Mostrando entradas con la etiqueta relichion. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta relichion. Mostrar todas las entradas

sábado, 21 de mayo de 2016

Coras: The Beginning. Historias d'un cole de mosens I

Foto: Rose
De bien chicorrón, mis pais decidioron de levar-me a fer natación. No sé guaire bien por qué lo facioron, pero siempre les n'he agradeixiu. Aquellas clases y os veranos en Cambrils facioron que no me faiga mica miedo l'augua y que, de feito, malas que en veiga dos pietz de fundo me i capuce. As clases, las feba en o colechio de Corazonistas, un privau concertau en o centro de Zaragoza, muito cerqueta d'an que vivibanos. Un colechio menau por mosens, y firme esfensor d'os sinyals d'identidat más rancios d'a escuela catolica: segregación por chenero, rezo diyario, internau, ... Pero en ixas envueltas yo teneba menos de seis anyos. ¿Qué podría importar-me tot ixo?

As clases de natación m'encantaban. Bi iba con una riseta en a cara. Me cambiaba, me capuzaba, chugaba, nadaba, .... feliz como un tocin en un barducal, que dicen Els Catarres. Quan en saliba, un largo pasillo nos levaba ent'a salida. A la nuestra dreita unas cristaleras daban t'o patio gran de Corazonistas, an que un ciento de ninos gosaban d'estar-ie correndo atarrantaus. Como si os ninos podesen correr d'atra traza. Yo acucutaba por aquellas finestras que me pareixeban chigants, y viyeba un mundo de potencials companyers de chuegos y trazonadas. Remero perfectament como le daba ferrete a mi mai, entre que tirabanos ta casa, preguntando-le por si bell diya podría estar-me en aquell patio plen de canastas y porterías de futbol, de cachimalla goyosa, de chilos y rasmia infantil. Y mi mai me deciba que aguardase, que en que tenese edat ta ir-ie, ixe sería o mio patio, y que i chugaría y chilaría, y correría y tot dica escamallar-me.

Ai, pobret de yo! Encara yera sin esmaliciar y me pensaba que ixe patio con sulero de pedretas d'as que se te clavan en o chenullo quan t'estozolas, sería bella mena de paradiso. Mientres ueito anyos, u lo menos dende que prencipié a tener conciencia de que bi heba cosas que no me cuacaban, Corazonistas (Coras, t'os colegas) esdevenió un simbolo d'opresión, de tot lo que odiaba, de supervivencia, .... 

¿Tenió buenas cosas? Prou que sí. Fote, yera nino! Ye imposible no vivir ratos felices de nino. Corazonistas no yera a escuela franquista, prou que no. Os mosens no abusoron de yo, y encara que bell lapo me levé, no en estioron guaires. Son atras cosas as que, en un rechimen suposadament democratico, me trucoron, me facioron odiar-les y me fan continar luitando contra que ixo se financie con os diners de todas y totz.

Ya fa anyos que pentino canas y, encara que choven de corazón, prencipio a estar d'ixos cansos que charran más d'o pasau que d'o futuro. Iste blog ye terapia, y vusatras sotz muito millor que un psicologo, y sobre tot, más barato. Asinas que dende hue, compartiré de cabo ta quan, beluna d'as historietas que me i pasoron, en totz aquells anyos que m'estié, asperando que tos faigan goyo y que nunca no levetz a os vuestros borches ta una escuela de mosens, ni particularment, ta Corazonistas. Encara que tienga piscina.

lunes, 20 de octubre de 2014

Cronicas pilaristas 2014 (4) A cruzada pilarista

Os actos relichiosos son lo pior d'o Pilar, ixo ye claro. Mesmo "La ofrenda", por a on que me goso de pasar t'alparciar los vestuaches, cada diya me fa más pampurria. Cuento que ye en fer-me viello y ronyazas, cosas as dos que esdeviengo cada vegada más apriseta.

A mia experiencia d'estianyo prencipió con a retransmisión en Aragón TV, a on que se centroron en recontar-me a emoción vivida por o torero tuerto ixe que deixó unas flors en a monyada de fusta d'a chodiga bimilenaria y que pareixe que yera prou important como ta que l'adedicasen un amiro de minutos televisivos. Ya con ixas pampurrias nos ne baixemos a viyer a la parentalla fendo infinitas ringleras por as carreras d'o centro d'A Imortal. Ni m'heba enterau de l'afer d'as gradas, dica que las viyé todas vuedas, arrenguido-me-ne por adintro quan m'enteré de tot. A resta d'o diya estió d'o millor: trobar-se con as amigas y firme socalce de dotze horas, capaciando con tot ser vivo.

Con tot y con ixo, as imachens que se quedan en a TV, siempre son as d'a devoción a la monyaca y as d'as barrenadas que fan un ciento de kilometros ta plegar-ie. Más encara quan heban dau plevia y a la fin no plevió, y no deixaban de repetir lo d'o miraglo mariano. ¿L'anyo que pleve ye porque no s'ha rezau prou u porque a monyaca les castiga? Pues ixo...


Pero de #ranciofact de grandaria XXXXXXL ye o Rosario de cristal que se fació a l'atro diya. A ofrenda a lo menos tien una parte popular y de fiesta. O Rosario de cristal ye toda una mortificación cristiana old-style. Bien se vale que no se viyeba guaire chent por debaixo d'os 50 y alavez ye una "tradición" que podría rematar-se con bien poco. Que o concello permita que bi haiga una megafonía por tot lo centro historico recitando versos relichiosos en 2014, en un estau laico, ye de VERGÜENYA. Hibo, si se les ocurrise a os musulmans fer qualcosa parellana!!!! No quiero pensar si tallasenos o trafico de vehiclos y personas por tot lo centro mientres cinco horas por qualsiquier atro motivo. Pero no podemos ixublidar que vivimos en una ciudat a on que se clama a la oración tres vegadas a o diya, sentindo-se en tot lo centro d'a ciudat. Bendita y alabada será la hora a on que o pueblo prengamos o poder y acotolemos todas istas fateras, copon.

lunes, 30 de diciembre de 2013

Relichions anguniando?

En a pachina web Esmateria.com, trobé iste articlo que traduzco contino, sobre a vida y muerte d'as relichions, a on que se charra sobre o suyo futuro previsto por un estudio matematico y por o pensamiento de Daniel Dennett. Encara que aspero que tiengan razón, pues pronostican o desapareixer d'as relichions, me pienso que, a lo menos a meyo plazo, son entivocaus, u masiau optimistas. O pensamiento machico leva muito tiempo con a humanidat y ha contrimostrau estar prou util t'o poder, qui no deixará que desapareixca de qualsiquier traza.

D'atra man, encara que sí que ye cierto que en o mundo occidental as relichions organizadas son perdendo "militants" diya par d'atro, atras trazas d'espiritualidat new age apareixen sustituyindo os corpus de creyencias d'o chodigocristianismo. Soi más pesimista que os autors de l'articlo cuanto a que as relichions desapareixcan, pero sí que ye verdat que china chana imos achiquindo os suyos espacios.

Una planeta con 4.200 relichions vivas y incalculables creyencias ya acotoladas.

Bells especialistas predicen o desapareixer d'as relichions en muitos países, como ya ha pasau en toda la historia con posiblement millars de dogmas que s'esfacioron dimpués de provocar guerras, leis y a semisión d'os suyos creyents.

Si vusté crei ciegament en beluna d'as 4.200 relichions que existen en o mundo, regular que a suya fe mereixe un puesto en belun d'ixos 4.200 paradisos que de cutio se contradicen os unos a os atros. Mientres milenios, millons de personas han creyiu en dioses que hue nian se remeran. Os humans les rezoron, les devantoron templos y mesmo matoron por ells, pero hue aquells sers totpoderosos no existen. Tampoco no existiban t'a part d'alavez, pero agora no existen nian en a memoria colectiva. Son relichions acotoladas.


Una gambada por a mayor colección privada de manuscritos d'o mundo, con quasi 14.000 piezas, que belunas tienen 5.000 anyos d'antigidat, podría fer tremolar as conviccions de qualsiquier persona relichiosa. Ye a colección Schøyen, acumulada en Oslo por l'interpresario noruego Martin Schøyen. En un d'os suyos manuscritos, una tableta d'archila de fa 4.400 anyos, apareixe una replega de dioses sumerios: Enlil, Ninlil, Enki, Nergal, Hendursanga, Inanna-Zabalam, Ninebgal, Inanna, Utu, Nanna. En estioron tot. Se lechisló en o suyo nombre. As historias suyas, como las de totz os dioses, yeran la Verdat revelada punto por agulla. Y hue no son cosa.


A sumeria floreixida a on que hue ye Irak, no ye a sola relichion acotolada representada en a colección Schøyen. Tamién i apareixen amuletos adedicaus a Enki, o dios de l'augua dulza en qui creyeban os asirios fa 2.800 anyos; papiros echipcios adedicaus a Osiris fa más de 3.000 anyos, espiellos de bronce con inscripcions adedicadas a dioses etruscos y rituals contra o mal de tozuelo practicaus por os mosens babilonicos fa 4.000 anyos.


Dogmas prehistoricos

Son cinco relichions acotoladas sin salir d'a colección de l'interpresario noruego, pero o numer total de dogmas y evanchelios desapareixius ye incalculable. En realidat, sisquiá se sabe de verdat quantas creyencias diferents continan vivas. "Se puet afirmar con seguridat que dengún no sabe exactament quantas relichions bi ha, encara que a millor estimación ye 4.200", sinyala o filosofo d'EE.UU. Kenneth Shouler en o suyo libro The Everything World Religions Book. Ye a mesma cifra que ufre Adherents.com, una pachina web especializada en replegar datos de relichions actuals. Atros cientos habrían desapareixiu, u mesmo millars, si paramos cuenta de que muitos paleoantropologos creyen que atras especies humanas, como os neandertals, tenioron creyencias relichiosas cientos de millars d'anyos antis que no a nuestra. D'aquellas especies queda uesos fosils. D'as relichions suyas, nian ixo.

O profesor d'EE.II. Daniel Abrams blincó t'os medios de comunicación en 2011, quan l'equipo suyo vaticinó, con modelos matematicos, que as relichions de nueu paises que heban estudiau y que'n teneban censos de datos de afiliación relichiosa en o zaguer siglo, desapareixerían. Yeran Australia, Austria, Canadá, Republica Checa, Finlandia, Irlanda, Países Baixos, Nueva Zelanda y Suiza.


A tesi d'Abrams, d'a Universidat Northwestern, y os suyos companyers yera simpla y la heban aplicada ta calcular o ritmo de desapareixer d'as luengas minoritarias. Os scientificos prencipian con a ideya base de que una colla social con muitos miembros ye más atractiva ta un ciudadano, y de que una colla social tien un estatus y una utilidat. Por eixemplo, argumentaban, en Perú puet estar más util y tener un estatus superior charrar espanyol que quechua. Lo mesmo ye pasando con as relichions en os paises ricos, a on que as ilesias se quedan vuedas. Un Eurobarometro de 2010 amostraba que o 51% d'os europeus creye en un dios, atro 26% creye en bella mena d'esprito u fuerza vital y un 20 % ye ateu. L'ateismo ye mayor en Francia (40%), Republica Checa (37%) y Suecia (34%), pero contina estando repuyal en países como Grecia (4%) y Rumania (1%).


¿Anguniando?

"O feito ye que as personas sin afiliación relichiosa constituyen a colla relichiosa que más creixe en qualsiquier parti d'o mundo a on que bi ha datos disponibles. Y as personas sin afiliación ya son mayoría en bells puestos. O nuestro modelo diz que ista tendencia continará", explica Abrams.

¿Se podrá calcular quantas relichions se han acotolau en a histora? "Ye una pregunta dificil", responde Abrams. "Habría d'estar posible conseguir una estimación amanada de l'orden de magnitut. O problema ye que mesmo ixa estimación sería subchectiva, porque no bi ha una traza acceptada mundialment ta determinar si dos sistemas tienen prous elementos en común como ta fer una sola relichión", matiza. "Se pareixe prou a prebar de contar o numer d'especies que han viviu en bell inte en a planeta, pero ye mesmo más embolicau".


En o suyo libro "Crebar l'henchizo: a relichión como un fenomeno natural, o filosofo d'EE.UU. Daniel Dennett propugna a investigación scientifica d'as relichions y preba de predecir o suyo futuro. En una d'as suyas hipotesis más radicals, o fenomeno relichioso ya ye anguniando. "En iste scenario, encara que puet haber-ie bellas manifestacions de rebilcar locals y temporals, u mesmo bellas catastrofes violentas, as grans relichions d'o mundo luego se acotolarán, igual como lo fan cientos de relichions menors que desapareixen antis que os antropologos puedan sisquiá rechistrar-las", reflexiona Dennett, codirector d'o Centro d'Estudios Cognitivos d'a Universidat de Tufts (EEUU). En iste scenario extremo, "os nuestros nietos vivirán a transformación d'a Ciudat d'o Vaticano en o Museu Europeu d'o Catolicismo Romano, y a d'A Meca en o Machico Reino d'Alá de Walt Disney".



viernes, 21 de diciembre de 2012

No plegó la fin


Publico isto o 21 d’aviento y ¡oh sorpresa! o mundo no se'n ye iu a muyir fardachos. A especie humana continaremos vivindo sobre ista planeta, a resta de sers vivos tamién, y as cosas no habrán cambiau ni más ni menos que qualsiquier atro diya. Como muito, bella barrenada, prebando de fer cumplir a profecía habrá feito bella fatera.


He viviu bellas quantas fins d’o mundo. Remero que en un curso de l’instituto febanos cayer os bolis todas de vez cada vegada que se acotolaba lo mundo. Cosas d’adolescents... Y prou que, ta fer a gracia, siempre yeranos a la tisva por si en bella parti leyebanos que bella barrenada heba predito a fin d’o mundo. Igual s’acotoló 15 vegadas ixa anyada!

Manimenos, por fer o fato, a gracia y tamién por ignorancia, a-saber-lo s’ha charrau d’ista fin en concreto. A primer vegada que sintié charrar-ne, estió por o calendario maya. Me costó bells 10 minutos fer una busca en internet y descubrir que no yera cierto que o calendario se rematase se ixa calendata. Nomás remataba un ciclo. Antiparti, si os mayas hesen estau tan buenos predecindo, igual les hese iu bell poco millor, ¿no?

Dimpués, quan ya ye vox populi que ixo d’a profecía maya ye una ababolada, te plegan as iluminadas new age” y te dicen que no, que lo que as mayas deciban ye que bi habría un “cambio de ciclo”. Bellas vegadas acompanyan a parola ciclo de adchetivos como cosmico, espiritual, enerchetico, freqüencial, psiquico u parellanas. De qué efectos concretos tendrá ixe cambio, como podemos parar cuenta de si ye pasando u no pas, etc... no’n dicen mica. Asinas no fallan. O 21 d’aviento no pasó cosa. No ye garra punto d’inflexión. As enerchías, freqüencias y prou que o cosmos continan a on que yeran y funcionando d’a mesma traza. Os espritos continan sin existir y, encara que a mía psique contina si fa u no fa sana, as iluminadas, magufas y chentucia parellana, prencipian a elaborar a nueva fatera que tendrá a meyos de comunicación y ignorants de toda mena sondormindo y aburrindo a la población.

O papel d’os meyos de comunicación ye bien important en espardir istas historietas y, lo que ye pior, en dar-les de minchar. Fa bells pocos diyas, o 12 d’aviento de 2012, un concepto tan arbitrario que, por eixemplo, ixa coincidencia numerolochica no sucede que en o calendario cristiano, entrevistoron en la SER a un matematico y a un numerologo. Simplament que metan a los dos a o mesmo ran ye una faltada a la intelichencia d’os que ascuitan y a lo rispeto d’o matematico. O matematico prencipió explicando porque bellas culturas antigas contaban en base 12. Lo feban porque emplegaban o dido pulgar ta contar cadaguna d’as falanches d’a resta de didos. Quedaban quatre didos libres, por tres falanches: dotze. Si antimás quereban fer cuentas más largas feban servir l’atra man contando con os cinco didos, cinco dotzenas. Por ixo os minutos tienen 5x12 = 60 segundos, y as horas 60 minutos, y cuento que as circunferencias 360 graus. Intresant, ameno, curioso. Tamién contó bella coseta más sobre os factors d’o numer 12 y tal. A entrevista estió prou curteta y me quedé con ganas de más. Pero a escape Francino dio pasó a l’ababol numerologo que, sin que dengún no le’n preguntase, prencipió a decir que a numerolochia yera una sciencia porque Pitagoras deciba no se que d’o numer 9, y que as cifras de 12/12/12 feban 9 (1+2+1+2+1+2). Porque se deixa o 20 de 2012, no lo explicó. Dimpués estió decindo fateras mientres un rato bien largo sobre que yeran numers machicos y que ell podeba decir como yeran as cosas por os numers, como yeran as personas por a suya calendata de naixencia y o suyo nombre, asignando numers t’as letras y asinas asinas. Quan Francino le leyó un tweet que feba o somarda sobre as ababoladas que contaba o numerologo, iste s’esfendió con l’argumento perén de “tú no sabes lo que he curau yo”, “viene-te-ne a la mía consulta y viyerás quanta chent apanyo y tot lo que encierto” y cosas asinas. Que digo yo, que dedicando-se a los numers, que faiga una primitiva y no le caldrá tener consulta. Talment Fabra sí que siga numerologo, ¿no?.

Pues ixo ye lo que s’estiman más os meyos. Debant d’una persona que podría entretener y educar, que nos yera explicando historia y matematica de vez, fendo-lo bien intresant, s’estiman más de meter un barrenau que ye TIMANDO a la chent. Siempre nos quedan atros periodistas que fan articlos explicando las cosas bien.
Continará, porque de medolla en iste tema bi'n ha prou...

martes, 18 de diciembre de 2012

Contra natura, por Ignacio Escolar

Ignacio Escolar escribió iste articlo en aviento de 2008 ta Publico y lo reeditó o mes pasau en Eldiario.es, quan o Tribunal Consitucional refusó as tesis d’o PP y reconoixió a constitucionalidat d’o dreito d’as parellas d’o mesmo sexo a casar-se y adoptar fillos. Me pareix un sobrebuen texto, tanto sobre iste afer concreto como sobre atras cosetas.

Lo natural ye librar con dolor, morir-se antis de fer as 30 anyadas, a porquería, as malotías. Lo natural ye que un de cada diez ninos no sobreviva a lo parto, que una de cada vinte mais muera en librar. Lo natural ye que nomás sobrevivan os más cerenyos, que os ciegos no leigan. Cosa más natural que o sarrampión, que o cancer, que as queras, que a peste, que a malaria. A luita contra natura ye o verdader motor d’a historia. Ye lo que de verdat nos diferencia d’a resta de sers vivos: a nuestra capacidat ta sobrevivir a la naturaleza, por dura que’n siga, y en qualsiquier parti d’o mundo. Por ixo bi ha humanos en l’artico y en l’ecuador. A intelichencia ye o meyo, no pas a fin: ye a traza más util que han trobau os nuestros chens ta perpetuar-se, ta inmortalizar ixe ininterrumpiu herencio d’ADN que un diya consiguió salir de l’augua, enchegar o fuego, cincelar sobre piedra a primer parola, plegar en as estrelas ¿Chugar a estar dios? Levamos fendo-lo dende l’inte que l’homo sapiens inventó una ferramiento y esdevinió creyador. Porque garra atro ser vivo heba modelau a suya realidat de tal traza como ta que lo humano se fese a mida d’as cosas.

O miedo tamién ye natural, una atra estratechia chenetica de supervivencia. Y d’ell naix una traza de miedo más refinada, que ye a superstición. Vinte sieglos de Ilesia Catolica nos alufran en esfensa d’o natural, de l’orden establiu, d’a comodidat d’as marguins exploradas d’o conoiximiento, d’o dogma contra la razón. A mala noticia ye que reculamos; d’antis más bi heba a lo menos espacio t’a dubda. “Porque, no podendo de garra traza a verdat oposar-se a la verdat, cal que siga entivocada u a interpretación que se da a las parolas sagradas u a parti contraria”, admitiba León XIII sobre as contradiccions entre os trobos d’a sciencia y a fe catolica en a suya enciclica Providentissimus Deus, en 1893. Más d’un sieglo dimpués, a doctrina vaticana s’ha tornau muito más inflexible.

Fa decadas que trunfan en Roma as tesis d’a contrarreforma debant d’a ubridura d’o Concilio Vaticano II. Ganoron os que argumentan que a Ilesia Catolica recula porque rebla, que ixas prebatinas ta amanar a dios t’a sociedat son a causa d’a perda de fidels, que no ye a fe a que ha d’adaptar-se a los tiempos sino los tiempos los que han d’aturar-se t’a fe. Ye a montanya a que ha de mover-se, no pas Mahoma. A verdat no ha d’oposar-se a la verdat. Y a verdat ye en a Biblia, no pas en a sciencia, sentencia agora Ratzinger debant d’a viella dubda de León XIII.

Toda tecnolochía prou enantada no se puet distinguir d’a machia, deciba Arthur C. Clarke. Y a machia ye a matriz d’o miraglo, por ixo fe y sciencia siempre han feito malas pachas, porque compiten entre sí en o mercau de l’asperanza. O miraglo d’a vida, a machia suya, ye hue una tecnolochía prou enantada como ta que dos mullers puedan compartir a maternidat natural d’un borche, ta que una meta a fonsera y l’atra o suyo ADN. Luego plegará o venient trango: que una muller pueda tener un borche barrachando a suya carga chenetica con a d’atra muller, a suya parella, sin que calga un hombre. Ya s’ha feito con churis. O venient trango ye encara más enlucernant pero no por ixo guaire más aluenyau: partindo d’una celula, d’un chicot troz de pelleta, se podrán creyar espermatozoides con los que una muller podría fecundar-se a sí mesma, sin que calga l’ADN de no dengún. ¿Contra natura? No guaire más que a penicilina u lo viache t’a Luna. Nomás cambea a nuestra capacidat ta sorprender-nos.
 

Lo natural no ye bueno por naturaleza, pero tampoco no malo. Cosa más natural que o ser human, que a suya rasmia diyaria por acarrazar-se t’a vida. Lo natural ye morir-se pero tamién luitar contra la muerte, por ixo agora vivimos quasi cient anyadas. Bells chenetistas aseguran que ixa calendata de caducidat d’os sers vivos, que ixa muga t’a inmortalidat, responde a una lochica darwinista, pues lo que no muere no evoluciona y cal transformar-se en fiemo ta deixar puesto t’o nuevo. En o sieglo XX estió prou con antibioticos y escoscar-se as mans ta duplicar una asperanza de vida que dengún no sabe dica a on se puet prolargar en iste sieglo.
 

Lo natural tamién yera que un amor durase toda la vida, pero ye que antis más a vida duraba muito poco. Respondeba a una lochica: creyar familias prou estables como ta protecher a la prole. Lo natural, en qualsiquier caso, ye muito más simple que no un matrimonio: pende en ixe impulso ancestral, grabau a fuego en o nuestro herencio chenetico, que luita por perpetuar o nuestro ADN. T’a naturaleza, la resta ye por demás. Lo natural no sabe de peras y mazanas. Lo natural ye l’amor, encara que las que amen y quieran amar un fillo, a o suyo fillo, sigan dos mullers enamoradas.