Mostrando entradas con la etiqueta superheroes. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta superheroes. Mostrar todas las entradas

martes, 31 de marzo de 2026

Indiana, Tony y la propiedat privada

L’atro día feban la tercera d'Indiana Jones en a tele. La d'o gredal. Ye hipnotica. La he vista un ciento de vegadas, me sé los dialogos punto por agulla, pero con tot y con ixo, siempre que lo zapping me i leva, me quedo mirando-me-la. Lo menos bel rato, dica que Indi le fote bel punyazo a un nazi, que ixo siempre fa goi. Creixié, como tantos atros quintos míos, con l’arqueologo como heroi. Lo teneba tot. Barrachaba lo caracter aventurer con o conoiximiento academico y, pa forro’i bota, trestucaba a las mullers que se regalaban por lo doctor.

Pero amás, Indiana teneba atra caracteristica que t’a part d’alavez no en parabanos cuenta y que agora pienso que talment fuese mas important que no me pensaba en a mía formación. L’enemigo suyo yeran los nazis, y ixo hue ya ye de destacar. Pero en teneba unatro, d’enemigo. ¿Cuántas vegadas sintiemos en ixas cintas d’os ueitanta ixo de «isto habría d’estar en un museu»? Indiana Jones luitaba contra la privatización d’o patrimonio artistico. Los «malos» yeran cudiciosos traficants d'arte que agora clamarían «emprendedors». Si hue s’estrenase a fe que sería acusada de woke y de propaganda anticapitalista.

No en faré un afalago acritico. Las pelis d’Indiana Jones tienen un mensache colonialista y una pudor masclista de mal amagar. Ixo, tan común en as produccions d'alavez, lo deixamos t'atro post. Lo que me clama l’atención, cada vegada que lo veigo, ye ixa defensa d’o común.

No ye lo solo eixemplo de mensaches, cutianos en o cine y la cultura popular d’os ueitanta y primers novanta, que han dispareixiu de tot. En aquellas envueltas, dende Los Goonies a l’Equipo A pasando por Scooby-doo, los especuladors immobiliarios yeran prototipo recurrent de «malo»: l’antagonista que no teneba mica escruplo en joder-les la vida a los protagonistas y a qui pertocase.

Dos decadas dimpués d’ixa zaguer cruzada d’Indi arribaba t’os cines un heroi bien diferent: Iron man. Tony Stark tamién yera seductor, intelichent y aventurer. Pero no yera un profesor universitario sino un interpresario d’exito que amuntonaba diners a pur de vender armas por lo mundo. En Iron man 2, l’hombre de fierro va ta un chuicio a on que l’estau le demanda que meta la suya tecnolochía a lo servicio d’o gubierno d’os EE.UU. y astí ye la gran escena que define lo cambio cultural, cuan debant d’os representants d’a cambra diz ixo de «¿Quieren la mía propiedat. No pueden tener-la. Pero les he feito una gran favor: he privatizau con exito la paz mundial». Me pienso que no puet existir una frase ni una escena que represiente millor lo neoliberalismo y l’individualismo. Y Iron Man en ista peli ye la suya personificación.

Ye verdat que dimpués lo personache fa tot un viache de l’heroi. Caye en o pozo, tien problemas con l’alcohol y acaba cambiando lo negocio d’a fabricación d’armas por lo d’a producción d’enerchía, como si no bi hese tamién aspectos eticos y morals en ixo. (Aviso de spoilers de pelis de fa una decada). Seguindo la saga, l'amigo Anthony fa un chiro de 180 graus cuan empara la iniciativa de rechistro superheroico pa que la chent con poders pase a pender d’un control estatal (Captain America: Civil war) y en Avengers: Endgame acaba sacrificando-se por salvar a la humanidat. Entremistanto, refusa la suya vida de playboy millonario pa marchar a vivir con o suyo amor con qui tien una filla.

Ni lo chiro ideolochico ni la posterior redención, tot muit opinable, ye lo que lo fan meyo d’Iron man remera. Sí pas ixo d’a privatización d’a paz mundial, las fiestas en a suya torre, los autos de luxo y la manera de vivir d’ixas primers cintas, antes que le entre una mica de talento.

Contraeiexemplos, n’i habrá a brozuecos. Iste no ye unatro post de viello de «los 80 yeran millor». Ixa decada, como todas, tien cosas que fan muita pampurria. Ye una experiencia personal que creigo que me marcó mas que no pienso y dezaga d’a que probablement i hai una manera anterior de veyer la vida y de buscar en a ficción los mensaches que me reafirmen en las mías ideyas. U talment ye un simple «Indiana mola mas que Tony». Qué me sé yo.

viernes, 23 de septiembre de 2022

Superman no paga impuestos (Clark Kent sí)

¿Quántas vegadas ha salvau lo mundo Superman? ¿Quánta chent de l'universo DC le debe la vida suya? ¿De quántas menazas nos habrá librau? A qualsiquier que gosase ir t'a Fortaleza d'a Soledat a trucar a la puerta y demandar-le que pague los trimestres se lo mincharía la sociedat. ¿Como s'atrive un burocrata, un funcionario, a exichir-le tributo a lo salvador d'a humanidat? No, Superman no paga impuestos si no quiere. Atra qüestión ye Clark Kent, que nomás ye un periodista, que va ta l'oficina d'o Daily Planet, fa las suyas 8 (u 9, u 10, u ....) horetas, que probablement siga como falso autonomo y, como ciudadan que ye, ha de pagar como todas y totz. Son la mesma persona. La sola diferencia entre ells ye lo trache y, sobre tot, la manera en que los percibe la sociedat.

En lo nuestro universo, ixe a on que dengún no vuela, ni fa rayos con los uellos, ni controla l'orache, lo magnetismo u garra atra fuerza d'a naturaleza, no tenemos superherois. No i hai dengún que repeleixca las enrestidas alienichenas ni las invasions infernals. Asinas que pa que seguntes que personas no paguen impuestos cal fer-les lo trache de superheroi, cal dar-les lo superpoder d'o capitalismo, que consiste en creyar d'a no-cosa un elemento machico que se diz "puestos de treballo" y que, tamién por artes arcanas, produz diners. Con ixe poder SuperAmancioOrtega u JeffBezosMan consiguen la mesma licencia que tien Superman en lo suyo universo: no estar sucheto a las leis humanas ni haber de pagar impuestos ni costodias si no quieren. Las suyas capas y armaduras no las fa Reed Richards con traches de moleculas inestables, ni son teixius con tecnolochía d'atros planetas. Las fan los suyos medios de comunicación que financian, por eixemplo, con los diners que s'escusan de no pagar ixos impuestos. 

Mesmo n'i hai de superherois mas afortunaus. Porque a la fin, Superman y Clark Kent son la mesma persona y, a lo menos un d'ells, ha de presentar lo 303, pero antimás de que Batman salve lo mundo, barrunto que Bruce Wayne ye tant evasor d'impuestos como qualsequier miembro d'a reyaleza d'as monarquías terrestres. Porque si yes un Wayne, u un Stark, nos dicen que la tuya riqueza tien lo suyo orichen en que yes un "chenio d'a tecnolochía" y no pas en tener una familia con mas cauquerré que PIB tien bell país chicot, como s'encargan de recontar-nos en los comics d'una y atra d'as casas d'o mainstream. Y si les pilla hicienda, ya trobarán bella manera d'enguerar-les lo marrón a Alfred u a Jarvis, que los ricos, de leyaltat, la chusta. Ni lo Capitán America con lo Mjolnir, ni Thor clavando-le l'astral a Thanos, ni garra atra scena d'o Universo Cinematografico Marvel puet competir con la sinceridat de Tony Stark declarando debant d'o mundo que "ha privatizau con exito la paz mundial".

Asinas que, quan salga en la tele lo rico de turno explicando quánto aporta a la sociedat u que va a donar no se qué equipos a un hespital, u que van a plantar una parrafiquera d'arbols pa compensar lo CO2 que fan las suyas interpresas, nos cal fer servir la kriptonita, sacar-le los suyos poders y lo vestuache de coloretas, y convertir-lo en un simple Clark Kent que, como totz, ha de contribuyir con la parte que le pertoque a la vida en común.

miércoles, 9 de marzo de 2022

La extorsión de Iron man y atras mancas d'etica superheroicas

Una d’as razons pa leyer tebeos de superherois ye que se me fan una sobrebuena entretenedera. En no tener, los que yo leigo, argumentos masa embolicaus, ni contenius fundos que te faigan reflexionar, a soben los leigo sin pensar-ie guaire, en lo que tiengo debant d’os mios uellos. Tot y que n’i hai con mas medolla, prou que sí. Civil War me pareixe un comic bien maho pa treballar y debatir sobre libertatz individuals y colectivas, medios y poder y qualque cosa mas, por eixemplo. Pero la mayoría d’os comics que leigo son chent en pillamas de colors barallando-se de maneras muit absurdas.

Asinas que, en leyendo un d’ixos, me trobaba de tot relaxau y iba pasando la uellada por las vinyetas, alufrando como Iron Man y Carol Danvers (antes de fer-se decir Capitana Marvel) reclutaban un nuevo grupo de Vengadors en lo Mighty Avengers #nosequantos. En ixe momento, no fa guaire que ha rematau la guerra civil superheroica con la victoria de Iron Man y la promulgación d’a Lei de Rechistro de Superhumans. S’empecipia a implantar la Iniciativa d’os cinquanta estaus y Tony Stark busca chent pa l’equipo de Nueva York. Deciden que un d’os candidatos ye Ares y van a escar-lo t’o treballo suyo. Lo dios griego ye fendo de piquer en Nueva Jersey, tot tranquilo y con poca gana d’embolicar-se en los empandullos superheoricos, por lo que pareixe quan empecipia a charrar con Iron Man. Quan en primeras refusa fer parte d’o nuevo equipo, Tony le menaza con deportar-lo d’os USA si no se rechistraba y s’uniba a ixos vengadors. Lochicament, accepta y la historia contina con lo siguient recluta.

Como si no hese pasau cosa. Como si no acabasenos de leyer que Iron Man, lo vengador que en las pelis salva l’universo (no pas en los comics), lo heroi favorito d’un ciento de personas, acabase de extorsionar a una persona pa que treballe pa ell.

Son cosas que, en leyer-las tant relaxadet, soi seguro que no en paro cuenta d’a freqüencia con que ocurren. De feito, heba leyiu ya quantas vinyetas dimpués quan me dicié ¡Guarda! ¿No acaba de fer-le chantache Iron Man a Ares? Habié de tornar a leyer-lo y, sí, astí yera. M’heba plegau t’a capeza con delay pero cabolioso.

La verdat ye que los superherois siempre s’han moviu en chelo finet, que dicen los yankees, en muitos aspectos eticos y morals. La suya simple existencia como chent que se prene la chusticia como le agana ye lo motivo central de comics historicos como Watchmen con lo suyo famoso “¿qui vichila a los vichilants?”, de muitas d’as criticas que recibe Batman u mesmo d’a debantdita Guerra Civil a on que s’evidencia los periglos de que un equipo como Los Nuevos Guerrers no siga someso a garra mena de control. Adintro d’as historias de Marvel nos trobamos con eixemplos de comportamientos eticament dubdosos terne que terne. Wolverine u The Punisher estioron beluns d’os primers en trencar ixa regla que feba la vida sagrada y que empachaba que los “buenos” matasen a los “malos”. Ixe cambió fue afundando-se y hue ya ye de mal trobar bell superheroi que no tienga las suyas mans puercas por la sangre de bell villano u mesmo de belatro companyer.

Lo papel d’os menors d’edat ha estau tamién en lo debat etico. Los X-Men, en lo momento que Charles Xavier los achunta, son adoslescents a qui mete a barallar-se con Magneto. Poco dimpués d’a segunda chenesi, Kitty Pride s’une a lo grupo con nomás 13 anyos, y ya yera 1980, asinas que se puet recurrir a l’argumento -falso, pa forro de bota - de que la chent en los 60 maduraba antes. Pensatz en las personas d’ixa edat que conoixetz y en qué farían d’haber de luitar contra supervillans u en qué utilidatz les darían a los suyos superpoders. En los vengadors fan fuera a Rage malas que descubren que tien cartoce anyos, dato que les heba amagau. Con tot y con ixo, anyos dimpués sí que acceptarían a Kamala Kahn u Miles Morales entre atros ninos como miembros d’o grupo.

Pero ye probablement en la saga de Scisma a on que ixe debat ye mas present, quan Wolverine y Cyclops acaban dividindo a los X-Men entre los partidarios de que los mas chovenotz barallen como los adultos y los que s’estiman mas de protecher-los y amostrar-les a fer servir las suyas habilidatz, en un momento a on que los mutants yera una especie en extinción. Tot un evento arredol d’ixa premisa a on que Scott y Logan cambean de tot los suyos papels historicos, pasando lo canadiense a convertir-se en un buenaz profesor d’escuela y esdevenindo Ciclope lo lider d’un equipo considerau terrorista mesmo por parte d’os suyos antigos companyers.

N’i hai muitos atros comportamientos eticament reprobables u, como poco, discutibles: Xavier lobotomizando a Magneto, lo chenocidio d’o Día-M d’a Bruixa Escarlata, u lo de Jean Grey quan esdevien Fenix fosca, la predor d’a Zona Negativa durant la Guerra Civil, l’asesinato de Hank Pym de man de Wolverine en La era d’Ultrón, los numbrosos asesinatos de Magneto, Sersi convertindo a lo Caballer Negro en lo suyo Gann Josin, la colaboración de Gambit en la Masacre Mutant y l’abandono suyo de man d’a resta en l’Antartdida … Una parrafiquera que se'n podría escribir bell libro.

Totz ixos momentos tienen qualcosa en común. Tot acaba perdonando-se. Dimpués de bell acto de contrición, u mesmo sin ell, los nuestros quiestos personaches s’incorporan t’o bando oficialment “bueno”. A soben sin garra conseqüencia. Pareixe que en l’universo Marvel dengún no ha sentiu parlar d’a cancel culture. La futura Capitana Marvel ni esparpella veyendo la extorsión d’o suyo companyer y futura coyuntural Nemesi en la segunda guerra civil. 

De feito, i hai un segundo fenomeno quan ixe comportamiento no pasa tant d'amagatons. Si las fans protestan, u l'editor que pertoque lo exiche, u bell autor nuevo que plega en una colección lo vei oportuno, la mala acción d'o personache que siga se le acumula a bella causa externa u perdonable. Por un regular, control mental, posesión, fetizo u que en realidat yera un skrull, simbiont, metamorfo... y no pas lo nuestro quiesto superheroi.

Sí, leigo comics como esbastadera, pero soi conscient y disfruto d’o suco que se’n puet fer, de muitas d’as historias que se i recuentan. D’estar profesor d’etica u de bella asignatura relacionada, probablement lo faría servir como recurso pa introducir debatz en clase. Los tebeos de superherois se pueden y s’han de leyer, como tot, con esprito critico y, por muito que queramos a los suyos personaches, no siempre son tot lo virtuosos que se les suposa..

lunes, 28 de agosto de 2017

Como viyé... Jessica Jones / Alias (lo comic)

Ta isto d'os tebeos, soi bien mainstream. Me fa goyo lo comic superheroico yankee, bella coseta de humor y poco mas. Los debuixos me cuaca que sigan claros, polius, colorius, .... Asinas que, en primeras, a serie de Alias (rebaltizada como Jessica Jones dimpués d'a emisión d'a serie de TV) no me atrayeba guaire. Pero como a serie ma fació tantismo goyo, y la critica en charraba marabillas, me decidié a leyer-me o comic. Tamién influyó que lo trobase saldau en o mercau de Sant Antoni de Barcelona, ta estar sincero.

Alias / Jessica Jones estió publicada en Estaus Unius entre 2001 y 2004. Ye escrita por Brian Michael Bendis, con dibuixos de Michael Gaydos, y bella colaboracion de lo mio archienemigo Bill Sienkiewicz. En l'estau espanyol se reeditó en 2016, adintro d'a colección Marvel Saga. O primer volumen replega os nueu primers numeros, que corresponden con os dos primers arcos argumentals. A colección ye adintro d'a linia MAX de Marvel, an que se ficaban comics con un conteniu mas "adulto" de lo que feba por un regular la editorial, imitando lo que feba DC (a competencia) con a suya linia Vertigo

La protagonista, Jessica Jones, ye una superheroina retirada que treballa de detective privada. Lo suyo pasau con los Vengadors y los suyos superpoders, tot y tenendo bella importancia ta ubicar-la en l'universo Marvel, son qüestions menors en l'argumento d'a serie. Somos debant d'uns tebeos mas cercanos a las pelis de detectives que a los superherois. Lo que no empacha que i apareixcan personaches como Luke Cage, Carol Danvers, u lo Capitán America. Que ta lo que importan en a serie, podrían estar perfectament atras personas sin superpoders, ni renombre.

Todas dos linias argumentals contenidas en lo primer tomo, enganchan dende lo primer momento. Bendis te fa trusquir-te as pachinas a l'arreu deseyando de chirar-la ta enterar-te de como remata la historia, y de lo que ye pasando en realidat. En un momento que as historias en Marvel son sota-caballo-rei, a lectura de Jessica Jones m'ha tornau a buenas con a editorial. Dimpués quan foi alcordanza de que isto se publicó fa mas de quince anyos, torno a meter-me triste

De lo dibuixo, ya he comentau que ixe estilo no me fa guaire goyo. Con tot y con ixo, no fa problematica la lectura y la verdat ye que me i facié a escape. Cuento que ta una historia d'ista mena, tampoco no pegaría un Jim Lee, precisament.

Con a serie de televisión tien a saber que puntos en común. Pero en lo comic te trobas una Jessica mas macarra y menos optimista, si ixo ye posible. Tien, por decir-lo de bella traza, tonos mas foscos. Las dos me pareixen grans obras en los suyos respectivos medios y no sabría decir qual me ha feito mas goyo. En qualsiquier caso,aspero poder leyer antes con antes lo segundo tomo y viyer la segunda temporada.

lunes, 2 de enero de 2017

A muerte de l'heroi

Vinyeta de Magneto vol 3, #1,
por Gabriel Hdez Walta
D'antes mas, os herois yeran dreitos, con prencipios, valors, tractamientos impecables, representants de tot lo bueno que pueda tener a humanidat y eixemplo pa todas y totz. En bell momento, se les querió dar una mica de humanidat de verdat, y fer-lis tener defectos, pasions, errors, ... Os herois perfectos y as historias moralistas se fueron quedando demodé, y prencipioron a petar-lo os antiheoris. Matar a l'enemigo yera un tabú, y prencipioron a mirar enchaquias pa fer-lo sin escandalizar a una sociedat que encara no yera feita a os nuevos herois. A poquet a poquet, plegamos a l'heroi actual, un verdader boque sin atros prencipios que imposar a suya envista d'o mundo, y ixo quan en tien.

¿Como se pasa, en bella decada, de aplaudir a bondat y altruismo de Superman a fer-le "la ola" a un traficant asesino como Pablo Escobar? Prou que sí, Pablo Escobar, y en cheneral totz os personaches "reals", ye muito mas intresant que o ixauto de Superman. Nos trobamos con todas as feblezas y dubdas nuestras reflexadas en ixe personache. Os nuestros impulsos y instintos mas primarios tamién fan parte d'Escobar. Ye mas "como nusatras".

Mesmo quan as motivacions son altruistas u moralment acceptables por a sociedat, os metodos emplegaus trescuzan todas as mugas eticas chustificando os medios pa la fin. Eixemplos claros podrían estar o Coronel Carrillo de Narcos u Jack Bauer de 24. Totz dos torturadors y asesinos por un teorico bien social, y aplaudius por muitas d'as espectadoras.

Tot isto me planteya qualques problemas. Ye bien, y soi o primer que l'encanta, que bi haiga personaches reals, que as suyas historias se recuenten, que podamos entender as motivacions d'os personaches ficticios pa fer lo que fan. Pero ¿son herois? ¿Son un eixemplo a seguir? ¿A manera que se cuenta a historia ye l'adequada? Ye normal empatizar con o pobre Heisenberg, de Breaking Bad, pero cal remerar que a la fin muerte en a mierda, y que a metat d'as cosas que fa son por puro egoismo y tienen consequencias fatals.

¿Ye o problema en a historia, u en os personaches? Cuento que no. O problema talment siga en que somos muit feitas a que o protagonista siga "o bueno". Empatizamos a escape con ella u ell. A suya verdat, ye "a verdat". A suya causa ye a nuestra. S'ha cambiau a manera de recontar historias, pero no a manera que las percibimos y interpretamos.

Una anecdota. De chovenón, bi habió dos cancions que causoron bell malentendiu entre a chent que compartiba vida con yo. Una yera "Balas blancas", de Barricada, que un conoixiu interpretó literalment. L'atra "Nos vimos en Berlín", de S.A., que atro conoixiu se quedó nomás con lo de "Judío cabrón" y creyó que yeran antisemitas. As dos cancions prebaban de transmitir precisament lo contrario. As dos son criticas contra o racismo y a limpieza etnica de l'estau d'Israel. Si antimás las contextualizas en os discos respectivos, y en a discografía, tanto de Barricada como de S.A. no i culle garra dubda. Manimenos, istas dos personas se quedoron con l'estribillo, con a lectura superficial, y no entendioron lo que se i deciba.

Me pienso que hue ye pasando una mica ixo. A mayoria d'a chent consume a ficción sin mica esprito critico. Se queda en o hooliganismo de emparar a lo prota y odiar a lo suyo antagonista y no piensa en lo que ye pasando en a historia. No sabe abstraer-se y pensar en a dureza d'as accions que i pasan y en as conseqüencias que tienen. U talment, a qui recuenta a historia, no li intresa recontar-lo, que tamién ye criticable.

Muitos herois d'agora "van a lo que van". No se miran que por o suyo propio intrés. L'altruísmo ye un desconoixiu. Fan lo que calga a qui calga pa aconseguir os suyos obchectivos. A suya sinceridat esdeviene crueldat, quan no son uns mentirosos compulsivos. Parte d'as suyas accions son moralment condenables en practicament todas as culturas humanas. Con ixos vimbres an que mirar-nos hemos de fer una sociedat que de vez que lis admira, condene ixas accions.

Siga an que siga lo problema, que ni lo sé, ni ye l'obchectivo d'iste post trobar-lo, me pienso que ya prencipia a sobrar antiherois y personaches realistas. Trobo a faltar l'heroi "bueno de tot". Ixe sin defectos, que t'amuestra o camin d'a virtut. Que nunca no arribarás a estar, pero que represienta tot lo que te faría goyo d'estar. Talment calga una mica mas ixa mena de personaches en una sociedat an que l'egoismo, l'agresividat u a crueldat son cada vegada mas comprendidas y an que as personas "virtuosas" son vistas como repelents, detestables, hipocritas u sospeitosas.

Me faria goyo de poder continar tenendo idolos que no tiengan os pietz de bardo. Eixemplos an que alufrar os mios ideyals. Conscient de que ye inalcanzable, pero seguro de saber qual ye o destino. Me faría goyo deixar de cabo ta quan ixe cinismo moderno y tornar t'os X-Men que no mataban, que se miraban de salvar a os inocents, que treballaban de conchunta y que creyeban en una sociedat en paz y libertat pa todas y totz. Sé que ye una ilusión, que ixo no existe, pero la ficción ye precisament pa ixo, ¿no?. Pa soniar con atras realidatz.


lunes, 24 de agosto de 2015

Universos de ficción

Una d’as criticas que más se gosa de fer sobre os comics Marvel, ye que pareixe imposible de seguir as suyas series sin saber tot lo que ha pasau en as decadas que levan escribindo-se u todas as relacions entre as diferents series. En lo que se clama l’Universo Marvel. Isto ye aplicable tamién a muitas atras obras de fantasía, superheroes u sciencia ficción: l’universo DC, Canta de chelo y fuego, Star Wars u mesmo L’amo d’os anillos son completos y complexos universos.

Ye verdat que pa entender completament qualsiquier d’istos universos cal leyer-lo tot, u a lo menos buena parte. Pero precisament en ixo ye an que tienen parte d’a suya gloria. O feito de que s’haiga creyau tot un universo ta una obra proporciona un scenario fascinant an que desenrollar aventuras y historias de toda mena. Un universo que as fans gosamos de pasar horas imachinando-ie aventuras y fendo-nos preguntas sobre ell. En a mia opinión, o feito de que ixas obras sigan tant angluciosas no nomás no ye un problema sino que me pareixe una parte muito important d’o suyo atractivo.

L’universo Marvel, por eixemplo, s’ha iu ixamplando dende que naixese en os 60 con bella serie y bell crossover (1) chiquet, dica las decenas de series que s’editan agora mesmo con crossovers cutianos, macroeventos y mesmo un universo alternativo clamau Ultimate, con una dinamica parellana. En os primers anyos no yera tant dificil seguir a continidat de tot l’universo. Os crossover y macroeventos yeran radius y, en tot caso, no afectaban a guaires series. Pero con o tiempo a cosa s’embolicó a-saber-lo. Hue ye practicament imposible conoixer de tot l’universo Marvel actual. Siempre que tiengas una vida normal, ye platero.

Pero ¿realment cal estar a o diya de tot lo que pasa en cada chiquet racón de l’universo Marvel ta poder disfrutar-lo? No pas. Personalment nomás merco cada mes as cinco series principals d’os X-Men. Tot un miniuniverso adintro de Marvel. Beluna ye practicament independient de tot y a resta tampoco no tienen tanta relación, ni entre ellas, ni con a resta de l’universo Marvel. A sola vez que sí que realment te podrías perder ye en os debantditos crossovers y macroeventos. Lochicament, si quiers enterar-te de por qué Cyclops se carranya con Wolverine y se montan cadagún un equipo, te cal leyer Scisma. Si quiers saber porque de bote y boleyo se pasó de que bi hese mutantes por tot a que no’n quedase que bella centena, te cal leyer Dinastía de M. Y asinas asinas. Pero as historias cutianas, te las puedes leyer tranquilament, y disfrutar-las prou, sin que te calga haber leyiu istas sagas ni as atras series. A etapa de Whedon y Cassaday en Astonishing X Men u a de Aaron y Bachalo en Wolverine & the X Men son eixemplos de historias bien buenas, divertidas, con calidat y que mantienen a conexión con a resta de l’universo Marvel, sin que calga ni estar a o diya de tot, ni haber leyiu as decadas anteriors de comics.

Os “universos complexos” (por clamar-les de bella traza), me dan a yo un alicient pa dentrar en una obra. O feito de que una autora (u autoras) construiga tot un mundo (u mundos) con bella coderencia me pareixe impresionant y creigo que enriqueixe a-saber-lo a obra, ubrindo un ciento de posibilidatz. Istos universos por un regular son ubiertos a que nuevas autoras adhiban personaches, creyen aventuras en a linia temporal principal u atras, reinterpreten etapas, etc… fendo-lo evolucionar y esdevenindo en un granizo exercicio imachinativo que muitas amamos. Star Wars prencipió como una cinta de sciencia ficción sin guaires anglucias. Por sí mesma yera una buena cinta, pero tot l’universo creyau dimpués, con decenas de comics, libros, chuegos de rol, videochuegos y cintas, me pareixe muito millor. Quedar-se nomás con a trilochía orichinal, antimás de un culturetismo gafapastil, creigo que ye perder-se voluntariament bella cosa más “trascendent” que no una simpla buena cinta.

En o caso de Canta de chelo y fuego, muitas tamién se queixan d’a cantidat de personaches y d’a complexidat d’as tramas. A yo ye precisament ixe feito lo que m’empenta cada bell tiempo a tornar a leyer bell espisodio d’a saga. Remerar aquella batalla, mirar de trobar ixa cita que diz Tyrion que puet estar que me de a pista finitiva sobre a identidat de Azor Ahai, fer alcordanza de qui yera ixe sacerdote que nombra Missandei y que me sonaba que en heban charrau antes, … Qui quiera historias simplas, curtas y autoconclusivas puede leyer Os cuentos de Dunk y Egg. Los disfrutará, sin dubda, porque son buenas historias. Pero qui los leyemos conoixendo todas as relacions con a resta de l’universo de Chelo y fuego trobamos sentiu a ixos chiquetz detalles que deixa a ixambre Martin por os libros y que tanto goyo nos fan. Iste caso de ye buen contimparar. A serie de televisión ye muito más simpla que no os libros y, precisament por ixo, muito pior en a mia opinión. Qui viyen nomás a serie de TV se pierden uns personaches muito millors costruyius y una tramas muito más coderents que, en TV, talment no funcionarían.

Diz Martin que no quiere que dengún que no siga ell escriba u contine a Canta de chelo y fuego. Se puede autoenganyar tot lo que quiera, pero internet ya ye rebutient de fanfics (2) (yo mesmo soi treballando-ne en una) y soi seguro de que quan se canse u se muera, lo que pase primero, ell u os suyos hereus, venderán os dreitos u, simplament, deixarán fer.

A complexidat ye un punto a favor, no pas en contra. Con Arale tenemos un pleito perén. A ella no le fan goyo os chuegos embolicaus como Magic y a yo os simples como o Parchís. Con o Parchís me aburro de tot. Cal nomás quatre normas basicas ta chugar y no bi ha guaires opcions estratechicas. De feito qualsiquier chuego más simple que o Risk me resulta un catenazo. Cuesta d’aprender a chugar a Magic, prou que sí. De feito nunca no se deixa d’aprender a chugar. Igual como en l’Universo Marvel, Star Wars u lo que sía, nunca no se deixa de descubrir nuevas historias. A complexidat ye maravillosa encara que calga fer más poders ta disfrutar d’a suya polideza.

Asimov, en bell inte, debió fer-le aprecio a ixa complexidat. De la trilochía orichinal de Fundación, que ya yera prou angluciosa, s’ixampló a cinco y dimpués siet libros. Pero lo chenial de tot, estió quan consiguió conectar-los con as sagas de Robots y Imperio que tamién heba escrito, creyando asinas tot un relato d’a historia futura d’a humanidat. No sé como estioron os detalles legals, pero bell anyo dimpués d’a muerte d’o escritor, atros autors creyoron una Segunda trilochía d’a Fundación. No los he leyiu. No sé si son buenos u no pas, u si se considerarán canonicos (3). Pero adhiben nuevos datos y anvistas sobre una parte d’a historia d’a Saga de Fundación, que siempre ye bien. Sisquiá atras autoras continasen escribindo historias ambientadas en ixe universo que Asimov nos deixó. Y si son una mierda, con no considerar-los canonicos, prou.

Que, de cabo ta quan, calga reinterpretar-lo tot, como s’ha feito con Star Wars Legends, as cintas de Batman u se ferá o mes venient con tot l’Universo Marvel, tampoco no me pareixe mal. Ye lochico que dimpués de tantas anyadas, l’orichen de Hulk, u as primers aventuras de Avengers u d’os 4F queden desfasadas tanto tecnolochicament como social, cultural y en muitos atros sentius. U que calga reordenar tot lo material que se publicó sobre Star Wars sin brenca coordinación. Con Star Trek se fació muito bien en o reboot (4) d’a serie, asinas que cuento que a nueva trilochía galactica tamién lo ferá bien.

Asinas que bienvenidan sigan todas ixas autoras que miran de creyar ixos nuevos universos y emplir-los de personaches intresants. A las frikis nos proporcionatz horas y horas y horas de diversión, buenos ratos y debatz bien entretenius. 

NOTAS:

  1. Un crossover ye una historia compartida entre dos u más series de comics. Por eixemplo, a historia titolada “Vortice Negro”, publicada en istos zaguers meses, chunta personaches de Guardians d’a Galaxia (Guardians of the galaxy), Os nuevos hombres - X (New X-Men) y atras series en una aventura común que se publica un episodio en cadaguna d’as series.
  2. Fanfics: historias feitas por fans ambientadas en l’universo de bella obra. Por un regular, no oficials.
  3. O canon, en as obras frikis, se consideran os materials que recontan a historia oficial. Por eixemplo, en Star Wars, agora mesmo nomás son canonicas as seis cintas y bella serie de TV. Toda la resta de materials de comics, libros, etc… se consideran difuera d’a continidat y parte d’un universo paralelo clamau “Star Wars Legends” con a suya propia continidat.
  4. Un reboot ye tornar a prencipiar una serie sin tener en cuenta tot lo material anterior u dando-le una nueva interpretación. En a nueva Star Trek, por eixemplo, un viache en o tiempo fa que cambie bella condición d’a historia que bi heba dica agora de Star Trek y prencipien nuevas historias sin que calga respetar o material feito. Atro viache en o tiempo, o de X-Men: Diyas d’o futuro pasau, probablement provoque unatro reboot d’as cintas de X-Men, en haber creyau unas condicions que facioron que no morisen Jean Grey ni Scott Summers.

domingo, 10 de marzo de 2013

Quatre recomendacions culturals

Círculo de guerra, de Sick Brains
Fa bellas semanas tanyeba en Zaragoza, en a López, Sick Brains presentando-ie o suyo nuevo disco Círculo de guerra. Los remeraba de quan feba a FP, en fa más de diez anyadas ya, y eslucernaba con o suyo rock canyero de tot. Dimpués d'o segundo disco los heba cacegau. De feito, creyeba que ya nian feban mosica. En viyer os cartels por a ciudat, torne a ascuitar-los y me baixé o tercer disco, "Hoy solo", d'a suya web, a on que tienen os tres primers ta baixar-te-los de baldes. O zaguer lo ascuité por Spotify. 

En tantismas anyadas, sin deixar d'estar fidels a lo soniu d'os primers discos, no han feito que amillorar. As cantas d'o nuevo disco, tot estando-ne poquetas -nomás 10- son diez alfayas que se suman a los temazos que ya teneban y que, ta muitas, son himnos. O video d'o single de Círculo de guerra, que ye buenizo y que pencho abaixo, ye grabau en o museu miner d'Escuita, como curiosidat.

O concierto, antimás de trayer-me firmes remeranzas, estió bien animau. D'as nuevas en tanyoron quasi todas y encara que ye verdat que trobé a faltar beluna d'as mias favoritas (como Carnales), rematé o concierto bien goyoso. Y como un canasto, cal adhibir, gracias a la recomendación de Paquillo, baixista d'a colla, de tastar un breballo que i vendeban clamau Jäger u qualcosa parellana.

Asperemos que iste nuevo disco les de bien de conciertos y podamos tornar a sentir-los antis con antis en Zaragoza y que tornen a tener una actividat más contina.


Riot Propaganda
Si bi ha bella colla que haiga estau ta yo a sorpresa d'os zaguers tiempos, ixa ye Riot Propaganda. La conoixié por a traducción d'una d'as cantas que facioron en Fendo Orella y, dende alavez, no he deixau d'ascuitar as suyas poquetas cantas. O disco ye descargable de baldes en a web.

A colla surte d'a unión, cuento que temporal, de Los Chikos del maíz (Os mesaches d'o panizo, que les dicen en Fendo Orella) y Habeas Corpus, ta fer bella mena de rap metal a lo Rage Against The Machine, con unas letras esclateras de tot y de raso d'actualidat. No deixan practicament garra luita anticapitalista sin tocar en as poquetas cantas que i tienen: desafucios, reparto d'a riqueza, patriarcau, corrupción, ecolochismo, ... Se me fa raro que encara no los haigan denunciau, por cierto. 

Por agora no son fendo guaires conciertos. Talment porque tiengan compromisos con as collas que'n fan parti, talment porque no se les conoix masiau, ... quemisió. Pero aspero poder viyer-los a escape por Aragón. No deixes ni un minuto más d'ascuitar-los. Larga vida a Riot Propaganda!



American Horror Story Asylum
En os ratetz que tiengo libres, que no'n son guaires, me fa goi de tastar chino chano ista edat de oro d'as series que somos vivindo. Me he viciau a muitismas d'ellas: Battlestar Galactica 2003, Walking dead, Game of Thrones, Falling skies, Dexter, Lost, Fringe, True Blood, Revolution, ... pero una d'as que más goi me ye fendo en zagueras ye America Horror Story.

En a primer temporada conoixebanos a una parella que logaba una casa encantada a on que "viviban" arrienda pantasmas d'o pasau. Istos yeran torturaus por as cosas que les heban pasau en vida y s'adedicaban, como no, a florer-les un poquet a os habitadors d'a casa. Atros pantasmas no yeran tan boques y iban "a lo suyo" u mesmo les aduyaban bell poquet de cabo ta quan. Con os vivos, a parella tampoco no teneba guaire más suerte, y tamién i apareixeban a fer a tana.

Ixa primer temporada me pareixió buenisma. Atra d'as caracteristicas ye que estió autoconclusiva. Ye decir, que a temporada entera yera una historia que prencipiaba y remataba. Asinas que quan viyé que se'n feba una segunda yera una mica niervudo por saber si sería una mierdeta ta estirar argumentos d'a primer, una atra historia no digna d'o titol u si os mios miedos serían inchustificaus y ferían una atra obra d'arte.

En iste caso, encertoron de tot. Encara que no he rematau de viyer a segunda temporada, a parti que he visto dica agora ye prou ta poder decir que somos debant d'una d'as millors temporadas d'una d'as millors series d'a zaguer decada. As actrices y actors, que muitos repiten d'a primer, fan uns papels espectaculars. Más, quan los comparas con os que feban en a primer temporada. Increyibles Jessica Lange (adoro a ista muller), Zachary Quinto (Sylar de Heroes, ta qui lo remere), Lily Rabe (la moncha roya) y a nueva actriz en a serie, Sarah Paulson, con qui encertoron de tot en o casting. 

En ista anyada, l'acción ye en un psiquiatrico d'os Estaus Unius, en as anyadas 60. Tot y habendo elementos sobrenaturals, que no'n charraré ta no spoliear, a más gran parti d'a tensión ye provocada por a maldat d'a dirección d'o centro que, antimás, ye cristiano. A ran tecnico, bi ha capitols que son impresionants, con recursos cinematograficos prou buenos y intresants. Lo dito, probablement d'as millors cosas que se han feito por a TV en as zaguers decadas.

New Avengers de Brian Michael Bendis
Gracias a la Biblioteca d'Aragón de Zaragoza, a on que encara no cal pagar, y que ye pasando por unas inchustificadas retalladas de presupuestos y horarios, podié leyer-me os primers arcos argumentals d'a colección New Avenders (Nuevos vengadors) guionizada por Brian Michael Bendis. Ye d'ixas coleccions que me pillé en a Biblioteca porque yera de baldes, pero que nunca no m'hese gastau as perras en mercar-la. Error. Muito millor que muitas cosas que he pagau. Belunas, de Brian Michael Bendis, tamién.

New Avengers achunta a bells superheroes dimpués de que os Vengadors (os de siempre) se disuelvan por o zancocho provocau por Scarlet Witch. A fuyida d'a garchola d'a Isla de Ryker, chunta por casualidat a heroes como o Capitán America, Iron Man, Spiderman, Daredevil, Spiderwoman (la de royo) y Luke Cage. O Capi tien una d'ixas ideyas suyas inspiradas y, viyendo paralelismos con a traza que tenioron de chuntar-se los vengadors por primer vegada, proposa a Iron Man de tornar a fer Los vengadors con os que i son en ixe inte.

Mientres ixos primers numers, cuentan as relacions entre os nuevos miembros vengadors y como van luitando contra os que eslamporon a nueit que se chuntoron por primer vegada. En ixa nueit tamién s'escunzoron con Sentry, un personache a-saber-lo poderoso y igual de misterioso, que ye qui centra o segundo volumen que editó en castellano Panini en a colección Marvel Gold (os tochos negros con letras doradas). O tractamiento d'os personaches y de como se relacionan entre ells, ye prou pincho, estando bella cosa que se agradeix en istos tiempos a on que son totz megaduros y con unas movidas muito trachicas. No i falta bell inte de humor arredol de Spiderwoman y de un secretet que tampoco no contaré ta no spoilear. Sobrebuen tebeo que tos recomiendo de leyer, que antimás ye de baldes en a biblioteca. 

A Brian Michael Bendis me dentroron ganas de seguir-le a pista, pero Avengers vs X-Men me las ha sacadas un poco. A saga, sin estar mala-mala, tampoco ye como ta tirar codetes. Me pareix un argumento un poco forzau, a triga d'os cinco fenix creigo que ye absurda -fueras de Scott Summers y Emma Frost- y creigo que s'ha prolargau masiau un argumento que no daba ta tanto y que yera más propio d'as pleitinas d'os 60 sobre si Hulk yera más fuerte que a Cosa. Por agora, imos 1-1, asinas que le daré más oportunidatz.