No sé si pasará en todas as cuchas, pero en l'aragonesa, que ye la que me conoixco bell poquet, bi ha una liderfobia que, en ocasions ye preocupant. No seré yo qui esfienda os liderazgos ni os personalismos, pero creigo que a soben nos somos entivocando y fallamos l'enemigo. As liders y os personalismos tienen avantallas y inconvenients. Hemos de saber como sacar treslada d'as primers y minimizas os mals derivaus d'os segundos.
Ta prencipiar, creigo que garra movimiento social u organización puede alazetar-se en una u bellas poquetas personas si quier medrar. Encara que siempre cal, u ye inevitable, que bi haiga tozuels más visters, os movimientos socials han de tener una base gran y firme y saber arroclar chent arredol suya. O caso d'as prebatinas de partius aragonesistas difuera de CHA ye un eixemplo. Puyalón ye l'unico que ha sabiu creixer, en tener ya d'antes una base de militancia y simpatizancia important. Tierra Aragonesa u Estau Aragonés, astí continan.
Bi ha, antimás, problemas derivaus d'una dependencia masiau fuerte d'una cara u d'una lider. O caso d'a CHA labordetiana en ye tamién un eixemplo. Una parte muito important d'os votos de CHA veniban d'un liderazgo (no organico, ta forro de bota) exerciu por Labordeta (avantalla), pero de vez, íste, se pasaba a soben por l'arco d'o triumfo lo que deciba lo partiu u bellas partes d'o mensache politico que se suposaba que esfendeba CHA (autodeterminación, luengas u mesmo a reforma educativa de Zapatero, ...). Mientres totz os anyos de dependencia labordetiana, CHA no sabió construyir un atro liderazgo "carismatico". Bernal, que estió lo más parellano, teneba firmes problemas en o suyo discurso. D'una man yera masiau "intelectual" en seguntes que temas y, d'atra masiau feble, en o socialdemocrata y o rechionalista, ta muita d'a base electoral d'o partiu. Talment pasaba masiau tiempo aintro d'as Cortes y no viyeba lo que se cocinaba dillá de l'Alfachería.
Charrando ya de cucha más alternativa, qualsiquier que leve militando quatre diyas en Zaragoza u Aragón, conoixerá tres, quatre, cinco u una dotzena de caras bien visteras, que son por tot. Muitas, en viyer seguntes que acción u convocatoria, ya sabemos de qui estió a ideya, sin mirar-nos ni qui convoca. A soben istas personas no son guaire vincladas a un prochecto concreto, u son estadas en (u amán de) arrienda d'ells. Precisament son istas personas as que, quan prencipian procesos de compleganza d'a cucha, gosan postular-se como portavoces, caras visteras u, si ye un proceso electoral, capezas de lista.
As avantallas d'un liderazgo "carismatico" son, en a mia opinión, evidents. A la fin, por muito razonables que sigamos todas, as grans manifestacions y movilizacions plegan quan bi ha elementos simbolicos, emocionants u sentimentals. ¿Yera más grieu o trasvase de l'Ebro que muitas atras cosas que nos han feito en Aragón? ¿Estió más grieu l'asesinato de Miguel Blanco que qualsiquier atro? No, pero tocoron elementos simbolicos u sentimentals. ¿Sería lo mesmo a revolución zapatista y hese conseguiu tantos refirmes arredol d'o mundo sin a poesía d'o Subcomandante Marcos?
Un buen carisma y un buen liderazgo carismatico precisament ha de adhibir a las razons que tienga lo movimiento politico, cultural, ideyolochico,... l'elemento simbolico-sentimental. Saber comunicar ye a soben tant u más important como lo conteniu d'o que se comunica. Eixemplificando, en una d'as manifestacions d'as vagas chenerals que feban os sindicatos no-d'o-rechimen, salioron 5 u 6 representants de cadagun d'as organizacions que convocaban a recontar a suya peli. Totz os discursos deciban si fa u no fa, lo mesmo. Pero de totz, o d'a CNT lo fació como cal fer-lo. Sin papels, con rasmia, con emoción, sabendo fer as pausas, sabendo inviar un mensache de victoria y rebeldía sin autocomplacencia. En sentir-le, tenebas ganas de continar luitando a l'atro diya y no pas a impresión de rutina que bi ha en tantas y tantas manifestacions, que más que una mani pareixe una procesión. A resta, en mayor u menor mida, yeran a scenificación de "lo que siempre femos".
Un discurso emocionant pero vuedo no ye cosa, prou que sí. Igual como un discurso perfectament estructurau, lochico, racional, etc... no plegará ta garra cabo sin ixe component simbolico-emocional. En saber tener os dos elementos en a suya chusta mida, i ye a virtut.
A lo que iba, antes d'esbarrar-me en iste post tant desordenau, yera ta l'actitut que tenemos en Aragón ent'os "liders socials", u a sola cosa que se m'ocurre que podríanos clamar "liders socials" (y todas as que sotz "en l'allo" sabetz de qui charro). Ixas personas, igual como toda la resta, son de tot imperfectas y tienen os suyos defectos y virtutz. Simplament, no tienen miedo u mesmo les fa goyo dar la cara si cal debant d'os meyos u menar as reunions, u empentar iniciativas de compleganza. U mesmo les fa goyo. No veigo qual ye o problema en ixo. Prou que qualsiquier lider, u prebatina de lider, ye criticable. Pero con razons. Veigo masiau a soben como se les critica por egocentrismo u por un suposau "afán de protagonismo". Y sin garra razón más. ¿Fulanica u menganica ha feito cosa mal? Critiquemos-le alavez. Yo seré lo primer. Yo he estau lo primer en fer-lo. Pero criticar a un portavoz, capeza de lista, lider mediatico u como queramos clamar-lo, precisament por exercer ixe papel me pareixe, antimás d'una error, una entivocación estratechica. Todas, en os movimientos socials, tenemos un papel qué fer, cosas que nos fan goyo de fer y cosas que, por aptitutz y actitutz podemos y/u debemos fer. Cadagún ha de trobar a on ye millor personalment y a on fa más honra a os obchectivos d'ixe movimiento social.
Coordinar, dirichir, menar u como lo queramos clamar, una organización, movimiento, plataforma, etc... ye una faina prou poco agradeixida. Prou que da bella satisfacción de cabo ta quan, pero por un regular no fa que embolicar-te a vida. Estar a cara vistera d'ixo ye un doble marrón, porque antimás d'o treballo "normal", bi ha, a lo menos por lo que yo he visto, toda una plevia de criticas de baldes. Ta forro de bota, antimás ixas criticas plegan de qui nunca no sería dispuesto a fer-se vistero u a encapezar un movimiento, u, pior encara, de qui le cuacaría de fer-lo, pero no le deixan.
Creigo que habríanos de cudiar más a las nuestras liders. Aprofeitar tot lo que tienen de bueno, que'n tienen y muito, sin permitir-les ixublidar que son astí simplament ta levar a voz de todas y totz t'a on que calga y ta fer ixe rol, tant incomodo por un regular, de dar la cara. A lo menos, caldría que les n'agradeixcamos a chent que no nos fa tanto goi u que no somos tant capacitadas ta fer-lo.
Creigo que o capitalismo y o neoliberalismo son agora mesmo en un d'os suyos millors intes. Son implantando toda una revolución con muitos menos problemas d'os que habrían de tener. D'ixo, y d'as razons por lo que creigo que son ganando, en charraré si consigo organizar as mias ideyas. Pero una d'as razons ye porque, a soben, refirman muito más a "los suyos", liders y bases, d'o que femos en "as cuchas transformaderas" (u como lo quieratz clamar). No podemos estar terne que terne chitando mierda a qualsiquier que devante o tozuelo ta prebar de liderar cambios, ni cacegar-nos en debatz absurdos sobre, por eixemplo, a solidaridat que habríanos de tener con qui le preta fuego a un contenedor u estricalla o veire d'un banco. ¿Autocritica? Prou que sí, muita y perén. Pero con talento y estratechia. Entre o "KimJongIlismo" y o lidercidio, bi ha una patacada de camins intermedios.
jueves, 30 de enero de 2014
martes, 28 de enero de 2014
Top fateras: Holosintesis, orgonitas y 432 Hz
Dende fa un tiempo me cuaca de fer "colección" d'as fatezas más grans que me voi trobando u me van recontando as mias amistatz magufas u escepticas, u qui simplament saben que me fan goyo istas cosetas. A ormino me quedo sin sangre en a pocha en viyer a cantidat de fatezas que se puede plegar a creyer a chent, y a graniza cantidat de timadoras que bi ha por tot. A mayoría d'ellas se viyen que'n son a kilometros y bi'n ha belatras que no pas tanto, pero que no aguantan ni dos minutos d'analís. Ixe menester que tien a chent de creyer en cosas, que nunca no he entendiu, y o feito de que a mayoría d'a chent no tien uns minimos conoiximientos d'os fundamentos scientificos, unius a la falta de capacidat critica a l'hora de leyer qualsiquier noticia u texto, fan que istas cosas continen espardindo-se.
De todas las que he replegau en zagueras, en he trigau istas que tos comento, ta que nos podamos fer unas risas, u unos ploros, pendendo de l'estau d'animo que tiengatz quan lo leigatz.
Holosintesis: A homeopatia en imachens. Ya nomás o titols tira fuerte. O timo d'o timo. A definición tien totz os elementos propios d'istas fatezas: "Holosintesis ye una mena de medicina vibracional basada en disenyos, que fa servir imachens d'elementos d'a naturaleza, components bioquimicos, principios activos de fitoterapia y de farmacolochía, tractadas matematicament con estructura de cheometría sagrada". Analizar a frase tranquilament. Aturatz-tos en cada parola. No tien mica sentiu. ¿Cheometría sagrada? ¿Medicina vibracional? Muito gran. Completan a descripción con atras expresions que pareixen scientificas a tot qui no ha leyiu un libro de sciencia en a suya vida: "efecto de bioresonancia sobre a memoria celular" "patrón natural d'equilibrio", "sanación de estructuras", "paquetz d'información", "ambito fisico-celular", "nexo entre lo fisico y lo psicoenerchetico", "reequilibrio bioenerchetico" y asinas asinas.
Basicament, s'adedican a vender apegallos, alfombretas ta ixoriguetz y cosas asinas con unas colors muito pinchas. Tamién fan videos absurdos con ixos disenyos a on que "limpian l'augua d'a nuestra planeta" (basau, por cierto, en Masaru Emoto, inventor d'a memoria de l'augua), y te "tractan con o dibuixo basau en a Estevia y atras plantas. (a estevia ye pegando fuerte estianyo, eh?). Basicament ye una traza de vivir a pur de vender uns dibuixetz feitos con o spirografo y bell poco de photoshop.
Tamién lo barrachan ¡como no!, con o budismo y os mandalas, atra fateza que'n charraré bell diya.
Orgonitas: (No trafucar-se con os Gorgonitas, sers que saliban en a cinta Small soldiers) Ista la conoixié fa poco, pero m'encantó tamién por o suyo potencial comercial. A historia ye que un psicoanalista d'os anyos 30, Wilhem Reich, se inventó bella mena de Fuerza (igual como a "Force" de Star Wars u a lo que mientres muitos sieglos se creyó que yera l'eter, que no tien masa y ye omnipresent y que nos influye a todas. Ixa enerchía-substancia clamada orgón (que vien de vez de as parolas orgasmo y organismo), puede estar mala, pero con uns dispositivos, clamaus orgonitas, se transforman as malas vibracions en orgón nuevo que fa que a enerchía siga buena y tal. A orgonita se fa basicament con cuarzo, filo de cobre, raspaus de aluminio, una resina y poco más, y se vende muito bien, por lo que se viye. Prou que dengún no ha trobau nunca garra indicio de que ixo valga ta cosa, pero ¿qui quiere a verdat dimpués de gastar-se 90 euros en una piramide de colors que te saca o mal rollo de l'ordinador?.
A parti graciosa ye que, por eixemplo, sirve ta luitar contra os chemtrails (y contra os unicornios vampiro cuento que tamién). A parte no tant graciosa ye que tamién meten que puede curar o cancer, asinas que en a mia opinión, cada vegada que una pachina asegure u insinue sisquiá ixo, qui lo haiga escrito habría d'estar imputau por un delito contra la salut publica.
LA a 432 Hz: Ista zaguer la descubrié fa poco y ye la que me ha feito escribir iste post. Ye una teoría conspirativa que diz que Goebbels (sí, o nazi) fació cambiar o standard d'a nota LA ta que pasase d'estar afinada a 432 Hz a 440 Hz. T'as enfensoras d'ista teoría, o feito de que a mosica se afine a 440 Hz fa que nos sintamos cansadas y tiengamos malestar "porque os armonicos d'a mosica no encaixan con a frecuencia vibratoria d'o ser humano". A frecuencia d'a Tierra ye, seguntes ellas, 8 Hz. 440 Hz no ye multiplo de 8, pero sí 432, asinas que prometen que, si afinas os instrumentos mosicals prenendo un LA de 432 Hz "os tuyos atomos y l'ADN prencipian a resonar en armonía con a espiral de PHI d'a naturaleza".
Conspiracions nazis, frecuencias de vibracions y a naturaleza. Teneba totz os elementos, pero ista historia yera bien curiosa, porque yo tampoco no teneba guaires conoiximientos de mosica y de cómo s'afinaba. Bien se vale que, en tres pachinas serias ya te trobas con a historia de l'afinación. A frecuencia de 432 Hz no nomás no s'ha feito servir nunca como afinación t'o LA, sino que sisquiá se fa servir agora, a efectos practicos a de 440 Hz, encara que siga la oficial a efectos scientificos y legals. A finals d'o XIX y prencipios d'o XX yera fixau en 430.55 Hz. Prou que totz ixos efectos malos ta sociedat no los ha comprobau dengún nunca y Goebbels prebablement ni estió en a conferencia que decidió estandarizar o LA a 440 Hz en 1939.
No soi un gran scientifico. No soi ni scientifico. Soi un simple auxiliar administrativo que le fan goyo istas cosas y que tien una mica de sentiu común, curiosidat y capacidat t'alufrar as cosas. Siempre que veigatz qualsiquier cosa que sone bella mica raro, que charre de sciencia dende una pachina no scientifica, que prometa curar cosas que se suposa que no tienen cura u que charre d'una embolicada conspiración, aturatz-tos un inte un pensar en a lochica d'ixo. Miratz bella pachina más, preguntatz a las vuestras amigas scientificas, etc... Por un regular, si metes en google o nombre d'o timo en qüestion y as parolas "esceptico" u "timo", tos apareixerán as atras anvistas. Por desgracia, por un regular, si meter en google nomás o nombre d'o timo te apareixen os cientos de pachinas que copian a la primer fuent u que venden os hologramas, as orgonitas u lo que sía...
Tos deixo bells vinclos ta que les fayatz una uellada:
Holosintesis
Sobre as orgonitas
A conspiranoia d'os 432 Hz, y as explicacions historicas en Cienciarte y La mentira está ahí fuera.
Cuento que iste ye o primer post d'una serie a on que iré penchando atras fateras y enganyufas que veigo por astí. Si queretz inviar-me-ne beluna podetz escribir-me a tierradebarrenaus@gmail.com. Si tenetz prebas de que sirven ta bella cosa, escribitz-le millor a James Randi, qui ufre 1.000.000 de dolars a qui lo faya.
De todas las que he replegau en zagueras, en he trigau istas que tos comento, ta que nos podamos fer unas risas, u unos ploros, pendendo de l'estau d'animo que tiengatz quan lo leigatz.
Holosintesis: A homeopatia en imachens. Ya nomás o titols tira fuerte. O timo d'o timo. A definición tien totz os elementos propios d'istas fatezas: "Holosintesis ye una mena de medicina vibracional basada en disenyos, que fa servir imachens d'elementos d'a naturaleza, components bioquimicos, principios activos de fitoterapia y de farmacolochía, tractadas matematicament con estructura de cheometría sagrada". Analizar a frase tranquilament. Aturatz-tos en cada parola. No tien mica sentiu. ¿Cheometría sagrada? ¿Medicina vibracional? Muito gran. Completan a descripción con atras expresions que pareixen scientificas a tot qui no ha leyiu un libro de sciencia en a suya vida: "efecto de bioresonancia sobre a memoria celular" "patrón natural d'equilibrio", "sanación de estructuras", "paquetz d'información", "ambito fisico-celular", "nexo entre lo fisico y lo psicoenerchetico", "reequilibrio bioenerchetico" y asinas asinas.
Basicament, s'adedican a vender apegallos, alfombretas ta ixoriguetz y cosas asinas con unas colors muito pinchas. Tamién fan videos absurdos con ixos disenyos a on que "limpian l'augua d'a nuestra planeta" (basau, por cierto, en Masaru Emoto, inventor d'a memoria de l'augua), y te "tractan con o dibuixo basau en a Estevia y atras plantas. (a estevia ye pegando fuerte estianyo, eh?). Basicament ye una traza de vivir a pur de vender uns dibuixetz feitos con o spirografo y bell poco de photoshop.
Tamién lo barrachan ¡como no!, con o budismo y os mandalas, atra fateza que'n charraré bell diya.
A parti graciosa ye que, por eixemplo, sirve ta luitar contra os chemtrails (y contra os unicornios vampiro cuento que tamién). A parte no tant graciosa ye que tamién meten que puede curar o cancer, asinas que en a mia opinión, cada vegada que una pachina asegure u insinue sisquiá ixo, qui lo haiga escrito habría d'estar imputau por un delito contra la salut publica.
LA a 432 Hz: Ista zaguer la descubrié fa poco y ye la que me ha feito escribir iste post. Ye una teoría conspirativa que diz que Goebbels (sí, o nazi) fació cambiar o standard d'a nota LA ta que pasase d'estar afinada a 432 Hz a 440 Hz. T'as enfensoras d'ista teoría, o feito de que a mosica se afine a 440 Hz fa que nos sintamos cansadas y tiengamos malestar "porque os armonicos d'a mosica no encaixan con a frecuencia vibratoria d'o ser humano". A frecuencia d'a Tierra ye, seguntes ellas, 8 Hz. 440 Hz no ye multiplo de 8, pero sí 432, asinas que prometen que, si afinas os instrumentos mosicals prenendo un LA de 432 Hz "os tuyos atomos y l'ADN prencipian a resonar en armonía con a espiral de PHI d'a naturaleza".
Conspiracions nazis, frecuencias de vibracions y a naturaleza. Teneba totz os elementos, pero ista historia yera bien curiosa, porque yo tampoco no teneba guaires conoiximientos de mosica y de cómo s'afinaba. Bien se vale que, en tres pachinas serias ya te trobas con a historia de l'afinación. A frecuencia de 432 Hz no nomás no s'ha feito servir nunca como afinación t'o LA, sino que sisquiá se fa servir agora, a efectos practicos a de 440 Hz, encara que siga la oficial a efectos scientificos y legals. A finals d'o XIX y prencipios d'o XX yera fixau en 430.55 Hz. Prou que totz ixos efectos malos ta sociedat no los ha comprobau dengún nunca y Goebbels prebablement ni estió en a conferencia que decidió estandarizar o LA a 440 Hz en 1939.
![]() |
| As reptialianas son entre nusatras... |
Tos deixo bells vinclos ta que les fayatz una uellada:
Holosintesis
Sobre as orgonitas
A conspiranoia d'os 432 Hz, y as explicacions historicas en Cienciarte y La mentira está ahí fuera.
Cuento que iste ye o primer post d'una serie a on que iré penchando atras fateras y enganyufas que veigo por astí. Si queretz inviar-me-ne beluna podetz escribir-me a tierradebarrenaus@gmail.com. Si tenetz prebas de que sirven ta bella cosa, escribitz-le millor a James Randi, qui ufre 1.000.000 de dolars a qui lo faya.
jueves, 23 de enero de 2014
Exercendo lo pasquinismo 010: Heraldo catalanofobo, naipes y libros de texto
O Heraldo ye tot un clasico en o pasquinismo. Talment truquen más o ficacio as portaladas de ABC u La Razón, pero Heraldo, encara que muito más sutil, ye un d'os reis d'o pasquinismo. Ixo sí, siempre contra Catalunya y lo catalán, y por a indisoluble unidat d'Espanya. Heraldo y o nuestro gubierno aragonés tienen como doctrina cultural y lingüistica a la FACAO, que ye como tener a Hitler d'asesor t'a convivencia u a la ilesia cristiana fendo a politica sexual y reproductiva (oh wait!). Asinas que de cabo ta quan, nos regalan (u torturan) con articlos tan vergonyosos como iste. Articlos que, por cierto, as chunteras penchan a escape bien carranyadas en os suyos FB, malmetendo contra os catalans.
Feré, pues, un chiquet analís d'iste articlo, como podría fer de tantos y tantos que fa l'Heraldo acusando, ta forro de bota, de manipoliación, a atros:
- "Unas cartas desatan a polemica": Si l'Heraldo no'n da treslada, no. Uns particlars (Caramba publicitat) fan unas cartas y, si no estase por os barrenaus d'a FACAO, ixo no da ni ta una noticieta curta. Muito menos ta media pachina a toda color.
- Chaime I: No estió o monarca soberano d'os territorio catalans? Qual ye o problema de que os catalans faigan servir a Chaime I como o suyo soberano? Chaime I naixió en Montpelier, que no ye Aragón, estió Rei d'Aragón y Conte de Barcelona y, alavez, soberano de Aragón y Catalunya, antimás de Valencia, Mallorca y Montpelier. Por as suyas obras los conoixeretz, y tanto por o testamento, como por as mugas establidas, pareixe que Chaime I, tampoco no le feba guaire aprecio a Aragón, no? En qualsiquier caso, as nacions y a identidat nacional d'o sieglo XXI, mica tien a viyer con as d'o sieglo XIII y nunca no sabremos si Chaime, soberano tanto d'Aragón como de Catalunya, se sentiba más u menos aragonés u catalán u si se sentiba aragonés Y catalán, igual como agora bi ha chent que se siente espanyola en estar bella mica de cada puesto. A identidat ye una cosa muito complexa y decir, con os uellos d'o sieglo XXI, lo que yera u deixaba d'estar ye, como poco, arriscau.
- Sobre l'orichen d'as quatre barras: O mesmo Heraldo se contradiz. En o titular diz que as cartas catalanas "s'apropian" d'o sinyal ta dimpués charrar d'a hipotesi de Wilfredo y d'o siello de Ramón Berenguer IV. Ells mesmos reconoixen que ye una "hipotesi discutida", ye decir, que no ye falsa. L'orichen d'as barras ye, a diya de hue, incierto. Lo que ye seguro ye que representoron a una Casa reyal y que se facioron servir como sinyal en totz os territorios d'a Corona d'Aragón. Decir que o sinyal ye catalán no ye mentir. Decir que ye aragonés no ye mentir. Decir que ye SOLO aragonés u catalán sí. Distingamos, por favor. Decir en o titular que os catalans "s'apropian d'o sinyal" y en o texto que "esfienden una hipotesi no comprebada" ye pasquinismo y d'o malo.
- Els Països Catalans. Ya he dito, y si no lo digo, que esfender un prochecto de estau basau exclusivament en a identidat lingüistica, me pareixe una error. Pende como s'estructure ixe prochecto una error grieu. Con tot y con ixo, cadagún tien tot lo dreito d'o mundo a esfender o suyo prochecto nacional. Y si trunfa y ye lo que la chent quiere, entabant. Dito isto, que no caldría pero lo digo, por un regular "os países catalans" ye un termino ta denominar un aria LINGÜISTICA y no pas nacional. Y no lo digo yo, ni lo mio profe de catalán, que tamién, lo diz Caramba Publicitat y lo reproduce l'Heraldo "Chuego pensau ta fer una amistosa partida de cartas en qualsiquier puesto d'a zona conoixida como los países catalans entendius como los puestos a on que a chent charra u entiende o catalán". ¿Qual ye o problema d'isto? Son charrando de luenga y en totz os puestos d'ixe mapa se charra catalán. Ah, no! Aspera... Ye una nota de prensa d'a FACAO / PNHC, que tanto goyo les fa a lo Gubierno y l'Heralgo y que sostienen que en Fraga y Soses se charrran dos luengas diferents, pero en Buenos Aires y Santander la mesma.
- Ta forro de bota, continan o texto d'antes con a lista de territorio de parla catalana, que son marcaus en royo en as cartetas, y adhiben: "Con una color diferent han marcau a Val d'Arán, a on que se charra l'aranés, y tamién la de Benasc, como extensión de l'anterior". ¡Y dimpués os enemigos son os catalans! Preba de que ye un mapa LINGÜISTICO, como deciba antis, ye isto. A parte más occidental de Valencia no i sale. Tampoco no se i incluye a Val d'Arán a on que, como bien diz l'Heraldo se charra occitano, en a suya modalidat propia. Y no sale Benasc, no porque siga a o canto d'Arán, sino porque SE I CHARRA ARAGONÉS, so fillos de! Istos son los que esfienden Aragón d'os catalans? Hodo!
- Guillermo Fatás y la FACAO fan declaracions muito carranyaus a l'Heraldo y o profesor universitario, exdirector de l'Heraldo y cutiano escritor de columnas en contra de Catalunya y Euskal Herria y por a sacrosanta unidat d'Espanya diz que ye "ignorancia intresada" lo d'os Países Catalans, "como sería clamar "país espanyol a Mexico u a Archentina". Me foi contento de sentir que bella persona critica a la fin as cumbres hispanoamericanas y que apuesta por sacar totz ixos sinyals d'a Fuent d'a Hispanidat d'a nuestra ciudat, territorios a los que nomás une una d'as luengas que se i charra. Se me ocurre que se les podría clamar Hispanoamerica, pero ixo sería una faltada igual como la de Països Catalans. Suerte que a dengún se le ha ocurriu ixo! Modo somarda MAX.
Iste articlo ya lo quereba haber escrito quan, fa bells meses, Heraldo se carranyaba tamién porque en un libro catalán de texto feban servir o termino "corona catalano-aragonesa". Termino que, en a mia opinión, ye desafortunau de tot y, encara que lo razonen tot lo que quieran, ye forzar masiau o luengache historico. Que pesase tanto os territorios y a nobleza catalana como l'aragonesa ye una cosa, fer servir un termino que no tien mica rigor y menos quan existe unatro que si que'n tien (Corona d'Aragón) ta yo, ye una error y talment un complexo d'inferioridat que no les cal.
Aclarida por enesima vegada a mia opinión sobre a corona catalanoaragonesa y os Países catalans, l'Heraldo subrayaba ixo y, en a mesma imachen, se i deciban cosas como que d'o casorio d'Isabel y Fernando "naixió Espanya, o primer estau-nación d'Europa". ¡Y istos son separatistas! Antiparte de que en ixe casorio faltaba, por eixemplo o Reino de Navarra, u lo de Granada, encara no conqueriu, d'astí no naixió que a unión de dos coronas y prou. No aburriré contando que Aragón y Castilla continoron con as suyas propias leis, cortes, patatin patatán dica lo XVIII, porque qui no sabe ixo, ha deixau de leyer fa rato. Antimás de charrar d'estaus nación en o sieglo XV, lo que metería royo como un ababol a qualsiquier historiador, esfiende ixe libro "tant catalanista" que o naiximiento de "Espanya como estau moderno y centralizau [¡En o sieglo XV, remeratz-lo!] exichiba fer desapareixer o sistema feudal: por ixo os reis catolicos se concaroron con os nobles y les sacoron os suyos poders". Sin sangre en a pocha que me deixan, de verdat.
Y ista ye, sinyors, l'anvista que tien o Heraldo, un tal I. Ara y, por desgracia, buena cosa d'aragoneses, sobre a historia d'Aragón y Catalunya y as nuestras relacions. Heraldo contina clamando a lo pueblo aragonés a l'odio sin sentiu y a la xenofobia.
Si en iste canto d'a muga no aturamos antes con antes con istas fateras y ixe odio sin sentiu que tant bien fa servir l'espanyolismo, y si en l'atro canto d'a muga, no s'alcuerdan de nusatros y a nuestra historia común más a soben y nos tractan con o respeto que mereixemos como pueblo, mal iremos.
Feré, pues, un chiquet analís d'iste articlo, como podría fer de tantos y tantos que fa l'Heraldo acusando, ta forro de bota, de manipoliación, a atros:
- "Unas cartas desatan a polemica": Si l'Heraldo no'n da treslada, no. Uns particlars (Caramba publicitat) fan unas cartas y, si no estase por os barrenaus d'a FACAO, ixo no da ni ta una noticieta curta. Muito menos ta media pachina a toda color.
- Chaime I: No estió o monarca soberano d'os territorio catalans? Qual ye o problema de que os catalans faigan servir a Chaime I como o suyo soberano? Chaime I naixió en Montpelier, que no ye Aragón, estió Rei d'Aragón y Conte de Barcelona y, alavez, soberano de Aragón y Catalunya, antimás de Valencia, Mallorca y Montpelier. Por as suyas obras los conoixeretz, y tanto por o testamento, como por as mugas establidas, pareixe que Chaime I, tampoco no le feba guaire aprecio a Aragón, no? En qualsiquier caso, as nacions y a identidat nacional d'o sieglo XXI, mica tien a viyer con as d'o sieglo XIII y nunca no sabremos si Chaime, soberano tanto d'Aragón como de Catalunya, se sentiba más u menos aragonés u catalán u si se sentiba aragonés Y catalán, igual como agora bi ha chent que se siente espanyola en estar bella mica de cada puesto. A identidat ye una cosa muito complexa y decir, con os uellos d'o sieglo XXI, lo que yera u deixaba d'estar ye, como poco, arriscau.
- Sobre l'orichen d'as quatre barras: O mesmo Heraldo se contradiz. En o titular diz que as cartas catalanas "s'apropian" d'o sinyal ta dimpués charrar d'a hipotesi de Wilfredo y d'o siello de Ramón Berenguer IV. Ells mesmos reconoixen que ye una "hipotesi discutida", ye decir, que no ye falsa. L'orichen d'as barras ye, a diya de hue, incierto. Lo que ye seguro ye que representoron a una Casa reyal y que se facioron servir como sinyal en totz os territorios d'a Corona d'Aragón. Decir que o sinyal ye catalán no ye mentir. Decir que ye aragonés no ye mentir. Decir que ye SOLO aragonés u catalán sí. Distingamos, por favor. Decir en o titular que os catalans "s'apropian d'o sinyal" y en o texto que "esfienden una hipotesi no comprebada" ye pasquinismo y d'o malo.
- Els Països Catalans. Ya he dito, y si no lo digo, que esfender un prochecto de estau basau exclusivament en a identidat lingüistica, me pareixe una error. Pende como s'estructure ixe prochecto una error grieu. Con tot y con ixo, cadagún tien tot lo dreito d'o mundo a esfender o suyo prochecto nacional. Y si trunfa y ye lo que la chent quiere, entabant. Dito isto, que no caldría pero lo digo, por un regular "os países catalans" ye un termino ta denominar un aria LINGÜISTICA y no pas nacional. Y no lo digo yo, ni lo mio profe de catalán, que tamién, lo diz Caramba Publicitat y lo reproduce l'Heraldo "Chuego pensau ta fer una amistosa partida de cartas en qualsiquier puesto d'a zona conoixida como los países catalans entendius como los puestos a on que a chent charra u entiende o catalán". ¿Qual ye o problema d'isto? Son charrando de luenga y en totz os puestos d'ixe mapa se charra catalán. Ah, no! Aspera... Ye una nota de prensa d'a FACAO / PNHC, que tanto goyo les fa a lo Gubierno y l'Heralgo y que sostienen que en Fraga y Soses se charrran dos luengas diferents, pero en Buenos Aires y Santander la mesma.
- Ta forro de bota, continan o texto d'antes con a lista de territorio de parla catalana, que son marcaus en royo en as cartetas, y adhiben: "Con una color diferent han marcau a Val d'Arán, a on que se charra l'aranés, y tamién la de Benasc, como extensión de l'anterior". ¡Y dimpués os enemigos son os catalans! Preba de que ye un mapa LINGÜISTICO, como deciba antis, ye isto. A parte más occidental de Valencia no i sale. Tampoco no se i incluye a Val d'Arán a on que, como bien diz l'Heraldo se charra occitano, en a suya modalidat propia. Y no sale Benasc, no porque siga a o canto d'Arán, sino porque SE I CHARRA ARAGONÉS, so fillos de! Istos son los que esfienden Aragón d'os catalans? Hodo!
- Guillermo Fatás y la FACAO fan declaracions muito carranyaus a l'Heraldo y o profesor universitario, exdirector de l'Heraldo y cutiano escritor de columnas en contra de Catalunya y Euskal Herria y por a sacrosanta unidat d'Espanya diz que ye "ignorancia intresada" lo d'os Países Catalans, "como sería clamar "país espanyol a Mexico u a Archentina". Me foi contento de sentir que bella persona critica a la fin as cumbres hispanoamericanas y que apuesta por sacar totz ixos sinyals d'a Fuent d'a Hispanidat d'a nuestra ciudat, territorios a los que nomás une una d'as luengas que se i charra. Se me ocurre que se les podría clamar Hispanoamerica, pero ixo sería una faltada igual como la de Països Catalans. Suerte que a dengún se le ha ocurriu ixo! Modo somarda MAX.
Iste articlo ya lo quereba haber escrito quan, fa bells meses, Heraldo se carranyaba tamién porque en un libro catalán de texto feban servir o termino "corona catalano-aragonesa". Termino que, en a mia opinión, ye desafortunau de tot y, encara que lo razonen tot lo que quieran, ye forzar masiau o luengache historico. Que pesase tanto os territorios y a nobleza catalana como l'aragonesa ye una cosa, fer servir un termino que no tien mica rigor y menos quan existe unatro que si que'n tien (Corona d'Aragón) ta yo, ye una error y talment un complexo d'inferioridat que no les cal.
Aclarida por enesima vegada a mia opinión sobre a corona catalanoaragonesa y os Países catalans, l'Heraldo subrayaba ixo y, en a mesma imachen, se i deciban cosas como que d'o casorio d'Isabel y Fernando "naixió Espanya, o primer estau-nación d'Europa". ¡Y istos son separatistas! Antiparte de que en ixe casorio faltaba, por eixemplo o Reino de Navarra, u lo de Granada, encara no conqueriu, d'astí no naixió que a unión de dos coronas y prou. No aburriré contando que Aragón y Castilla continoron con as suyas propias leis, cortes, patatin patatán dica lo XVIII, porque qui no sabe ixo, ha deixau de leyer fa rato. Antimás de charrar d'estaus nación en o sieglo XV, lo que metería royo como un ababol a qualsiquier historiador, esfiende ixe libro "tant catalanista" que o naiximiento de "Espanya como estau moderno y centralizau [¡En o sieglo XV, remeratz-lo!] exichiba fer desapareixer o sistema feudal: por ixo os reis catolicos se concaroron con os nobles y les sacoron os suyos poders". Sin sangre en a pocha que me deixan, de verdat.
Y ista ye, sinyors, l'anvista que tien o Heraldo, un tal I. Ara y, por desgracia, buena cosa d'aragoneses, sobre a historia d'Aragón y Catalunya y as nuestras relacions. Heraldo contina clamando a lo pueblo aragonés a l'odio sin sentiu y a la xenofobia.
Si en iste canto d'a muga no aturamos antes con antes con istas fateras y ixe odio sin sentiu que tant bien fa servir l'espanyolismo, y si en l'atro canto d'a muga, no s'alcuerdan de nusatros y a nuestra historia común más a soben y nos tractan con o respeto que mereixemos como pueblo, mal iremos.
martes, 14 de enero de 2014
Impresions sobre a 4ª temporada de Chuego de Tronos (1?)
AVISO: SPOILERS DE TODA LA SAGA DE CANTA DE CHELO Y FUEGO Y D'A SERIE CHUEGO DE TRONOS. LEYE BAIXO A TUYA RESPONSABILIDAT
Encara ye rusient o trailer d'a 4ª temporada de Chuego de tronos quan prencipio a escribir isto. D'analisis, ya se'n han prencipiau a fer y, como ya dicié, dimpués de leyer muitas d'as cosas que s'escriben sobre Canta de chelo y fuego, me veigo autorizau de tot ta escribir-ne y dar a mia opinión. Estianyo, quiero compartir con as lectoras d'o blog y fans de CdChyF, as impresions d'a serie y d'o que vaiga escribindo Martin, como The princess and the queen, que me soi leyendo agora mesmo (bien a monico, en estar en anglés....). Asinas que sin más retolica, prencipio con l'analís, por partes.
OBERYN MARTELL: As poquetas imachens que i han apareixiu m'han feito bien goyoso. O personache ye igual como lo heba esmaixiu y mesmo a chiqueta scena d'a luita contra Gregor Clegane debuixa ixe estilo de luita tan particlar que tienen os dornienses. Oberyn estió un d'os mios personaches favoritos y teneba prou miedo de como lo isen a tractar.Trobo a faltar bella imachen de Dorne, que no en he trobau. Pero cuento que sí que podremos visitar o sur de Ponient en ista temporada. En o trailer, pareixe que sí que le fan bella mena d'accento dorniense, encara que no cal ixublidar que l'actor ye chileno y talment no lo faya a esprés. Caldrá viyer como fan o doblau a o castellano.
Where have all the Greyjoys gone?: Parafraseando a Paula Cole, me pregunto a on pegan os Greyjoys "protagonistas" de "Lifara de cuervos" en ista quartena temporada. Igual como a Oberyn, teneba prous ganas de viyer a Euron y Victarion, pero ni una sola imachen d'ells. Ni de Balon. D'atra man, a Asha-Yara la meten por os ríos de Ponient, pareixe, indo a rescatar a lo suyo chirmán, en un d'os esbarres más raros que ha preso a serie respecto a lo libro. No sé guaire bien por do irán os tiros, pero veigo dificil que puedan cotinar a historia sin Euron y Victarion, sin o cuerno de dragón, etc... Encara que se m'ocurren bellas trazas ta pasar sin fer l'asambleya d'as Islas d'o Fierro, creigo que sería una error, y que deixaría "desnaturalizada" toda la trama Greyjoy. Más encara.
THEON - PUDENCO: L'atro Greyjoy que sí i apareixe ye Theon. Y antimás, pareixe que ye Theon y no pas Pudenco. Cuento que o trailer mete imachens de TODA la temporada, porque aspero que ixe Theon siga como saldrá ent'os zaguers capitols. Estando como ye un personache que tien tanto que sufrir, no me fería goi que a transformación en Pudenco, se quedase en que Ramsay le talló bell poco os didos y a suya "salchicha". Igual como facioron que a perda d'o naso de Tyrion quedase en un tallo en a cara, no asperaba que a Theon le sacasen o pel, os dients y os didos, pero un poquet pior sí que habría de quedar, ¿no? Y sino, no ye pudenco, que rima con mayenco.
JAIME FASHION: Tot lo goi que me fa como han feito a Oberyn, no me lo fan os nuevos pels de Jaime. Ya me pareixió una error prou gran fer-le plegar antis en Arribada d'o Rei. Nos hemos quedau, por agora, sin o millor "polvo" d'os cinco libros, en a mia opinión. Ixe polvo yera gran por dos razons: l'inte que lo fan y o puesto a on que lo fan. As dos cosas no van a pasar de vez en a serie, asinas que, si sale, será prou más light. Jaime, en ista parti, ye un personache torturau y feito micazas. Encara que ye de dar que no le podeban deixar con a farcha de carrilano que feba, meter-le ixe look Backstreet boys, por muito Lannister que siga, me pareixe pixautizar-lo masiau. Antiparti de que os pels largos, a Nikolaj, le quedan de pistón. Ya sabetz que creigo que tien un papel prou important que cumplir, y ixos pels no son d'heroe. ¡Queremos cerras!
L'ORACHE: Pareixe que l'hibierno no plega en Ponient. Nomás t'o Norte d'o muro. Trobé a faltar todas ixas plevias y creixidas d'os rios que describe Martin en Choque de Reis y Tronada d'espadas. Viyer a Asha puyando un río, con una solana que ta qué, sin nieu ni plevia ni cosa, en ista parti d'a historia, me truca lo ficacio a-saber-lo. A Val sí que ye bien ambientada con tot ixe fascal de nieu que tanto cal t'a scena Currín - Alayne. Ta Arribada d'o Rei, tampoco no i ye plegada l'agorrada. Ixas cosetas talment caldría cudiar-las más, encara que a más gran parte d'as que viyen a serie ni en pararán cuenta ni les importará guaire.
AS AUSENCIAS: Antiparte d'os Greyjoy "grans", que ye ta yo l'ausencia más important en o trailer, tamién i he trobau a faltar bells personaches importants, que cuento que no i culliban en ixos dos minutos, pero que habrán de salir: Brienne, os Reed, Mance Rayder, Barristan, Shae ... por eixemplo, y Mansfredas, si ye que a la fin, i sale. D'a resta de Martells y Tyrells tampoco no se i veye guaire. Tamién son personaches que, a qui nomás viye a serie, le importan prou poco, asinas que cuento que simplament s'han estimau más de dar-le minutos a los Lannister, Jon y Daenerys, que son los que venden. Ya charrando de Mansfredas apuesto que si bi apareixe, irá montau sobre un caballo. Meter-lo dencima d'un reno, antimás de caro, por os FX, ye una bizarrada como a barba de Daario Naharis, que nunca no ferán en a TV.
A L'ATRO CANTO D'O MURO: ¿Un "cuervo" portiando un nino t'os atros? Ixo pareixeba a scena con o borche, ¿no? En ixe caso, pareixe que a serie afundará sobre lo que pasó a l'atro canto d'o muro, dimpués de morir Craster, quan nos quedemos sin POV's en ixa parte d'o mundo. Me pareixe que ye un complemento bien intresant a lo libro y a on que más libertat pueden tener Benioff y Weiss. Si seguisen ixa linia, podrían tener, antimás, muitas cosas que recontar en una hipotetica "temporada de repleno" que les tocará fer, si Martin contina escribindo tant a monico. Talment mesmo nos sigan fendo un spoiler (autorizau u no pas) de Winds of Winter, que o propio Martin dició que nos fería conoixer as tierras dillá d'o Muro.
DRAGONS EN PONIENT?: Un Dragon sobrevolando Arribada d'o Rei? Nomás tiengo dos respuestas posibles: ye un suenio, visión, profecía, flashback u parellano u ye un efecto feito a esprés t'o trailer y dimpués en a serie saldrá o plano de Arribada d'o Rei sin dragón. Bi'n ha una tercer que sería que, efectivament, un dragón sobrevolase Arribada d'o Rei, pero no quiero nian pensar-lo...
ATRAS COSAS: A boda de Joffrey y Margaery pareixe que va a estar tant gran y bambosa como en ye en os libros. Nos aspera un segundo capitol que lo va a petar, tanto a libel tecnico como de argumento. O efecto sorpresa de Stannis en o Muro se va a perder quasi de tot, me pienso. Pero fer desapareixer a tres personaches como Stannis, Melisandre y Davos mientres quasi una temporada, ye verdat que teneba mala explicación t'as no-lectoras. Quemisió, talment tiengan belatra sorpresa presta en ixe arco argumental.... Meereen muito bien y poco más que comentar. Ye una trama que m'aburre prou. ¡Daenerys, deixa de fer l'ababola y tira ta Ponient! A baralla en o Muro tamién promete prou, estando a "gran baralla" d'a quartena temporada, encara que por as imachens que he visto cambiarán bellas quantas cosas.
BRAN FLASBACKEANDO?: A la HBO le va a caler replenar minutos de serie como siga. No creigo que Martin tienga remataus os libros a tiempo. Bellas tramas pareixe que no enantan guaire, entre que belatras pareixe que quasi plegan a la fin de Danza de Dragons. Bran no tien guaire recorriu más y me pareixe que pueden aprofeitar prou os poders que ye en momentos de conseguir ta, talment no en ista pero sí en a venient temporada, fer toda una serie de Flashbacks a on que veigamos partes importants y claus d'o pasau de Ponient. A yo me pareixería millor solución que no inventar-se una fin.
Ixo ye tot, por agora. Aspero escribir más cosas quan vaigamos tenendo más noticias y quan remate o catenazo de "The princess and the queen".
Encara ye rusient o trailer d'a 4ª temporada de Chuego de tronos quan prencipio a escribir isto. D'analisis, ya se'n han prencipiau a fer y, como ya dicié, dimpués de leyer muitas d'as cosas que s'escriben sobre Canta de chelo y fuego, me veigo autorizau de tot ta escribir-ne y dar a mia opinión. Estianyo, quiero compartir con as lectoras d'o blog y fans de CdChyF, as impresions d'a serie y d'o que vaiga escribindo Martin, como The princess and the queen, que me soi leyendo agora mesmo (bien a monico, en estar en anglés....). Asinas que sin más retolica, prencipio con l'analís, por partes.
OBERYN MARTELL: As poquetas imachens que i han apareixiu m'han feito bien goyoso. O personache ye igual como lo heba esmaixiu y mesmo a chiqueta scena d'a luita contra Gregor Clegane debuixa ixe estilo de luita tan particlar que tienen os dornienses. Oberyn estió un d'os mios personaches favoritos y teneba prou miedo de como lo isen a tractar.Trobo a faltar bella imachen de Dorne, que no en he trobau. Pero cuento que sí que podremos visitar o sur de Ponient en ista temporada. En o trailer, pareixe que sí que le fan bella mena d'accento dorniense, encara que no cal ixublidar que l'actor ye chileno y talment no lo faya a esprés. Caldrá viyer como fan o doblau a o castellano.
Where have all the Greyjoys gone?: Parafraseando a Paula Cole, me pregunto a on pegan os Greyjoys "protagonistas" de "Lifara de cuervos" en ista quartena temporada. Igual como a Oberyn, teneba prous ganas de viyer a Euron y Victarion, pero ni una sola imachen d'ells. Ni de Balon. D'atra man, a Asha-Yara la meten por os ríos de Ponient, pareixe, indo a rescatar a lo suyo chirmán, en un d'os esbarres más raros que ha preso a serie respecto a lo libro. No sé guaire bien por do irán os tiros, pero veigo dificil que puedan cotinar a historia sin Euron y Victarion, sin o cuerno de dragón, etc... Encara que se m'ocurren bellas trazas ta pasar sin fer l'asambleya d'as Islas d'o Fierro, creigo que sería una error, y que deixaría "desnaturalizada" toda la trama Greyjoy. Más encara.
THEON - PUDENCO: L'atro Greyjoy que sí i apareixe ye Theon. Y antimás, pareixe que ye Theon y no pas Pudenco. Cuento que o trailer mete imachens de TODA la temporada, porque aspero que ixe Theon siga como saldrá ent'os zaguers capitols. Estando como ye un personache que tien tanto que sufrir, no me fería goi que a transformación en Pudenco, se quedase en que Ramsay le talló bell poco os didos y a suya "salchicha". Igual como facioron que a perda d'o naso de Tyrion quedase en un tallo en a cara, no asperaba que a Theon le sacasen o pel, os dients y os didos, pero un poquet pior sí que habría de quedar, ¿no? Y sino, no ye pudenco, que rima con mayenco.
JAIME FASHION: Tot lo goi que me fa como han feito a Oberyn, no me lo fan os nuevos pels de Jaime. Ya me pareixió una error prou gran fer-le plegar antis en Arribada d'o Rei. Nos hemos quedau, por agora, sin o millor "polvo" d'os cinco libros, en a mia opinión. Ixe polvo yera gran por dos razons: l'inte que lo fan y o puesto a on que lo fan. As dos cosas no van a pasar de vez en a serie, asinas que, si sale, será prou más light. Jaime, en ista parti, ye un personache torturau y feito micazas. Encara que ye de dar que no le podeban deixar con a farcha de carrilano que feba, meter-le ixe look Backstreet boys, por muito Lannister que siga, me pareixe pixautizar-lo masiau. Antiparti de que os pels largos, a Nikolaj, le quedan de pistón. Ya sabetz que creigo que tien un papel prou important que cumplir, y ixos pels no son d'heroe. ¡Queremos cerras!
L'ORACHE: Pareixe que l'hibierno no plega en Ponient. Nomás t'o Norte d'o muro. Trobé a faltar todas ixas plevias y creixidas d'os rios que describe Martin en Choque de Reis y Tronada d'espadas. Viyer a Asha puyando un río, con una solana que ta qué, sin nieu ni plevia ni cosa, en ista parti d'a historia, me truca lo ficacio a-saber-lo. A Val sí que ye bien ambientada con tot ixe fascal de nieu que tanto cal t'a scena Currín - Alayne. Ta Arribada d'o Rei, tampoco no i ye plegada l'agorrada. Ixas cosetas talment caldría cudiar-las más, encara que a más gran parte d'as que viyen a serie ni en pararán cuenta ni les importará guaire.
AS AUSENCIAS: Antiparte d'os Greyjoy "grans", que ye ta yo l'ausencia más important en o trailer, tamién i he trobau a faltar bells personaches importants, que cuento que no i culliban en ixos dos minutos, pero que habrán de salir: Brienne, os Reed, Mance Rayder, Barristan, Shae ... por eixemplo, y Mansfredas, si ye que a la fin, i sale. D'a resta de Martells y Tyrells tampoco no se i veye guaire. Tamién son personaches que, a qui nomás viye a serie, le importan prou poco, asinas que cuento que simplament s'han estimau más de dar-le minutos a los Lannister, Jon y Daenerys, que son los que venden. Ya charrando de Mansfredas apuesto que si bi apareixe, irá montau sobre un caballo. Meter-lo dencima d'un reno, antimás de caro, por os FX, ye una bizarrada como a barba de Daario Naharis, que nunca no ferán en a TV.
A L'ATRO CANTO D'O MURO: ¿Un "cuervo" portiando un nino t'os atros? Ixo pareixeba a scena con o borche, ¿no? En ixe caso, pareixe que a serie afundará sobre lo que pasó a l'atro canto d'o muro, dimpués de morir Craster, quan nos quedemos sin POV's en ixa parte d'o mundo. Me pareixe que ye un complemento bien intresant a lo libro y a on que más libertat pueden tener Benioff y Weiss. Si seguisen ixa linia, podrían tener, antimás, muitas cosas que recontar en una hipotetica "temporada de repleno" que les tocará fer, si Martin contina escribindo tant a monico. Talment mesmo nos sigan fendo un spoiler (autorizau u no pas) de Winds of Winter, que o propio Martin dició que nos fería conoixer as tierras dillá d'o Muro.
DRAGONS EN PONIENT?: Un Dragon sobrevolando Arribada d'o Rei? Nomás tiengo dos respuestas posibles: ye un suenio, visión, profecía, flashback u parellano u ye un efecto feito a esprés t'o trailer y dimpués en a serie saldrá o plano de Arribada d'o Rei sin dragón. Bi'n ha una tercer que sería que, efectivament, un dragón sobrevolase Arribada d'o Rei, pero no quiero nian pensar-lo...
ATRAS COSAS: A boda de Joffrey y Margaery pareixe que va a estar tant gran y bambosa como en ye en os libros. Nos aspera un segundo capitol que lo va a petar, tanto a libel tecnico como de argumento. O efecto sorpresa de Stannis en o Muro se va a perder quasi de tot, me pienso. Pero fer desapareixer a tres personaches como Stannis, Melisandre y Davos mientres quasi una temporada, ye verdat que teneba mala explicación t'as no-lectoras. Quemisió, talment tiengan belatra sorpresa presta en ixe arco argumental.... Meereen muito bien y poco más que comentar. Ye una trama que m'aburre prou. ¡Daenerys, deixa de fer l'ababola y tira ta Ponient! A baralla en o Muro tamién promete prou, estando a "gran baralla" d'a quartena temporada, encara que por as imachens que he visto cambiarán bellas quantas cosas.
BRAN FLASBACKEANDO?: A la HBO le va a caler replenar minutos de serie como siga. No creigo que Martin tienga remataus os libros a tiempo. Bellas tramas pareixe que no enantan guaire, entre que belatras pareixe que quasi plegan a la fin de Danza de Dragons. Bran no tien guaire recorriu más y me pareixe que pueden aprofeitar prou os poders que ye en momentos de conseguir ta, talment no en ista pero sí en a venient temporada, fer toda una serie de Flashbacks a on que veigamos partes importants y claus d'o pasau de Ponient. A yo me pareixería millor solución que no inventar-se una fin.
Ixo ye tot, por agora. Aspero escribir más cosas quan vaigamos tenendo más noticias y quan remate o catenazo de "The princess and the queen".
jueves, 9 de enero de 2014
En ascuitando: Sois ejemplo, de Habeas Corpus
![]() |
| Marcha contra la macrogarchola de Zuera (Foto: Arainfo) |
Sotz eixemplo:
Toda una vida en prisión, concarando a terror
luitando contra o silencio, l’ixubliu y a represión
someso a la pior traza de rebaixada
sin acochar o tozuelo ni porqué demandar perdón
Chusto astí a on que a dolor fa más mal
a on que o corazón s’achica
pero la dignidat no pas
y hue por ixo sotz eixemplo y sotz lición
sotz eixemplo de corache, sotz lición contra la horror
Anyos que penar lo que no ye escrito y más
anyos y anyos invertius en querer-nos achenullar
como estase importaba igual
lo important yera ganar la baralla a lo compromís
y a la solidaridat
[Si me preguntasetz que ye a garchola tos respondería
sin dubdar que ye o vasuerer
d’un prochecto socioeconómico determinau
a on que avientan a todas ixas personas
que fan estorbo aintro d’a sociedat]
Sotz a voz d’un acotole pando
pero decidiu, que nunca le’n ye prou
o más gran d’os sacrificios.
Sotz a voz d’un acotole implacable consentiu
pero también l’asperanza
a deleria, a fé y a rabia
o vuestro eixemplo ye a millor lición
lunes, 30 de diciembre de 2013
Relichions anguniando?
En a pachina web Esmateria.com, trobé iste articlo que traduzco contino, sobre a vida y muerte d'as relichions, a on que se charra sobre o suyo futuro previsto por un estudio matematico y por o pensamiento de Daniel Dennett. Encara que aspero que tiengan razón, pues pronostican o desapareixer d'as relichions, me pienso que, a lo menos a meyo plazo, son entivocaus, u masiau optimistas. O pensamiento machico leva muito tiempo con a humanidat y ha contrimostrau estar prou util t'o poder, qui no deixará que desapareixca de qualsiquier traza.
D'atra man, encara que sí que ye cierto que en o mundo occidental as relichions organizadas son perdendo "militants" diya par d'atro, atras trazas d'espiritualidat new age apareixen sustituyindo os corpus de creyencias d'o chodigocristianismo. Soi más pesimista que os autors de l'articlo cuanto a que as relichions desapareixcan, pero sí que ye verdat que china chana imos achiquindo os suyos espacios.
Una planeta con 4.200 relichions vivas y incalculables creyencias ya acotoladas.
Bells especialistas predicen o desapareixer d'as relichions en muitos países, como ya ha pasau en toda la historia con posiblement millars de dogmas que s'esfacioron dimpués de provocar guerras, leis y a semisión d'os suyos creyents.
Si vusté crei ciegament en beluna d'as 4.200 relichions que existen en o mundo, regular que a suya fe mereixe un puesto en belun d'ixos 4.200 paradisos que de cutio se contradicen os unos a os atros. Mientres milenios, millons de personas han creyiu en dioses que hue nian se remeran. Os humans les rezoron, les devantoron templos y mesmo matoron por ells, pero hue aquells sers totpoderosos no existen. Tampoco no existiban t'a part d'alavez, pero agora no existen nian en a memoria colectiva. Son relichions acotoladas.
Una gambada por a mayor colección privada de manuscritos d'o mundo, con quasi 14.000 piezas, que belunas tienen 5.000 anyos d'antigidat, podría fer tremolar as conviccions de qualsiquier persona relichiosa. Ye a colección Schøyen, acumulada en Oslo por l'interpresario noruego Martin Schøyen. En un d'os suyos manuscritos, una tableta d'archila de fa 4.400 anyos, apareixe una replega de dioses sumerios: Enlil, Ninlil, Enki, Nergal, Hendursanga, Inanna-Zabalam, Ninebgal, Inanna, Utu, Nanna. En estioron tot. Se lechisló en o suyo nombre. As historias suyas, como las de totz os dioses, yeran la Verdat revelada punto por agulla. Y hue no son cosa.
A sumeria floreixida a on que hue ye Irak, no ye a sola relichion acotolada representada en a colección Schøyen. Tamién i apareixen amuletos adedicaus a Enki, o dios de l'augua dulza en qui creyeban os asirios fa 2.800 anyos; papiros echipcios adedicaus a Osiris fa más de 3.000 anyos, espiellos de bronce con inscripcions adedicadas a dioses etruscos y rituals contra o mal de tozuelo practicaus por os mosens babilonicos fa 4.000 anyos.
Dogmas prehistoricos
Son cinco relichions acotoladas sin salir d'a colección de l'interpresario noruego, pero o numer total de dogmas y evanchelios desapareixius ye incalculable. En realidat, sisquiá se sabe de verdat quantas creyencias diferents continan vivas. "Se puet afirmar con seguridat que dengún no sabe exactament quantas relichions bi ha, encara que a millor estimación ye 4.200", sinyala o filosofo d'EE.UU. Kenneth Shouler en o suyo libro The Everything World Religions Book. Ye a mesma cifra que ufre Adherents.com, una pachina web especializada en replegar datos de relichions actuals. Atros cientos habrían desapareixiu, u mesmo millars, si paramos cuenta de que muitos paleoantropologos creyen que atras especies humanas, como os neandertals, tenioron creyencias relichiosas cientos de millars d'anyos antis que no a nuestra. D'aquellas especies queda uesos fosils. D'as relichions suyas, nian ixo.
O profesor d'EE.II. Daniel Abrams blincó t'os medios de comunicación en 2011, quan l'equipo suyo vaticinó, con modelos matematicos, que as relichions de nueu paises que heban estudiau y que'n teneban censos de datos de afiliación relichiosa en o zaguer siglo, desapareixerían. Yeran Australia, Austria, Canadá, Republica Checa, Finlandia, Irlanda, Países Baixos, Nueva Zelanda y Suiza.
A tesi d'Abrams, d'a Universidat Northwestern, y os suyos companyers yera simpla y la heban aplicada ta calcular o ritmo de desapareixer d'as luengas minoritarias. Os scientificos prencipian con a ideya base de que una colla social con muitos miembros ye más atractiva ta un ciudadano, y de que una colla social tien un estatus y una utilidat. Por eixemplo, argumentaban, en Perú puet estar más util y tener un estatus superior charrar espanyol que quechua. Lo mesmo ye pasando con as relichions en os paises ricos, a on que as ilesias se quedan vuedas. Un Eurobarometro de 2010 amostraba que o 51% d'os europeus creye en un dios, atro 26% creye en bella mena d'esprito u fuerza vital y un 20 % ye ateu. L'ateismo ye mayor en Francia (40%), Republica Checa (37%) y Suecia (34%), pero contina estando repuyal en países como Grecia (4%) y Rumania (1%).
¿Anguniando?
"O feito ye que as personas sin afiliación relichiosa constituyen a colla relichiosa que más creixe en qualsiquier parti d'o mundo a on que bi ha datos disponibles. Y as personas sin afiliación ya son mayoría en bells puestos. O nuestro modelo diz que ista tendencia continará", explica Abrams.
¿Se podrá calcular quantas relichions se han acotolau en a histora? "Ye una pregunta dificil", responde Abrams. "Habría d'estar posible conseguir una estimación amanada de l'orden de magnitut. O problema ye que mesmo ixa estimación sería subchectiva, porque no bi ha una traza acceptada mundialment ta determinar si dos sistemas tienen prous elementos en común como ta fer una sola relichión", matiza. "Se pareixe prou a prebar de contar o numer d'especies que han viviu en bell inte en a planeta, pero ye mesmo más embolicau".
En o suyo libro "Crebar l'henchizo: a relichión como un fenomeno natural, o filosofo d'EE.UU. Daniel Dennett propugna a investigación scientifica d'as relichions y preba de predecir o suyo futuro. En una d'as suyas hipotesis más radicals, o fenomeno relichioso ya ye anguniando. "En iste scenario, encara que puet haber-ie bellas manifestacions de rebilcar locals y temporals, u mesmo bellas catastrofes violentas, as grans relichions d'o mundo luego se acotolarán, igual como lo fan cientos de relichions menors que desapareixen antis que os antropologos puedan sisquiá rechistrar-las", reflexiona Dennett, codirector d'o Centro d'Estudios Cognitivos d'a Universidat de Tufts (EEUU). En iste scenario extremo, "os nuestros nietos vivirán a transformación d'a Ciudat d'o Vaticano en o Museu Europeu d'o Catolicismo Romano, y a d'A Meca en o Machico Reino d'Alá de Walt Disney".
D'atra man, encara que sí que ye cierto que en o mundo occidental as relichions organizadas son perdendo "militants" diya par d'atro, atras trazas d'espiritualidat new age apareixen sustituyindo os corpus de creyencias d'o chodigocristianismo. Soi más pesimista que os autors de l'articlo cuanto a que as relichions desapareixcan, pero sí que ye verdat que china chana imos achiquindo os suyos espacios.
Una planeta con 4.200 relichions vivas y incalculables creyencias ya acotoladas.
Bells especialistas predicen o desapareixer d'as relichions en muitos países, como ya ha pasau en toda la historia con posiblement millars de dogmas que s'esfacioron dimpués de provocar guerras, leis y a semisión d'os suyos creyents.
Si vusté crei ciegament en beluna d'as 4.200 relichions que existen en o mundo, regular que a suya fe mereixe un puesto en belun d'ixos 4.200 paradisos que de cutio se contradicen os unos a os atros. Mientres milenios, millons de personas han creyiu en dioses que hue nian se remeran. Os humans les rezoron, les devantoron templos y mesmo matoron por ells, pero hue aquells sers totpoderosos no existen. Tampoco no existiban t'a part d'alavez, pero agora no existen nian en a memoria colectiva. Son relichions acotoladas.
Una gambada por a mayor colección privada de manuscritos d'o mundo, con quasi 14.000 piezas, que belunas tienen 5.000 anyos d'antigidat, podría fer tremolar as conviccions de qualsiquier persona relichiosa. Ye a colección Schøyen, acumulada en Oslo por l'interpresario noruego Martin Schøyen. En un d'os suyos manuscritos, una tableta d'archila de fa 4.400 anyos, apareixe una replega de dioses sumerios: Enlil, Ninlil, Enki, Nergal, Hendursanga, Inanna-Zabalam, Ninebgal, Inanna, Utu, Nanna. En estioron tot. Se lechisló en o suyo nombre. As historias suyas, como las de totz os dioses, yeran la Verdat revelada punto por agulla. Y hue no son cosa.
A sumeria floreixida a on que hue ye Irak, no ye a sola relichion acotolada representada en a colección Schøyen. Tamién i apareixen amuletos adedicaus a Enki, o dios de l'augua dulza en qui creyeban os asirios fa 2.800 anyos; papiros echipcios adedicaus a Osiris fa más de 3.000 anyos, espiellos de bronce con inscripcions adedicadas a dioses etruscos y rituals contra o mal de tozuelo practicaus por os mosens babilonicos fa 4.000 anyos.
Dogmas prehistoricos
Son cinco relichions acotoladas sin salir d'a colección de l'interpresario noruego, pero o numer total de dogmas y evanchelios desapareixius ye incalculable. En realidat, sisquiá se sabe de verdat quantas creyencias diferents continan vivas. "Se puet afirmar con seguridat que dengún no sabe exactament quantas relichions bi ha, encara que a millor estimación ye 4.200", sinyala o filosofo d'EE.UU. Kenneth Shouler en o suyo libro The Everything World Religions Book. Ye a mesma cifra que ufre Adherents.com, una pachina web especializada en replegar datos de relichions actuals. Atros cientos habrían desapareixiu, u mesmo millars, si paramos cuenta de que muitos paleoantropologos creyen que atras especies humanas, como os neandertals, tenioron creyencias relichiosas cientos de millars d'anyos antis que no a nuestra. D'aquellas especies queda uesos fosils. D'as relichions suyas, nian ixo.
O profesor d'EE.II. Daniel Abrams blincó t'os medios de comunicación en 2011, quan l'equipo suyo vaticinó, con modelos matematicos, que as relichions de nueu paises que heban estudiau y que'n teneban censos de datos de afiliación relichiosa en o zaguer siglo, desapareixerían. Yeran Australia, Austria, Canadá, Republica Checa, Finlandia, Irlanda, Países Baixos, Nueva Zelanda y Suiza.
A tesi d'Abrams, d'a Universidat Northwestern, y os suyos companyers yera simpla y la heban aplicada ta calcular o ritmo de desapareixer d'as luengas minoritarias. Os scientificos prencipian con a ideya base de que una colla social con muitos miembros ye más atractiva ta un ciudadano, y de que una colla social tien un estatus y una utilidat. Por eixemplo, argumentaban, en Perú puet estar más util y tener un estatus superior charrar espanyol que quechua. Lo mesmo ye pasando con as relichions en os paises ricos, a on que as ilesias se quedan vuedas. Un Eurobarometro de 2010 amostraba que o 51% d'os europeus creye en un dios, atro 26% creye en bella mena d'esprito u fuerza vital y un 20 % ye ateu. L'ateismo ye mayor en Francia (40%), Republica Checa (37%) y Suecia (34%), pero contina estando repuyal en países como Grecia (4%) y Rumania (1%).
¿Anguniando?
"O feito ye que as personas sin afiliación relichiosa constituyen a colla relichiosa que más creixe en qualsiquier parti d'o mundo a on que bi ha datos disponibles. Y as personas sin afiliación ya son mayoría en bells puestos. O nuestro modelo diz que ista tendencia continará", explica Abrams.
¿Se podrá calcular quantas relichions se han acotolau en a histora? "Ye una pregunta dificil", responde Abrams. "Habría d'estar posible conseguir una estimación amanada de l'orden de magnitut. O problema ye que mesmo ixa estimación sería subchectiva, porque no bi ha una traza acceptada mundialment ta determinar si dos sistemas tienen prous elementos en común como ta fer una sola relichión", matiza. "Se pareixe prou a prebar de contar o numer d'especies que han viviu en bell inte en a planeta, pero ye mesmo más embolicau".
En o suyo libro "Crebar l'henchizo: a relichión como un fenomeno natural, o filosofo d'EE.UU. Daniel Dennett propugna a investigación scientifica d'as relichions y preba de predecir o suyo futuro. En una d'as suyas hipotesis más radicals, o fenomeno relichioso ya ye anguniando. "En iste scenario, encara que puet haber-ie bellas manifestacions de rebilcar locals y temporals, u mesmo bellas catastrofes violentas, as grans relichions d'o mundo luego se acotolarán, igual como lo fan cientos de relichions menors que desapareixen antis que os antropologos puedan sisquiá rechistrar-las", reflexiona Dennett, codirector d'o Centro d'Estudios Cognitivos d'a Universidat de Tufts (EEUU). En iste scenario extremo, "os nuestros nietos vivirán a transformación d'a Ciudat d'o Vaticano en o Museu Europeu d'o Catolicismo Romano, y a d'A Meca en o Machico Reino d'Alá de Walt Disney".
viernes, 27 de diciembre de 2013
O Chusticia y a mia visita con GozARTE
Escribo iste post dimpués d'a polemica creyada en Twitter arredol d'a interpresa GozARTE que, entre atras cosas, fa visitas guidadas por Zaragoza. Como cuento que no todas as lectoras tienen FB y twitter, cuento un poco la cosa...
A historia prencipia quan, dende una cuenta oficial en FB de GozARTE meten iste mensache:
"Criticamos a los catalanes, y este monumento que se inauguró ayer en Zaragoza es una manipulación de la historia exactamente igual a las que hacen ellos."
Ya o feito de que prencipie lo texto con "criticamos a los catalanes" significa que ye feito a criticar a los catalans y no pas a atros por as suyas manipulacions (u lecturas) d'a historia. Pero rai, que ixo ye lo de menos. Lochicament, ixe comentario fa polemica, pues muitos no trobamos garra manipulación en ixe texto. Ye más, ye un d'os pocos que surte dende l'analis historico que fan d'os feitos d'as alteracions d'Aragón de 1591 a embute de historiadors, como segurament sabrá qui lo escribió. Porque de textos surtius dende a historiografía oficialista, espanyolista, castellanista, u como la quieratz clamar, bi'n ha arrienda por tot lo país, y no digamos dillá d'as nuestras mugas.
Qui leyemos isto (yo lo facié prous diyas dimpués) entendemos que a supuesta manipulación be d'estar en considerar a l'exercito reyalista (nunca no dicen castellano) como forano que yera. Sobre iste afer, podetz leyer a respuesta de El Todopoderoso (nick de FB, lochicament) que me pareixe perfecta y que copio a la fin d'o post.
Pero lo que quereba en iste post yera comentar a mia experiencia con a interpresa GozARTE y concretament con a visita que facié con ellas sobre o Chusticia.
Quan viyé por primer vegada que existiba una interpresa que feba visitas guidadas y teatralizadas por Zaragoza, me facié bien contento. Como sabetz, a historia d'Aragón y de Zaragoza m'intresan a-saber-lo, y tamién me fa muito goyo lo teatro. Asinas que a escape prencipié a seguir as suyas actividatz. Fa muitos anyos prebé por primer vegada una d'as suyas visitas sobre a convivencia d'as tres culturas por a parti d'a Seu de Sant Salvador, as carreras de dezaga y rematando en a ilesia de Sant Carlos, que antis mas estió sinagoga. Faciemos a visita una colleta de Nogara, encargando-me yo d'organizar-la. Mientres a visita feban chiquetas piezas teatrals y interaccionaban muito con qui ibanos. En salié prou contento y con muitas ganas de tornar a achustar-los.
Precisament ixo facié bell tiempo dimpués con atra visita que feban en a Seu de Sant Salvador. Yera una visita arredol d'a muerte (creigo que yera Totz os santos u bella calendata amanada). Nos i charroron sobre a chent que i ye apedecada, entre atro sobre Pedro Arbués, un d'os mios episodios favoritos d'a historia d'Aragón. I estiemos dos horas que se me facioron curtas de tot. A Seu ya ye impresionant de por sí, pero si antimás te recontan as historias que i pasoron, te i puetz foter buena cosa d'horas. Me quedé muitismo más contento que a primer vegada, y ixo que yera dificil....
Poco tiempo dimpués, creigo que no heba pasau ni un mes, pillemos a visita sobre o Chusticia(2). Os precedents yeran buenos, asinas que Arale y yo ibanos bien ilusionaus. Hebanos quedau ta prencipiar a visita en a puerta de Capitanía, bien amán d'o monumento a lo Chusticiazgo. En ixe inte, bi yeran as chunteras fendo o suyo homenache a lo Chusticia Chuan V de Lanuza. A moza que menó a visita comentó que "o 90% d'os que i yeran no sabeban ni lo que yeran homenacheando", con una actitut prou farute. Ya sabetz que a la CHA no le tiengo mica carinyo, pero ixe comentario me molestó prou. ¿Qui ye ella ta chuzgar a toda la chent que i yera? De feito conoixco prou bien a muitos d'os que i yeran, y beluns saben muito sobre historia, y apuesto que o 90% de qui bi yera sabeba perfectament porque i yera. Y no cal que torne a decir aquí a mia opinión sobre a CHA, que no ye precisament favorable....
Encara que o titol d'a visita yera sobre o Chusticia, se i charró más sobre o reinau de Felipe II (1) que sobre a historia d'o Chusticia. Seguntes a menadora d'a visita, Felipe II "quereba muito a Aragón y preba en yera que casó a la suya filla, Catalina Micaela de Austria en Zaragoza". Que ye como decir que Juan Carlos de Borbón quiere muito a Catalunya porque una d'as suyas fillas i treballa. ¿Le'n preguntamos? Continó decindo por o camín lo inchusta que yera a historiografía aragonesa con Felipe II. Cuanto a lo Chusticia, quan charraba d'ell, siempre recurriba a que "estió mal aconsellau", que "yera muito choven y sin experiencia" y ixe discurso que cuento que muitas habretz leyiu ciento vegadas. A referencia t'os nobles que esfendioron as leis aragonesas siempre estioron ta criticar os suyos intreses. No charró mica d'a represión posterior, ni comentó (ta bien ni ta mal) a placa d'o mercau central, que i leva decadas y que, a tamás de tener o mesmo texto que o nuevo ferrinchón que ye o memorial a o Chusticia, no heban criticau.
Prou que tienen tot lo dreito, como qualsiquiera, a interpretar a historia como le pete, siempre que no mienta. Pero lo que me flore ye que presuman de neutralidat quan no'n son. Facioron una interpretación d'os feitos de tot espanyolista y amagoron u no'n charroron de muitas d'as cosas que pasoron en ixas envueltas. Ni as modificacions lechislativas d'o nuestro ordenamiento, ni os asesinatos de foralistas (fueras d'o d'o propio "malaconsellau" Chusticia), ni a prebatina d'invasión dende Bearn, ni os dos anyos que continoron as tropas castellanas en Aragón, ... A manipulación por omisión, ¿no ye tamién manipulación? (4) ¿Que estió más important ta Aragón y ta saber a relación de Felipe II con iste país, tot lo que pasó antis, mientres y dimpués arredol d'as "alteracions d'Aragón", u que a suya filla se casó aquí?
Iste chueves, quan m'enteré por whatsapp de l'empandullo que bi heba querié alportar a mia experiencia con GozARTE que nunca no heba feito publica, y twiteyé:
"Yo estuve en visita de@gozARTE sobre el Justicia y no me extraña que critiquen la placa. 2 horas se pegaron loando a Felipe II #NoVuelvo"
No asperaba ni quereba respuesta de GozARTE ni de dengún, pero pareixe que toqué bella fibra porque a persona que nos fació a visita a escape respondió, decindo que yera neutral: ni de Felipe II ni de Chuan de Lanuza y que caleba investigar y no pas inventar(5) y negando que hese dito lo que heba dito en a visita que facié. Lo d'a neutralidat en ixe aspecto me suena tanto a "ni masclista ni feminista" (3), la d'a Guerra Civil, u a tantas d'ixas "neutralidatz" de qui no quiere mullar-se y remata chupiu. Lo de investigar y no pas inventar, me pareixe muito bien, y le convido a leyer atros historiadors d'os que ella be de leyer y atras fuents d'as que ella be de consultar. Lo que ella dició, lo dició y como ye la mia parola (y la d'Arale que yera a o canto mio y sintió lo mesmo) contra la suya, creyetz a qui quieratz. O feito ye que dimpués, tanto en FB como en Twitter, y tanto o perfil personal d'a persona que nos fació a visita como o perfil oficial d'a interpresa s'adedicoron a criticar a qui no compartibanos a suya opinión, más que más, qüestionando lo que sabemos u deixamos de saber sobre o tema. Por eixemplo, d'os criticos dicen:
"Tienes toda la razón. Se han leído cuatro panfletos sobre el tema, se han creído todo lo que pone y son capaces de insultar sin el menor pudor a cualquiera que les lleve la contraria."
"Dudo que Maribel dijera eso, pero me estás demostrando que del mito sabrás mucho, pero de la historia real..." (Respondié que me decise en que linia le heba contrimostrau ixo y encara soi asperando)
"El que ha escrito esto o no ha leído un libro de historia en su vida o bien la manipula conscientemente (siguiendo muy de cerca el modelo de nuestros amigos catalanes y la película que se han montado alrededor de la Guerra de Sucesión)."
Ye decir, si no compartes a suya lectura d'a historia, yes un inculto que no ha leyiu un libro en a suya vida. Con ista frase resumiban parti d'a suya versión d'a historia, por cierto "Efectivamente, por unos cuantos nobles que querían pescar en río revuelto y les salió mal la jugada". Más grieu ye, antimás, de que una d'as cosas que se queixan ye d'os pocos modos d'a chent que les ha criticau. En garra inte les he criticau por no tener a preparación que cal ta explicar a historia d'Aragón. Ni sé lo que han estudiau ni m'importa. Saben d'historia, han leyiu libros y fan una interpretación d'os feitos que no coincido con ella. Prou. Creigo que tanto yo como todas qui les han criticau con fundamento mereixemos ixe mesmo tracto.
Precisament porque ixa historia sí que la conoixco bell poco, ye por lo que puedo criticar-los. Si me charran de Roma u Grecia, me pueden vender qualsiquier moto, porque son partis d'a historia que no'n conoixco guaire. Pero cuanto a l'historia d'Aragón entre o 711 y agora, encara que no guaire, bella coseta en sé. Porque me i he intresau a-saber-lo y mesmo lo prochecto mio de cabo carrera yera sobre a historia d'Aragón. Asinas que más de quatre panfletos, sinyors de GozARTE, sí que me he leyiu.... Ixo yo mesmo, pero bi'n ha muitos atros que sí que tienen a carrera d'Historia u parellanas que fan a mesma lectura d'a historia que foi yo y preba d'ello ye o libel de muitas d'as respuestas que tienen en FB y que no son fruito de quatre "ababols que se han leyiu quatre panfletos", como mesmo a chent de GozARTE sabe.
Os de GozARTE pueden fer lo que quieran con a suya interpresa, faltaría más. Pero presumir d'una supuesta imparcialidat y criticar qualsiquier opinión en contra, antimás dando por supuesto que qui la fa no tien formación, me pareixe toda una falsedat y una error. Les recomiendo que leigan sobre o nacionalismo banal, si no lo han feito, porque, en a mia opinión, son tot un eixemplo d'ixe pensamiento. A suya traza d'interpretar as "Alteracions d'Aragón" ye la que fa o nacionalismo banal espanyol, ixo ye de dar.
Ta rematar, y por no dar más ferrete, lo bueno d'istas cosas ye que ubren os debatz y nos dan un espacio ta charra d'historia y que nusatras conoixcamos a suya versión (atra vegada) y ellas la nuestra. Preba d'ello son os debatz en FB, que bellas partis que me han pareixiu intrsants, las copio contino. Podetz leyer tot lo debat en o perfil de GozARTE en FB y chuzgar vusatras mesmas.
GozARTE (Varias intervencions)
"Ese texto es una auténtica manipulación histórica. Felipe II era rey de Aragón, así que no era un ejército extranjero al que se intentó enfrentar el Justicia mal aconsejado por algunos nobles aragoneses. El rey envió su ejército a sofocar las alteraciones que estaban teniendo lugar en Zaragoza y en las que habían muerto varios servidores de la Inquisición y el Marqués de Almenara, representante del rey. No entro a explicar ni a valorar las circunstancias que desencadenan esas alteraciones, que son muchas y variadas. Lo que si tengo bastante claro es que Juan de Lanuza V "el mozo" murió precisamente a causa de eso, de ser mozo, joven, inexperto. Había heredado el justiciazgo de su padre, recientemente fallecido, su inexperiencia le llevó a aceptar los consejos de una parte de la nobleza y esos malos consejos le hicieron perder la cabeza. Me molesta especialmente esta placa porque cuando la leo tengo que escoger entre dos opciones y ninguna de las dos me gusta. O nuestros gobernantes son unos incultos que no tienen ni idea de nuestra historia o conocen la historia y deciden falsearla, manipularla conscientemente para que , repetida una y mil veces, acabemos creyendo que es verdad. Constantemente criticamos a nuestros vecinos catalanes por tergiversar la historia, por manipularla, por enseñar mentiras a los niños en los colegios y al pueblo desde las tribunas políticas y ahora me encuentro con que nuestros gobernantes pretenden lo mismo ¿de verdad creen que debemos caer en ese juego? La mentira solo se puede combatir con la verdad, nunca con otra mentira."
"Vamos a centrarnos y a procurar no mezclar churras con merinas. Claro que desde los diferentes poderes siempre se ha tratado de manipular la historia y lo rechazo venga de donde venga esa manipulación. Si me he referido a lo que pasa en Cataluña es precisamente porque constantemente se les echa en cara desde Aragón la manipulación histórica que hacen, por eso, porque lo tenemos muy cerca y afecta directamente a nuestra comunidad, por eso precisamente me he referido a que no debemos hacer nosotros lo que criticamos a otros. Por otro lado es cierto que existe ese llamado "pleito del virrey extranjero" desde que en 1555 Felipe II nombra virrey a Diego Hurtado de Mendoza. Había un acuerdo de Cortes por el cual determinados cargos en Aragón (entre ellos el de virrey) debían recaer en aragoneses y Felipe II lo había incumplido no una sino dos veces, pero eso es una cosa y otra muy distinta decir que el ejército de tu rey es un ejército extranjero. Este no deja de ser otro conflicto entre "mandamases" una parte de los nobles tenía mucho que ganar si la cosa salía bien y calentaron la cabeza al justicia que era joven e inexperto y le tocó la peor parte , aunque también murieron el Duque de Villahermosa y el Conde de Aranda (aunque estos más de tapadillo). Probablemente su padre, Juan de Lanuza IV, no hubiera caído en la trampa."
El Todopoderoso (Varias intervencions)
"Contrafuero y libertad eran los gritos de los constitucionalistas (teminología de Colás y Salas, no mía).
En cuanto al ejército, era tan extranjero que aún durante los Sitios se le llamaba a la compañía en la que se encuadraban los forasteros "compañía de extranjeros" (lo dice Lafoz, no yo). Y hay que recordar que el pleito que tenía montado el rey contra el reino desde sesenta años antes se llamaba el pleito del "virrey extranjero", en el que se demandaba que el puesto de virrey lo ocupara alguien de origen aragonés. En cualquier caso, nadie se extraña de que a las tropas castellanas, alemanas o italianas se las considerara en Portugal o Países Bajos como extranjeras, y en aquella época tenían la misma relación con Felipe I (II de Castilla) que la que tenía Aragón. La diferencia es que unos territorios accedieron a la independencia y otros no.
Así que llamar a esto "manipulación" es un mero ejercicio de ese vicio contra el que luchan los buenos historiadores que es el presentismo. El otro vicio en vuestro comentario es hacer alusión a los catalanes, que deben de ser los únicos en todo el estado español que manipulan la historia. Los españoles, la iglesia, la extrema derecha, etc., esos no manipulan la historia. No, al menos, al nivel de que os sintáis ofendidos. Lo cual demuestra, por otra parte, el mismo conocimiento historiográfico que la opinión sobre la placa.
Jaime, en época premoderna todos los conflictos, prácticamente, eran entre mandamases, incluyendo la Fronda, los comuneros, Pougaschev, et. Pero ignorar la fase popular de las alteraciones (no solo en Zaragoza, sino en los cuarenta años anteriores en el Pirineo o en las Comunidades de Teruel o Albarracín), supone plantear una simplificación de un conflicto (de clases, de estatus, identitario) que no lo fue en ningún momento. "
"Cualquier ejército no aragonés precisaba de permiso por parte de las instituciones del reino. El ejército castellano que entró en Aragón en 1591 no era aragonés y no tenía permiso para entrar, por lo que era extranjero e invasor. Te podrá parecer mejor o peor, más o menos relevante, o que tiene tal o cual justificación o explicación, pero el hecho histórico es ese, y negarlo es una óptica presentista, que además responde a un planteamiento ideológico. Y no, no hace falta ser nacionalista aragonés para defenderlo, como no lo eran los liberales de la primera mitad del XIX que rehabilitaron la memoria de Lanuza y los Comuneros"
"sabemos que ni se puede dejar la ideología de lado cuando se escribe o habla de historia y que ningún relato o interpretación carece de fundamento, pero tampoco de intereses. Y ambos sabemos a qué obedece el decir que, por ejemplo, el ejército castellano de Felipe II no era ni extranjero ni invasor, cuando eso contradice de pe a pa toda fuente aragonesa de la época."
Daniel Aquillué:
"Es que es una placa conmemorativa, y como toda conmemoración simplifica. Pero la verdad es que no veo tal manipulación - al menos grave- ya que ciertamente el ejército que entró en el Reyno en 1591 era "extranjero". No hay que pensar con los patrones actuales, sino con los patrones de entonces: entró el ejército real, de Felipe II de Castllla - "I de Aragón"- sin permiso de las instituciones del Reino, siendo "contrafuero",esto es, ilegal. Lo que pasa es que a Felipe II se le había acabado la paciencia y estaba viendo que en Flandes la nobleza se le iba de las manos, no iba permitir nada parecido ni de lejos en Aragón. "Extranjero" por aquellos tiempos era todo aquél no "regnícola" fuese castellano, catalán, valenciano, francés o hereje inglés -y al revés también se era extranjero un aragonés en Castilla- . La manipulación o uso público de la Historia de esa placa no está pues ahí, sino en su caso estaría en identificar el Justicia del Antiguo Régimen -institución feudal, privlegiada, que tenía jurisdicción sobre zonas de realengo y siervos eclesiásticos -que no de señores laicos-, con una institución defensora del "pueblo", de "derechos" "universales". De todas formas, el problema mayor a esta placa --idéntica en texto a la puesta en el Mercado- es que es muy fea xD"
(1) Dimpués d'o que fació Felipe II de Castiella con Aragón, creigo que habríanos de referir-nos a ell como Felipe II, y no pas como Felipe I d'Aragón. Encara que nominalment estase rei d'Aragón, o suyo refús a las leis aragonesas y a suya invasión en contra d'os mesmo fueros que churó, son una traición, asinas que no lo creigo mereixedor d'ixe titol.
(2) Me voi a referir a Chuan de Lanuza V, o mozo, como O Chusticia, por economía lingüistica y porque garra atro Chusticia dica Emilio Gastón, pasó a la historia por garra cosa relevant.
(3) O perfil de FB de GozARTE tamién reproduce muitos textos de o granizo ¿historiador? Pérez Reverte, un d'ells clamando feminazis a las feministas que a ell no le fan goyo y cosas asinas... ya sabemos como ye iste mozo. Si ixe ye l'eixemplo d'historiador que les fa goi, imos buenos...
(4) En una exposición prou intresant sobre historia d'Aragón que bi habió fa bells anyos tamién pasaban d'amagatons por a Guerra de Sucesión, charrando d'os Decretos de Nueva Planta (nunca de Conquista) como quasi bella cosa que heba pasau espotaneament. Ye una d'as partis d'a historia más important t'Aragón y de vez más esconoixida t'a mas gran parti d'a chent. Ixo tamién ye manipulación historica.
(5) Prou que ye verdat que a figura d'o Chusticia se ha mitificau y que cal fer una lectura realista (que no pas reyalista) d'a suya persona. Lo tiengo en cuenta siempre que'n charro. Aspero que GozARTE siga tant belicherant con a mitificación, por eixemplo, d'os Reis Catolicos y d'a maravillosa y perfecta unión de (quasi toda) Espanya en 1469.
A historia prencipia quan, dende una cuenta oficial en FB de GozARTE meten iste mensache:
"Criticamos a los catalanes, y este monumento que se inauguró ayer en Zaragoza es una manipulación de la historia exactamente igual a las que hacen ellos."
Ya o feito de que prencipie lo texto con "criticamos a los catalanes" significa que ye feito a criticar a los catalans y no pas a atros por as suyas manipulacions (u lecturas) d'a historia. Pero rai, que ixo ye lo de menos. Lochicament, ixe comentario fa polemica, pues muitos no trobamos garra manipulación en ixe texto. Ye más, ye un d'os pocos que surte dende l'analis historico que fan d'os feitos d'as alteracions d'Aragón de 1591 a embute de historiadors, como segurament sabrá qui lo escribió. Porque de textos surtius dende a historiografía oficialista, espanyolista, castellanista, u como la quieratz clamar, bi'n ha arrienda por tot lo país, y no digamos dillá d'as nuestras mugas.
Qui leyemos isto (yo lo facié prous diyas dimpués) entendemos que a supuesta manipulación be d'estar en considerar a l'exercito reyalista (nunca no dicen castellano) como forano que yera. Sobre iste afer, podetz leyer a respuesta de El Todopoderoso (nick de FB, lochicament) que me pareixe perfecta y que copio a la fin d'o post.
Pero lo que quereba en iste post yera comentar a mia experiencia con a interpresa GozARTE y concretament con a visita que facié con ellas sobre o Chusticia.
Quan viyé por primer vegada que existiba una interpresa que feba visitas guidadas y teatralizadas por Zaragoza, me facié bien contento. Como sabetz, a historia d'Aragón y de Zaragoza m'intresan a-saber-lo, y tamién me fa muito goyo lo teatro. Asinas que a escape prencipié a seguir as suyas actividatz. Fa muitos anyos prebé por primer vegada una d'as suyas visitas sobre a convivencia d'as tres culturas por a parti d'a Seu de Sant Salvador, as carreras de dezaga y rematando en a ilesia de Sant Carlos, que antis mas estió sinagoga. Faciemos a visita una colleta de Nogara, encargando-me yo d'organizar-la. Mientres a visita feban chiquetas piezas teatrals y interaccionaban muito con qui ibanos. En salié prou contento y con muitas ganas de tornar a achustar-los.
Precisament ixo facié bell tiempo dimpués con atra visita que feban en a Seu de Sant Salvador. Yera una visita arredol d'a muerte (creigo que yera Totz os santos u bella calendata amanada). Nos i charroron sobre a chent que i ye apedecada, entre atro sobre Pedro Arbués, un d'os mios episodios favoritos d'a historia d'Aragón. I estiemos dos horas que se me facioron curtas de tot. A Seu ya ye impresionant de por sí, pero si antimás te recontan as historias que i pasoron, te i puetz foter buena cosa d'horas. Me quedé muitismo más contento que a primer vegada, y ixo que yera dificil....
Poco tiempo dimpués, creigo que no heba pasau ni un mes, pillemos a visita sobre o Chusticia(2). Os precedents yeran buenos, asinas que Arale y yo ibanos bien ilusionaus. Hebanos quedau ta prencipiar a visita en a puerta de Capitanía, bien amán d'o monumento a lo Chusticiazgo. En ixe inte, bi yeran as chunteras fendo o suyo homenache a lo Chusticia Chuan V de Lanuza. A moza que menó a visita comentó que "o 90% d'os que i yeran no sabeban ni lo que yeran homenacheando", con una actitut prou farute. Ya sabetz que a la CHA no le tiengo mica carinyo, pero ixe comentario me molestó prou. ¿Qui ye ella ta chuzgar a toda la chent que i yera? De feito conoixco prou bien a muitos d'os que i yeran, y beluns saben muito sobre historia, y apuesto que o 90% de qui bi yera sabeba perfectament porque i yera. Y no cal que torne a decir aquí a mia opinión sobre a CHA, que no ye precisament favorable....
Encara que o titol d'a visita yera sobre o Chusticia, se i charró más sobre o reinau de Felipe II (1) que sobre a historia d'o Chusticia. Seguntes a menadora d'a visita, Felipe II "quereba muito a Aragón y preba en yera que casó a la suya filla, Catalina Micaela de Austria en Zaragoza". Que ye como decir que Juan Carlos de Borbón quiere muito a Catalunya porque una d'as suyas fillas i treballa. ¿Le'n preguntamos? Continó decindo por o camín lo inchusta que yera a historiografía aragonesa con Felipe II. Cuanto a lo Chusticia, quan charraba d'ell, siempre recurriba a que "estió mal aconsellau", que "yera muito choven y sin experiencia" y ixe discurso que cuento que muitas habretz leyiu ciento vegadas. A referencia t'os nobles que esfendioron as leis aragonesas siempre estioron ta criticar os suyos intreses. No charró mica d'a represión posterior, ni comentó (ta bien ni ta mal) a placa d'o mercau central, que i leva decadas y que, a tamás de tener o mesmo texto que o nuevo ferrinchón que ye o memorial a o Chusticia, no heban criticau.
Prou que tienen tot lo dreito, como qualsiquiera, a interpretar a historia como le pete, siempre que no mienta. Pero lo que me flore ye que presuman de neutralidat quan no'n son. Facioron una interpretación d'os feitos de tot espanyolista y amagoron u no'n charroron de muitas d'as cosas que pasoron en ixas envueltas. Ni as modificacions lechislativas d'o nuestro ordenamiento, ni os asesinatos de foralistas (fueras d'o d'o propio "malaconsellau" Chusticia), ni a prebatina d'invasión dende Bearn, ni os dos anyos que continoron as tropas castellanas en Aragón, ... A manipulación por omisión, ¿no ye tamién manipulación? (4) ¿Que estió más important ta Aragón y ta saber a relación de Felipe II con iste país, tot lo que pasó antis, mientres y dimpués arredol d'as "alteracions d'Aragón", u que a suya filla se casó aquí?
Iste chueves, quan m'enteré por whatsapp de l'empandullo que bi heba querié alportar a mia experiencia con GozARTE que nunca no heba feito publica, y twiteyé:
"Yo estuve en visita de
No asperaba ni quereba respuesta de GozARTE ni de dengún, pero pareixe que toqué bella fibra porque a persona que nos fació a visita a escape respondió, decindo que yera neutral: ni de Felipe II ni de Chuan de Lanuza y que caleba investigar y no pas inventar(5) y negando que hese dito lo que heba dito en a visita que facié. Lo d'a neutralidat en ixe aspecto me suena tanto a "ni masclista ni feminista" (3), la d'a Guerra Civil, u a tantas d'ixas "neutralidatz" de qui no quiere mullar-se y remata chupiu. Lo de investigar y no pas inventar, me pareixe muito bien, y le convido a leyer atros historiadors d'os que ella be de leyer y atras fuents d'as que ella be de consultar. Lo que ella dició, lo dició y como ye la mia parola (y la d'Arale que yera a o canto mio y sintió lo mesmo) contra la suya, creyetz a qui quieratz. O feito ye que dimpués, tanto en FB como en Twitter, y tanto o perfil personal d'a persona que nos fació a visita como o perfil oficial d'a interpresa s'adedicoron a criticar a qui no compartibanos a suya opinión, más que más, qüestionando lo que sabemos u deixamos de saber sobre o tema. Por eixemplo, d'os criticos dicen:
"Tienes toda la razón. Se han leído cuatro panfletos sobre el tema, se han creído todo lo que pone y son capaces de insultar sin el menor pudor a cualquiera que les lleve la contraria."
"Dudo que Maribel dijera eso, pero me estás demostrando que del mito sabrás mucho, pero de la historia real..." (Respondié que me decise en que linia le heba contrimostrau ixo y encara soi asperando)
"El que ha escrito esto o no ha leído un libro de historia en su vida o bien la manipula conscientemente (siguiendo muy de cerca el modelo de nuestros amigos catalanes y la película que se han montado alrededor de la Guerra de Sucesión)."
Ye decir, si no compartes a suya lectura d'a historia, yes un inculto que no ha leyiu un libro en a suya vida. Con ista frase resumiban parti d'a suya versión d'a historia, por cierto "Efectivamente, por unos cuantos nobles que querían pescar en río revuelto y les salió mal la jugada". Más grieu ye, antimás, de que una d'as cosas que se queixan ye d'os pocos modos d'a chent que les ha criticau. En garra inte les he criticau por no tener a preparación que cal ta explicar a historia d'Aragón. Ni sé lo que han estudiau ni m'importa. Saben d'historia, han leyiu libros y fan una interpretación d'os feitos que no coincido con ella. Prou. Creigo que tanto yo como todas qui les han criticau con fundamento mereixemos ixe mesmo tracto.
Precisament porque ixa historia sí que la conoixco bell poco, ye por lo que puedo criticar-los. Si me charran de Roma u Grecia, me pueden vender qualsiquier moto, porque son partis d'a historia que no'n conoixco guaire. Pero cuanto a l'historia d'Aragón entre o 711 y agora, encara que no guaire, bella coseta en sé. Porque me i he intresau a-saber-lo y mesmo lo prochecto mio de cabo carrera yera sobre a historia d'Aragón. Asinas que más de quatre panfletos, sinyors de GozARTE, sí que me he leyiu.... Ixo yo mesmo, pero bi'n ha muitos atros que sí que tienen a carrera d'Historia u parellanas que fan a mesma lectura d'a historia que foi yo y preba d'ello ye o libel de muitas d'as respuestas que tienen en FB y que no son fruito de quatre "ababols que se han leyiu quatre panfletos", como mesmo a chent de GozARTE sabe.
Os de GozARTE pueden fer lo que quieran con a suya interpresa, faltaría más. Pero presumir d'una supuesta imparcialidat y criticar qualsiquier opinión en contra, antimás dando por supuesto que qui la fa no tien formación, me pareixe toda una falsedat y una error. Les recomiendo que leigan sobre o nacionalismo banal, si no lo han feito, porque, en a mia opinión, son tot un eixemplo d'ixe pensamiento. A suya traza d'interpretar as "Alteracions d'Aragón" ye la que fa o nacionalismo banal espanyol, ixo ye de dar.
Ta rematar, y por no dar más ferrete, lo bueno d'istas cosas ye que ubren os debatz y nos dan un espacio ta charra d'historia y que nusatras conoixcamos a suya versión (atra vegada) y ellas la nuestra. Preba d'ello son os debatz en FB, que bellas partis que me han pareixiu intrsants, las copio contino. Podetz leyer tot lo debat en o perfil de GozARTE en FB y chuzgar vusatras mesmas.
GozARTE (Varias intervencions)
"Ese texto es una auténtica manipulación histórica. Felipe II era rey de Aragón, así que no era un ejército extranjero al que se intentó enfrentar el Justicia mal aconsejado por algunos nobles aragoneses. El rey envió su ejército a sofocar las alteraciones que estaban teniendo lugar en Zaragoza y en las que habían muerto varios servidores de la Inquisición y el Marqués de Almenara, representante del rey. No entro a explicar ni a valorar las circunstancias que desencadenan esas alteraciones, que son muchas y variadas. Lo que si tengo bastante claro es que Juan de Lanuza V "el mozo" murió precisamente a causa de eso, de ser mozo, joven, inexperto. Había heredado el justiciazgo de su padre, recientemente fallecido, su inexperiencia le llevó a aceptar los consejos de una parte de la nobleza y esos malos consejos le hicieron perder la cabeza. Me molesta especialmente esta placa porque cuando la leo tengo que escoger entre dos opciones y ninguna de las dos me gusta. O nuestros gobernantes son unos incultos que no tienen ni idea de nuestra historia o conocen la historia y deciden falsearla, manipularla conscientemente para que , repetida una y mil veces, acabemos creyendo que es verdad. Constantemente criticamos a nuestros vecinos catalanes por tergiversar la historia, por manipularla, por enseñar mentiras a los niños en los colegios y al pueblo desde las tribunas políticas y ahora me encuentro con que nuestros gobernantes pretenden lo mismo ¿de verdad creen que debemos caer en ese juego? La mentira solo se puede combatir con la verdad, nunca con otra mentira."
"Vamos a centrarnos y a procurar no mezclar churras con merinas. Claro que desde los diferentes poderes siempre se ha tratado de manipular la historia y lo rechazo venga de donde venga esa manipulación. Si me he referido a lo que pasa en Cataluña es precisamente porque constantemente se les echa en cara desde Aragón la manipulación histórica que hacen, por eso, porque lo tenemos muy cerca y afecta directamente a nuestra comunidad, por eso precisamente me he referido a que no debemos hacer nosotros lo que criticamos a otros. Por otro lado es cierto que existe ese llamado "pleito del virrey extranjero" desde que en 1555 Felipe II nombra virrey a Diego Hurtado de Mendoza. Había un acuerdo de Cortes por el cual determinados cargos en Aragón (entre ellos el de virrey) debían recaer en aragoneses y Felipe II lo había incumplido no una sino dos veces, pero eso es una cosa y otra muy distinta decir que el ejército de tu rey es un ejército extranjero. Este no deja de ser otro conflicto entre "mandamases" una parte de los nobles tenía mucho que ganar si la cosa salía bien y calentaron la cabeza al justicia que era joven e inexperto y le tocó la peor parte , aunque también murieron el Duque de Villahermosa y el Conde de Aranda (aunque estos más de tapadillo). Probablemente su padre, Juan de Lanuza IV, no hubiera caído en la trampa."
El Todopoderoso (Varias intervencions)
"Contrafuero y libertad eran los gritos de los constitucionalistas (teminología de Colás y Salas, no mía).
En cuanto al ejército, era tan extranjero que aún durante los Sitios se le llamaba a la compañía en la que se encuadraban los forasteros "compañía de extranjeros" (lo dice Lafoz, no yo). Y hay que recordar que el pleito que tenía montado el rey contra el reino desde sesenta años antes se llamaba el pleito del "virrey extranjero", en el que se demandaba que el puesto de virrey lo ocupara alguien de origen aragonés. En cualquier caso, nadie se extraña de que a las tropas castellanas, alemanas o italianas se las considerara en Portugal o Países Bajos como extranjeras, y en aquella época tenían la misma relación con Felipe I (II de Castilla) que la que tenía Aragón. La diferencia es que unos territorios accedieron a la independencia y otros no.
Así que llamar a esto "manipulación" es un mero ejercicio de ese vicio contra el que luchan los buenos historiadores que es el presentismo. El otro vicio en vuestro comentario es hacer alusión a los catalanes, que deben de ser los únicos en todo el estado español que manipulan la historia. Los españoles, la iglesia, la extrema derecha, etc., esos no manipulan la historia. No, al menos, al nivel de que os sintáis ofendidos. Lo cual demuestra, por otra parte, el mismo conocimiento historiográfico que la opinión sobre la placa.
Jaime, en época premoderna todos los conflictos, prácticamente, eran entre mandamases, incluyendo la Fronda, los comuneros, Pougaschev, et. Pero ignorar la fase popular de las alteraciones (no solo en Zaragoza, sino en los cuarenta años anteriores en el Pirineo o en las Comunidades de Teruel o Albarracín), supone plantear una simplificación de un conflicto (de clases, de estatus, identitario) que no lo fue en ningún momento. "
"Cualquier ejército no aragonés precisaba de permiso por parte de las instituciones del reino. El ejército castellano que entró en Aragón en 1591 no era aragonés y no tenía permiso para entrar, por lo que era extranjero e invasor. Te podrá parecer mejor o peor, más o menos relevante, o que tiene tal o cual justificación o explicación, pero el hecho histórico es ese, y negarlo es una óptica presentista, que además responde a un planteamiento ideológico. Y no, no hace falta ser nacionalista aragonés para defenderlo, como no lo eran los liberales de la primera mitad del XIX que rehabilitaron la memoria de Lanuza y los Comuneros"
"sabemos que ni se puede dejar la ideología de lado cuando se escribe o habla de historia y que ningún relato o interpretación carece de fundamento, pero tampoco de intereses. Y ambos sabemos a qué obedece el decir que, por ejemplo, el ejército castellano de Felipe II no era ni extranjero ni invasor, cuando eso contradice de pe a pa toda fuente aragonesa de la época."
Daniel Aquillué:
"Es que es una placa conmemorativa, y como toda conmemoración simplifica. Pero la verdad es que no veo tal manipulación - al menos grave- ya que ciertamente el ejército que entró en el Reyno en 1591 era "extranjero". No hay que pensar con los patrones actuales, sino con los patrones de entonces: entró el ejército real, de Felipe II de Castllla - "I de Aragón"- sin permiso de las instituciones del Reino, siendo "contrafuero",esto es, ilegal. Lo que pasa es que a Felipe II se le había acabado la paciencia y estaba viendo que en Flandes la nobleza se le iba de las manos, no iba permitir nada parecido ni de lejos en Aragón. "Extranjero" por aquellos tiempos era todo aquél no "regnícola" fuese castellano, catalán, valenciano, francés o hereje inglés -y al revés también se era extranjero un aragonés en Castilla- . La manipulación o uso público de la Historia de esa placa no está pues ahí, sino en su caso estaría en identificar el Justicia del Antiguo Régimen -institución feudal, privlegiada, que tenía jurisdicción sobre zonas de realengo y siervos eclesiásticos -que no de señores laicos-, con una institución defensora del "pueblo", de "derechos" "universales". De todas formas, el problema mayor a esta placa --idéntica en texto a la puesta en el Mercado- es que es muy fea xD"
(1) Dimpués d'o que fació Felipe II de Castiella con Aragón, creigo que habríanos de referir-nos a ell como Felipe II, y no pas como Felipe I d'Aragón. Encara que nominalment estase rei d'Aragón, o suyo refús a las leis aragonesas y a suya invasión en contra d'os mesmo fueros que churó, son una traición, asinas que no lo creigo mereixedor d'ixe titol.
(2) Me voi a referir a Chuan de Lanuza V, o mozo, como O Chusticia, por economía lingüistica y porque garra atro Chusticia dica Emilio Gastón, pasó a la historia por garra cosa relevant.
(3) O perfil de FB de GozARTE tamién reproduce muitos textos de o granizo ¿historiador? Pérez Reverte, un d'ells clamando feminazis a las feministas que a ell no le fan goyo y cosas asinas... ya sabemos como ye iste mozo. Si ixe ye l'eixemplo d'historiador que les fa goi, imos buenos...
(4) En una exposición prou intresant sobre historia d'Aragón que bi habió fa bells anyos tamién pasaban d'amagatons por a Guerra de Sucesión, charrando d'os Decretos de Nueva Planta (nunca de Conquista) como quasi bella cosa que heba pasau espotaneament. Ye una d'as partis d'a historia más important t'Aragón y de vez más esconoixida t'a mas gran parti d'a chent. Ixo tamién ye manipulación historica.
(5) Prou que ye verdat que a figura d'o Chusticia se ha mitificau y que cal fer una lectura realista (que no pas reyalista) d'a suya persona. Lo tiengo en cuenta siempre que'n charro. Aspero que GozARTE siga tant belicherant con a mitificación, por eixemplo, d'os Reis Catolicos y d'a maravillosa y perfecta unión de (quasi toda) Espanya en 1469.
Suscribirse a:
Entradas (Atom)











