lunes, 16 de mayo de 2016
De tornada por l'IES Andalan
Yo veniba de fer Bachillerato en l'IES Medina Albaida. I colaboré con a revista de l'instituto, estié de representant estudiantil y participé como podié en tot lo que se proposaba. En Andalán, m'embrequé menos, pues las de FP febanos poca "vida d'instituto", pero con tot y con ixo sí que participé en bella coseta. Ya me tocó d'experimentar con a LOGSE, estando un d'os primers que feba ESO y Bachillerato. En a FP me pasó lo mesmo. O nuestro grau levaba nomás un anyo implantau y nusatras estiemos a segunda fornada en rematar-lo. En ixos anyos aprendié quasi tot lo que sé de Electronica que dimpués ixublidé mientres a carrera universitaria y conoixié a belun d'os millors profesors que nunca no he teniu. Talment siga por recosiro u por as borinas que nos febanos dimpués de clase. U porque en ixas envueltas yo yera tot un gigoló. Pero regular que tiengo un recuerdo d'aquells anyos imborrable de tot.
Tornar-ie me trayó un fascal d'alcordanzas. Pareixe mentira como puetz ixublidar seguntes qué cosas, que te tornan ta l'esmo quan viyes qualcosa tant simpla como una recholeta. Dondiando por os pasillos de l'instituto recordaba os capazos en os descansos entre clases, fer fuina ta marchar t'as fiestas universitarias, as resistencias cremadas en o laboratorio, os amigos y compas, a sola moza que tenebanos en clase, os sobos de seis horas de contino debant d'o monitor programando en C, o mio companyer cremando-se con o soldador, os "fumarros" en o recreu, as brendas en l'Alameda, ... D'os profesors que tenié, belun encara i contina. D'os alumnos que compartiban aula con yo, no contino en contacto con garra.
En plegar-ie, antimás de con todas ixas remeranzas, me trobé con un zuro bien gran sobre l'aragonés. I yera penchau bell articlo d'Arredol, poesías, convocatorias, ... y sobre tot, a revista que fa a zaragalla d'o centro, coordinada por o profesor que me convidó y que podetz leyer en o suyo blog. A charrada les ne facié a zagalas de 4º d'ESO que se me miraban con diferents actitutz. Belun, cuento que repasaba mentalment l'alineación d'o Real Madrid d'ixe cabo de semana. Atras, me facioron más caso y, lo menos, s'estioron mientres quasi una hora sentindo a un tipo charrar en aragonés. Ya no pueden decir que nunca no lo han ascuitau. En a charrada facié referencia a diferents medios. No asperaba, lochicament, que conoixesen Vilaweb u Argia, pero que quedé percutiu de que nian hesen sentiu charrar de Eldiario.es. Una vegada más, salir d'o mio chiquet mundo, me fació estozolar-me contra a realidat. A información contina consumindo-se masivament por a televisión y os mass media. Antimás de d'a luenga charré, aprofitando que teneba a parola, de atros conceptos como o Creative Commons, o conoiximiento libre, a soberanía d'a información u a etica periodistica.
Por o feedback que'n recibié, quiero creyer que a beluna d'as presents le fació goyo lo que i reconté y que en salioron habendo recibiu unatra anvista sobre o periodismo, as luengas y a comunicación. Como siempre, lo important ye fer que tiengan inquietutz.
Tamién me'n levé, d'a mia tornada ta Andalán, a luita d'iste profesor por fer plegar l'aragonés en as suyas alumnas y alumnos. Como de cutio, con poco u mica refirme de man de companyeras y d'o centro. Me charró d'a revista que i fan y d'o debantdito panel an que va penchando cosas sobre l'aragonés. Ye un eixemplo d'as chiquetas cosas que se pueden fer en qualsiquier centro d'estudio y que, encara que chicotas, pueden tener una gran trascendencia ta personetas en unas edatz que son formando as suyas ideyas y valors. Fer present l'aragonés en o centros d'amostranza ye a saber que important y cada espacio conqueriu ye una pedreta más en o muro que ha d'aparar a luenga.
Aspero que toda ixas ganas y ixa rasmia continen fendo fruitos y que l'eixemplo s'ixemene y en cada IES d'Aragón se faiga qualcosa por l'aragonés. Por muito menos, me prencipié a intresar por a luenga y aqui soi bell par de decadas dimpués dando ferrete en aragonés.
martes, 8 de febrero de 2011
A chovenalla y La Sexta
O tractamiento que se le da a la chovenalla asoben en os meyos de comunicación de masas ye penible y responde a los topicos de "istos chovens de agora son muito piors que quan yo en yera" y tot ixo. Terne que terne apareixen encuestas y "noticias" a on que una crica de chovens responden sobre diferents preguntas a una periodista u reportera. En he visto muitas, por eixemplo sobre a Guerra Civil, o franquismo u a II Republica a on que todas as que i responden no'n saben mica, de l'afer que les preguntan. Eixemplo d'isto ye un d'os zaguers programas de Salvados que presenta Jordi Evole. O programa yera sobre a cucha, bi entrevistaban a Julio Anguita, a l'alcalde de Marinaleda y cosas asinas. Entre unas cosas y atras, tamién feban preguntas a chovens en a carrera sobre o qué sabeban sobre o comunismo. Como siempre, a mas gran parti fallaban as preguntas y quedaban como fatas de tot. Todas istas cosetas fan creyer a las lolas, y a las no tan lolas, que toda a chovenalla son una masa d'incultas y se meten tot argüellosas d'a suya cheneración. ¡Que buenas que yeran y no como as chovens d'agora! ¿Quan ferán una encuesta d'ixa mena a chent de "trentay"u "quarantay", edat que gosan de tener qui fa a encuesta? ¿Quan contrimostrarán que a ignorancia no ye nomás qüestion d'edat?
Manimenos l'atro diya, en viyendo El Intermedio, me trobé con tot lo contrario. Charrando d'Echipto, feban una encuesta entre as chovens que trobaron por a carrera a on que les preguntaban a on pegaba Echipto con un mapa mudo que i saliba tot lo Mediterraneo, parti d'Africa y l'Orient Meyo. Todas respondioron perfectament. De seguras que troboron a chent que no sabeba a on pegaba Echipto pero no los metioron en a noticia. Igual como que de seguras que o "Follonero" trobó a chent que sí que sabeba sobre o comunismo pero no los metioron en o video. Y asinas nos va terne que terne repetindo que as nuevas cheneracions son piors que a nuestra. De feito son a pior que nunca no bi haiga habiu.
Ya Socrates deciba en o V a.C. que "Los jóvenes hoy en día son unos tiranos. Contradicen a sus padres, devoran su comida, y le faltan al respeto a sus maestros. " y Hipocrates en o mesmo sieglo que "Los jóvenes de hoy no parecen tener respeto alguno por el pasado ni esperanza alguna para el porvenir." ¿De verdat cal repetir vint y tantos sieglos dimpués istas fateras?
O video de Salvados lo meto contino, que yera en Youtube. O video de l'Intermedio lo podetz viyer en a suya web en iste vinclo que meto abaixo, sobre o minuto 12...
El Intermedio
http://www.lasexta.com/sextatv/elintermedio/completos/el_intermedio__martes__1_febrero/364591/1
Salvados
lunes, 12 de julio de 2010
Dixar de fumar
Prencipié a fumar con catorce anyadas. Dende alavez lo he dixau un par de vegadas mientres bell poco más d'una anyada. Fa poco he tornau a fumar de traza un poquet intermitent y quasi todas las semanas foi una prebatina de dixar-lo. Ye un mal vicio isto d'o tabaco. Ye de facil prener y dificil dixar. En escribindo isto levo 23 horas sin fumar. Ya viyeremos en que remata ista vegada...O caso ye que quasi todas as campanyas anti-tabaco se centran en a salut de cadagún ta prebar de empachar que as chovens prencipiemos a fumar u que lo dixemos. No sé a la resta de chovens pero a yo m'importaba prou poco a mía salut quan teneba 14, 18 u 23 anyadas. Agora en tiengo bellas pocas más (hehehe)y contina importando-me prou poco. De feito a salut nunca no ye estau un d'os motivos que me fació dixar de fumar. Manimenos creigo que bi ha motivos que sí que nos han importau a muitas chovens y que pocas vegadas se fan servir. O primer ye l'economico. Mesmo quan costaba menos diners (yo mercaba paquetz de Celtas a 95 ptas) ye un vicio bien caro. Con tres euros que cuesta un paquet, si fa u no fa, podemos, si fumamos un paquet a o diya, mercarnos en una semana un par de libros en edición de pocha, quatro pozals de biera, cinco sobres de Magic, u foter-nos una buena cena con una amiga u con a nuestra parella en un bar o cabo de semana. Nomás con ixo ya sería un buen motivo ta dixar-lo.
L'atro ye a sensación de libertat. Siempre voi luitando por a libertat de poder fer tantas y tantas cosas que no son permitidas legal u socialment. Por a emancipación d'as humanas. Pero dimpués, be-te-me que, en buena mida, dependo d'una sustancia, la nicotina, que no m'alporta garra cosa t'a vida mía. Nomás dependencia d'ella. A resta de drogas que consumo sí que tienen efectos que deseyo (y atros que no pas, como o reseco). Manimenos o tabaco nomás tien l'efecto de sacar-me as ganas de fumar. Asinas que ixe ye o mio motivo ta dixar de fumar; a mía independencia como persona. A mía libertat de no depender de una sustancia que no me cal ta cosa. A mía libertat de no amenistar dar-les diners a las tabacaleras, interpresas que, como todas as grans no conoixen o significau d'a parola etica.
Con tot y con ixo, dimpués de más de quince anyadas fumando, dixando y tornando, a carne mía ye feble y no sé quanto aguantaré, que todas somos humanas... De todas trazas cada diya ye una nueva victoria, y con lo que cabide, me pillaré bell libro a semana venient, ta celebrar-lo.
miércoles, 14 de abril de 2010
Egunkaria aurrera!
Como pocas noticias buenas vienen d'os chuches, cuento que l'absolución d'os directivos d'Egunkaria nos ha enfolgau a muitismas... Ya yera hora de que por una vegada se fese chusticia en un caso d'ista mena. Con tot y con ixo, chusticia no s'ha feito. Egunkaria zarró y os culpables d'ixo continan libres y sin mica problema, nian economico, porque a pinyora la bosará l'estau. Una victoria que cal celebrar, ya que tan poquetas en tenemos. He feito una chiqueta triga d'articlos publicaus sobre o tema, porque muito ye lo que s'ha escrito. Tamién dixo penchau un video que he trobau en a web de Diagonal Estatal con Fermín Muguruza. Muito bueno.lunes, 8 de marzo de 2010
A Clau Roya y Purna
D'atra man, y como informa o blog de Puyalón, naix tamién -u talment renaix- un colectivo de chovens independentistas. Fruito d'a fusión entre Chobenalla Aragonesista y Astral fació a suya asambleya constituyent o pasau 20 de febrer y se diz Purna- A Chobenalla Reboluzionaria Independentista (por agora en G87(1)). En o mesmo comunicau d'o suyo naiximiento charran de UCA, SOA y BIC como os suyos referents, por si bi heba bella dubda, y fan un poquet d'historia de como s'ha plegau dica ixa asambleya constituyent. O comunicau promete muito.
Con istos dos nuevos colectivos l'independentismo aragonés tien dos garretas más, alazetals: as chovens y o feminismo. China chana, ixe rete social que tanto charrabanos fa anyadas se va construyindo. Norabuena a las dos nuevas organizacions y que vaiga muito bueno!
martes, 15 de enero de 2008
Omenache a Chobenalla
Fa muitas añadas, un choben de tasamen bente añadas gosaba ir ta conziertos, manifestazions y charradas an que siempre biyeba a mesma chen. Toz ixos que bi iban yeran chobenallos. Ixe mozet, que güe escribe en blogs y foros baxo lo nombre de Barrenau, se afilió a Chobenalla un poquet dimpués de a cuarta Asambleya Nazional de Chobenalla Aragonesista. Astí enzetó tot un camín de luita pulitica y d’aprendizache que güe encara contina. Bi conoxió a la que güe ye a parella suya y a buena parti de os suyos Amigos (a mayuscla no ye una error) y, porque no dezir-lo, a bel enemigo. Bels meses antis d’a VI Asambleya Nazional y de que Chobenalla estase forachitada de CHA, marché d’a organizazión creyendo que podeba treballar en atras dembas millor que no an que yeran treballando t’a par d’alabez. Cuan los forachitón yo ya no yera chobenallo, pero me sentié tan forachitau como els. Igual como muita atra chen que sisquiá conoxeba a Chobenalla.Prenzipió alabez toda mena de comentarios en prensa y difuera d’o microfonos y camaras, criminalizando a Chobenalla u, dreitamén, MENTINDO. Ixas mentiras que güe continan sentindo-se y dizindo-se en muitos puestos. Ixas mentiras que dengún en ha pediu perdón.
Pero, a tamás de tot, Chobenalla continó, contina y continará esistindo. Han pasau tres años, sin mica meyo economico ni cuasi lochistico y no solo continan bibos, sino que, en a zaguer Asambleya Nazional de CHA ufrión toda un lizión de coderenzia de ideyolochía, de savoir fer y d’estar prestos ta lo que calga. S’han concarau con una chen que d’o suyo orario de treballo pueden adedicar-ne parti ta fer-les a bida imposible y o Sabado de tardis, les ganón. 179 delegaus botón a fabor de que Chobenalla Aragonesista tornase a estar a organizazión choben de CHA, dimpués de que os suyos mainates prebasen ziento y una trazas de que sisquiá bi ese rufierta y milenta truquez legals, d’ixos que tantismo goyo les fan. Muitos, de feito, interpretemos ixo, como que de berdat yera posible un cambeo en CHA, que ya sabrez que no’n ye estau.
Mientres un buen ratet, diferens personas de Chobenalla y de CHA puyón t’o tarabidau ta esfender a faina de Chobenalla. Con unas charradas más que emozionans y a rebutir de conteniu. De l’atra parti, puyó nomás que un militante de Chobentú ta dizir que “las juventudes debían estar SOMETIDAS al partido”. Y ixo estió tot. Semisión, que ye lo que quiere Chobentú, y prou que tamién os mainates de CHA. Rufierta? No. Ideyas? No. Iniziatiba? No. Rasmia? No. Quieren Semisión. Y que se faigan fotos con a prensa. Ixo tamién.
Mientres tres años Chobenalla ha feito tot un proyeuto de partiu, de organizazión choben y mesmo de país y lo presentón a CHA. Me fería muitismo goyo de biyer como muita chen ese treballau en as condizions que lo ha feito Chobenalla. Chobentú, con toz os meyos d’un partiu que t’a par d’alabez yera a terzer fuerza d’Aragón, s’ha feito fotos y no presentó endrezamientos que t’abentar a Chobenalla. Chobenalla ha ganau una baralla. En ha perdiu unatra. Sé que pueden endurar muitismos años más. Como deziba un gran amigo: Sería poliu que Chobenalla bel diya fese 100 años, e?
martes, 30 de octubre de 2007
Sobre O conzierto
Dixando a un costau ixe chicorrón afer con as bieras (que s’acotolón a metat conzierto), as collas increyibles y o publico mesmo más. Muitisma chen que sisquiá toz charrasen aragonés, y muitismos siñals d’Aragón. Con estrela, sin estrela, con escudo, con debuxos, pegallos de toda mena, pasquins arrienda... A la fin os aragonesofablans tornamos a tener ixa gran borina que no tenebanos y que nos merexebanos dende fa años. Parixeba que no ese cambiau cosa. Yeranos os mesmos pero tamién muitos más. Me sorprendió cuantisma chen chobena bi eba. Muito más chobena que no yo, encara que ixo siga cada begada más fazil. Qui deziba que l’aragonés y l’aragonesismo ya no yeran de moda ? Con CHA estozolada, se fa un conzierto por l’aragonés y a respuesta d’a chen choben y no tan choben ye ir-ie a fascals. Pero nomás ir-ie a beyer un conzierto de unas collas de mosica que te fan goyo. Ir-ie a chilar que l’aragonesismo no prenzipia ni remata en CHA (encara que i pase) y que continamos bibos. Que os chobens continamos fendo-nos-ne por a nuestra cultura y as nuestras luengas. Que no imos a aturar ni a dixar que Marzelino y Biel continen fendo-nos a tana y xublidando-nos. Cal aprofeitar ixa rasmia que se contrimostró en o conzierto. Cal aprofeitar-la ta fer zeprén toz de conchunta y tirar entabán una lei de luengas dinna y muitas atras cosas.
