Mostrando entradas con la etiqueta mosens. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta mosens. Mostrar todas las entradas

domingo, 21 de mayo de 2017

A chimnasia. Historias d'un cole de mosens X

Estié un crio bien moviu. Malas que viyeba quatre arbols y una costera, pretaba a puyar-los u a tirar-me costera t'abaixo. Con a bici, feba cada cosa, que si m'hese visto mi mai por un foradet, le hese dau un mal. Chugaba a futbol, a baloncesto, a balón prisioner, a la WWF, a pillar, a "polis y cacos",... a lo que calese. No me feba galvana lo de mover-me. Pero mesmo una cosa de tant facil querer pa un crio como yo, facioron que me fese fastio. Os mosens son asinas.

As clases de chimnasia bien luego pasoron de simplament chugar, a estar una serie de prebas - tortura sin guaire sentiu. La metat d'o tiempo nos lo fotebanos blincando por dencima de trastes rarizos, que iban puyando seguntes los blincabanos. Lo potro, lo caballo, lo plinto,... Tamién caleba fer bella pintacoda, dobles blincos, ... tot sin atro motivo que cumplir una serie de tablas que maniaban os profesors.

Tenebanos un chimnasio bien amplo. Como dubdo que en tenesen, de pareixiu, en a mayoría de centros publicos. D'o teito penchaban quantas cuerdas. Dos d'ellas con nyudos, pa que fuesen de millor puyar. De toda aquella "torturamenta", a cuerda yera a sola cosa que me feba goyo. Cuento que porque se me daba muit bien. Malas que aprendié a fer bien la presa con os pietz, me la podeba puyar todas las vegadas que calese. Tres sin tocar tierra, que yera un diez en ixa preba. Asinas iba aprebando, porque en a resta pasaba radiu, u nian ixo.

A chimnasia yera a clase mas dura socialment. Podebas estar un ignorant en socials, mates, naturals, ... tot ixo importaba igual. Pero ai de tu si dimpués de pillar vencida t'aturabas antes d'o plinto, u t'esmorrabas en blincar-lo! La metat d'a clase se te feba la rialleta en clase. Igual como en as ramadas, quedabas sinyalau como un miembro feble d'a comunidat y, alavez, presa facil pa os cazataires que yeran a la molta.

L'atra falaguera que teneban os mosens yera fer-nos correr sin sentiu. ¡Como si no bi hese trazas de fer correr a un zagal con un proposito claro!. Y limpio fer vueltas a lo patio! Nos caleba estar nosequantos minutos correndo, y ya nos aprendebanos astrucias pa escusar-nos bella vuelta. No por galbana que dimpués correbanos muito mas en o recreu. Yera pura rebeldía chovenil. Bi heba dos puestos perfectos pa amagar-se. Os dos a l'atro cabo d'an que o mosen se quedaba con o cronometro. Un, yera un arbol. Muit gran, pero que de cabo ta quan ibas a amagar-te-ie, y te trobabas con que ya bi heba quatre u cinco compas en ringlera. L'atro yera un rinconet que quedaba difuera d'a envista d'o mosen. Astí i cullibanos borches arrienda, y asperabanos un ratet redindo-nos d'a nuestra dreza. Si belun yera malaudo u con bell ueso crebau, y no heba de correr, ya se preocupaba de fer que o mosen s'espisguardase pa que no nos pillase.

De profes de chimnasia (que asinas le clamabanos totz a la Educación Fisica), en teniemos bells quantos. Un d'ells, le decibanos Chuache, por Schwartzenegger. Yera choven y con mas musclos que un debuixo de Rob Liefeld. Con ixe profe no febanos mala pacha. Mesmo en una ocasión, que me facié un zancocho en o cuello blincando un d'os trastes aquells, me tractó prou bien, tot y que yo yera espantau de tot de lo mal que me feba la foyeta. Aquell mozo, que no yera mosen, hopó de Coras. O diya que se despediba nos charró d'a persona que le sustituyiría. Ex-paracaidista, monitor d'esqui, ... un curriculum rebutient de cosas apasionants, que a aquella clica de criallos impresionables, nos pareixeba que ise a venir un G.I. Joe a entrenar-nos pa luitar contra Cobra. Y ixo, antimás, lo deciba una persona mas fuerte que totz os nuestros pais chuntos.

A l'atro'l diya, totz yeranos en candeletas aguardando a lo nuevo profe. Un sinyor viello, baixet, y con voz aguda apareixió por a puerta decindo que yera ell aquell impresionant eixemplar que esmachinabanos. No nos adubibanos d'a risa. As alufras que nos hebanos feito, tot pa trobar-nos con un sinyor que Raúl, o repetidor de clase, yera mas altero, y muito mas fuerte. Ya a los mosens "chungos" les costaba que les respetasenos, asinas que podetz contar que a iste le febanos de tot. En una pleitina con o debantdito Raúl, habiemos de meter-nos a separar-los porque quasi le fote un sobo, l'animal.

Antiparte d'as clases de chimnasia, l'actividat fisica yera muit present en a mia vida d'aquellas envueltas. Bi heba bella mena de liga interna de futbol, an que yo, que no me feba mica goyo estar-me quieto, me i apunté. Yera mas malo que malo, pero me lo pasaba de bitibomba. No feba que correr, porque en que pillaba o balon, lo perdeba u me lo furtaban. As pocas vegadas que facié bell gol, me gronxiaba pa tot lo mes. De puntuacions, bi'n heba dos clasificacions. La una yeran os puntos por ganar u empatar, como en a liga de futbol profesional. L'atra yera por "esportividat", ye decir, te deban puntos si no febas guaires faltas, y no yeras marrullero. D'a primera siempre me quedaba bien abaixo, pero de medallas a la esportividat, encara en guardo beluna en casa mai.

En tercero nos ufrioron de federar-nos. Aquello sonaba superguay. Yera como profesionalizar-nos. Estar como Juan Señor u Drazen Petrovic, pero sin cromo. Chugarianos contra atros colechios, y nos farían fotos que pencharían en totz ixos almarios plenos de trofeus que empliban os corredors d'o cole. O primer anyo nomas te podebas federar en balonmano. Yera un esporte que m'aburriba muitismo, asinas que, en plegar en quarto me pasé a baloncesto. Astí ya sí que me lo pasaba de bitibomba.

En l'equipo yeranos dotze zagals. D'ells, atro y yo yeranos prou malos, pero a pur de entrenar fuemos aprendendo. Tenebanos un entrenador bien simpatico, y que yera de buen viyer. ¡As nuestras chirmanas mayors nunca no heban veniu tanto a viyer-nos entrenar! Antimás d'ixo, yera una persona que sabeba fer-nos participar. Tot y que yera d'os piors de l'equipo, chugaba como poco un quarto en totz os partius d'a liga. Yeranos competitivos, prou que sí, pero totz participabanos y nos ayudabanos entre nusatros. Aquell anyo de baloncesto ye un d'os millors recuerdos que tiengo d'ixos tiempos.

En cinqueno, cambioron l'entrenador. A os cinco millors de l'equipo se los levoron ta equipos de mayor nivel. Aquell anyo, uno d'ells s'estricalló lo chenullo pa cutio. De vez, i entroron nuevos zagals. Yo continaba estando prou malo, pero heba aprendiu muito en l'anyo anterior, y ixo se notaba. Teneba, antimás, muita complicidat con a resta de companyers d'o curso pasau. Asinas que, a priori, me pensaba que chugaría tanto como l'anyo anterior. Pero os primers partius pasaban y ni yo, ni a mayoria d'os nuevos chugabanos. No ye que no chugasenos guaire. No chugabanos mica. Nos quedabanos en a cadiera, alufrando como "os buenos" d'adedicaban a ganar partius. Os entrenamientos, de vez, yeran muito mas tecnicos, fendo mas exercicios y chugando menos. Ta Nadal, ya me'n heba fartau y les demandé a mis pais que me quitasen d'aquella actividat que tant aburrida s'heba tornau. En ista ocasión sí que me facioron caso. L'anyo anterior hebanos quedau segundos, con un ambient grandismo y chugando mesmo los piors. Ixe anyo, rematoron quartos y con quantas baixas en l'equipo a metat de curso.

Dimpués entendié cómo se conseguiban totz aquells trofeus. A pur de deixar por o camin a qui no yeranos a ran d'o que caleba pa ganar competicions. L'esporte, pa muitas mais y pais, ye una parte muit important pa os suyos fillos. Coras, a la fin, no ye que un negocio, y ha d'aprofitar un espacio de publicidat tant buenismo como ye l'esporte d'elite, pa fer-se vistero. Cada torneu ganau ye publicidat de baldes y si pa ixo cal que os crios mas zampos deixen de fer esporte, ¿qué importa?

martes, 13 de diciembre de 2016

A mosica. Historias d'un cole de mosens IX

Encara que soi un apasionau d'a mosica, soi negau pa fer-ne. Siempre que he prebau de fer sonar bell traste lo he feito muit malament. Con 14 u 15 anyos, como tantos atros zagals, me merqué una guitarra. Heba feito pocha dende bell anyo antes y a la fin teneba os diners que caleba. De vez, me apunté ta un curso que se feba en l'instituto. Fracaso total. A profesora yera buena, como contrimostroron toda la resta de l'alumnalla que sí que aprendió a tanyer a guitarra. Yera yo l'incapable d'aprender. Prebatinas posteriors con a percusión no millororon o diagnostico: pa la mosica, soi un zero.

Como en tantas atras cosas, ya en o cole se barruntaba iste feito. A educación mosical, como tot, yera prou penible. En aquellas envueltas pendeba en chuflar con una flauta dulza una ripa de partituras, cadaguna más abominable que l'anterior. Viyé a craba roya pa fer sonar qualcosa parellana a ixo de "dos elefantes se balanceaban" asinas que ya podetz contar as estrucias que teneba. O libro prencipiaba con cosetas simplas como a debantdita y remataba con una parrafiquera de corcheas y semicorcheas tant imposibles de leyer pa yo como un orichinal de Sun Tzu.

Manimenos, teneba una media de notable gracias a la parte teorica. Aprendebanos solfeo y bell poquet d'historia d'a mosica (clasica, prou que sí). Como o conteniu yera poquet y de buen aprender, teneba siempre buena nota y, a pur de repeticions, aprebaba radiu lo de chuflar a flauteta.

Con tot, as clases de mosica no yeran as piors pa yo. Nos movebanos de l'aula, que ixo siempre feba goyo, y baixabanos en formación de a dos ta l'aula mosical. Astí nos posabanos en bancadas y ibanos chuflando a daria. Como yeranos bien enchugardius, gosabanos de dar prou mal y dia par d'atro a clase remataba a metat y tornabanos a puyar ta l'aula a copiar licions u qualcosa pareixida.

Tamién en isto os mosens teneban criterios absurdos. Y ixo que qui nos feba clase yera "civil". Quan ya hebanos creixiu bell poquet, os más agudos de mosica prencipioron a tanyer atros trastes. China chana se fue formando un chiquet coro pa tanyer en misa y pa fer funcions d'ixas a lo yankee ta Nadal. O criterio pa estar-ie estioron as notas que se teneba en l'asignatura de mosica asinas que, como en ixo yo iba bien, me tocó fer-me d'o coro. Astí conoixié os diferents libels d'a inutilidat mosical.

Prencipié con a pandereta, creyendo que sería de buen aprender. Ya empecipiaba bien abaixo, pero como qualsiquier atro inutil mosical que haiga prebau de tanyer-la habrá comprebau, ye más dificil que no pareixe. Asinas que a escape baixé t'o siguient libel: o triangulo. Guarda que ye dificil d'entivocar-se con ixo, que nomas has d'asperar a lo momento chusto. Pues vete-me que tamién la cagaba. Asinas que continé baixando. As voces. Nomás heba d'aprender-me a letra y ta part d'alavez teneba millor memoria. Pa forro de bota, yeranos como ueito u diez zagals cantando. Asinas que en o coro, me i estié dica plegar a obra.

O salón d'actos yera plen de pais y mais, en una d'ixas inexplicables torturas que lis feban. No lo recuerdo como qualcosa traumatica y sisquiera m'alcuerdo de si mai y pai bi yeran. A yo tot aquello me la bufaba prou, si tos soi sincero. Cosas d'a memoria, recuerdo perfectament que chustó antes de puyar-se o telón me prencipió una picazón o tozuelo y me graté firme y a tot meter chusto antes que puyase. O caso ye que un ratet antes de que salisenos t'o scenario, o mainate d'o coro nos suchirió a atro zagal, inutil como yo, y a yo mesmo que, en cuenta de cantar, simplament movesenos a boca. Me pareixió bien, porque yera seguro de fer un estricallo en caso de cantar.

O coro cantó y salió tot lo bien que les puet salir a una colla de zagalons d'a E.Ch.B. cantando putos villancicos. Como en tantas atras aventuras corazonistas, no lo recuerdo como un trauma, pero si como un sinsentiu. No sé encara que pintaba yo en aquell coro, talment furtando-le a plaza a bell galban que no querese estudiar-se a teoría mosical, pero que sí tenese talento. No sé como tenioron a barra de demandar-me que no cantase en ixe zaguer momento. Como he dito, a yo me la bufaba, pero a la mayoría de crios d'ixos anyos, les hese floriu prou.

No creigo que de haber teniu atra educación mosical, agora estase dencima d'os scenarios, cumplindo un d'os mios suenios. Cadagun tien as capacidatz que tien. Pero regular que aquello no aduyó. Pero lo pior estió que dimpués de no sé quantos anyos de asignatura de mosica, en salié sin haber aprendiu ni un sacre de mosica

viernes, 28 de octubre de 2016

Criterios y arbitrariedat (2): A historia d'Adrián. Historias d'un cole de mosens VIII

Que no totz os alumnos son iguals yera qualcosa evident en Coras. Pero no por una atención personalizada, u por un cudiau a la diferencia. Adrián en estió l'eixemplo más claro. Yera un mocet royo y una mica baixo. Yera muit traveset, y encara que yera bien agudo, lo d'estudiar no le feba guaire goyo, asinas que suspendeba os examens a l'arreu. Siempre chustet, se libraba en o zaguer momento de repetir. Tardé tiempo a fer pacha con ell. De feito nos faciemos más amigos en l'instituto que nos encertemos dimpués, que no en os ueito anyos de mosens.

Antimás de mal estudiant, Adrián estió d'as primeras personas que se me definió como anarquista, d'os primers companyers que prencipió a fumar y a zorriar, a ascuitar punk y rock, y mesmo a portiar un pendient d'ixos de rolde en a orella cucha. Prou que ,como qualsiquier cosa que s'esvarraba bell poco d'o modelo de "nino Coras", le vedoron de portiar-lo.

Creigo que yera enta seiseno u sieteno de E.Ch.B, que a bell mosen le dió lo barrunto de fer d'as tutorías qualcosa más que no una hora pa fer quefers. En a primer clase nos fació una charrada sobre o dialogo que prebaría de empentar, y que ixe espacio sería pa que debatisenos y charrasenos de lo que nos preocupase. En una d'as primers clases, Adrián, posau en a zaguer ringlera de sillas, devantó a man y preguntó porque le vedaban de portiar lo pendient que tanto goyo le feba. Mosen respondió, fendo a retolica sobre as trazas y os modos, y decindo que a chent heba de venir acotraciada. Adrián, con toda la mielsa que teneba quan quereba, fació un cenyo de superioridat y respulió, muit tranquilo, preguntando qual yera a razón de que as ninas sí podesen levar-ne. Aquell anyo u l'anterior, no lo remero, yera o primer que entraban chicas en a escuela. Mosen, a qui yo creyeba con más astrucias dialecticas, se quedó sin tartir. Bell largo segundo dimpués, bien niervudo, dició que s'acababa lo debat y que totz a leyer. Aquell dia tamién aprendié muito. De Adrián, claro.

Ni Adrián ni yo querebanos estar-nos-ie. Igual como muitos atros lo tenebanos bien claro. En seiseno les demandé por primer vez a mis pais que me cambiasen ta un publico, pero no lo consiguié dica ueiteno. A diferencia entre Adrián y yo yera en as notas. As mias de notable alto, as suyas d'uns aprebaus radius y conseguius a pur de repetir examens. Mesmo pa la mia marcha / liberación de Coras, os mosens me teneban alzada una sorpresa.

O feito de que muitos nos i sentisenos engarcholaus, se viyó enfortiu quan prencipioron a devantar o IES Medina Albaida. Dende o nuestro recreu podebanos viyer como abanzaban as obras a traviés d'a cleta que nos ne separaba. Cada vegada que saliba encarranyau t'o patio, m'aconhortaba mirando-me ent'o Gasometro - como le decibanos en ixas envueltas - y feba la cuenta d'os dias que me i quedaban. En primeras, qui bi marchabanos, charrabanos a escuchetes entre nusatros, d'os tramites que caleba fer y d'as asperanzas que tenebanos en ixa fuyida. Quan as listas salioron publicadas ya no podebanos continar con o secretismo y se fació publico os tretze - de quaranta - que en ixopabanos. Entre ells, Adrián y yo. 

Antes que ixo estase definitivo, bell mosen, no recuerdo qual, venió y prebó de convencer-me de que me i quedase. No entedeba por qué quereba marchar d'o cole, si teneba unas notas tant buenas. No le dié explicacions. No las mereixeba. Yera a primer vez en muito tiempo que s'intresaban por a mia opinión y ya feban tarde. Con tot y con ixo, me quedé una mica percutiu. En o siguient recreu lo charré con a resta d'os tretze. Nomás heban charrau con atro y yo, os dos con una media de notable alto. Rai a resta. Adrián y yo, y quasi totz, nos encertemos en o Medina Albaida y m'aseguroron que no heban charrau tampoco dimpués con ells. 

En l'instituto, en o primer anyo, facié un gran amigo, que tamién heba sufriu a los corazonistas. Ell yera un anyo mayor que yo pero repetiba 1º de BUP, pasando-se a 3º ESO (yera quan prencipiaba a aplicar-se a LOGSE). Charrín charrán, le charré d'os mios zaguers dias en Coras y ell me contó a suya propia historia. Yera un tarambana y en ueiteno le'n cayoron quatre. Asinas que heba de repetir curso. Sus pais marchoron a charrar con os mosens y le dicioron que l'aprebarían tot a truca de que le levasen t'atro centro. Asinas lo facioron. Con poco exito ya que me lo trobé repetindo a l'atro curso.

Adrián continó estando un estudiant penible y dimpués de suspender no se quantas en 3º d'ESO, tornó a cambiar de IES, asinas que le perdié la pista. A zaguer vegada que charré con ell iba ta un cole de l'Opus y aprebaba tot a pur de "os chanfles de pai", en as suyas propias parolas.

Un nino de 11 anyos evidenció a falta d'argumentos d'un mosen de ciquanta y tantos. A diferencia de tracto enta ell y enta yo, deixó claras a etica y as practicas inmorals - y probablement ilegals - de l'amostranza catolica que todas, Adrián y yo tamién, financiamos.

jueves, 9 de junio de 2016

O club choven. Historias d'un cole de mosens IV

Nunca no sabré de do veniba l'enganyo. Puet estar que de mis pais que m'amagaban lo que yera o Club Choven, porque sabeban como odiaba ir ta misa. U talment d'os mosens que no les ne explicaban toda la realidat a mai y pai. O feito ye que, en bell momento d'a EChB m'apunte en o Club Choven. Tal y como yo lo entedeba, o Club Choven te daba acceso a las mesas de ping pong, a una sala plena de comics y chuegos de mesa, a chugar de tardes en o patio d'o cole, ... cosas asinas. Cosas que ta un crio como yera yo, enchugardiu y rasmiudo, yeran un lamín.

O Club Choven yera la clau ta toda ixa ripa de "privilechios", pero levaba un clavero que pesaba a-saber-lo. En realidat os chuguetz, os tebeos, as mesas de ping pong, no yera que o carambel d'a mazana. A la fin lo que bi heba dezaga yera la catequesi. Ta qui tiengatz a suerte de no haber pasau por un cole catolico y no en sepatz guaire, a catequesi ye la traza que tienen os mosens d'adoctrinar con as suyas idas de flama. Se suposa que t'aprestan t'os sacramentos (comunión, confirmación, matrimonio, ...).

O caso ye que yo no en yera conscient, d'ixo. As tardes de club choven, iba t'a escuela con ganas de fer una partideta con os mios amigos, u de leyer-me atro tebeo d'os X-Men. Y a la fin lo feba, prou que sí, pero antes m'heba de minchar un catenazo de rollo relichioso que m'aburriba dica la desesperación.

Os mosens no s'embrecaban guaire en isto. Yera una d'as cosas que más me clamaba l'atención. O ferrete que nos daban veniba por un regular de bell ex-alumno voluntario u de bell pai chuntamanetas no guaire aqueferau, que en Coras bi'n heba a bando. Ya en ixas envueltas me pareixeban uns "losers". Yo yera chiquet y no podeba esleixir, y me feba cruces de como ells, adultos que sí que podeban estar ixe rato fendo lo que queresen, perdeban o suyo tiempo en contar-me as mesmas chorradas que m'heban contau de maitins en clase de relichión.

Encara que bi heba diferencias. En clase, gosaban de recontar-nos as falordias d'a Biblia. U nos feban repetir como loros as frases que bi heba en un libro y que nunca no entendebanos guaire bien, porque teneban un lenguache rarismo. Como quasi tot lo que fan os catolicos. U simplament nos aprendebanos as oracions que pertocase. De tardes, con os "civils", o discurso yera más terrenal y nos explicaban como tot lo mundo yera un percador. Os homosexuals yeran viciosos malaudos transmisors d'a SIDA. Tocar-nos fería que se nos cayese a picha a trocetz. Os ateus no teneban valors, ni etica, ni cosa. As mullers, bien luen dica o casorio. Y asinas asinas. Siempre ixorrontando, siempre fendo-nos miedo de tot lo que no fuese o suyo concepto de persona, que son os catolicos. A resta, diaples, tentacions, o mal.

Quan prebaba d'argumentar-les (y sí, con diez-dotze anyos ya me concaraba) me daban argumentos peregrinos y, a una mala, tot yera "a parola de Dios". Y claro, con Dios no me podeba concarar. En ixas envueltas, yera conscient d'estar chirman de dos ateus y sentiba muita curiosidat por a homosexualidat que, bien luenyes d'una malotia, me pareixeba qualcosa bien intresant. Dende chiquet, l'amor y as suyas expresions carnals en forma de morisquetas, besos, uelladas, sexo, ... lo que sia, m'ha pareixiu una d'as cosas más bonicas d'a Tierra. Entre personas d'o mesmo sexo tamién. Por ixo nunca no entendié qué problema teneban os mosens y o catolicismo en cheneral con aquello.

Continaba indo-ie por lo mesmo que lo febanos tot. Porque dimpués veniba lo bueno. Bien de chugar con cosas que no tenebanos de cutio. La de partidas de ping pong que me i facié. M'alcuerdo como si lo leyese hue d'un comic an que os X-Men se barallaban con a Chirmandat de Mutantes Diabolicos quan i yera Piros, Lurte, Mistica, Destino, ... Dimpués bi heba un chiquet bar an que te podebas mercar a un pre por debaixo d'o mercau, un refresco y una bolsa de potras(1), birolla basica en a nineza. A tarde a soben remataba con bell partiu de futbol u baloncesto. Asinas que tot lo ferrete y lo mal rato condenando-nos a l'infierno, a la fin mereixeba la pena por un balón y un tebeo.

A la fin, a mia clica nos preniemos una chiqueta venganza. O bar que en he charrau, gosaban de levar-lo alumnos mayors. Un diya, un mosen nos vinió a yo y bell atro zagal d'a colla mia y nos dició que heba de proposar-nos una cosa. Quereba que nusatros levasenos o bar. Nos explicó como funcionaba, quals yeran os pres, a on se deixaban as perras, ... Nusatros yeranos encantaus de tot. De chiquet, quan confian en tu y t'encargan una responsabilidat, te'n fas bien contento. Ya en rematando, quan ya hebanos acceptau, o mosen nos contó que nos ne febanos cargo nusatros porque os anteriors heban furtau diners. Dica alavez sisquiá i heba pensau. Talment dengún de nusatros. Pero buena ideya que nos dió.

No sé quanto tiempo estiemos levando lo bar. A mia memoria ye malisma y ta istas alcordanzas mesmo pior. Pero sí que m'alcuerdo de tot lo que furtabanos. Cada diya, en rematar nos pillabanos un refresco y una bolsa de potras minimo. Os furtos iban puyando de nivel, en viyer que no nos pillaban. A la fin, tamién pillabanos bella libra (2) porque, en salir d'o Club Choven, marchabanos escapaus t'os recreativos a deixar-nos-ie as perras en a zaguer maquineta que hese saliu. A la fin, como ye normal, as cuentas no cuadraban por garra cabo y nos pilloron. No nos facioron cosa. Simplament nos sacoron la chestión d'o bar. Tampoco no podeban contrimostrar os furtos pues no nos heban pillau y prebar de que uns estudiants de 6º-8º d'EChB levasen una contabilidat meyo seria de qualcosa, ye absurdo.

Entre os cenyos de rebeldía, l'asunto d'o bar, y que me feba mayor y ya me tiraba más os recreativos que no lo futbol, s'acabó aquello de lo Club Choven. Pero he visto repetida tantas vegadas ixa estratechia de "chuguetes por doctrina"... Y tantas mais y pais que cayen en a trampa. A sociedat civil y laica tien recursos de sobra ta que a cachimalla pase un rato sobrebueno cada tarde, sin haber de trusquir-se la contrapartida. Asinas que si no quiers que a tuya filla u o tuyo fillo haiga de sentir seguntes qué barbaridatz ya sabes lo que no fer.

(1) En Andorra (no sé si en atros puestos) se fa servir a parola "potras" ta referir-se a ixos concietos alimentarios como en son as trunfas, os ganchitos, os encurtius, as pipas, ...

(2) T'os más chovens (hibo que pampurria me doi agora mesmo), una libra yera una moneda de 100 pecetas, (0,60 euros) que te daba ta quatre partidas en un recreativo.

martes, 24 de mayo de 2016

A canya Paca. Historias d'un cole de mosens II

En 4º d'EChB, en Corazonistas, nos trobemos con a mayor innovación pedagochica que nunca he conoixiu. Probablement, mayestras y mayestros de tot lo mundo hesen d'haber aprendiu d'istas tecnicas pero, igual como en Blade Runner, tot ixo se perderá como glarimas en a plevia. Si o mosen que nos las aplicaba contina vivo, dubdo que faiga clase. Y si en fa, aspero que bella mai u pai se'n haiga queixau y l'haigan feito cambiar o metodo conoixiu como "a canya Paca".

No m'alcuerdo si en ixe anyo ya tenebanos más d'un mayestro, pero si yera asinas, nomás lo recuerdo a ell. Yera choven, t'a media d'edat que bi heba en Coras. Regular que nos daba cheografía, y no sé si garra asignatura más. A mia memoria ye a saber que mala y pior encara t'as alcordanzas de fa muito tiempo. En ixas envueltas yeranos aprendendo-nos de corazón as capitals d'o mundo, as provincias d'Espanya, y atros listaus de nombres que dimpués no sabebanos relacionar con cosa.

"As provincias de Andalucía, Arrufat!" Y Arrufat prencipiaba a recitar como una oración "Cordoba, Jaen, Sevilla, ...". Bien. "As provincias d'o País Vasco, Deiguesca!" (En Corazonistas tenebanos apellius, no pas nombres) Y Deiguesca deciba "Vizcaya, Guipuzcoa y Alava". Bien!. "As provincias de Castilla y León,  Benito!" Pero Benito no se sabeba las nueu y prencipiaba a farfallar y a tremolar-le as garras. "Palencia, Avila, Burgos, Leon, eeehhh, Segovia, Soria, eeeeeh, Zamora, eeeeh, Toledo?" O cenyo d'o mayestro, entre carranyau y divertiu, yera a primer evidencia de que Toledo no yera en Castiella y Leyón. A segunda yera un trucazo con a canya Paca. Aquell anyo, aprendiemos a cubrir-nos a escape quan dices bella cosa que a os mosens no les feba goyo. Ixe conoiximiento lo continemos aplicando prou a soben mientres os anyos que nos quedaba d'estar-ie, pero t'a part d'alavez encara no lo sabebanos.

O metodo d'ensinyanza pendeba en que os quaranta ninos que ibanos ta clase nos metebanos de piet arredol d'a clase. O primer diya yeranos en orden de lista de clase. Yo yera o 36, asinas que prencipié muit dezaga. O mosen iba preguntando a daria y, qui fallaba teneba un dople castigo. O primer, que reculaba un puesto en a ringlera que febanos arredol de l'aula. O segundo que se levaba un trucazo con "a canya Paca". "A canya Paca" yera un canyizo que me pareixeba bien largo. No sé si en seria, porque como ye lochico, yo yera bien chiquet, pero l'alcordanza que tiengo ye como la d'a vara de Son Goku. Mesmo la remero como si podese creixer. Os trucazos no yeran guaire furos. No tornabanos ta casa marcaus. Nunca no me traumatizó. Pero ixe yera o nivel.

Aprender a pur de trucazos con a canya, lechitimando a violencia. Fer vistera d'una traza tant clara como una ringlera, a "escala social" adintro d'una colla zarrada como ye a clase. Toda una metodolochía propia d'os anyos 20, pero que s'emplegaba a finals d'os 80. Yo yera buen alumno y a escape plegué en os primers puestos. Atros fueron baixando-ne dica quedar en aquells zaguers diez u dotze que yeran os piors alumnos y que mesmo lo mosen se'n feba la mofla.

L'arbitrariedat yera total. Dengún no fallaba as provincias de Valencia, u a capital de Francia. Asinas que si o mosen quereba hoder a belun, yera tant facil como preguntar-le por Andalucía u Castiella y Leyón, u por a capital de Malta, u de belatro país d'ixos que siempre ixublidabas. Pero ixa arbitrariedat no quedaba en ixo. 

O mosen yera de Alcoleya de Cinca y en yera prou argüelloso. Nos daba firme ferrete con o suyo lugar. O primer diya que preguntó as provincias d'Aragón, l'alumno que respondeba se levó una sorpresa.

"Fulanico, as provincias d'Aragón". Y Fulanico, tot seguro y bien garufo, respondió "Zaragoza, Huesca y Teruel!". Ni heba rematau a zaguer silaba y Paca ya yera traviesando l'aire, pillando-le espisguardau y sin cubrir-se. O tochazo, antimás de firme, teneba menos sentiu que no nunca. Totz conoixebanos as provincias d'Aragón y sabebanos que heba respondiu bien. A on yera o problema?. Nos ne febanos cruces. O mosén nos explicó que caleba responder siempre con Uesca en o primer puesto, porque ell yera d'un lugar d'ixa provincia. Y prou. Dende chicorrons nos amostraban a que as cosas yera por que sí. Por a "ley de mis cojones al viento" que diría Loulogio. Asinas que mica qüestionamiento d'aquello.

A monico, entre que aprendebanos a cubrir-nos d'os trucazos y que nos la prencipiaba a bufar quantos nos ne levasenos, a pregunta d'Aragón se tornó un desafío. Ta os rebeldes, que belun en aquells tiempos ya escomencipiabanos a estar respuliers, quan nos tocaba Aragón, siempre decibanos, ya asperando o canyazo, "Zaragoza, Huesca y Teruel!!!". Y ZAS!, prou que sí. Un diya mesmo gosé retar-le con un "Zaragoza, Teruel y Huesca!!!" ZAS, ZAS! Dos que me'n levé.

Cuento que debeba tener-ne bellas quantas en bell almario, porque a pur de trucazos, a canya s'iba crebando. Pero no nos librabanos d'ella. A una Paca, le'n seguiba unatra, dica la fin d'o curso.

Diz que aquell mosen nos quereba muito. Tanto que nos levó de viache de cabo de curso t'o lugar suyo: Alcoleya. Os mosens y mayestros d'o cole se'n fueron a chentar ta unas mesas deixando a la cachimalla sin cusirar. Bi heba una mena de casetas en un terreno que yera plen de piedras. Con aquells nueu anyos que tenebanos, sin cusirar, luen d'a familia y asalvachaus como yeranos, no se nos ocurrió atra que fer dos equipos y limpio barallar-nos a zaborrazos. Mesmo faciemos una esfensas con uns palés que trobemos por astí deixaus a la bimbola. Yo me'n libré, pero más d'uno tornó bien morau ta casa suya. A un de clase, yo mesmo m'encargué de deixar-le una buena marca en a esquena que le facié con un troz de tubería que pillé de bell cabo.

Ya en 4º d'EChB hebanos normalizau a violencia. D'os mosens enta nusatros, y tamién entre nusatros. Hebanos normalizau as cherarquias. A parola d'o mosen no se qüestionaba, por absurdas u inexistents que fuesen as chustificacions. Entre l'alumnau tamién s'iba establindo ixa cherarquía, ixas colletas que irían marcando-nos l'esdevenidero y que tant dificil yera de fuyir-ne. 4º d'EChB, yera nomás l'empecipiallo.

sábado, 21 de mayo de 2016

Coras: The Beginning. Historias d'un cole de mosens I

Foto: Rose
De bien chicorrón, mis pais decidioron de levar-me a fer natación. No sé guaire bien por qué lo facioron, pero siempre les n'he agradeixiu. Aquellas clases y os veranos en Cambrils facioron que no me faiga mica miedo l'augua y que, de feito, malas que en veiga dos pietz de fundo me i capuce. As clases, las feba en o colechio de Corazonistas, un privau concertau en o centro de Zaragoza, muito cerqueta d'an que vivibanos. Un colechio menau por mosens, y firme esfensor d'os sinyals d'identidat más rancios d'a escuela catolica: segregación por chenero, rezo diyario, internau, ... Pero en ixas envueltas yo teneba menos de seis anyos. ¿Qué podría importar-me tot ixo?

As clases de natación m'encantaban. Bi iba con una riseta en a cara. Me cambiaba, me capuzaba, chugaba, nadaba, .... feliz como un tocin en un barducal, que dicen Els Catarres. Quan en saliba, un largo pasillo nos levaba ent'a salida. A la nuestra dreita unas cristaleras daban t'o patio gran de Corazonistas, an que un ciento de ninos gosaban d'estar-ie correndo atarrantaus. Como si os ninos podesen correr d'atra traza. Yo acucutaba por aquellas finestras que me pareixeban chigants, y viyeba un mundo de potencials companyers de chuegos y trazonadas. Remero perfectament como le daba ferrete a mi mai, entre que tirabanos ta casa, preguntando-le por si bell diya podría estar-me en aquell patio plen de canastas y porterías de futbol, de cachimalla goyosa, de chilos y rasmia infantil. Y mi mai me deciba que aguardase, que en que tenese edat ta ir-ie, ixe sería o mio patio, y que i chugaría y chilaría, y correría y tot dica escamallar-me.

Ai, pobret de yo! Encara yera sin esmaliciar y me pensaba que ixe patio con sulero de pedretas d'as que se te clavan en o chenullo quan t'estozolas, sería bella mena de paradiso. Mientres ueito anyos, u lo menos dende que prencipié a tener conciencia de que bi heba cosas que no me cuacaban, Corazonistas (Coras, t'os colegas) esdevenió un simbolo d'opresión, de tot lo que odiaba, de supervivencia, .... 

¿Tenió buenas cosas? Prou que sí. Fote, yera nino! Ye imposible no vivir ratos felices de nino. Corazonistas no yera a escuela franquista, prou que no. Os mosens no abusoron de yo, y encara que bell lapo me levé, no en estioron guaires. Son atras cosas as que, en un rechimen suposadament democratico, me trucoron, me facioron odiar-les y me fan continar luitando contra que ixo se financie con os diners de todas y totz.

Ya fa anyos que pentino canas y, encara que choven de corazón, prencipio a estar d'ixos cansos que charran más d'o pasau que d'o futuro. Iste blog ye terapia, y vusatras sotz muito millor que un psicologo, y sobre tot, más barato. Asinas que dende hue, compartiré de cabo ta quan, beluna d'as historietas que me i pasoron, en totz aquells anyos que m'estié, asperando que tos faigan goyo y que nunca no levetz a os vuestros borches ta una escuela de mosens, ni particularment, ta Corazonistas. Encara que tienga piscina.