jueves, 26 de septiembre de 2024
Contra las mías cunyadadas (Editorial de TdB 11x01)
A modo de chusticia divina, viengo d’un vrano de grans y buens saxofons. Dende la patacada que circuloron por Mezquita d’Exarc en lo Tamborilé dica los dos que sonoron en lo concierto de Iseo & Dodosound en Pirineos Sur. Dende TdB, respeto y admiración enta todas y toz los que buforon ixas notas.
Viengo, venimos, d’un vrano pleno de saxofons y de mosica. Viengo d’a millor epoca de l’anyo, ixa que Carolina Durante califica de perfecta y que, de tanto que’n ye te fan goyo mesmo “las putas gaviotas”, Viengo de vacacions, d’ixuplidar en buena mida la maquinaria capitalista, la chefa, los clients y los malos companyers. Viengo de no ubrir ni una excel en semanas. Viengo de desconectar de tot, de tener lo mobil meyodía en modo avión, d’amortar alarmas y dedicar-me a querer-me. Viengo de baixar pinyón y roda a monico, de gustiar paisaches y chupir-me d’ulors, de correr nomás por esporte, d’escribir a lo viello, en libreta y con boli. Viengo de no imposar-me quefers, de no autoexplotar-me, de deixar aganau, mesmo fambrudo, a l’algoritmo y que se joda buen rato. Diz, digo, que emitir nos fará vencer. Y callar-nos de cabo ta cuan y ascuitar lo mundo un ratet, nos fará emitir millor.
Agora, ya s’ha acabau. Toca tornar a producir, de vez pa y contra la maquina. Trenco lo silencio estiver y torno a dar mal. Ya callaré a l’atro chulio.
martes, 23 de enero de 2024
Virals y presentacions. Tierra de barrenaus 10x10
En lo segundo viral tornamos t'Aragón. L'alcaldesa d'a mía immortal ciudat fació un speech la nueit de reis, en empecipiando lo desfile, a on que tenió uns deseyos t'as ninas y ninos de Zaragoza muit representativo d'as ideyas que comparte con lo PP y la dreita en cheneral.
S'ha encertau que Zoo aturan en la suya actividat mosical con que la canción d'a calaixera que tocaba en iste programa yera suya. Asinas que aproveitamos pa charrar un poquet d'ixa noticia que nos deixó a muitas sin sangre en la pocha fa bel día. D'iste afer, ya en he parlau una miqueta mas.
En la semana d'o 8 de chiner se chuntoron tres presentacions de tres libros que tos recomendamos. Antimás d'o zaguer libro mío en castellano, Arroyuelo: orden de despoblación, que podez trobar-ne mas info en aragonés y castellano, charramos de La bala y la palabra, asayo de Enrike García y Luis Antonio Palacio sobre la vida de Francisco Ascaso, y de Soberbio Sobrarbe, una replega d'as millors fotografías sobrarbencas de Chabier Lozano en un volumen bilingüe.
Programa #161
miércoles, 17 de enero de 2024
Alcordanzas d'un monet que se chubila
Malas que se publicó lo video con que anunciaban la suya aturada, se me plenó lo mobil con amigas enarcadas por la noticia, ploramiquiando muitas, encarranyada beluna. Los Zoo aturan y perdemos una banda que ha feito historia, que combinaba uns discos producius de pistón con uns directos salvaches, emocionants y trenca clavillars. Pa la nuestra fortuna, me pienso que i hai muito bueno en ixa decisión.
Que una banda se disuelva siempre ye una mala noticia pa lo suyo fandom. Que me lo digan a yo, que he visto dispareixer entre atros, a Mallacán, Skabeche y Prau, a Obrint Pas, Aspencat y La Gossa Sorda, y que habré de despedir-me, iste anyo, de 13Krauss y los Drunken Cowboys. Manimenos, cuan i hai calitre y ixa pulsión que no te deixa reblar en l’activismo cultural y politico, los proyectos no dispareixen, se transforman. Zoo se fació con chent que veniba d’atras bandas y, igual como de La Raíz, naixió Valira, Nativa y Ciudad Jara, soi seguro de que de Zoo, en surtirá buenas brancas, como Malifeta, lo grupo d’Arnau, de Zoo, con Mireia, de Pupil·les.
Lo legau de Zoo deixa tamién un buen eixemplo pa qui vienga dezaga. No nomás por la parte purament mosical u borinera. Toda la fayena que han feito con la cachimalla a traviés de tallers y libros fa de simient pa que la siguient cheneración tienga un referent lingüistico y mosical. Lo compromís con a-saber-las causas como la lingüistica marca buen camín en un momento politico que amenista artistas que cotinen chilando bel mensache dende los escenarios.
Ni sé ni m’importan los motivos d’a decisión. Lo feito ye que en bel mes deixaremos de veyer-los sobre los escenarios y habremos d’aconortar-nos con los recuerdos que nos han grabau, que no en son pocos y que querría compartir a modo d’homenache.
Remero, pa empecipiar, la primer vegada que los vide, en lo Viñarock, cuan tasament heba ascuitau “Estiu” lo suyo primer single. Que ni sisquiá i fuemos, que ibanos enta atro escenario y le dicié a Tamara que podríanos pasar-nos a veyer a uns valencianos que empecipiaban y que les heba sentiu una canción que marcaba bien. Lo concierto yera en un s’os escenarios chiquez, aladiaus, d’ixos a on que tocan las bandas pa replenar cartel.
Remero un d’os momentos mas anguniants d’a mía vida, en lo primer Iruña Rock, sobre un verdete que esbarizaba prou y un pogo muit poco denso, que m’esbaricé y acabé por tierra y una patacada de chent empecipió a cayer-se-me dencima, y lo suyo peso m’afogaba y, pa forro de bota, teneba la garra mal doblada. China-chana fueron devantando-se y torné a alentar. Una man prenió la mía, me metié de peus unatra vegada y, dimpués d’uns segundos tornaba a bailar. En ixe mesmo concierto, un valient u un estalentau, seguntes se mire, se posó con una silla de plastico en lo bel meyo d’o pogo. Lo bueno ye que se le respetó prou y lo mozo se vido meyo concierto tan tranquilo.
Remero en un d’os conciertos en la López de Zaragoza, que dimpués nos los trobemos en lo Pottoka, que un amigo le furtó lo pomo a Panxo y el le fació “así me gusta, el usufructo”, frase que hemos repetiu un ciento de vegadas. Remero que les alicatemos firme y nos faciemos fotos y todas ixas cosas que de vez me fan pampurria y goyo.
Remero en un Aplec dels ports, que nos devantemos dimpués d’una nueit bien fura y fuemos t’a plaza d’o lugars a fer bella cosa dimpués de desayunar-nos. Astí yera Panxo d’empalmada y capazo con tot qui querese, mas pito que pito, que pareixeba que no hese tocau lo día d’antes.
Remero lo concierto zaguer que fación en Zaragoza, pa un acto de Podemos, que cuan acaboron nos los trobemos en la carpa y les demandé un selfie. Panxo se m’acercó y le dicié “no, con tu no, que ya en tiengo, la quiero con Marcos Úbeda, que estió en Obrint Pas y no tiengo foto con el”. Aspero que no se lo prenese malament.
Remero en Lanuza, en lo Pirineos Sur, lo suyo concierto bien varrenau. Alto, en las gradas, i heba buena xarramata de crios, que diz que la suya mosica les fa firme goyo. Abaixo, en lo pantano, la xarramata yera d’os pifolos que chapurniaban. Y entre lo publico, meya Madalena, que no nos querebanos perder ixos momentazos tan pinchos que nos deixoron.
Remero lo concierto en lo Wizink, que nos ne fuemos ya de vermu y bi arribemos como cesticos, que febanos vergüenya. Asinas nos fue, que lo chenullo d’Arale dició prou y lo concierto l’acabemos antes d’hora, en lo puesto d’a Cruz Roya, dende a on que viachemos en ambulancia t’o Gregorio Marañón.
..y Mataró, en una discoteca, y un Festiuet en Valls, y un 11 de setiembre en Barcelona, y lo capazo que me pillé, con un mozo que levaba lo suyo logo tatuau, porque vido lo mío tatuache con lo d’Obrint Pas y vinió a charrar-ne. ¡Bien majo!, y asinas-asinas todas ixas chanadas que fan d'un grupo de mosica parte d'a tuya vida.
A fe que las personas que fan parte de Zoo nos sorprenderán antes con antes con nuevas historias. Por agora nos deixan toz ixos momentos, que no se perderán como glarimas en la plevida porque, a lo menos pa yo, son imborrables. Muitas gracias a toz por haber-me feito feliz tantas vegadas en istos diez anyos. Aspero no haber-tos dau guaire mal cuan m’he meso en plan fan y que la vida nos faiga encertar-nos muitas mas vegadas.
jueves, 1 de junio de 2017
De borina por Iruña Rock
Lo maitin nos estiemos de bar en bar, viyendo lo que se i yera cocendo. Bailes, vistius tradicionals, buena cosa de mesas de colectivos, de paradetas de artesanía y, sobre tot, un ambient bien pincho. Tot un goyo viyer como valuran a suya cultura, tanto por a cantidat de chent que i participaba, como por a respuesta d'o publico.
Araba que quedase bell pamplonica adintro de casa, en un maitin que antimás teneba l'orache como aliau. Por las carreras, nos ibanos trobando ya con quantas personas que s'endevinaba que iban t'o festival que bi heba de tardes. En as paretz, pancartas penchadas con as reivindicacions suyas. Entre os puestos, colectivos feministas, de memoria historica, una radio libre, ... Y, prou que sí, cartels d'a manifestación contra l'entibo de Yesa que tamién se feba de tardes. Diya movidet en Pamplona.
Iruña Rock se celebró en a Ciudadela, en bell meyo d'a ciudat. Un puesto muit bien comunicau pa un festival que acertadament no s'habió de fer en a quinta forca como gosan de fer-se ista mena d'eventos. D'a infraestructura no puedo decir que bondatz. Bien d'escusaus, zona pa descansar-se con mosquera, variedat de minchanga,... En os retes, os diyas d'antes heban penchau un mensache charrando de "pres populars". La mia sorpresa plegó en viyer que, en Pamplona, una ciudat bien cara, lo pozal de biera lo vendeban a quatro euros en un festival. Talment por ixo rematemos como rematemos.
Entre as paradetas, merchan d'as collas y lo tipico d'un festival, pero tamién un puesto de la campanya "Me tacho de macho" que se ye fendo en contra d'o concepto hechemonico de masto. Personaches como El Drogas u Kutxi Romero son estaus caras visibles d'ista campanya que me pareixe importantisma y que me'n declaro fan. Entre concierto y concierto, tamién sonaba por megafonía o spot d'a campanya. Asperemos que iniciativas como ista continen ixemenando-se por tot.
Dawn of the maya y Hesian estioron encargadas de prencipiar lo festival con un publico que iba plegando a moniquet. La solana foteba fuerte y muitas nos preniemos ixe ratet pa descansar-nos baixo a uembra d'os arbols y disfrutar posadetas d'a mosica de dos collas que me facioron firme goyo. Tanimientres, nos trobabanos con as aragonesas que i yeran idas, y que tamién heban aprofitau lo maitin pa conoixer la hostelería local.
Ya podetz contar que, en levando tot lo diya limpio zorriar, y con la vencida que hebanos pillau en Hesian, quan prencipió Zoo aquello petó. Como ya descubriemos en o concierto de Zaragoza, antimás de Panxo y Arnau, lo trombón ye toda una troballa en l'animación a lo publico. Prencipiemos astí un festival de pogos que nos deixó por tierra bell par de vegadas. Ixo no fació que reblasenos, y en La Raíz, encara que lo soniu estió una mica pior, nos fartemos ya de blincar. En plegar S.A. nos habiemos de descansar. Lo nivel de borina ya iba convertindo a más d'una y mas d'uno en ixos ixallos que pareixemos a bella hora d'a nueit. En plegar os clasicos, nos uniemos a la pogamenta, con un recinto ya rebutient de tot. Y como Boikot ya ye tot clasicazos, no aturemos dica la fin d'o concierto.
Habiemos de marchar ta casa, ya en as tres pedretas. A l'atro diya, moraus por tot lo cuerpo, lo tozuelo luitando por salir-se-ne d'o crapacin, as garras tremolosas y a pancha fendo pintacodas. Hue, quatro diyas dimpués, encara me fa garrampa un troz de culo, no sé guaire bien por qué. Os moraus d'os pogos, prencipian a disapareixer pa deixar l'espacio a las fizadas d'a mosca negra. Se'n vale la pena ista ixarrota por un festival? Prou que sí! Y ixo que no i fuemos que una d'as nueitz!
Sisquiá en 2018 se repita iste festival, que en a suya primer edición ha deixau o nivel alto de tot. Sisquiá tamién s'exporten as suyas virtutz t'a nuestra ciudat. Un festival reivindicativo, con collas de nivel, pres asequibles y en un espacio ubierto recuperau t'as ciudadanas. ¿Qué me decitz d'un Zaragoza Rock en o parque de l'Alchafaría en 2018?
sábado, 13 de mayo de 2017
Zoo en Zaragoza
martes, 9 de febrero de 2016
De viache por Mataró y Barcelona
lunes, 19 de octubre de 2015
Esperanzah WMF (I). Cronica d'os conciertos
![]() |
| Manu Chao |
O viernes, en treballar de maitins as dos, pleguemos chustas ta plantar a tienda, fer una uellada a la zona de minchar, cambiar diners, pillar unas biera y ir a tot meter a lo concierto d'Amparo Sánchez. En quatre formatos la he vista ya, y en os quatre me ha pareixiu una gran artista, capable de trasmitir firmes emocions. y de fer-te bailar como quan dengún no se te mira. En tasament una horeta fació cantas actuals y antigas y estiró as orellas a lo festival en estar o solo nombre femenino de tot lo cartel. Contino, La Troba Kung Fu nos fació continar con os bailes, con o suyo curdión que bell diya le pretará fuego. En a horeta radida no le vagó de tocar muitismas d'as cantas que quereba ascuitar, asinas que me quedé con firmes ganas de más. Fermín Muguruza yera o siguient, en un concierto bien intenso. En durar nomás una hora, no s'estió con experimentos y tiró de clasicos. Sentir "En la linea del frente" en chaponés, u piezas como Kolore Bizia u Hay algo aquí que va mal, chunto a bailables como Big Benat u Inkomunikazioa estió tot un luxo. Muguruza contina cerenyo, ¡y cómo!
![]() |
| Amparo Sanchez |
Dubioza Kolektiv, a siguient colla, no fació burro falso. Una colla que conoixié de casualidat en iste Viña Rock y que en disco no suenan ni la metat que en directo. Si tenetz a oportunidat de viyer-los en directo, no la malmetatz!
O sabado prometeba muito, pero o perfil de collas yera de tot diferent. D'un sonius y uns mensaches más buenrollistas y hippies, se pasaba a los sonius más rapers y letras más politiqueras (en o buen sentiu d'a parola) de Zoo, Aspencat u Los Chikos del Maiz. Ubrioron a tarde Bitxe, una colla que yera "o cupo local" como ells mesmos se definioron, seguius de Santo Machango, colla canaria con un soniu muito funk y como una scenografía muito buena. Pero, sentindo-lo muito por ells, lo que querebanos yera que prencipiase Aspencat. O nuevo disco suena de pistón, y en directo no ye menos. As nuevas cantas quedoron tant potents sobre o scenario como as antigas. Himnos como Naixen primaveres, Antimateria u Queden matinades nos facioron blincar dica quedar-nos sin chenullos. Atra vegada que nos quedemos con muitas ganas de más. A Aspencat nomás los he vistos en festivals y ya m'agana de poder disfrutar-los en un formato más largo.
![]() |
| Bitxe |
Zoo yera o concierto, ta yo, más asperau d'o festival. Tasament lo heba puesto viyer un quarto d'hora en o Viña y o solo disco que tienen publicau me pareixe de lo millor que s'ha gravau en zagueras. Igual como Aspencat, no facioron burro falso, ufrindo un concierto muito más bailable d'o que m'hese pensau en primeras. No i falto a colaboración de Los Chikos del Maiz, ni o que ta yo estió un d'os momentos d'o concierto y d'o festival: a versión de Esbarzers de La Gossa Sorda. Encara que ye dificil superar a la orichinal, ta la que no tiengo parolas, Zoo ha conseguiu fer una versión bien pincha y que, en directo, suena memo millor que no pas en a gravación. Si Zoo contina asinas, somos debant d'una colla que ferá historia. Y he teniu a suerte de conoixer-los en o primer disco!
Fartas de blincar, chupidas en sudor, pero goyosas como ninas con chuguetes nuevos, marchemos a fer un bocau y descansar-nos bell rato, que ya nos caleba. A Los Chikos del Maiz los viyemos un ratet de vislai. Prou ta sentir C.O.P.S. y beluna de Riot Propaganda. A cansera, l'alcohol y que Gatillazo tampoco no nos motivaba guaire nos fació revlar y marchemos a dormir quedando-nos (atra vegada) sin viyer a Dremen, lo que me queda pendient.
![]() |
| Aspencat |
A valuración d'o festival, cuanto a mosica y conciertos, ye prou buena. M'hese feito goyo más rato t'as collas que me fan más goyo, pero cuento que os fans de Gatillazo y Manu Chao opinarán lo contrario. A sola cosa en contra que puedo decir ye o poco tiempo que bi heba entre colla y colla. Os scenarios yeran prou cerca, pero si querebas simplament fer un pichau y demandar-te una biera, yera quasi imposible de no perder-te una u dos cantas d'a colla siguient. Asinas que si ta l'anyo venient se torna a fer, tos recomiendo muito d'ir-ie. Por os conciertos, prou que sí, pero tamién por atras cosas que'n charraré en que pueda.
Nota: Ya siento no tener ni fotos ni videos millors, pero yera disfrutando d'o festival.... De videos, en tenetz buena ripa en Youtube, y tos recomiendo de fer-ie una uellada.











