaragoza an que tu botas a la lista X y d'ixa lista marcas a Fulano, Mengano y Zutano u no marcas a dengún y l'orden ye o que i mete. L'exemplo de ubiertas de raso ye como se fa en o Senau an que tu puez triar a Fulanico d'o partiu X, Menganido d'o Y y Zutanico d'o Z. Asinas o puesto sí que sería lechitimamén (bueno, alto u baxo) d'ixa persona porque os ziudadans l'emos eslexiu.

L'atra soluzión ye que os puestos no sigan d'as personas sino d'os partius. Y si Fulanico de Tal diz de marchar-ne, lo forachitan d'o suyo puesto y si ye menister d'o partiu. Isto rispetaría a boluntat d'os ziudadans en o sentiu de que no nos ufren a posibilidat de botar a personas sino a partius y no quiero yo que o boto mío t'o partiu X, se'n baiga, por un regular por custions que no son puliticas, t'atro partiu. (Caso Tamayo, p.ex.)

Con tot y con ixo o berdader problema ye a partitocrazia. Con as dos soluzions nos amanaríanos más ent'a democrazia, pero no dixarían d'estar os partius politicos (u bels personas aintro d'els) qui dizen qui ba u qui no ba t'as listas eleutorals. Y d'ixe problema podríanos charrar-ne muito más.

martes, 5 de junio de 2007

Asoziazionismo ta enamplar a "democrazia"

Reprengo l’afer de fa bels diyas sobre os diferens sinnificaus de democrazia, ta fer belatras reflesions dimpués d’as elezions. Encara que las podese aber feitas antis, prenen forma escrita agora. Como deziba, as democrazias ozidentals capitalistas en reyalidat son, más que más, partitocrazias, an que os ziudadans delegamos toda la nuestra capazidat de dezisión en cualques partius y, mesmo nomás en qui los menan. Fa pocos diyas emos bibiu a reyalizazión de toda a nuestra capazidat de dezisión y influyenzia en a soziedat partitocratica. Pero reyalmen ye ixa toda a capazidat que tenemos?


Os ziudadans, a tamás d’o sistema y d’os partius, sí que tenemos muitisma más capazidat d’aizión que no nos creyemos. Se charra muito en zagueras, más que más de man d’os partius de cuchas, de “democrazia partizipatiba”. A ideya ye estendillar os poders munizipals, nazionals u mesmo estatals dillá d’os conzellos y parlamentos de diferens rans. A filosofía ye buena y, an que s’esperimenta ha dau diferens pero siempre intresans resultaus.

Pero, tanimientres en as nuestras ziudaz, países y estaus no se faigan serbir ixas ideyas: somos condenaus a continar podendo exerzer a nuestra soberanía nomás que cada cuatro años? En a mía opinión, os ziudadans tenemos muitas trazas de fer-nos sentir. A primera y más esclatera, y a que más fa serbir a chen ye botar (u no fer-lo) cada cuatro años. Atra, muito más minorizada y asoben xublidada, ye l’asoziazionismo. Cuan os ziudadans, que, uno por uno, no tienen mica poder, s’achuntan, son capables de muitas cosas. Dende conseguir achiquir bellas esferras que nos ferían os gubernans si les ne dixasenos, dica fer tremolar os mesmos alazez d’o sistema.

Ye de dar que fundar una asoziazión no ye plegar-ie y conseguir o tuyo ochetibo. Ye esclatero tamién que muitas asoziazions nunca no consiguen lo que de berdat quieren. Pero, por un regular, o feito de que una asoziazión esfienda bella ideya, esparda bel mensache u faiga bella faina que l’almenistrazión no fa cambea muitas cosas que no cambiarían si no esistise. Sin o treballo d’o Consello d’a Fabla, Ligallo de Fablans, Nogara, Rolde de Estudios Aragoneses y tantismas asoziazions que de seguras xublido, an sería güe l’aragonés y buena parti d’a cultura aragonesa? En tierra plana de raso xublidau y quemisió qu’ese pasau en a resta d’Aragón (que no la conoxco prou). Iste ye l’exemplo que millor conoxco pero en muitas atras dembas, Aragón no sería güe como en ye si no esen esistiu bellas asoziazions u organizazions.

O mobimiento en esfensa de l’aragonés ha conseguiu os suyos ochetibos? L’aragonés no ye ofizial. Sisquiá lo nombran en l’Estatuto aragonés. A unibersidat se mira t’atro costau y a D.Ch.A no reconoxe a l’Academia de l’aragonés como tal... Pero fa trenta años talmén bi eba dos u tres libros sobre l’aragonés, un par d’asoziazions que feban bella cosa por esfender-lo y cuasi dengún ziudadan dillá d’Almudebar eba sentiu, leyiu u mesmo bisto mica cosa en aragonés. Güe cuasi tot lo mundo sabe qu’esiste, muitos ya no s’abergüeñan de dezir pozal, rasmia, escobar u estozolar. Cada año s’editan ambute libros en y sobre l’aragonés. Asabelas asoziazions lo esfienden y lo fan serbir de cutio. Y os puliticos, que antismas se’n arreguiban, ya no pueden fer como si no esistise.

O caso de l’aragonés ye o que millor conoxco, pero bi ha asoziazions de toda mena: sindicals, de bezins, d’estudians, unibersitarias, culturals… y todas fan onra ta que os ziudadans sigamos bella cosa más que no consumidors que se miran como nos gubiernan. Cualcosa parellana a la ideya que tiengo yo d’o que ye un ser umano.

L’asoziazionismo ye un arma que os ziudadans tenemos ta fer lo que os puliticos no fan u ta conseguir que lo faigan. Y muitos ziudadans, la más gran parti d’os ziudadans, no la fan serbir. L’asoziazionismo nos amana más t’o conzepto de democrazia que muitos tenemos. Aquí y agora ye un d’os pocos cados de poder que nos dixan. Aprofeitemos-lo!

lunes, 14 de mayo de 2007

Parolas furtadas

Por un regular, as sobrebuenas chornadas d’as luengas d’Aragón que organiza Nogara toz os años me fan pensar en buena ripa de cosas. En l’aragonés y a suya situazión, politica lingüística, a literatura, a traza d’amostrar l’aragonés, os prozesos de normatibizazión y asinas asinas. En una d’as charradas, tornando ta casa, no sé como, reprenié un filo que beniba desembolicando dende fa tiempo: o diferén sinnificau que tien, seguntes qui la faiga serbir, bellas parolas. A primera, que ye de raso d’autualidat grazias a las campañas eleutorals, ye Democrazia.

Etimolochicamen bien d’o griego, y sinnifica “Gubierno d’o pueblo”. O dizionario que foi serbir en casa (de castellano) define democrazia como “Traza de gubierno an que o pueblo exerze a soberanía con a triga libre d’os suyos menadors ta puendas determinadas de tiempo.” Asinas, ista parola podría definir cuasi cualsiquier traza de gubierno fueras d’as dictaduras más furas. Astí i culle cuasi tot. Cuánto endura ixa puenda, cómo se triga a os menadors u si son toz libres d’estar trigaus y de trigar-ne son custions que, a lo menos en o dizionario, no i aparixen. Asinas, en o nuestro mundo “ozidental” s’entiende como democrazia ista mena de partitocrazia que tenemos en Aragón, en l’Estau español y en a más gran parti de países europeos. Agora en elezions beyemos como a toz os partius se les plena a boca dezindo que somos en a fiesta d’a democrazia. Dimpués botamos (u no) y os nuestros representans tienen cuatro años ta fer y esfer con toz os antuellos y conzietos que deseyen. En atros estaus y países (USA u Suiza, por exemplo) muito a ormino fan referendums sobre bel tema (leis d’aborto, pena de muerte, chunir-se a la Unión Europea…), prebando asinas de fer una democrazia más partizipadera. En atros como Franzia u muitos de America, dimpués d’eslexir o Parlamento han de trigar o presiden, alcurrindo de cabo cuan cosas raras como que o presiden gubierne un parlamento an que no tien mayoría. Beyemos, allora muitas diferens trazas d’organizar ixa democrazia partitocratica que nos fabla o dizionario.

En ixa mesma definizión tampoco no diz cuantos partius ha d’aber ta que se pueda dizir Democrazia. Os territorios con partiu unico an que se fan elezions, son democrazias alabez? Se i fan elezions, que parixe que, seguntes o dizionario ye a unica dexichenzia que se fa ta que se diga democrazia.

Ya en l’Estau español, a parola democrazia ye achuntada, más que más por os partius d’a dreita, como a oposizión a Batasuna. “Nusatros, os democratas que somos en contra d’a biolenzia” se gosa dizir. No aclaran que trazas de biolenzia u qué ye biolenzia y qué no’n ye. Se miran de dixar asinas a Batasuna difuera d’os "democratas". Y de cabo cuan tamién a belatros. Manimemos, Batasuna gosa tener o discurso de que se ye crebando a democrazia con a suya ilegalizazión u cuan os chuezes fan bella aizión en contra d’as Herrikotabernas, Segi u atros representans d’a cucha independentista basca. A mesma parola, democrazia, se fa serbir como traza d’enrestir dende Batasuna y dende o PP y tanto os unos como os atros s’acusan d’estar estricallando-la.


En o mundo a parola democrazia ye furtada por as “democrazias ozidentals" capitalistas. En muitos paises arabes, asiaticos u africanos, a democrazia s’asozia con o capitalismo, conseguiendo que en ixos países, a soben imbadius, colonizaus u simplamen ixublidaus por “Oziden” bi aiga una oposizión sozial, cultural y politica a cualsiquier cosa que lebe a parola democrazia. En l’Estau español, Franco tenió un discurso en primeras an que a democrazia yera sinonimo de libertinache, ateismo y toda mena de males que menazaban a España catolica, chunida y faxista que encara yera costruyindo. Dimpués, cuan prenzipió a siñar acuerdos con os USA y atros países y Estaus ozidentals, cuan caleba aturar o comunismo que tamién menazaba a suya politica y as d’as potenzias capitalistas “democraticas” (tamién se fazió serbir asoben democrazia como antonimo de “comunismo”) s’imbentó ixo d’a “democrazia organica”.

A la fin, parixe que democrazia, a tamás d’o que se diga en o dizionario, ye una parola que puede fer serbir dende Franco dica Castro, pasando por Bush, Sarkozy, Batasuna, PP, Chaves u mesmo bels anarquistas.

Continando con iste exemplo de furto u apropiazión d’una parola que ya dengún no remera u sabe que sinnifica reyalmen, bi ha unatra que ye por a que prenzipié a pensar en a polisemia en a pulitica: Sozialismo. Tornando a lo mio dizionario, iste define sozialismo como “Sistema d’organizazión sozial y economico alazetau en a propiedat y almenistrazión coleutiba u estatal d’os meyos de produzión y en a progresiba disparexedura d’as clases sozials.” Aquí parixe que o dizionario ye más concreto. Talmen intrese que o conzepto de democrazia siga más abstracto.

O caso ye que, con tot y con ixo, a parola sozialismo tamién ye emplegada por chen muitismo diferén. En primeras nomás os paises sozialistas y os mobimientos sozials y partius que feban pachas con els la feban serbir. U tamién charraban dreitamen de comunismo. Cuan os países sozialistas u comunistas prenzipiaban a chirar enta o capitalismo u a suya economia s’iba esboldregando (u yera esboldregada por otris) os sozialistas y comunistas “ozidentals” prenzipión a dixar d’emplegar-la u a cambiar o suyo discurso enta la sozialdemocrazia, pero continón emplegando a parola “sozialismo”. Talmén, como fazió o PSOE, esborrón (como Stalin a Trotsky) a Marx d’as suyas ordinazions (y d’o suyo discurso) pero continón emplegando ixa parola talmén por continar replegando os botos d’os que sí que continaban estando sozialistas. Güe, en l’estau, arrienda partius y mobimientos sozials fan serbir a parola sozialismo, estando de raso diferens. O debandito PSOE, por exemplo, u cuasi toz os mobimientos de cucha nazionalista u independentista (ERC, CHA, Chobenalla, os mobimiento independentista asturiano, Batasuna…). Y mesmo partius como ixe que fazió Tamayo (o de Madrit) que se deziba Nuebo Sozialismo y que se creyó (en teoría) por no querer compartir o gubierno d’a comunidat madrileña con IU, que curiosamen tamién ye sozialista. En o “sozialismo” parixen cullir-ie tanto Tamayo como Castro, Zapatero como Chaves u Royal como Otequi. Somos, allora, debán d’atra parola que, si bien no ye tan quiesta como “democrazia” tien un buen fascal de nobias.

Como nota final, dezir que isto no preba que d’estar un reflesión lingüística (u sozial u quemisio), y no pas politica, d’o que beigo a lo mio arredol y que, muitas bezes me truca firme o ficazio a barra con a que seguntes qui, emplega seguntes que parolas. Tamién ye dibertiu (u curioso) beyer como a mesma parola, dita por diferens personas sinnifica cosas de tot diferens.