Mostrando entradas con la etiqueta Gaire. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Gaire. Mostrar todas las entradas

martes, 3 de octubre de 2023

Cursos y fiestas. Tierra de barrenaus 10x02

Foto: Serchio
Con lo mes d'octubre empecipian tamién los cursos d'aragonés. Debant d'as enrestidas contra la nuestra luenga que imos a tener de man d'o gubierno aragonés y d'o concello zaragozano, las personas que sí que valuramos lo nuestro patrimonio cultural y lingüistico tenemos la oportunidat de fer servir todas las ferramientas que podamos pa conservar-lo y desfender-lo. 

Entre atras, los cursos d'aragonés d'a Escuela Nogara que, como leva fendo mas de trenta anyos, torna a ufrir cursos de toda mena. N'i hai presencials y a distancia, de maitins y de tardes, de tres nivels, en Zaragoza y en bel lugar... De tot ixo nos ne da treslada una representación bien ampla de l'asociación que implioron l'estudio d'a radio como feba tiempo que no lo veyeba. Antimás d'os cursos tamién teniemos tiempo pa charrar de beluna d'as actividaz que organizan cada anyo y, sobre tot, d'as que tienen prestas pa fer uns Pilars en aragonés.

Precisament de convocatorias arredol d'a Fiesta Gran de Zaragoza (aka Pilars) va la segunda parte d'o programa. Charramos d'o antipregón que organiza Radio Topo lo día 7 d'octubre, d'o concierto de Gaire lo 10, d'a pasavilla de chiflo y salterio d'o 11 y d'o concierto presentación d'a seisena edición de O zaguer chilo lo día 13. Muita cultura, luenga y autochestión en unas fiestas que han d'estar populars.

Recuerda que puez ascuitar toz los programas en Ivoox, Spotify y la web de Radio Topo.

Programa #153

 


miércoles, 3 de febrero de 2016

A mosica en Aragón(es). Tierra de barrenaus radio 2x05

Ta bien u ta mal, soi negau ta creyar mosica. Nunca no he consegiu fer sonar garra traste ni un poquet bien. Ixo contrasta con lo goyo que me fa ascuitar mosica. Malas que tiengo bell ratet me fa goyo de meter-me o zaguer disco que he descubierto u rechiro por o rete en busca de nuevos sonius. Si leyetz con bella freqüencia o blog, ya sabetz que lo d’os festivals y conciertos, más que una afición ye una forma de vida ta yo.


Por ixo admiro muitismo a qui fan mosica. Más encara si lo que fan ye orichinal u m’alporta bella cosa nueva. Ixe ye o caso d’as cinco personas que pasoron por o zaguer #TdBradio, que han participau en collas tant diferents como Gaire, Prau, Mallacán, La orquestina del fabirol, Comando Cucaracha u Los Draps.


Aragón ye un país de muitas y buenas mosicas. En da fe todas as que han teniu exito dillá d’as mugas nuestras, pero tamién muitas atras que no en han teniu por diferents razons. Tenemos muito potencial y muita calidat y por un regular quasi tot feito a pur d’a rasmia, o treballo, o tiempo y os diners de chent con pasión por a mosica.


A sola mala noticia en tot isto ye a quasi ausencia, dende fa ya bell anyo, de referents en a mosica en aragonés. Fueras d’o folk, ye de mal trobar una colla que faiga servir ista lengua como principal. Nomás Gaire contina apostando de tot por l’aragonés. De cabo ta quan collas como Comando Cucaracha, Lurte, Ixera, Cachirulos XL y bells atros fan bell cenyo, escribindo u traducindo bell tema. Por ixo, muitas trobamos a faltar, y muito, a Mallacán y Prau, qui nos acercoron a lengua a tantas y tantas personas, dende una mosica innovadera, combativa y de calidat.

En istas dos horetas de programa, prebemos de charrar d’istos temas y de muitos atros. Puetz ascuitar-lo en a barra que tiens contino u punchar aqui con o boton dreito y baixar-te-lo, dando-le a “Guardar enlace como…”.



lunes, 15 de abril de 2013

L'aragonés ye bien vivo (abril 2013)


Penica que fa, pero cal prencipiar una atra vegada “L’aragonés ye bien vivo” con noticias de lingüicidas. Bien se vale que en l’atro cabo continamos as que luitamos por l’aragonés sin minar a dengún y prebando de pensar en a luenga y no pas en os concietos y delerias personals que tiengamos. Remeratz que L'aragonés ye bien vivo ye una sección d'o programa La Enredadera de Radio Topo y que podetz ascuitar-lo en iste vinclo.

Subvencion ta “l’aragonés oriental”Arredol daba la noticia d’a concesión d’una subvención ta un libro de l’asociación FACAOista Lo timó (no feré o chiste facil...). O libro, titulau Antolochía Lliteraria en Aragonés Oriental II” ye editau por ista asociación que esfiende que lo que charran en Altorricón (Aragón) ye una luenga diferent a lo que se charra en Almacelles (Catalunya) nomás porque en o meyo bi ha una muga administrativa (sisquiá estatal). A lo catalán charrau astí le claman aragonés oriental en contra de qualsiquier criterio scientifico y filolochico. En realidat no ye que una cortina de fumo ta lo pior espanyolismo que s’alimenta y muito d’a catalanofobia que bi ha tan estendillada en iste país.

O gubierno fa asinas más esclatero encara o suyo refirme ta ista mena d’asociacions y ta ixe discurso espanyolista, antiscientifico y catalanofobo que ye o que a inspirau a suya quiesta lei de no luengas. Cal decir, ta estar chustos, que l’anterior gubierno ya subvencionó a primer parti d’o libro, asinas que Marcelino y cía tampoco no son libres de culpa. En ixa mesma subvención, ya prou retallada bi heba atra mena de prochectos, como os de Rolde d’Estudios Aragoneses que sí se levoron subvencion, u muitas atras asociacions en esfensa d’a luenga que se’n quedoron difuera.

Como siempre, recomiendo o blog Lo cacao de la FACAO ta qui no conoixca guaire qui ye ista chentucia.

"L’afer Ferrando"
En Arredol tamién veniba a reacción t’as parolas de Ferrando. Ta qui no lo sepa, Maria Jose Ferrando ye qui coordina la ponencia d’a lei de no luengas. Ye decir ye a persona encargada de coordinar o debat y as esmiendas en un foro a on que son representants d’os cinco partius politicos con representación en as Cortz. En presentar as esmiendas a oposición, a diputada d’o PP, fació unas declaracions decindo que ixas esmiendas plenarían de “pinganillos” Aragón y que a lei de luengas que quereba PSOE-CHA-IU costaría decenas de millons d’euros. No alportó garra dato ni estudio de como heba plegau en ixas cifras, ni en la d’os 1500 traductors que caldría (quasi dos por cada municipio aragonés).

Dende a oposiciónas criticas no tardoron guaire. Totz os partius demandoron sincusas y CHA, IU y Puyalón a dimisión d’a diputada como coordinadera d’a ponencia. Prou que ista no dimitió y fa poco PSOE, CHA y IU deixoron a ponencia. Isto no sirve que ta conservar a dignidat, que ya ye prou, pero a lei de no luengas continará o suyo curso. De feito, en eixemplos como lo d’os premios literarios ya se vei como han prencipiau a aplicar-lo.

Diya de l’argüello diaple
O pasau 6 d'abril se fació o diya de l’argüello diaple, una chornada ta conoixer y reconoixer a faina d’ista colla de diaples que han levau a polvora, a mosica y l’espectaclo por tot Aragón y dillá d’as nuestras mugas. Vinte anyadas son fendo en 2013. Mientres tot lo diya facioron chuegos tradicionals en a ribera de l’Ebro, charradas en o local social Treziclo, recontando a suya historia y os suyos prochectos, entre os que bi ye a producción d’un video sobre istas 20 anyadas.


Chornadas arredol de l’aragonés
En a Casa Aragonesa de Barcelona bi ha prou movimiento en as zaguers anyadas. No ye raro que totz os anyos bi haiga dos, tres u quatre chornadetas con mosica, presentacions. En ista ocasión, en as chornadas "Luenga biba" (sic), organizada por a Colla de charradors “O Corrinche”, o Rolde Aragonés de Barcelona y Can Basté – TASC se fació se tractaba d’una lectura de poemas, a prochección de Cosetas d’adentro (curtometrache en aragonés ribagorzano) y o concierto de Prau y Gaire, con una sesión de DJ Valle Nato. Grandisma programación ta una borina en qualsiquier puesto y cuento que t’os aragoneses que i viven, tot un luxo. Por lo que me han contau, antimás, bi habió un ambient sobrebueno y muita muita borina.

Chornadas en Graus
En Graus y redolada tamién ye a luenga prou viva y entre o 18 y o 20 d’abril celebran as Chornadas d’as luengas d’o Pirineu, antismas Chornadas d’as luengas d’a Ribagorza. En ista edición bi habrá un taller de lectura, se presentará o numer 4-5 de De Lingua Aragonensi y o Metodo de Gaita de boto, se ferá a entrega de premios d’o XII concurso Condau de Ribagorza y rematarán con un concierto de man de Carbonell y Eduardo Paz, aprofeitando-se, como siempre, d’a figura de Labordeta, en lo que entienden como un homenache. 
Que se faigan istas chornadas dignificando a luenga en os lugars a on que se charra vale un valer. Asperemos que continen muitas anyadas y que en totz os lugars a on que no se fan, s’enceten iniciativas parellanas.

Concurso de cuentetz y falordias ta ninos
L’asociación O Trango, que fa cursos d’aragonés en Zaragoza, organiza por primer anyada, un concurso prou orichinal, en estar, que yo sepa, o primer endrezau ta ninas y ninos, d’entre 6 y 12 anyadas. Cal ninviar un texto chiquet, de nomas 2 a 6 pachinas, en aragonés. Os premios son dentradas ta Parques d’Atraccions que a mainada se gronxiará a-saber-lo. Me pareix una traza sobrebuena d’acostumbrar a las zagalas dende chicotas a escribir y a fer-lo en aragonés.

A canta en aragonés
O programa lo querié rematar con Ixo Rai. Ya han pasau por “L’aragonés ye bien vivo” arrienda collas que han feito bella canta en aragonés y encara no heba charrau d’uns d’os pioners. No cal presentar-los, cuento que tot lo mundo los conoix, pero si que cal remerar que estioron d’os primers en reivindicar as particularidatz d’o castellano d’Aragón y con “A fuesa universal” nos facioron conoixer l’aragonés a muitismas personas. Encara beluna más en aragonés y una atra “Molt de soroll”, en catalán. Mesmo les vagó de traducir María ta l’asturiano, que ye como la sintié yo en muitos d’os suyos conciertos, amostrando ixa sensibilidat por a cultura y as luengas minorizatas que teneban. Entalto Ixo Rai! Como tos trobamos a faltar.....


Remero que ista anyada o reto de L'aragonés ye bien vivo ye que bella colla faiga una canta en aragonés. Qualsiquier colla, de qualsiquier puesto, en qualsiquier estilo. Si tos cal aduya, contatz con la mía ta traducir u adaptar lo que calga.