Mostrando entradas con la etiqueta Monzón. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Monzón. Mostrar todas las entradas

jueves, 27 de agosto de 2020

Peniscola: castiello, turismo, taladros y series

Tenebanos cosas a celebrar, lo cabo de semana libre y firmes ganas de placha. Asinas que decidiemos d’ir ta Peniscola bell par de nueitz. Un puesto que m’aganaba de veyer dende feba tiempo. Entre atras razons, quasi ye obligau de charrar un video que vide en una d’as nuestras visitas t’o Castiello de Monzón, a on que parlaban d’iste lugar, lo suyo castiello y la relación que totz dos tenioron en estar templarios. Lo balanz d’o cabo de semana ye mas que positivo, encara que bi habió bellla cosa mas que millorable.

En plegar-ie lo viernes, dende la placha a on que nos faciemos la primer capuzadeta, me quedé bien enarcau con lo contraste que teneba en poco espacio. D’una man, a lo fundo se veyeba la silueta d’o castiello y la parte viella d’o lugar. Toda una postal repolida. D’atra, dezaga de nusatras y a lo nuestro redol, un urbanismo pleno de casas y hotels feitos a la guingorria, sin garra criterio estetico. Probablement sin garra criterio de garra mena.

Lo sabado lo pasemos quasi de tot visitando la parte historica. Lo castiello, igual como lo de Monzón, ye d’ixos puestos a on que se puet charrar de qualsequier cosa. Que tienen tantisma historia que por muito que te’n recuenten sientes que te’n yes perdendo la metat. En entrar-ie un panel ilustraba los momentos historicos mas importants. Me trucó l’atención que, una vegada mas, la Guerra de Sucesión no i amaneixeba. De Felipe II se pasaba dreitament t’a Guerra d’o francés. Como zaguer acontecimiento yera l’arribada d’o turismo. Ya adintro sí que se nombraba lo papel d’o castiello en la debantdita guerra refirmando a Felipe V, y patindo un sitio d’os austracistas que dimpués le valió qualque titol a la ciudat. En Aragón siempre trobo a faltar referencias a la Guerra de Sucesión en museus y panels interpretativos. No sé si en lo País Valenciano tamién tendrán ixe problema u ye simplament que qui lo fació lo consideró d’importancia menor.

La parte mas important d’a suya historia ye sin dubda en la Edat Meya, a on que empecipió como Castiello templario a la fin d’o sieglo XIII. Dimpués, en lo sieglo XV i vivió lo Papa Luna qui lo fació servir como siede papal. La visita, bien barata y que incluye la entrada a lo Parque d’artillería, ye d’ixas que te i puetz quedar tot lo rato que quieras, disfrutando de toda la historia que transmite cada parte d’edificio y tamién d’o paisache que s’alufra.

La resta d’a parte viella ye un nuclio bien bonico, perfecto pa pasar un día de gambadetas por las suyas carreras. Entre atros “anyadius” a las valors historicas y de paisache, Peniscola ha apostau por bambiar-se d’estar scenario cinematografico y televisivo. Entre atras produccions, de Chuego de tronos. No cal que explique la mía pasión por la serie y los libros, asinas que estar-me por las carreras d’o que estió Meereen me pareixió tot un luxo. En lo castiello, una moza que iba fendo stories nos preguntó por las ubicacions que heba feito servir la serie sin saber, ni ella ni nusatras, que toda la grabación s’heba feito difuera d’o castiello. Salibanos d’una d’as cambras y, quan le diciemos que adintro no bi heba cosa de Chuego de Tronos, se chiró y marchó, perdendo-se una sala repolida. Barrunto que, con tot y con ixo, le hese teniu igual. Talment no yera conscient de todas las historias que bi heba habiu entre ixos muros, tant increyibles u mas, que las recontadas en la serie de Benioff y Weiss. U sí, y se la bufaba, quemisió.

La sola parte negativa d’o viache, u simplament curiosa, vinió de man d’o Camping Eden, a on que dormiemos. Lo camping ye caro. Bien caro. Pero la improvisación y l’alegría d’as nuestras celebracions nos facioron permitir-nos-lo. Por ixe pre, y por qualsequier atro, una asperaría trobar-se un buen puesto a on que meter la tienda y pasar la nueit. I pleguemos con la nuestra tiendeta y nos asignoron parcela. Empecipiemos a montar-la y la tierra pareixeba dura. Masa dura. Y tanto. Como que yera formigón. Bien se vale que los vecins, en veyer lo sobo que nos yeranos fotendo, nos n’avisoron. “Cal clavar-la fendo foraus con un taladro pa las piquetas” nos dicioron entre que febanos uellos. Marchemos t’a recepción y asinas yera. “He ixuplidau decir-tos-lo”, nos dició la moza que atendeba en una frase que cuento que habrá repetiu quantas vegadas en iste verano. Ya s’heba feito tarde pa mirar belatro puesto, asinas que nos carguemos de huembros y tornemos t’a parcela a fer de bricomaniacos. La sola cosa que chustificaría lo pre, y tampoco, ye que yera a dos minutos d’a placha. Las nuestras experiencias en los campings de costa mediterrania no son precisament buenas, pero lo d’iste estió surrealista. Un simple aviso en la web, u en recepción antes d’empecipiar a montar, sería lo minimo que caldría. Rai, que sigan asinas totz los problemas que tiengamos en la nuestra vida. 

Por tot lo momento vital que nos pilló, iste viache no lo ixuplidaremos nunca. Pero tamién por conoixer un lugar repincho, con a-saber-la historia y puestos rebonicos cada quatre pasos. Peniscola ye un destin bien recomendable, tot y que cal mirar bien l’aloix antes d’ir-ie. U levar-se un billabarquín por si un caso.

miércoles, 15 de mayo de 2013

Chiqueta cronica d'as XX Chornadas de Nogara

Pasoron ya as XX Chornadas d'as luengas d'Aragón, organizadas por Nogara entre os diyas 4 y 10 de mayo. Tot un luxo de ponents y d'actividatz, en o mell meyo d'o ¿debat? y l'aprebación d'a lei de no-luengas. Por qüestions laborals no podeba ir-ie dende feba ya tres anyadas, y heba ixublidau lo bien organizadas y los sobrebuenos ratos que te pueden fer pasar istas chornadas, asinas que feré una chiqueta cronica ta totz qui no querietz u podietz estar-ie t'animar-tos a que i viengatz l'anyada venient.

Actividatz y conciertos: O sabado quatre estiemos dende lo maitin en a plaza d'o CMA Las Armas, un espacio repincho que quasi no conoixeba y que me pareix sobrebueno ta organizar-ie eventos. L'orache a la fin nos respetó, que yera a l'aire libre y tenebanos bien de medrana. De maitins, teniemos animación t'a catrinalla, l'actuación d'o dance d'o Gancho, que "chugaban en casa" y una clase d'aragonés que nos fació Dabi Lahiguera bien intresant. I charró d'a prenuncia de l'aragonés, por eixemplo, u bella mica de fraseolochía. A charrada se titolaba "L'esprito d'a luenga" y prebaba de fer-nos conscients de bells rasgos muito definitorios de l'aragonés y que a soben ixublidamos.

De tardis, prencipiaba lo concierto, l'acto mas ludico boriner d'as chornadas. La Vidriera Irreverente i presentó a suya nueva canta en aragonés, en un inte que nunca no ixublidaré, entre atras cosas por o chiquet papel que tenié en aduyando a adaptar a canta. La podetz sentir aqui. O suyo concierto ubrió a nueit con as suyas letras reivindicativas y comprometidas. Continoron Vietato Pensare, una colla de zagaletz y zagaletas muito chovens, pero con prou rasmia sobre o scenario. Yera a primer vegada que tanyeban difuera d'Euskal Herria y no se perdioron ni un inte d'a tardi nueit. Dende o concierto de La Vidriera, a on que lo dioron tot en primer ringlera, dica la borina en La Botica, a on que continemos a nueit. Zarró lo concierto, como no podría estar d'atra traza Prau, con os suyos himnos, que no cantas y con un publico entregau y, porque no decir-lo, prou zorro ya.



Una nueit que continó en La Botica con DJs d'aqui y d'Euskal Herria y a on que muita chent de l'aragonés nos i trobemos. Alumnalla, socios d'as organizacions en esfensa d'a luenga y a cultura, companyers de luitas, ... Beluns que feba tiempos que no viyeba, por cierto...

A parti mas saputa prencipiaba o lunes con a charrada de l'imprescindible Chorche Paniello, qui charró d'o primer censo lingüistico feito en Monzón t'o cabo d'a decada d'os 90 y a creyación dimpués d'un centro lingüistico en ixa ciudat. O censo deixó esclatero a graniza riqueza lingüistica que bi heba t'a part d'alavez, a on que muitisma chent sinyaló charrar aragonés, venius d'a redolada, d'o Sobrarbe y mesmo d'atras partis de l'Alto Aragón más aluenyadas. Demandó que hese caliu empentar iniciativas parellanas en Graus, Chaca, u Samianigo, por eixemplo y que con ixo hesenos teniu más datos y argumentos ta esfender a nuestra luenga y contrimostrar que sí que bi ha una voluntat popular por mantener-la y aprender-la. 

Cuanto a lo centro lingüistico, encara que a experiencia estió positiva, remató como tantas cosas, con pleitinas entre personas y con o zarre d'a cheta economica de man d'Europa y d'o concello que yeran qui pagaban. Paniello fació una exposición sobrebuena y esclatera, sin eufemismo, ni amagar cosa. Más Paniellos en caldría, y tendríanos un Aragón muito millor.


O martes se presentó "Tradiciones, costumbres y lengua en Fuencalderas", de man de Chuse Raúl Usón, editor de Xordica, Fernando Romanos, investigador de l'aragonés qui ha feito arrienda treballos en ixa redolada y José Arbués Possat, naixiu de Fuencalderas. A sala rebutió con a chent plegada d'ixa redolada dica haber-se de quedar chent de piet, en no quedar sillas. Romanos fació una remeranza d'as caracteristicas chenerals y locals d'a fabla de Fuencalderas y redolada. Tanto ell como Usón coincidioron en recomendat a lectura d'atro libro de José Arbués, Fuencalderas en mi recuerdo, autoeditau en Girona en 1980 (cuento que descatalogau fa muito) y que t'os dos dió a conoixer os costumbre y fabla d'astí. José sabió transmitir-nos toda la pasión que tien por esfender y fer replega de tot lo rico vocabulario d'a redolada. Tamién se i charró d'a cantidat de frases feitas que i teneban y d'a importancia d'istas en a construcción d'un estandar entendible de vez que rico.


O miercols se presentaba o largometrache en euskera, subtitulau en aragonés, entre atras luengas, clamau Gartxot. No podié estar en a prochección, por o treballo mio, pero sí que m'amané dimpués d'a charrada a viyer a los directors y guionistas d'a cinta. Enlucerné quan, en marchando d'a sala a on que se feban as charradas, un d'os directors quitó o suyo chicotén y prencipió a cantar y a fer-lo sonar en pasavillas dica Nogara. Deixando sin sangre en a pocha a meyo casco viello, cal decir. Ya en a siede de l'asociación, nos recontoron en un ambient familiar de tot, como facioron a cinta, os premios que han ganau, l'acullida que ha teniu y un poquet d'a realidat euskalduna. Tot mientres o debantdito chicotener, feba chiflius de muixons y d'a naturaleza, tanyeba bell traste u recitaba y cantaba versos en euskera (y mesmo uno en aragonés). Una nueit machica que nos fació pasar un sobrebuen rato a todas las presents.

O chueves tocaba ir-nos-ne bien luen y, de vez, bien amán, ta charrar de multilingüismo. As asociacions Zarabene de Senegal y Raíces Andinas de Bolivia, recontoron a suya realidat lingüistica y los problemas derivaus d'a mesma. En os dos países se charran u se han charrau más de trenta luengas. En o caso de Senegal, antimás d'a luenga colonial que ye o francés, se i charra wolof mayoritariament, pero tamién muitas atras luengas con muita vitalidat. Asinas, muita chent en o sur d'o país charra francés, anglés (Gambia, ex-colonia anglesa, ye en o mell meyo d'o país), wólof y una u dos luengas d'asti. Sin mayors problemas. 

Cuanto a Bolivia, nos explicoron como todas as luengas indichenas son nombradas y protechidas por a constitución. 37 si no remero mal. Seguntes os ponents, a metat d'ellas no se charran u quasi no tienen parladors por lo que podrían perder-se en bell par de cheneracions. As más vitals, como o quechua, o guaraní u lo aimara, pareix que van tirando enta debant y que sí que s'ixamplan y protechen os dreitos lingüisticos d'as suyas fablants. Ya en Aragón, explicoron a diferencia entre a migración d'una primer epoca, que veniban charrando castellano, con a plegada más dimpués, que veniban de redoladas rurals de Bolivia, a on que no se charraba castellano. Charroron de bella mena "ghettización" que son tenendo por enchaquia d'a luenga y d'as dificultatz que han trobau en no saber castellano.



Remataba la semana, y las chornadas, con una d'as charradas que más me aganaba de viyer a priori. L'asturiano, luenga chirmana de l'aragonés, con Carlos Pulgar, d'a Xunta Pola Defensa de laLlingua Asturiana. En poco más d'una hora, habió de resumir as trenta anyadas que leva luitando por a luenga a suya organización. Con un fascal de fotos, apegallos y cartels amostró una sociedat que sí que luita de una traza muito más multitudinaria por a suya luenga, conseguindo muitas cosas que no nos ferá o morro cló de tener-las aquí. Prou que les falta muito (no ye oficial, por eixemplo), pero a monico y con buena faina, tot plegará. Qui bi estiemos, prenebanos notas ta posibles accions a fer en Aragón. Bi dioron muita importancia por eixemplo a la toponimia y charró tamién d'a iniciativa d'o Topu fartón, una "chozna" que meteban ta fiestas y que les feba prou honra ta fer conoixer l'asturiano y as suyas reivindicacions.

Imposible yera rematar ixa charrada sin charrar de Pita, a pirina que encorrió mientres una decada (y que contina encorrendo) a os politicos d'alli ta remerar-les a esfensa de l'asturiano. Agora se conoixería como escrache, como dició Pulgar, pero ya lo inventoron fa muitas anyadas. Mesmo estió en momentos de replegar un premio d'a SGAE por un disco que editó a Xunta. Pena que a la fin no ganase o premio, pues hese estau un inte ta remerar...

En resumen, unas granizas chornadas con arrienda momentos buenismos y bien intresants a on que teniemos variedat de temas y de anvistas. A on que tamién aprendiemos d'atras luitas por a dignidat cultural y lingüistica y a on que pasemos muito buens intes. Tot ixo, mientres lo gubierno d'Aragón nos sacaba mesmo lo nombre en una d'as chornadas a on que más verguenya de fació perteneixer a ista Tierra de barrenaus (y carnuces).





martes, 27 de noviembre de 2012

L'aragonés ye bien vivo (noviembre 2012)

De tornada ta La Enredadera de Radio Topo, que tos remero podetz sentir dende o suyo blog, dimpués de una chiqueta colaboración con atro programa, El Kantamañanas, a on que estié charrando bell poquet sobre a homeopatía. Contino tenetz o resumen de contenius d’ista edición de “L’aragonés ye bien vivo”.

Peli d’o Bandiu Cucaracha
O primer largometrache aragonés d’animación podría fer-se en aragonés. A historia de Mariano Gavín, o bandiu Cucaracha podría blincar t’a gran pantalla si os suyos creyadors, Hector Pisa y Juan Alonso consiguen os diners ta fer-la. A financiación se ye fendo a traviés de micromecenazgo u crowdfunding. Ta qui no sepa qui ye, se tracta d’una traza muito emplegada en zagueras ta financiar obras d’arte como discos u pelis. Qui quiera refirmar a financiación dentra en una web y ingresa una cantidat. Ixa cantidat dimpués da dreito a una copia d’o disco, por eixemplo, u entradas t’o concierto presentación u t’a devantadera d’a cinta y asinas asinas.
A cinta será rodada de raso en aragonés y dimpués traducida t’o castellano, l’anglés y o francés. Contará con a colaboración de personaches conoixius d’o mundo d’a scena como Javier Coronas, Pepín Banzo, Joaquín Sorribas, Sho Hai, Isidro Ferrer, Francisco Palomares u Fran Fraguas.
A peli promete accion y aventuras con muito ficacio en o tractamiento estetico y visual d’a epoca y será feita con monyacos de latex movius por os creyadors.
Ta qui encara no conoixca a Mariano Gavín, o Bandiu Cucaracha, remerar que estió un bandoler d’o sieglo XIX que, en a Sierra d’Alcubierre, diz que furtaba a os ricos ta dar-les-ne a los pobres, como un Robin Hood aragonés, y que remató muerto por balazos d’a Guardia Civil, de conchunta con a resta d’a banda suya. Y si queretz conoixer a suya historia lo millor ye sentir a sobrebuena canta que fació fa muitas anyadas La Orquestina del Fabirol.
A mosica d’a cinta tamién será de luxo con nombres como Moby, Lurte u Trivium Klezmer.

La cursa del submarino
La cursa del submarino ye o nombre d’un curtometrache feito por os ninos d’a Escuela de Sant Chuan o curso pasau y que participará en o “Certamen Nacional de Encuentro de Escolares”. Bi participan ueito curtos aragoneses más, pero iste ye l’unico feito de raso en aragonés.
O curto reconta a historia d’o capitán Pifolo y os suyos repatans a bordo d’un submarino y d’as aventuras que les pasan. O resultau ye una falordieta de quatre minutos bien pincha y muito bien montada. Sobrebuena iniciativa d’a Clica del Cinca-Cinqueta y asperemos que ganen!       


 

Zaragoza sinya o manifiesto por un Aragón trilingüe
Fa bellas pocas semanas conoixebanos o refirme d’o concello de Zaragoza a lo manifiesto Aragón Trilingue, a iniciativa de CHA. Ista refirme ye aintro d’una politica de mover ixe manifiesto en as institucions a on que ixe partiu ye present. S’ha conseguiu en bells poquetz, como en Zaragoza, a on que a suma de CHA, IU y PSOE lo ha feito posible. En atras institucions con mayorías PP-PAR u a on que lo PSOE ha dau libertat de voto, no ye estau posible.
Cal remerar que o debandito manifiesto sale d’a Coordinadera por un Aragón Trilingüe que se ye tornando a achuntar dende ista primavera y a on que bi ha organizacions de toda mena: politicas, culturals, sindicals, … O manifiesto denuncia o tracto que son tenendo as luengas de man d’o nuestro gubierno y apuesta por continar treballando ent’a oficialidat que ordena la UNESCO y por a suya amostranza y refirme dende as institucions.
L’anterior vegada que se fació qualcosa parellana estió quan se fació o manifiesto “Chuntos por l’aragonés” que levó t’o II Congreso por l’aragonés, y que lo refirmoron buena cosa de concellos, diputacions provincials y organizacions que iban dende penyas dica l’IEA pasando por asociacions, partius, sindicatos, collas de mosica, miles de personas a ran individual...
 
D’estrela a estrela
Ya plega a segunda edición de D’estrela a estrela, una chornada a on que toda a emisión de Radio Ropo será de raso en aragonés. L’anyo pasau estió a primer edición con más de 10 horas de emisión en aragonés a on que participoron programas como La Enredadera, El Kantamañanas, Rueda libre, Hijos del agobio y, prou que sí, a chent de Fendo Orella.
Ista anyada a respuesta ye estada mesmo millor y son bells 17 programas los que se ferán en más de 15 horas que bi ha programadas. Como novedat, antimás, tamién se ferá servir o catalán en belun d’os programas.
O venient diya 1 d’aviento a las 8 d’o maitin prencipia a emisión, que rematará con una fiesta en l’Arrebato a on que podremos chuntar-nos totz los que encara continemos de piet y enteros.
 
 
 


Día del patués
A val de Benás contina contrimostrando as suyas ganas d’esfender o patrimonio lingüistico y lo fa con o día del patués, una iniciativa que chuntó a lo lugar en esfensa d’iste dialecto de l’aragonés tan particlar.
Os actos, que se facioron en o Palacio d’os Condes d’a Ribagorza, prencipioron con una chicolatada con torta, continoron con una actuación de man de l’alumnalla d’o CRA (Centro Rural Agrupau) Alta Ribagorza y d’a suya profesora Carmen Castán. Dimpués, a las ueito, se fació prochección d’un curtometrache realizau por l’alumnalla d’o CES “Valle de Benasque”. A chornada remató con a lectura de bellas partis d’as obras ganaderas d’a sección “Poesía y Narrativa en Patués” d’o premio literario “Villa de Benasque”.

 

Feria d’o Libro Aragonés de Monzón
Plega ya a Feria d’o Libro Aragonés, una d’as primers cosas que’n charré en iste blog, fa ya quasi seis anyadas, y una d’as fitas fixas de todas as anyadas.Se fa a XVIII edición y han trigau como tema central “As escritoras aragonesas” qui protagonizarán dos exposicions en a parti d’abaixo d’a zucrera de Monzón.
Entre os expositors, como todas as anyadas, bi serán asociacions, editor y botiguers con arrienda materials en aragonés y sobre a cultura aragonesa. Por un regular gosan d’estar-ie Nogara, Fablans, Consello d’a Fabla, Xordica, Gara d’Edizions, Mira editores, Rolde d’Estudios Aragoneses / Aladrada, Asociación de Gaiters d’Aragón, Editorial Pirineos, y muitos atros, que encara que no tocan o tema de l’aragonés fan cosas bien pinchas: Eclipsados, GP Ediciones, Onagro, Malavida, …
No s’ha anunciau encara si ista anyada bi habrá o tren d’a cultura que gosa de puyar-ie dende Zaragoza. O cambio de dirección en o Patronato a trayiu cambios tamién en a Feria. Se ferán menos presentacions ixamplando o tiempo de cadaguna. Bi habrá una pregonera d’a Feria que iste anyo será Luz Gabás y se ferá a entrega de dos premios, que encara no se conoix a ganadora.
Tamién s’ha feito promocionar a feria mientres iste mes con un ciclo de trobadas con autoras por a on que son pasadas Ángeles de Irisarri, Patricia Esteban, José Antono Adell u Ros Beret. A novedat, talment buena t’atros, pero penible ta yo, que me l’habré de trusquir, ye a coincidencia d’a FLA con atra feria, Navideas, a on que os comerciants locals prebarán de sacar treslada vendendo cosas de nadal. Ixo sí, caldrá prebar a pista de chelo, que no se tien a oportunidat guaire asoben...

Rematemos con o reto de que bella colla faiga una canta en aragonés, que ista vegada, puet estar que tienga exito. Ta ixo remeremos a versión que fació Ángel Petisme de Ixo Rai de "Te debo una canción" y que s'editó en o disco tributo Nueba Cozina.

Y ta despedir-nos tos deixo con o video promocional de D'estrela a estrela d'ista anyada.
 
 

jueves, 2 de diciembre de 2010

Novedatz en aragonés

Quan feba clases d'aragonés, asoben prebaba d'explicar a l'almunalla as razons ta aprender aragonés. Entre muitas atrás, una d'ellas, chicota pero important, ye poder leyer a literatura que se fa en ista luenga. Y que, por un regular, no se traduz enta atras luengas. En zagueras he puesto leyer bellas cosetas en aragonés que me han feito bien de goi, y que querría recomendar-tos de leyer. En a venient Feria d'o Libro Aragonés de seguras que podretz mercar-los y sino i puyatz, en Nogara las tienen.

Charrando d'a Feria d'o Libro Aragonés, tos remero que se fa iste cabo de semana (4, 5 y 6) en Monzón y que bi serán todas as editorials principals de l'aragonés y d'Aragón. Nogara, Fablans, Xordica, Gara d'edizions, Consello d'a Fabla (carranyaus), REA y asinas asinas. Torna a puyar-ie o tren d'a cultura, o diya cinco, y tornan a fer-se os conciertos as nueitz d'o sabado y o domingo. O programa lo podetz consultar en a suya web.

Alas de papel. Gernika 1937. De Fernando Romanos. Estió o ganador d'o seiseno premio “Ziudá de Balbastro”. Un libro sobre o bombardeyo de Gernika en a Guerra Civil espanyola, dende l'anvista d'un mocet chicorrón a qui le fan a saber-lo de goi os avions. I describe a vida cutiana d'o mocet y de toda a comunidat en ixas envueltas. Tamién charra prou de muitos detalles historicos y tecnicos d'a guerra y d'o papel que i tenió l'aviación y a participación d'os faixistas alemans y italianos. O vocabulario y o modelo que fa servir d'aragonés fa que s'haiga de tener bell diccionario amán (a lo menos a yo me calió) pero ye sobrebuen t'aprender nuevas parolas y exprisions. O libro tien un chiquet apartau ta vocabulario, masiau curtet en a mía opinión, ta fer más facil a lectura. Un libro que se lei en un petén y que fa buena honra t'a literatura en aragonés. Fetz-le una uellada aqui.

Fillos d'as luengas. Misión multilingüismo. Santi Paricio. Ganador d'o premio Arnal Cavero de literatura en aragonés. Una aventureta prou intresant sobre o multilingüismo. O libro te fa viachar por Estaus Unius, Bruselas, Chapón, … describindo-ie prou os ambients de cadagún d'os puestos que te fa visitar. Os personaches son a saber-lo de bien feitos y pensaus ta enreligar-te en una trama de suspense y aventuras, digna de una cinta de Hollywood (ta quan en os cines?). Igual como l'anterior, se lei en un petén, pues a cada pachina quiers saber o qué pasará en a venient. Aspero que l'autor ya sía treballando en una continación pues o libro lo ye demandando tot chilando.

Espiello numer 33. Un nuevo numer d'O Espiello ya ye publicau. O segundo con a grafía d'ACAR. En iste numer d'agüerro contina con contenius de toda mena. A las seccions cutianas (sciencia y tecnolochía, a chugar a leyer, libros, discos, breus d'a luenga, noticias d'Aragón...) se suman dos entrevistas: la una a Santi Paricio, ganador de l'Arnal Cavero, y l'atra sobre as nuevas iniciativas interpresarials que fan servir l'aragonés: A Flama, Ara Cultural y Troballa. Y prou que articlos de toda mena: un sobre o festival Burning Man, atro sobre a psicolochía d'o coleccionismo y bella falordieta. Dende iste numer, tamién lo podetz mercar en A Flama que'n tienen ta vender.

Y con isto ya tenetz ta leyer bells diyas... Nos viyemos en Monzón y en a celebración d'o quarteno cabo d'anyo de Tierra de barrenaus.

(Post editau de raso en A Flama gracias a la suya Wi-Fi)

domingo, 29 de noviembre de 2009

Ampraus 035

Un d'os primers articlos d'iste blog estió sobre a XII FLA. Quí m'iba a decir t'a part d'alavez que tres años dimpués continaría vivo o blog ta poder charrar d'a quincena edición.

XV FLA: Creigo que ye una d'as millors ferias que se fan en tot lo país y que siempre cal ir-ie. Con tot y con ixo, tamién tiengo cuasi siempre bella queixa. Cuasi totz os años i aparix a chentucia d'os FACAOS. Bi'n ha habiu d'años an que os conciertos yeran prou penibles u an que sacoron o tren d'a cultura. Estiaño a unica queixa, por agora ye por o cartel. Sino veigo mal (si ye asinas correchiz-me) en o cartel i sale bien d'aragonesas ilustres: Goya, Ramón y Cajal, Joaquín Costa, Agustina d'Aragón... y a o canto d'ellas Escrivá de Balaguer. Un personache que no alportó cosa t'a cultura y que estió o ideyologo y creyador d'una d'as sectas fanaticas más periglosas d'o cristianismo. Secta que refirmó y s'arpofitó d'o franquismo y que contina fendo-lo güe. Tos convido a ir t'a Feria, viyer os conciertos, mercar bel buen libro ta ixublidar o Nadal y queixar-tos a la organización d'o cartel. En esfensa d'a FLA cal decir que tornan a fer o tren d'a cultura y que os conciertos d'ista edición son buenismos.

A SGAE torna a perder un
chuicio. Unatro. Y van quemisió yo cuantos... Suerte que a muitos chueces parix que no les fa goi a SGAE, (porque en a chusticia no confío mica) y de cabo ta cuan les foten una d'istas. Publico, ves-te-ne tú a saber porqué, siempre da treslau d'istas noticias. Ye un d'os pocos meyos an que nos podemos enterar d'istas cosetas. Un d'os pocos que no be d'estar pleno de clients agradeixius d'os inquisidors istos.

UPyD: Publico ye tamién ye un d'os pocos meyos que
critica ubiertament a UPyD. Mesmo ye un d'os pocos meyos espanyols que charran nunca d'espanyolismo. Afortunadament, parix que a UPyD, como totz os partius ya l'han creixiu de criticos (cuento que a la dreita de Rosa Díez). ¿Podrá continar vivo un partiu choven (en tiempo de vida) que ya rebute de criticos y arribistas? Asperemos que no.

Zeus no existe. Ni Dios ni garra d'as invencions d'as falsas. En ixo somos d'alcuerdo l'autor d'o blog homonimo y yo. Charrando d'o tema, tos remero que MHUEL, contina vivo y que podetz trovar cómo apostatar en a suya web.

Tres videos ta rematar: O primer, inviau por Bercimuelles, sobre a tourné de Lurte por tierras d'Oc u Oil (no sé aón exactament). O segundo una canta heavy de Stravaganza, una colla que me recomendó un compañer de treballo. Cuento que a letra tos sonará. O tercer, un rapero friki que consigue rimar condensador de fluzo. Muito gran.
Lurte en l'Estau francés:

Stravaganzza:

Shogun XL:

miércoles, 3 de diciembre de 2008

XIV FLA

En momentos de fer o segundo cabo d'año de Tierra de Barrenaus (qui iba a pensar que duraría tanto), torno t'o prenzipio y remero que iste cabo de semana se fa a Feria d'o Libro Aragonés en Monzón. Parix que se han represo os antigos costumbres que fazión que ista Feria estase tan majiza, pues estiaño tornan a fer conziertos y torna a puyar-ie lo tren. Os conziertos serán as dos nueis d'a Feria (a d'o 6 y a d'o 7) y, entre atros muitos i tañerá Azero!!! BIEEEEN! Ya los trobaba a faltar, que fa muito tiempo que no los beigo en conzierto.

Ta los que no lo aigaz conoixiu, pues ya fa bels años que no se fa, bi ha un tren que puya ta Monzón dende Zaragoza de maitins (9:20) y bi torna de nueis (21:05). Ye una buenisma ideya. Nomás son zinco euros ida y tornada y puez biyer a Feria y mesmo o castiello de Monzón que ye bien pincho. Os detalles los podez leyer aqui.


Sobre a propia Feria bi seremos los de toz os años: Nogara, Fablans, Consello, REA, Gara d'edizions y muitas atras editorials, en castellano y en aragonés. Y cuento que tamién i serán os barrenaus capinazes de Malavida.


Por desgrazia, estiaño parix, seguntes informa Aragonando, que tamién tornan cosas malas. A extrema dreita d'a FACAO torna a tener-ie stand ta espardir as suyas fateras. Ye una pena que a ista chentota les dixe compartir puesto con chen que fa un treballo tan sobrebueno. Saca muitismo prestichio t'a FLA.


martes, 5 de diciembre de 2006

Feria d'o Libro Aragonés



Como todas as añadas en istas calendatas se fa en Monzón a Feria d'o Libro Aragonés an que se chuntan editorials y asoziazions d'a cultura aragonesa ta amostrar o suyo treballo. Como l'añada pasada se troba a faltar o conzierto que se gosaba fer o Sabado de nueis y o tren que i puyaba dende Zaragoza.
Con tot y con ixo, a FLA ye un puesto sobrebueno ta beyer as zaguers nobedaz editorials, charrar con os autors y pasar un buen ratet.
Ista añada a tematica zentral d'a Feria ye "Literatura y Cine en Aragón" asinas que antiparti d'as presentazions de libros tamién podremos beyer bellas zintas.
T'os aragonesofablans y ta cualsiquier que le faiga goyo l'aragonés cal que sepaz que bi abrá espositors de cuasi todas as organizazions que fan bella cosa por l'aragonés (Nogara, Ligallo de Fablans, Consello d'a Fabla, Gara d'Edizions....). Si quiers beyer que editorials i ban y que actos bi abrá puez besitar a paxina web: www.ifm.es/libroaragones06