Mostrando entradas con la etiqueta Futurama. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Futurama. Mostrar todas las entradas

jueves, 11 de mayo de 2017

Magneto, Futurama y l'apriorismo

Una d'as grans pasas d'a humanidat, lo menos en as sociedatz que conoixco, ye l'apriorismo. A mayoria d'as personas gosamos de tener una serie d'ideyas sobre o mundo que nos rodia. Muitas vegadas basadas en barruntos u información muit parcial. Mesmo sobre cosas que no en sabemos mica. Quan bell suceso nos da bell indicio a favor d'as nuestras ideyas, a escape blincamos con un "¿viyes?", que nos reafirma en as nuestras concepcions. Ixo sí, si bi ha toda una carga d'evidencias en cuentra de nusatras, siempre trobaremos bell forau argumentativo pa no reblar en ixas ideyas que nos hemos feito a priori.

Ye, de feito, la base d'o pensamiento relichioso en un mundo an que practicament todas as dubdas humanas cutianas, se pueden resolver sin recurrir a lo sobrenatural. A la fin, o solo argumento que les gosa de quedar a los deistas ye a imposibilidat d'a negación d'a existencia dios, igual como no podemos negar a existencia de dragons invisibles.

Reconoixer que no se sabe bella cosa, u que somos entivocadas, ye vital pa l'abance d'a humanidat. Encerrinar-se en que una tien la razón, quan todas as evidencias, prebas y experiencia, indican lo contrario, ye o camin ent'o dogmatismo, a irracionalidat y, a la fin, a barbarie.

Dos obras de ficción m'han dau dos repolius eixemplos d'isto que hue tos comparto (podetz viyer-los abaixo). En o primer, Magneto, o villano de X-Men ye dubdando si atacar a la humanidat. Ta ello se disbraza de humano normal y va a charrar con un obrero d'a construcción que ye treballando en un edificio espaldau en una batalla superheroica. Magneto piensa que totz os humanos son uns especistas que odian a os mutants y que quieren acotolar-los. Manimenos se trobar con una persona que no en ye. Ye prou razonable y no odia a os mutants. Magneto, sin sangre en a pocha, va endizcando-le dica que l'hombre formula o clasico dilema moral de "si podeses viachar t'o pasau ta matar a Hitler quan yera nino, lo farías?". Magneto, que ya sabetz lo que ha pasau en a suya nineza, esclata y decide atacar a la humanidat. ¿U talment lo teneba decidiu dende o primer minuto y nomas quereba una enchaquia pa fer-lo?

L'atra ye un capitol de Futurama, que charra sobre a polemica d'a evolución cuentra lo creacionismo que tienen en EE.UU., y que no tardará guaire a plegar en Europa. Astí un orangutan que desfiende lo creacionismo (criaturismo, en a serie), enriste con l'argumento d'os fosils intermedios: ¿qué bi ha entre o mono y l'homo sapiens? Igual como en a vida real, Farnsworth va enumerando totz os pasos intermeyos en a evolución humana, dica que, dimpués d'una parrafiquera de grans simios, l'orangután troba un espacio an que encara no s'ha trobau o fosil, y lo fa servir como solo argumento contra toda la cantidat de fosils intermeyos que l'heban amostrau dica alavez. A pesar de tener un ciento de prebas en cuentra, l'orangutan, y con ell una parte important d'a nuestra sociedat, no deixa la suya ideya, por entivocada que siga.

En as escuelas talment nos habrían de tener un rato totz os diyas debant d'o espiello repetindo "no lo sabeba", "yera entivocada", "m'has convenciu", y cosas asinas. Talment nos calga entrenamiento.


Traducción de parte d'o X-Men #95 USA
Magneto (pensando): A Tierra, ixa polida y puerca choya sobre la que chiramos ignorants, ye malauda. Morirá de un mal minchador. Un birontón y rialler mal minchador que l'alimenta de l'anfitrión que lo apara y d'a suya propia y feble masa con notable fambre y eficacia. La malotía se diz humanidat. Si no se controla, lo mal minchador acabará por minchar-se-lo tot y deixará a la Tierra feita un calavre torturau. Pero.... agora con l'escalpelo en la man, como un cirurchan que s'aboca sobre o pacient suyo, dandaleyo. Antes de fer fuera pa cutio a excrecencia, he de fer una zaguer prebatina.
[...]
M (p): Willian Jones ye un hombre d'educación corrient, con un treballo corrient, en una companyía de construcción corrient. A suya muller, d'educación y farcha corrients l'ha dau dos fillos corrients y bi'n ha un tercer en camin. Ye lo normal en una familia d'iste vico corrient. Bill leye a pachina d'esportes antes que no la de local, pero fa buena ficancia d'os sucesos d'o mundo que le fan espanto. Mincha pizca con trunfas dos vegadas por semana y se fa una biera todas las tardes. En totz os sentius Bill represienta la media nacional. Ye un mas d'os millons de sers que viven y mueres seguntes un horario. Va t'as funcions d'os suyos fillos y le fa goyo a luita profesional.

Bill: (Mirando-se l'edificio espaldau) Ye lo mas demencial que he visto... talment si que estioron mutis.

M (p): Estando honestos de tot, Bill y yo farianos pacha... en atro mundo
Magneto: ¿Sinyor Jones?

B: O mesmo. Si vusté no ye de Hicienda

M (p): Por ixo lo trigué. Pa equilibrar o mio refús instintivo por a raza suya. L'experimento ha d'estar obchectivo.
M: Me digo Magnus, soi d'a directiva. Viengo a por respuestas.
M(p): Hue Bill Jones decidirá si a humanidat vive u muere.

B: Bueno, no puedo guarenciar-le que las tienga, Sr. Magnus, pero si vusté paga lo café, prebaré d'improvisar-ne beluna. 

M: Excelent.
[...]

M(p): Isto buega la loquería. Magneto, sinyor d'o magnetismo, homo superior, capaciando con bloqueyaus cheneticos, que tasament fan cosa mas que amarrecer, consumir y morir. Pero he d'asegurar-me, y antes con antes, he de saber si o camin que he trigau ye o correcto.
M: Ye impresionant ¿verdat?. Lo d'a obra. Nunca no heba visto cosa pareixida. Pero no pareixe fer-se-ne. ¿por qué?

B: A verdat sinyor, ye que quasi me lo foi dencima en viyer-lo, pero os hombres... a metat son inmigrants, chent que no conoixe iste pais. Belun heba de dar eixemplo. Antimás, no bi habió ferius y ixo ye lo que importa.

M(p): Si, ye lo que importa. Por ixo soi aquí. S'acerca una cullida. Un tiempo de revancha, Bill. Creigo que puedo viyer-me aforzau a fer-le mal a buena parte d'os tuyos, a no estar que me des motivos pa no fer-lo. Que me amuestres la mia error.
M: Yo creigo que lo facioron mutants, Bill. Puercos mutants que preban d'atacar o nuestro tributo a los logros humanos. Creigo que o mutant ye un d'os suyos hombres, y quiero que m'aduye a descubrir-lo.

B: Un d'os mios hombres? ¿Un mutant? Caray....

M (p): Y a trampa ye presta.... Bill Jones. Un hombre que se preocupa por a suya chent acaba de saber que un d'ells ye un puerco monstruo chenetico. Un monstruo que mataría a la suya familia, y se mincharía a los suyos fillos, un "muti" que cal aturar. Vienga, Bill, amuestra-me a cara d'a tuya "humanidat". Ixa cara fiera que amagas. Entrega a lo muti pa salvar la tuya pelleta.

B: Con lo debiu respeto, sinyor, si quiere que le diga qual d'os mios chicos ye un terrorista mutant no cuente con yo. No me van as cazeras de bruixas. 

M: Qué? Acabo de decir-le que puet haber-ie un mutant cerca de vusté y...

B: Sr. Magnus, he viviu a Tronada d'o desierto, l'huracán Bob y diez anyos en l'autopista de Los Anchels. ¿Y creye que me fará espanyo un mutant? Isto ye Los Anchels, quio. Mr. Magnus, preba de reclutar-me pa una secta u cosa asinas.

M: No. Nomas quiero saber lo que piensa de verdat. Le prometo que isto no afectará a los suyo treballo.

B: Le'n diré d'ista manera: no querría trobar-me con lo tio que puet devantar un edificio d'os suyos alazetz y chugar con ell, pero no tiengo cosa cuentra ells en cheneral. Nomas son uns pobres tipos que les han feito la tana cheneticament.

M(p): Bill Jones, hombre corrient, criau con a televisión familiar, alimentau con os prechuicios de su pai... ¿ha aprendiu? ¿será posible? ¿tendrá de verdat iste especimen tant normalet la capacidat de viyer dillá de l'odio por a mia especie? ¿Será ista la cara d'a humanidat que en creye Xavier con tanta rasmia? Ha d'haber mas...
M: ¿Y qye me diz d'a desgracia chenetica, Bill? ¿S'esmachina lo miedo que se tien a que te descubra la parentalla u os amigos, u a que Operación: Tolerancia Zero te cace como un animal nomas por haber naixiu con qualcosa mas que no l'hombre corrient? ¿Y si un d'ells decidise de contraatacar? ¿Y si bi hese un mutant que podese matar-le a vusté y a la suya familia nomás con pensar-lo?

B: Sr. Magnus, ¿ye vusté menazando a la mia familia?

M: No, prou que no! Nomas feba una pregunta hipotetica.

B: No me fa goyo lo hipotetico. No vivimos en un mundo hipotetico. Si quier plegar en bell cabo, faiga-lo ya.

M (p): Si ell parase cuenta de lo que puedo fer-le. Quanta inocencia, quanto argüello.... Tiens suerte de que faigamos pacha, Bill.
M: Ye nomas una pregunta Jones, ¿le fa miedo como podría responder-la?

B: Sienta, no quier charar d'o edificio?

M: Dimpués. Antes he de saber lo que siente por...

B: Ya, pero ye que a pregunta no ye chusta. Si se charra d'a familia, un se mete a la defensiva. No piensa con claridat. Pa saber como ye belun chugando a las preguntas, cal estar mas sutil.

M: Cómo?

B: Bueno... como... no sé. Ista ye muit viella. Si podese recular en o tiempo y matar a Hitler quan yera un borche, ¿lo faría? ¿viye? no ye tant facil quan a respuesta no ye en blanco y negro.

M: (visiblement encarranyau) S'entivoca Jones. Ye una pregunta bien facil. A respuesta ye sí. Pa salvar millons de vidas, yo buscaría a casa d'ixe borche, y lo afogaría en o suyo barzol. Dimpués acotolaría a la suya familia, a la familia d'a familia suya, y arramplaría con a ciudat entera dica los alazetz, y aventaría las suya cenisas difuera d'a Tierra!!!!!

Troz de Futurama: Professor Farnsworth debates creaturism





martes, 23 de octubre de 2007

O primo de Rajoy

“D’abarca” son os razonamientos de asabelo chen. Dizen por as TB’s espanjolas que toz os espanjols tienen un trigador nazional aintro d’els y que cadagún trigaría a chugadors diferens (de futbol, prou que sí). En zagueras tamién bi ha un adugador de Formula 1. Pero no dizen que toz os almenistraus baxo iste poliu estau tienen un filologo, un idrologo y agora, mesmo un climatologo aintro.... U un primo fisico nucleyar.

Toz saben de tot. Os rufierters d’a TB un diya charran d’ETA y unatro d’o trabase, pasando por o zaguer chugador de futbol, o cambeo climatico a SGAE u a situazión en Chechenia. Y mira-te tú, que de tot en saben. Y en saben muito! Son periodistas, pero tamién politologos, soziologos, idrologos, filologos y asinas asinas, arramplando con todas as disziplinas. Ombres y mullers d’o renazimiento a camatons que implen os programas de maitins d’a TB, as colunnas d’opinión d’os papers, as radios y que creyan opinión. U millor dito fan que a opinión suya siga la de muitos repetindo terne que terne as mesmas fateras. He bisto como chen que no eba pasau nunca por o Pirineo u los Monegros y probablemen cuasi ni saben de seguras an son, opinaba con una seguranza que fa tremolar sobre os entibos u as pistas d’esqui. Y chen que nian fa serbir correutamen o castellano fa clases machistrals sobre filolochía catalana u mesmo aragonesa sin mica bergüeña.



Rajoy is diferent, como o país suyo. Ye capable de reconoixer as suyas mugas, u a lo menos beluna d’ellas y, charrando d’o cambeo climatico ya prenzipia dezindo “Yo, de este asunto sé poco” (Yo, d’iste afer, se poquet). Bueno, bien, parix que no ba a ir de saputo. Pero contina charrando (porque?, si ya ha dito que'n sabe poco?) y diz “pero mi primo supongo que sabrá” (pero lo primo mío estoi que’n sabrá). A! Bueno! Si o tuyo primo sabe.... Y plega la rematadera cuan diz: “Oiga, he traído aquí a diez de los más importantes científicos del mundo y ninguno me ha garantizado el tiempo que iba a hacer mañana en Sevilla'. ¿Cómo alguien puede decir lo que va a pasar en el mundo dentro de 300 años?" (Sienta, he trayiu aqui a diez d’os más importans zientificos d’o mundo y dengún m’ha guaranziau l’orache que ferá maitín en Sebilla). “D’abarca” ye o razonamiento, como he dito en prenzipiar iste articlo... Ye que a zienzia ta qui no ye zientifico ye como una cosa misteriosa. Fry, de Futurama, preguntaba en un capitol como funzionaba quemisió qué. O suyo sobrín prenzipiaba a esplicar-le-ne y a l’inte Fry, sin entender-ne mica, deziba “Bale, machia”. Ixa ye l’actitut de muita chen enta la zienzia...



Pero toz opinan de tot. y opinan d’a mesma traza (que no lo mesmo) que Rajoy. en as tabiernas, en as casas, asoben a chen opina de cosas que no’n sabe. Con l’aragonés ye platero. Cuanta chen sabe bel menimo sobre l’aragonés? Pero toz saben, u creyen saber que no ye que un dialeuto d’o castellano, que cuasi no se charra, que no se fa serbir t’atra cosa que no sigan as fainas d’o campo, que ye un conchunto de fablas locals y asinas asinas...Lo pior de tot ye que mensache como iste de Rajoy chupen a la chen y dimpués ban repetindo-los por toz os cabos. De leyer nian tartir. De mirar-se bel inte bel libro, rebista u pachina web sobre o tema, ta qué? Si Rajoy, que tien un primo que ye fisico, ya nos ha dito que ixo d’o cambeo de l’orache ye una fatera que cuasi de seguras que no esiste? Pos bienga, toz t’a casa, a enchegar a calefazión en un auto con gasolina a rebutir de plomo. Y tornemos a costruyir zentrals nucleyars y termicas que “dan treballo” a muita chen.
Podez sentir o soniu d'a charrada en

martes, 20 de marzo de 2007

Sin zero

Con tanto estrapaluzio d’os meyos con os fueros tabarros y atrás fateras, ha pasau como una chiqueta boladeta que nian s’ha notau a notizia finitiba de l’amostranza. O Ministerio d’Educazión ha conseguiu apañar, de bote y boleyo, toz os problemas d’o sistema educatibo: Ya no bi abrá zeros en as notas d’as escuelas. Bieeeeeen! O nuebo sistema de puntuazión será de 1 a 10. Ye dizir, en neoluenga, “zero” ye “uno”. Asinas, os zagals no pillarán ixas depresions que diz que pillan. S’han quedau sin tastar ixe redoncho que toz emos sufriu bella begada. En un desamen de Filosofía de Bachillerato yo mesmo plegué a tener un -1 de nota (en reyalidat teneba un 1 pero me i sacón dos puntos por dixar copiar a un amigo).
Iste repoliu numero que tantismos problemas dio a os matematicos antigos disaparixe, asinas, d’o sistema educatibo. Si les n’esen dito que sería tan dispreziau, talmén no esen malfurriau tantismo tiempo prebando d’escubrir os resultaus d’as operazions con o nuestro amigo “0”.
Cuan leyié a notizia, amás de fer-me unas buenas rialletas por lo ababols que pueden estar los d’o Ministerio, remeré que, en bella ocasión eba leyiu un articlo sobreintresán sobre a istoria d’o zero. Punchaz aquí si tos intresa. Ixe articlo lo trobé en una pachina sobre as matematicas que fan unos profesors de Zaragoza an que se pueden trobar atros contenius como chanzas matematicas, rutas matematicas por Zaragoza y asinas asinas. Muito entretenida, de berdat. En zagueras, rechirando por o rete, tamién he trobau una pachina sobre as matematicas y Futurama. Parixe estar que os guionistas d’os Simpsons y Futurama son toz matematicos y fisicos asinas que, de cabo cuan, fan bella chanzota en as suyas series que, ta qui no siga a la tisba y conoxca bella cosa de zienzia no en para cuenta. Si, como yo, tos fan goyo ista mena de temas, tos recomiendo muito que punchez en os binclos porque pasarez un ratet sobrebueno.
Y dende aquí, un abrazo a o zero!