jueves, 26 de enero de 2012

Ampraus 060

Lo hibierno s’amana... pero no remata de plegar. Alto u baixo como a inspiración. Y como siempre que no’n tiengo, pues tiro con un Ampraus y aspero que tos faiga buen prebo.
 
Desaparecidos ye o titol d’una nueva exposición d’o fotoperiodista Gervasio Sánchez. Se tracta d’una ripa de fotos sobre as personas desapareixidas en conflictos armaus de tot o mundo: Kurdistán, Colombia, Camboya, Iraq, Guatemala, Bosnia... y tamién, ta rematar, Aragón, a on que siguió o proceso d’ubrir un fosal en Cetina d’una persona asesinada en a Guerra Civil Espanyola. Tenié a suerte de viyer-la guidada y de que compartise con qui bi yeranos as historias que bi ha dezaga de cada foto. Ye penible lo que as humanas somos capables de fer quan nos metemos boques. Ye penible que contine habendo-ie tantas resistencias por chent no-tan-de-dreitas a que aclareixca lo pasau de l’estau espanyol. No deixetz pasar a oportunidat de viyer ista expo que ye en o Centro d’historias dica o 12 de febrero.

Sant Valer, rosconer y ventoler. Iste sí que plega y con ell, movidicas, como siempre. Un chiquet puent y o Roscón Rock que, en fer ueito anyadas ya, ye tradición. Ista anyada cuento que no nos chelaremos tanto como atras. O Caracol Zaragoza, antimás, organiza una chicolatada a las 18:00 en o local Treziclo d’o vico zaragozano d’a Madalena. Bi informarán d’as suyas actividatz y antimás de chicolate y roscón prometen sospresas .. y revolución.

Fa bellas anyadas (no pas guaires) en un Sant Valer, visité por primer vegada A Seu de Sant Salvador. Soi tan ababol que vivindo a tres minutos d’astí encara no la heba visitada. Ixe diya yera fendo una gambadeta quan viyé que feban chornada de puertas pataleras ta que una ringlera de cristianas ‘mayors’ besasen uns uesos de, probablement, bella persona d’o sieglo XII. O caso ye que podetz aprofeitar ta viyer por aintro ista repolida catedral que siempre i trobas nuevas maraviellas en visitar-la.

Febrero feminista: Tamién se ye fendo tradición. Una atra anyada torna o mes más feminista. O mes que aprofeitamos ta formarnos un poco y treballar (más) iste tema. A programación d’ista anyada torna a estar bien ampla y pincha. Aqui la tenetz.

Thatcher pareix, por lo que he sentiu que dicen d’a cinta, que yera una gran democrata y millor persona. Como Fraga. Que bien se ye muerto! Quanta hipocresía por o mundo! Encara remero quan yera calient o calabre de Karol Wojtyla que comenté, entre atras ateas, que yera contento porque bi heba un boque menos en o mundo y que moriba un complice de miles de muertes por SIDA y por gubiernos totalitarios. As personas que me sentiban, que atras vegadas hesen estau d’alcuerdo con yo, me dicioron que me pasaba. Probablement hue cretiquen a Ratzinger y quan muera digan que me paso. Que muera una persona no me fa cambiar a opinión que tiengo sobre ella. Tornando t'a dama de fierro, yera mirando de trobar una canta de Elton John a on que deciba “Goyoso nadal, Margaret Thatcher, totz celebramos iste diya, porque en falta uno menos t’a muerte tuya”,  y he trobau ixa y atras cantas. Iste que tos pencho ye un articlo de Rolling Stone con siet canta adedicadas ta ista democrata, amiguica de Pinochet, atro democrata, con videos de Elvis Costello, Sinead O’Connor, Morrissey, Public Enemy, Renaud y Crass. D’a canta d’Elton John no i mete video, pero si unas fotos muito intresants d’as movilizacions obreras en Anglaterra, asinas que lo pencho contino.

miércoles, 18 de enero de 2012

Exercendo lo pasquinismo 007: Laminando culos

En istas zaguers semanas se queda uno un poquet preocupau. Tantas y tantas periodistas laminando culos talment faiga que se les acotole a luenga y haigan de deixar o suyo treballo. Y no ye a cosa como ta más esqueferadas...

Lo de Urdangarín ya yera penible. Ye impresionant como cada vegada que se’n charra, toda una ripa de periodistas, opinadoras y rufierteras corren a tot meter a decir lo bueno y campechano que ye lo rei, que nos salvó o 23F, que ye guaranciando a democracia, a constitución y que me se yo que más... Y ixo que en zaguerías, y dende a carranyada ixa que tenió de ‘lo pin en a fonsera’ bella periodista ya no le ride tanto as gracietas.
 
O cenit d’o pelotismo plegó dimpués d’o monologo nadalenco quan dició ixo de que todas yeranos iguals debant d’a chusticia (¡sin redir-se-ne! ¿cómo lo fa?) y o periodistamen quasi lo fan santo. Que lo diga ell, que siquiá en teoría ye igual como a resta, en tien de bemols!!!
 
Encara que talment bi haiga un pacto ta laminar o culo de totz os repuis d’o franquismo. De tot lo suyo herencio. Pues be-te-me que as periodistas d’os mass media, antiparti de a lo hereu de Franco, tamién cantan loas a los suyos ex-ministros.
 
A muerte de Fraga m’ha deixau sin sangre en a pocha de viyer como as periodistas progres repetiban quanto heba aduyau a la plegada d’a democracia y a las libertatz. Ixo, en a SER, que en a COPE u en Intereconomía no quiero ni saber lo que i habrán puesto decir... Que fastio feban Carrillo y Maria Antonia (que prou en fan ya por un regular) Y que fastio Rubalcabas, Rosa Diez y espanyolamen variau
 
Afortunadament por os retes socials virtuals y fisicos a escape nos trobamos con chent con memoria y hemerotecas que remeran qui estió ixe faixista, qué fació en estando vivo y quals yeran as suyas opinions. Que goi de viyer como surten como fongos por os facebooks os videos y os articlos que, una vegada más, fan esclatera a hipocresía y l’oportunismo de tot iste tarabidau politico meyativo y interpresarial.

miércoles, 11 de enero de 2012

Malfurriar diners IV. En crisi



Amprada de Manel Fontdevilla
Siempre soi estau un poquet radiu. D’o ‘punyo preto’ que se diz en o castellano, por aquí a lo menos. Dende que me independicé, mesmo más. Talment por ixa cultura d’o no gastar que lo que calga u talment por as mias ideyas politicas, u un poquet de cada y d’atras cosas nunca no he levau bien que se malfurriasen os diners. Asinas lo he denunciau, como poco tres vegadas (I, II y III). U más. M’he sorprendiu en viyer lo que sale mirando ‘malfurriardiners’ en iste mesmo blog.


No soi d’as que creyen que ‘vivibanos por dencima d’as nuestras posibilidatz’. Me pareix que ixa frase ye un atro mantra neoliberal como ‘en Espanya no se tortura’ u ‘totz os extremos son malos’. Tener casa, vehiclo, ropa, bells trastes tecnolochicos y marchar bell cabo de semana t’o monte no son luxos. U millor dito, no habrían d’estar-ne.


Pero sí que creigo que muitas han viviu (y a mas gran parti continan vivindo) como han quiesto. Permitindo-se totz os concietos politicos que se les pasaban por l’esmo y, prou que sí, con os diners d’o pueblo. Valencia y Balears pareixen os paradigmas d’o malfurriar. Pero de aeropuertos sin avions u de prochectos de campos de futbol absurdos, tamién en sabemos por aquí. Dicen agora que Catalunya retallará en eventos chorras. Sisquía lo faigan. Y sisquiá aprendamos por aquí y a Belloch no le torne a dar por ExpoNabo, Zaragoza ciudat cultural u qualsiquier atra fatera nueva. A Urdangarín l’han pillau con o carret d’o chelau y furtando patacadas de diners con a suya fundación. (Cada vegada que siento a parola Fundación tremolo, pues gosan d’estar cheras a on que chitar os diners publicos) As periodistas, muito profesionals, s’han fotiu de lapos a viyer qui podeba laminar más o cul d’a suya machestat. ¿Qué tendrá a casa reyal?.... Ah sí, diners.


Tot isto ye mal, prou que sí. El jueves tien, dende fa bells meses, una pachina adedicada a casos a on que se malfurria diners. Cada semana i apareixen quatre casos y en fan un chiste. Podrían apareixer-ne quaranta, soi seguro. Pero a mia pregunta ye ¿qual ye o problema: que se malfurrien diners u que se malfurrien agora que bi ha crisi?.


Quan a cucha anticapitalista nos manifestabanos contra Expo Flufi, Expo Nabo, Expo Cultura u Expo Farlopa, quan denunciabanos o malfurrie en a casa reyal, en as barquichotas de l’Ebro, en aeropuertos vuedos y campos de futbol a cascar-la ta equipos que blincan de división masiau, quan luitabanos contra Gran Stafa – lo millor que l’heba pasau a Aragón dende os Reis Catolicos deciba belún...-, quan criticabanos os gastos en representación y caterins u que se pagase l’AVE y o caché d’un carnuz ‘tertuliano’ famoso espanyol ta que venise a pasar lo maitin en Aragón TV, quan demandabanos retalladas en os cuerpos y fuerzas de seguridat de l'estau, muitas personas que hue son carranyadas con o politicamen nos deciban que yeranos unas hippiosas en contra de tot, unas carranyadas y que les querebanos hoder a fiesta, a la finitiba. Muitas encara nos lo dicen y continando con os mantras neoliberals de que os macroeventos u costruyir cosas ye bella cosa buena ‘per sé’, muitas continan decindo-nos-lo. Y mesmo nos culpan de que no se faiga Gran Stafa u ExpoOstiasEnVinagre. Por desgracia ta todas, o tiempo nos da la razón masiau asoben.


Y agora tenemos aeropuertos, prochectos de campos de futbol, azutes, bien de militars y de policia y de trastes ta que chuguen, telecabinas bien alteros en a ciudat d'o cierzo, un desierto a meyo vender, catedras de homeopatía entre que s’esboldrega l’edificio de Filosofía, vicos vuedos en casa dios y casas vuedas en mel meyo d’a ciudat, tranvías ta conectar os vicos vuedos con o paseu Independencia, en obras una anyada de cada dos, y a los más carnuces de totz os partius políticos treballando en l’administración y en as interpresas publicas creyadas ta ixo. Pero se cobra por as medicinas, a catrinalla va t’a escuelas en prefabricaus y ‘cal’ baixar-nos os chornals ta que a Ilesia Catolica y a Monarquía, entre atros, continen con a suya ‘rave ta cutio’.


Ta yo isto nunca no ye tolerable. Ni en crisi ni nunca. Si todas istas anyadas os diners adedicaus a fateras, a prochectos publicitarios y a fer a fiesta d’a cocaína, s’hesen adedicau a fer escuelas, a amillorar a sanidat, a fer d’as ciudatz un puesto razonable y comodo a on vivir, a costruyir os equipamientos que de verdat les calen a los vicos, a que os lugars tiengan unas comunicacions y unas condicions de vida más dignas... hue prebablement seríanos en crisi, pero cosa no sería igual.

Diz que de tot s’aprende. Cada diya confio menos en a humanidat. Creigo que saldremos d’ista y a mas gran parti d’a chent ixublidará tot. Tornará a clamar-nos hippiosos estricalladors de borinas cada vegada que nos oposemos a eventos con mascota u a infraestructuras molonas. Nusatras no deixaremos de luitar, de denunciar y d’explicar porque no sabemos vivir d’atra traza.

miércoles, 28 de diciembre de 2011

O millor de l'anyada


O zaguer post de l'anyada quiero dedicar-lo a compartir bellas cosetas que han pasau mientres ista anyada que me han feito goi. No quereba rematar l'anyada con toda ixa rabieta nadalenca que me da. Asinas que t'alla que voi con bellas soxerencias que aspero que tos faigan goi.



TV: Talment siga l'anyada que más series he prencipiau a viyer. Belunas d'ellas buenismas. Walking dead, The I.T. Crowd, America Horror story, True Blood... y prou que Dexter, una d'as mias favoritas y a on que he conoixiu a (l'atro) amor d'a vida mía: Debrah Morgan. Pero sin garra dubda, ye Chuego de Tronos la que más goi m'ha feito. Basada en a serie de novelas “Canta de chelo y fuego de George R.R. Martin, tardó bell poquet en enganchar-me, pero quan lo fació.... Hibo!!!! Agora quasi no puedo ni dormir en leyendo as aventuras d'os Targaryen, Lannister, Stark, Baratheon y resta de chent. De lo millor que he visto y leyiu en muitismo tiempo. Pencho o video de o violinista friki chaponés tanyendo a suya banda sonora. Tuet!




Humor: Alguna pregunta mes? ye o nombre d'un programa d'a TV3 catalana. Lo fan dende fa muito tiempo, pero yo lo he descubierto ista anyada. Replega os millors intes de a embute de televisions y los mezcloteya con trozos de programas. La de risas que me he feito gracias a iste programa! China chana tamién han iu colando-se os suyos sketches en o mio parlache cutiano como o “pos mu bien” u “¿ho haveu vist?”. O video que pencho ye un d'os millors Top10 que han feito.


L'aragonés: Pues sí. M'entiboqué, 2011 no ye estada l'anyada de l'aragonés. A la fin, ni consello superior, ni academia oficial, ni chufas en vinagre. Rudi nos tornó t'a reyalidat. Como siempre, l'aragonés contina pendendo d'as suyas fabladoras. Bien se vale que somos bien activas y no nos hemos quedau con os brazos cruzaus. Ista ye estada tamién l'anyada a on que ha surtiu Arredol, o meyo de comunicación cheneralista en aragonés, y a on que prencipió una d'as iniciativas más pinchas que regular que se repetirá. Charro de D'estrela a estrela, tot un diya de radio en aragonés, que organizoron as chents de Fendo orella y Radio Topo de conchunta con arrienda companyers d'as radios libres y de lo movimiento en esfensa d'a luenga aragonesa. Se facioron videos d'as dos iniciativas, que tamién pencho contino. No puedo ixublidar a publicación de Prou prou luen, o millor libro que nunca no s'haiga escrito (hehehe)

D'estrela a estrela


Arredol. Un mes d'información en aragonés


Mosica: Como no, ta yo ye estada l'anyada de lo nuevo disco de Obrint Pas, Coratge. No m'han feito burro falso. Un buenismo disco, más personal, pero combativo y alegre que ye lo que siempre dicen. Los podié viyer en Zarautz ta fiestas en un concierto brutal con The Uski's. Buena borina tienen por ixas tierras... Tamién ye estada l'anyada que he prencipiau a conoixer a-saber-las collas que cantan u cantaban en catalán, en parti gracias a la documentación que pillé ta un programa de LaEnredadera. Asinas me he trobau con Els Pets, Sopa de Cabra, Lax 'n busto, Els Catarres, y os zaguers discos d'a Gossa Sorda, que feba muito tiempo que no ascuitaba. Catalunya tamién me trayó a The Sisters of Mercy, a qui dimpués de 17 anyadas de fandom conseguié viyer en a Razzmatazz de Barcelona. 

D'Aragón no puedo pasar sin recomendar lo disco de Los Olvidados de la morgue, y más que más, os suyos conciertos-borina, y o discazo de Kase-O con mosicos de jazz. Guarda que a yo lo jazz no me fa mica goi, pero lo mezclayo con o rap d'o zaragozano ye sobrebueno. Tamién de rap, editó o suyo primer disco Sho Hai, ex-Doble V, de qui charré fa tiempos.


Muitas son estadas las cantas que metería como la millor de l'anyada y a más gran parti en catalán, pero probablement la que más m'emocione siga Kukutza III, de Zea mays, tanto por a letra y mosica, como por toda a historia que bi ha dezaga cuanto a lo desaloix de o Centro Okupau Kukutza. Con ixa canta facioron un lipdub antis d'o desaloix que pencho contino. Tot un temazo que feré servir ta dar ferrete en ixa tabierna creperia que todas sabemos...



Aspero que tos faiga tot buen prebo a todas y que pasetz un sobrebuen 2012!!!

sábado, 24 de diciembre de 2011

...pero yo lo digo

Belen Esteban, tot un eixemplo de "peroyolodigo"
En iste proceso de "odio tot" nadalenco, remero una d'ixas frases que tanta pampurria me fa. Ye mas que una frase, ye toda una actitut y una d'as fateras mas estendilladas y que mas niervudo me meten en zagueras. Charro de quan una frase remata con "... pero a lo menos yo lo digo". En existen de versions como "... pero yo lo reconoixco" u "yo voi de cara".

Va sustituyindo china chana a "yo soi racista pero", cambiando-se por "yo soi racista pero a lo menos lo digo". Ai, si Hitler hese avisau de lo de l'Holocausto. Agora toda la dreita podría chustificar-se "siente!, a lo menos lo heba dito!".

Me importa igual si lo reconoixes u no, yes igual de racista. Antimás puet estar que sigas más u menos hipocrita, pero racista en yes, que ye lo que me importa... Iste nadal soi seguro que lo voi a sentir. Más d'una vegada, me pienso. De feito voi a twittear (chiflar???) cada vegada que lo sienta. Estatz-tos a la tisba...

lunes, 19 de diciembre de 2011

Bellas cosas que odio iste nadal

Odio lo Nadal. No ye garra secreto, ni una actitut modernota. Simplament lo odio por tot lo que traye en todas as dembas: politica, relichion, sociedat u mesmo meyo ambient. Y por totz os ritos socials que cal fer en istos diyas. Menos important pero mas cutiano ye a programación d'os mass media que, a metat de noviembre, "s'ababolizan" y se plenan de monyacas que feman y anuncios sentimentaloides con chent vestida de Papa Noel acarrazando-se.

No ye por o Nadal. U talment sí. U ye por que yo soi mas niquitoso por istas calendatas. O caso ye que bi ha tres anuncios que me meten niervudo más que no atros. Que, en sentir-los, me dentran unas ganas de fer "cosas malas" que ta qué. Y he deciciu de charrar-ne, a viyer si con ixo, m'exorcizo bell poquet. Que, a la fin, ye ta ixo ta lo que creye iste blog.

 
O primer ye Pitingo. Cada vegada que lo siento me vienen unas ansias... No'n yera prou con Carlos Goñi u Alejandro Sanz. Baixoron o ran con Il Divo y Soraya. Quan piensas que no puet haber-ie cosa pior, plega Pitingo. Y quan creyes que será ixublidau malfurriando os diners en bell guariche, fa un atro disco. ¿Por qué? ¿Qué tos ha feito a humanidat?

 
O segundo ye un anuncio de no se qué. Creigo que ye de calefaccions u gas u cualcosa parellana. O caso ye que fan servir un d'os recursos más fastiosos d'a publicidat: os ninos. Qui sintatz asoben a radio comercial regular que habretz ascuitau, clavando-se en o vuesto oyiu interno como un clau rusient ixa voz chemecosa que diz "Mamá que sale fríaaaaaaa!!!". ¿Quan viedarán fer servir a ninas en a publicidat? Por favor, por as ninas, por as adultas, viedatz-lo ya!!!

 
Y, last but not least, a tercer. L'anuncio de Movistar. En cheneral, todas as companyías de telefonía tienen una publicidat buenrollista y chovenil LeticiaSabatera que fa vomecar. Pero os anuncios de Movistar fendo un remedo d'as asambleyas d'o 15M ye penible ya de tot. O comercial que se l'haiga alcurriu a ideya mereix que lo forachite lo banco de casa suya y dimpués que lo pillen bells quantos mossos d'esquadra ta que l'amuestren como s'escosca una plaza.

 
Ala pues.... Que tranquilico m'he quedau. Astí tos deixo tot l'odio, que yo agora me'n voi a sentir o debat d'o congreso espanyol que a fe a fe que me relaixará...

jueves, 15 de diciembre de 2011

Fa cinco anyadas

Yera un maitin de l'agorrada de 2006. Yo yera treballando, u mas bien en horario laboral, quan decidié de prencipiar a fer iste blog.

T'a part d'alavez encara no heba sinyau a hipoteca que continaré pagando mientres as vintiseis anyadas venients. No heba prencipiau a Expo. Nunca no heba treballau en una cocina. UPyD no existiba. Dengún no heba sentiu charrar d'ExpoNabo u Gran Stafa. Chobenalla quereba tornar t'a CHA. No conoixeba Donosti, Benás, Granada u Laruntz. Pocas amigas teneban fillas u sisquiá yeran casadas. Feba clases presencials d'aragonés y ni me planteyaba estar socio d'una interpresa. Refusaba a la chent que teneba blogs a tamás de que los leyeba terne que terne. Igual que facié dimpués con Facebook y Twitter, retes que foi servir de contino. No existiba Arredol y yo escribiba (y esfendeba) a grafía d'o 87. Nunca no yera estau en Radio Topo. Encara bi heba tiempo ta fer una fin digna de Lost (Cacegadas).


Fa cinco anyadas Kurt nian yera naixiu. No sabeba qui yera George R.R. Martin. No teneban disco Dada, Los Olvidados de la Morgue, Il Cuesco u Els Catarres. Nunca no heba sentiu a Delafé, Franz Ferdinand, Sopa de Cabra, Els Pets u Zea mays. Muita poqueta chent heba visto V de Vendetta y a dengún se le pasaba por l'esmo ir ta una manifestación con una mascarota de Guy Fawkes. Os pisos valeban un uego y parti de l'atro y, encara que con una mierda de achustes, quasi tot lo mundo podeba trobar treballo. Existiba o Dispierta Fierro, pero no A Flama. Nogara yera en a carrera Gavín. No yeran naixidas ni Purna ni A Clau Roya.Adugaba un Seat Ibiza royo d'os viellos, rebutient d'apegallos, que le funcionaba mal a tercer marcha y teneba una d'as finestretas soldada a lo chasis. Yonkimovil le deciban...


Manimenos, o PAR contina zancocheando en o gubierno, o cristiano-espanyolista Belloch contina estando alcalde de Zaragoza y una atra vegada con o refirme de CHA. Chesús Yuste contina de diputau, encara que en atro país. O Consello d'a Fabla contina sin reconoixer a l'EFA como autoridat lingüistica y escribindo con a G.87. L'aragonés no ye oficial y Aragón contina estando una comunidat autonoma d'un estau que quan quiere ha contrimostrau que a suya constitución se cambea en un petén. He tornau a deixar de fumar, sisquiá tabaco, encara que contino zorriando como un lemur.


Bellas cosas cambean. Belatras no pas tanto. En a blogosfera y en internet muitas y masiau rapedo. Quan prencipié a fer iste blog, yeran de moda y os blogs en aragonés mesmo teneban nombre propios: fablogs. Y se feban trobadas de fabloggers. Agora Facebook y Twitter lo pueden tot y os blogs somos esmortecendo poquet a poquet. O fosal de blog rebute ya. Iste mesmo ha teniu a metat de dentradas en ista anyada. Pero aspero que iste lustro que fació Tierra de barrenaus o pasau 5 d'aviento no siga que o primer de muitos. Y aspero que qui leyetz iste blog tos contine fendo goi!!!