Mostrando entradas con la etiqueta Cronicas barrenadas. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Cronicas barrenadas. Mostrar todas las entradas

lunes, 26 de diciembre de 2016

O chonflo gracioset. Historias d'un insti publico (II)

Moritz ye un nombre ficticio que faré servir pa un zagal que conoixié en l'instituto. Igual como yo, veniba de Coras. En o cole, nos dividiban en clases por apellius dende primero dica ueiteno. Bi heba tres clases, A, B y C, y nunca no nos barrachaban, asinas que, d'o B y o C, no en conoixeba que a bell companyer de baloncesto. Iste yera d'o B, asinas que encara que hebanos compartiu ueito anyos de cole, nunca no nos hebanos charrau.

Yera o tipico mocet chonflo que, a priori, podeba tener firmes complexos. Manimenos, en muito poco tiempo esdevenió un d'os liders de l'instituto a pur de chistes cruels y de fer-se a mofla d'os mas febles y menos garrispos. Una d'as suyas fainas cutianas yera la de meter-lis embotadas a totz. Ye, probablement, o mayor culpable de que me prencipiasen a clamar "Loko". Tanto se viyeba a si mesmo como un rei, que a un d'os suyos adlateres dreitament le baltizó como "bufón" y a fe que o mozo interpretó ixe papel por bell anyo.

Se fació un "nuclio duro" d'amigos encapezau por un fato (de Uesca) grandaz, que yera o brazo armau. Patantón y buen zagal, pero perigloso si caleba. Por a grandaria y porque yera chirman d'atros dos como ell, que podeban, si caleba, foter-te buen sobo. Atro yera o debantdito "bufon", diana cutiana d'as suyas moflas, y encantau d'estar-ne. Antimás, atros personaches le rodiaban, por amistat u prebando de chupir-se una mica d'ixa ulor a popularidat que ell feba. Yo en estié un, d'ixos personaches.

As reglas y ordens de Moritz se cumpliban punto por agulla. Ell decibida qui molaba y qui no pas. En primeras, d'amagatons. Una mormor aqui, un alparceyo allá, iba fendo que amarguinasenos a qui li intresase. A la fin, o suyo poder yera tant claro, que mesmo se fació bella mena de chuicio - asamblea pa decidir si deixabanos a una mesacha chuntar-se con nusatras. ¡Con a mesacha present!. Ta part d'alavez febanos 14 u 15 anyos y no entendeba guaire bien lo que feba. Encara que barruntaba que aquello no yera bien, no lo aturé. Ni ixe momento puctual, ni tantos atros que vivié en ixos anyos.

Concarar-te con Moritz yera perigloso. No fisicament, pero si socialment. Si no febas pacha con ell, te arrisgabas a que muitas te deixasen de charrar, a que la tuya embotada estase bien fura y, a la fin, a estar-te solet pasando ixas edatz tant embolicadas.

Moritz condicionaba mesmo lo nuestro parlar. Repetibanos as suyas gracietas, con a suya entonación, por tot. Como falcas. Si una mosica u bella cinta le feban goyo, todas correbanos a sentir-la u viyer-la.

A la fin, o suyo poder fue disapareixendo a moniquet. Quasi sin parar-ne cuenta, un dia Moritz ya no yera dengún. Mesmo quan deixó los estudios no lo trobemos a faltar. ¿Qué yera lo que teneba ixe zagalet, pa haber conseguiu ixe poder? Talment ye un caso de l'agresividat premiada que bella vez en he charrau. Regular que sabió rodiar-se d'un buen equipo de laminaculs que ixemenasen o suyo mensache. Pero siempre me faré cruces de como un tipo tant mediocre aconsiguió tanto poder en tant poco tiempo. Encara que viyendo lo que tenemos arredol, tampoco no pareixe tant raro.

viernes, 23 de diciembre de 2016

Historias d'un insti publico (I)

A modo de memorias, voi recontando en iste blog lo que más me percutiba en os anyos que m'estié en Corazonistas, colechio privau catolico que pagamos entre todas. Ixe tiempo lo vivié pleno d'una sensación d'absurdez total en a mayoria d'os fenomenos que teneba arredol. No entendeba la relichión, no entendeba as trazas d'o profesorau, ni porque no podebanos compartir espacio con mullers u tantas atras cosas.

Pero tot ixo se tornó mesmo mas fundo quan a la fin plegué en a escuela publica. Debant de tot lo que heba viviu, me trobaba con un espacio de convivencia y estimulos perens. Con dificultatz, prou que sí. No yera un paradiso, como no puet estar-ne l'adolescencia de dengún. Pero siempre que foi alcordanza d'os anyos d'instituto, los remero con a sensación de descubrir un mundo real que dica alavez se me heba amagau. 

Facié a secundaria en l'IES Medina Albaida. A mia quinta estió la primera en fer ESO en ixe instituto que, antimás, engueremos. A FP, en o segundo anyo dimpués d'a reforma educativa, la facié en l'IES Andalán. Asinas que prebé diferents institutos y experimenté a reforma educativa. Como buena parte d'a mia cheneración, facié EGB y ESO. Y ni por lo uno, ni por l'atro soi millor u pior.

En a publica, podié ixuplidar os trucazos de valdes. Convivié con mullers, descubrindo que gosaba de trobar-me muito mas comodo con ellas que no pas con ells. Me amostroron que opinar u prebar de debatir con as profesoras no ye mal, si se fa con respeto. Que no caleba estar tot lo dia sentindo-se culpable por tot. Que o feito de que as personas sigan muito diferents entre si, ye una riqueza, no un periglo. Tantas cosas!

Tamién aprendié atros conoiximientos "tecnicos", por si belun se lo pregunta. Prou que en salié integrando y derivando, sabendo-me a historia d'Espanya, as leis d'a termodinamica y o ciclo de Krebs. Torné a gronxiar-me con a lectura, vicio que heba deixau en os zaguers anyos d'o cole, dimpués de malas experiencias con os libros de lectura obligatoria. 

L'instituto consiguió lo que se le ha de demandar a la escuela publica: ensinyar-me as materias mas esencials pa la vida y pa os mios estudios y, sobre tot, formar-me como persona.

Ixos anyos, como he dito, no estioron un paradiso. Pero a o canto d'os que vivié en o colechio, estioron una verdadera liberaciónA cronica d'aquells tiempos, en bells dias prencipiaré a recontar-tos-la.

martes, 13 de diciembre de 2016

A mosica. Historias d'un cole de mosens IX

Encara que soi un apasionau d'a mosica, soi negau pa fer-ne. Siempre que he prebau de fer sonar bell traste lo he feito muit malament. Con 14 u 15 anyos, como tantos atros zagals, me merqué una guitarra. Heba feito pocha dende bell anyo antes y a la fin teneba os diners que caleba. De vez, me apunté ta un curso que se feba en l'instituto. Fracaso total. A profesora yera buena, como contrimostroron toda la resta de l'alumnalla que sí que aprendió a tanyer a guitarra. Yera yo l'incapable d'aprender. Prebatinas posteriors con a percusión no millororon o diagnostico: pa la mosica, soi un zero.

Como en tantas atras cosas, ya en o cole se barruntaba iste feito. A educación mosical, como tot, yera prou penible. En aquellas envueltas pendeba en chuflar con una flauta dulza una ripa de partituras, cadaguna más abominable que l'anterior. Viyé a craba roya pa fer sonar qualcosa parellana a ixo de "dos elefantes se balanceaban" asinas que ya podetz contar as estrucias que teneba. O libro prencipiaba con cosetas simplas como a debantdita y remataba con una parrafiquera de corcheas y semicorcheas tant imposibles de leyer pa yo como un orichinal de Sun Tzu.

Manimenos, teneba una media de notable gracias a la parte teorica. Aprendebanos solfeo y bell poquet d'historia d'a mosica (clasica, prou que sí). Como o conteniu yera poquet y de buen aprender, teneba siempre buena nota y, a pur de repeticions, aprebaba radiu lo de chuflar a flauteta.

Con tot, as clases de mosica no yeran as piors pa yo. Nos movebanos de l'aula, que ixo siempre feba goyo, y baixabanos en formación de a dos ta l'aula mosical. Astí nos posabanos en bancadas y ibanos chuflando a daria. Como yeranos bien enchugardius, gosabanos de dar prou mal y dia par d'atro a clase remataba a metat y tornabanos a puyar ta l'aula a copiar licions u qualcosa pareixida.

Tamién en isto os mosens teneban criterios absurdos. Y ixo que qui nos feba clase yera "civil". Quan ya hebanos creixiu bell poquet, os más agudos de mosica prencipioron a tanyer atros trastes. China chana se fue formando un chiquet coro pa tanyer en misa y pa fer funcions d'ixas a lo yankee ta Nadal. O criterio pa estar-ie estioron as notas que se teneba en l'asignatura de mosica asinas que, como en ixo yo iba bien, me tocó fer-me d'o coro. Astí conoixié os diferents libels d'a inutilidat mosical.

Prencipié con a pandereta, creyendo que sería de buen aprender. Ya empecipiaba bien abaixo, pero como qualsiquier atro inutil mosical que haiga prebau de tanyer-la habrá comprebau, ye más dificil que no pareixe. Asinas que a escape baixé t'o siguient libel: o triangulo. Guarda que ye dificil d'entivocar-se con ixo, que nomas has d'asperar a lo momento chusto. Pues vete-me que tamién la cagaba. Asinas que continé baixando. As voces. Nomás heba d'aprender-me a letra y ta part d'alavez teneba millor memoria. Pa forro de bota, yeranos como ueito u diez zagals cantando. Asinas que en o coro, me i estié dica plegar a obra.

O salón d'actos yera plen de pais y mais, en una d'ixas inexplicables torturas que lis feban. No lo recuerdo como qualcosa traumatica y sisquiera m'alcuerdo de si mai y pai bi yeran. A yo tot aquello me la bufaba prou, si tos soi sincero. Cosas d'a memoria, recuerdo perfectament que chustó antes de puyar-se o telón me prencipió una picazón o tozuelo y me graté firme y a tot meter chusto antes que puyase. O caso ye que un ratet antes de que salisenos t'o scenario, o mainate d'o coro nos suchirió a atro zagal, inutil como yo, y a yo mesmo que, en cuenta de cantar, simplament movesenos a boca. Me pareixió bien, porque yera seguro de fer un estricallo en caso de cantar.

O coro cantó y salió tot lo bien que les puet salir a una colla de zagalons d'a E.Ch.B. cantando putos villancicos. Como en tantas atras aventuras corazonistas, no lo recuerdo como un trauma, pero si como un sinsentiu. No sé encara que pintaba yo en aquell coro, talment furtando-le a plaza a bell galban que no querese estudiar-se a teoría mosical, pero que sí tenese talento. No sé como tenioron a barra de demandar-me que no cantase en ixe zaguer momento. Como he dito, a yo me la bufaba, pero a la mayoría de crios d'ixos anyos, les hese floriu prou.

No creigo que de haber teniu atra educación mosical, agora estase dencima d'os scenarios, cumplindo un d'os mios suenios. Cadagun tien as capacidatz que tien. Pero regular que aquello no aduyó. Pero lo pior estió que dimpués de no sé quantos anyos de asignatura de mosica, en salié sin haber aprendiu ni un sacre de mosica

viernes, 28 de octubre de 2016

Criterios y arbitrariedat (2): A historia d'Adrián. Historias d'un cole de mosens VIII

Que no totz os alumnos son iguals yera qualcosa evident en Coras. Pero no por una atención personalizada, u por un cudiau a la diferencia. Adrián en estió l'eixemplo más claro. Yera un mocet royo y una mica baixo. Yera muit traveset, y encara que yera bien agudo, lo d'estudiar no le feba guaire goyo, asinas que suspendeba os examens a l'arreu. Siempre chustet, se libraba en o zaguer momento de repetir. Tardé tiempo a fer pacha con ell. De feito nos faciemos más amigos en l'instituto que nos encertemos dimpués, que no en os ueito anyos de mosens.

Antimás de mal estudiant, Adrián estió d'as primeras personas que se me definió como anarquista, d'os primers companyers que prencipió a fumar y a zorriar, a ascuitar punk y rock, y mesmo a portiar un pendient d'ixos de rolde en a orella cucha. Prou que ,como qualsiquier cosa que s'esvarraba bell poco d'o modelo de "nino Coras", le vedoron de portiar-lo.

Creigo que yera enta seiseno u sieteno de E.Ch.B, que a bell mosen le dió lo barrunto de fer d'as tutorías qualcosa más que no una hora pa fer quefers. En a primer clase nos fació una charrada sobre o dialogo que prebaría de empentar, y que ixe espacio sería pa que debatisenos y charrasenos de lo que nos preocupase. En una d'as primers clases, Adrián, posau en a zaguer ringlera de sillas, devantó a man y preguntó porque le vedaban de portiar lo pendient que tanto goyo le feba. Mosen respondió, fendo a retolica sobre as trazas y os modos, y decindo que a chent heba de venir acotraciada. Adrián, con toda la mielsa que teneba quan quereba, fació un cenyo de superioridat y respulió, muit tranquilo, preguntando qual yera a razón de que as ninas sí podesen levar-ne. Aquell anyo u l'anterior, no lo remero, yera o primer que entraban chicas en a escuela. Mosen, a qui yo creyeba con más astrucias dialecticas, se quedó sin tartir. Bell largo segundo dimpués, bien niervudo, dició que s'acababa lo debat y que totz a leyer. Aquell dia tamién aprendié muito. De Adrián, claro.

Ni Adrián ni yo querebanos estar-nos-ie. Igual como muitos atros lo tenebanos bien claro. En seiseno les demandé por primer vez a mis pais que me cambiasen ta un publico, pero no lo consiguié dica ueiteno. A diferencia entre Adrián y yo yera en as notas. As mias de notable alto, as suyas d'uns aprebaus radius y conseguius a pur de repetir examens. Mesmo pa la mia marcha / liberación de Coras, os mosens me teneban alzada una sorpresa.

O feito de que muitos nos i sentisenos engarcholaus, se viyó enfortiu quan prencipioron a devantar o IES Medina Albaida. Dende o nuestro recreu podebanos viyer como abanzaban as obras a traviés d'a cleta que nos ne separaba. Cada vegada que saliba encarranyau t'o patio, m'aconhortaba mirando-me ent'o Gasometro - como le decibanos en ixas envueltas - y feba la cuenta d'os dias que me i quedaban. En primeras, qui bi marchabanos, charrabanos a escuchetes entre nusatros, d'os tramites que caleba fer y d'as asperanzas que tenebanos en ixa fuyida. Quan as listas salioron publicadas ya no podebanos continar con o secretismo y se fació publico os tretze - de quaranta - que en ixopabanos. Entre ells, Adrián y yo. 

Antes que ixo estase definitivo, bell mosen, no recuerdo qual, venió y prebó de convencer-me de que me i quedase. No entedeba por qué quereba marchar d'o cole, si teneba unas notas tant buenas. No le dié explicacions. No las mereixeba. Yera a primer vez en muito tiempo que s'intresaban por a mia opinión y ya feban tarde. Con tot y con ixo, me quedé una mica percutiu. En o siguient recreu lo charré con a resta d'os tretze. Nomás heban charrau con atro y yo, os dos con una media de notable alto. Rai a resta. Adrián y yo, y quasi totz, nos encertemos en o Medina Albaida y m'aseguroron que no heban charrau tampoco dimpués con ells. 

En l'instituto, en o primer anyo, facié un gran amigo, que tamién heba sufriu a los corazonistas. Ell yera un anyo mayor que yo pero repetiba 1º de BUP, pasando-se a 3º ESO (yera quan prencipiaba a aplicar-se a LOGSE). Charrín charrán, le charré d'os mios zaguers dias en Coras y ell me contó a suya propia historia. Yera un tarambana y en ueiteno le'n cayoron quatre. Asinas que heba de repetir curso. Sus pais marchoron a charrar con os mosens y le dicioron que l'aprebarían tot a truca de que le levasen t'atro centro. Asinas lo facioron. Con poco exito ya que me lo trobé repetindo a l'atro curso.

Adrián continó estando un estudiant penible y dimpués de suspender no se quantas en 3º d'ESO, tornó a cambiar de IES, asinas que le perdié la pista. A zaguer vegada que charré con ell iba ta un cole de l'Opus y aprebaba tot a pur de "os chanfles de pai", en as suyas propias parolas.

Un nino de 11 anyos evidenció a falta d'argumentos d'un mosen de ciquanta y tantos. A diferencia de tracto enta ell y enta yo, deixó claras a etica y as practicas inmorals - y probablement ilegals - de l'amostranza catolica que todas, Adrián y yo tamién, financiamos.

jueves, 29 de septiembre de 2016

Criterios y arbitrariedat: O "pai" Reollo. Historias d'un cole de mosens VII

Os camins d'o Sinyor son inescrutables. Os criterios d'os mosens a soben tamién. U no pas tanto. Una d'as tantas cosas que me feban encarranyar-me en os anyos que estié en Coras, estió l'absoluta falta de lochica y l'arbitrariedat en a mayoría d'as decisions que preneban os mosens.

Un d'os mosens con qui no feba pacha ni pa dios, se deciba Reollo. O nombre no lo recuerdo, porque entre atras cosas absurdas, allí totz nos clamabanos por l'apelliu. Y a os mosens con un "pai" u "chirmán" por debant. Dende chiquet he teniu problemas con a esquena y me cuesta d'estar-me muito rato en una mesma postura. Asinas que en clase yera una sargantana, movendo-me terne que terne, prebando de trobar una posición que me fuese comoda en aquellas sillas de tortura que tenebanos. A ormino m'acoflaba como podeba, deixando-me esbarar silla t'abaixo. O Reollo, m'encarranyaba y me deciba que guardase a postura "buena", que yera la de "nino-maquina" con a esquena dreita, as mans sobre a mesa y a uellada entabant t'atender a las suyas aburridas explicacions (Ye a sola vegada en a mia vida que a Historia me la ha bufau). Como no podeba estar-me quieto, yera bien cutiano que yo rematase a clase forachitau, contando as recholas d'os pasillos, u copiando a lición en belatra aula. Si yera por a quimera que teneba u porque me perdeba la metat d'as clases, no lo sé, pero aprebaba con un "sufi" la suya asignatura, y gracias.

Pero tot aquello cambió un diya. O Reollo nos heba mandau copiar bella lición u qualcosa d'ixas tant educativas que feban os mosens quan no les aganaba de fer clase. Totz yeranos en silencio, escribindo u estudiando u lo que fuese. Ell iba caminando por cada ringlera de sillas, como siempre con as mans en a esquena. S'acercó t'o puesto mio y s'acochó. Yo ya yera pensando-me que m'iba a cayer por bell cabo. No recordaba haber feito cosa mal, pero con os mosens nunca no se sabe. Sino has pecau, yes a pocas de fer-lo, y sino, ya s'inventarán bella cosa ta castigar-te. S'acochó enta yo y me dició:

- Ahiere te viyé salir d'un puesto que me fació muito goyo.

En ixas envueltas yo acababa de fer-me socio d'a Biblioteca d'a D.Ch.A. que bi ha en Dr. Cerrada. Aquello me pareixeba una maravilla y me i foteba firme rato leyendo con anglucia cadagún d'os libros y tebeos que i teneban. Yera o solo puesto que se m'ocurriba que m'hese puesto viyer salir-ne.

- A biblioteca? - le pregunté, con una mica de miedo, por si fallaba y me cayeba bell lapo.
- No. D'o Pilar. - y continó lo camín entre ringlera y ringlera de silla, con as mans en a esquena, como siempre, pero con una sonrisa en a cara.

Creigo que, dimpués d'o mio baltizo, nomás heba pisau dos vegadas a basilica d'o Pilar. A tercera estió fa poco tiempo. Pero chusto s'encertó que bell diya antes heba acompanyau a mi pai a agradeixer-le a la virchen bella cosa d'o treballo suyo, creigo. Y Reollo me viyó salindo-ne.

No creigo en as coincidencias, asinas que o feito de que dende ixe diya y dica la fin d'o curso, a mia nota no baixase de notable y os viaches ta fuera de clase se viyesen quasi anulaus, cuento que tien bella relación con ixa imachen mia en o Pilar.

Rai a biblioteca. Ni me'n preguntó. Yo teneba muita inquietut y ganas de leyer y d'aprender cosas. A Biblioteca d'Aragón ye una d'as millors cosas que me pasó en a mia nineza, y m'ha continau acompanyando dica hue. O Pilar, pa viyer-lo y tal, ye majo, pero de conoiximiento poco en trobarás. Lo que yo sabese u deixase de saber sobre historia u as inquietutz que tenese, no contaban tanto, como haber-me visto salindo d'a basilica. Con ixos criterios, y remerando o viache d'estudios que feríanos bell anyo dimpués, ¿cómo creyetz que nos explicaban a historia?

jueves, 11 de agosto de 2016

O viache d'estudios de 8º. Historias d'un cole de mosens VI

Sin dubda, de todas as historias que recuento de Coras, con la que más flipa la chent ye quan les charro d'o mio viache d'estudios de 8eno d'EChB. Conceptos como diversión u mesmo aprendizache, son de mal asumir t'os mosens, por lo que podié comprobar mientres aquells ueito anyos y, sobre tot, en iste viache. Atra cosa que me i quedó clara estió que a relación entre a ilesia catolica y a dictadura franquista continó muito dimpués d'a muerte d'o dictador y d'o cambio de rechimen,

Por motivos que no cal comentar aquí, yo no heba viachau guaire. A mia vida en 8eno d'EChB heba transcurriu quasi de tot entre Zaragoza y a casa que tenebanos en Cambrils, an que pasabanos buena parte de l'estiu. Nomás bell viache ta Chaca u Candanchu d'hibierno y bella curseta más. Asinas que en ixas envueltas no heba visto guaire mundo, y m'aganaba a-saber-lo deixar bell diya la mia ciudat. Antimás, como ye lochico en ixas edatz, m'ilusionaba prou no tener a la familia cusirando-me. O viache de cabo de curso s'acercaba y me feba buenas alufras.

O viache, nos heban dito que ibanos ta Madrit. Que no ye Cancún. Sisquiá Salou, que ye lo que quiers con 13 anyos. Pero m'importaba igual porque t'a part d'alavez yo no i yera estau nunca y quereba conoixer-lo. Ya preixinaba que guaire borina no bi'n habría, pero no m'asperaba trobar-me con aquello. O primer puesto que fuemos estió o "Valle de los caídos". Lochicament no nos estioron charrando d'os presos politicos que lo facioron, ni d'a represión franquista, ni d'os muertos, ni cosa. Nomás viyer ixa "choya arquitectonica". Mesmo un companyer de clase, que ya prencipiaba a chuntar-se con nazis, levó un camatón de flors t'a fuesa de Franco.

De nueitz, dormibanos en unas cambras granizas que teneban os Coras por Madrit. Dimpués d'un diya de aburrimiento total, pues o Valle de los caidos, antimás de faixista ye un puto catenazo, nos hese feito firme goyo de poder chugar bell rato u lo menos, estar-nos de capazo dica las mil. Pero lo mosen que nos tocó a nusatros yera un viello con horario de gallina. Asinas que nos chitabanos antes d'o que lo febanos en casa. Prou que prebabanos de blincar-nos ixe toque de queda y as cursas de nueitz ta fer bella trazonada estioron una constant. Os coles de mosens, atra cosa no tendrán, pero te fan aprender a fer-te o pre ta blincar-te todas as suyas normas absurdas.

A l'atro diya fuemos t'o Museu d'o Prado. Quasi lo millor de tot lo viache y regular que a sola cosa educativa que faciemos. A pintura no ye precisament l'arte que más goyo me fa y, con tretze anyos muito menos, asinas que no sabié fer-le aprecio a lo que teneba debant d'os mios uellos. Nos i fotiemos firme rato y, encara que a la fin rematabanos aburrius de tot, a fe que bella cosa buena nos ne levemos.

Dimpués fuemos ta Toledo. A yo me pareixió repoliu. Murallas, carreras medievals, ... A yo que no conoixeba ni Lobarre, ixo se me feba un castiello d'os clics en escala 1:1. Yera encantau de tot. Os zagals, en ixe anyo, chugabanos muito con as "mariposas", ixas navallas que o mango se dividiba en dos y que o rafe se quitaba y s'amagaba fendo un cenyo con a man. Qui no en teneba, porque en casa no le deixaban, sabeba maniar-la perfectament, pues nos estabanos meyo recreu aprendendo a fer-las servir. Toledo yera un paradiso ta nusatros y recorrebanos as botigas en busca de nuevas navallas, y viyendo con uellos laminers toda ixa ripa d'espadas en un tiempo an que lo d'os mercaus medievals no yera tant cutiano como agora.

M'hese feito goyo de viyer un rato más ixa ciudat, pero hebanos d'ixopar-ne porque nos iban a recontar una historia de valor, fe y prencipios morals. Un rato dimpués yeranos en l'Alcazar de Toledo. Por si bella lectora no lo sabe, mientres a Guerra Civil espanyola, l'Alcazar estió sitiau por as tropas republicanas. A leyenda diz que l'exercito heba preso a o fillo d'o militar a o mando de l'alcazar, o Coronel Moscardó. Le gritoron por telefono y diz que a conversa estió a siguient:


Son vustés responsables d'os crimens y de tot lo que ye pasando en Toledo, y le doi un plazo de diez minutos ta que faiga reblar l'Alcazar, y de no fer-lo fusilaré a lo fillo suyo Luis que lo tiengo aqui a lo mio costau.
Coronel Moscardó: ¡Lo creigo!
Chefe de milicias: Y ta que veigas que ye verdat, agora se mete a l'aparato
Luis Moscardó Guzmán: ¡Papa!
Coronel Moscardó: ¿Que tal, fillo mio?
Luis Moscardó Guzmán: Nada, que diz que me van a fusilar si l'Alcázar no rebla, pero no te'n faigas por yo.
Coronel Moscardó: Si ye cierto encomienda l'alma tuya a Dios, da un entalto a Cristo Rey y a Espanya y será un heroi que muere por ella. ¡Adios, fillo mio, un beso muit fuerte!
Luis Moscardó Guzmán: ¡Adiós, papa, un beso muit fuerte!
Torna a pillar l'aparato Candido Cabello
Coronel Moscardó: Puet escusar-se o plazo que m'ha dau y fusilar a o mio fillo. L'Alcazar no reblará nunca.
Isto lo sentibanos en a sala an que se suposa que pasó, con una interpretación gravada en audio. Ninos de 13 anyos presenciando una pura apolochía d'o franquismo. En rematar, una gambadeta por un museu militar feba "o completo". 

En ixas envueltas no yera de tot conscient de lo que yeran prebando de fer-nos. De tot lo que significaba en realidat lo que i hebanos visto. Simplament me'n torné ta casa con a sensación d'haber perdiu a oportunidat de fer un viache an que podese haber pasau ratos sobrebuenos con os mios amigos y haber conoixiu cosas intresants.

¿Se podeba fer un viache menos educativo? Ye dificil. Cuento que tanto os mosens que programoron ixe viache, como a mayoría d'os pais y mais que consintioron de ninviar a la suya cachimalla ta ixe FrancoTour, son d'os que s'alticaman porque l'asignatura de "Educación t'a ciudadanía" ye adoctrinar. U mesmo t'esfenderán que os coles catolicos "educan en valors". Con razón, porque en ixe viache yo aprendié muito sobre valors. Concretament sobre as valors d'o faixismo.

viernes, 17 de junio de 2016

O sexo. Historias d'un cole de mosens V

No sé guaire bien en qué momento d'a historia, a ilesia catolica prencipió a centrar buena parte d'o suyo mensache en decidir qué practicas sexuals yeran aprebadas por o sinyor de l'espacio y quals no. O caso ye que hue, un d'os alazetz d'o suyo mensache pende precisament en ixo, condenando a l'infierno a qualsiquier persona que esbarre una miquirrina d'o suyo modelo de familia. Un modelo que ya nian os supuestos catolicos cumplen. Tamién en bell momento historico belun decidió que yera normal, u mesmo bueno, que chent que en teoría no ha practicau nunca o sexo nos explicase a la resta como fer-lo. U millor dito, como no fer-lo.

Os mios primers impulsos sexuals, como los de tot lo mundo, prencipioron en a EChB. Afortunadament, a mia chirmana s'ocupó d'explicar-me bella coseta y mesmo recuerdo como me deixaba viyer a la Dra. Ochoa en aquell "Hablemos de sexo", lo más pareixiu que tenié a una verdadera educación sexual.

Ya he contau como en a catequesi esbrazada de Club Choven, nos explicoron que a homosexualidat yera una malotía. Que antimás, favoreixeba que s'ixemenase a SIDA. Ixa yera toda la información que teneba yo sobre o tema. Pero a primer lición sobre sexo, como de cutio en Coras, me plegó en forma de trucazo en o tozuelo. O cabo d'anyo de 1987 nos deixó a muitos ninos marcaus por as popas de Sabrina blincando d'a suya brusa, y trucando-nos en os uellos, l'esmo y os balons. Belun pilló una TeleIndiscreta u bella revista de l'estilo, an que regalaban un colgallo d'ixos que, seguntes como le de la luz, amuestra una imachen u atra. I saliba Sabrina y, si lo movebas, a popa tornaba a acucutar por aquella chaqueta de cuer. Os zagaletz andabanos alticamaus y pasandonos-lo a daria ta revivir aquel inte. Tant emocionau yera que no paré cuenta que por dezaga de yo veniba, silencioso como un gatet, o pai fulanico. O suyo punyo zarrau, con a falanche d'o cordial sobresalindo un poquet, cayendo sobre o mio tozuelo, me dispertó d'o suenyo pseudoerotico y me tornó t'a realidat d'os foscos corredors d'a escuela.

Prou que me furtoron o colgallo, deixando-nos a toda la clase sin esbastadera t'a resta d'o maitin. Dimpués me menazoron con os cient mil infiernos, charroron con mis pais, que tot aquello se la bufaba prou y, como no, me tocó bell painuestro.

L'ausencia de zagalas en clase yera atro d'os feito con que conviviba. En ixos anyos d'experimentación y de descubrimiento d'os cuerpos, nos hebanos de fer o pre dillá d'aquellas aulas, ta conoixer o cuerpo femenino. Tot y que yo teneba bella amiga difuera d'o cole, as mullers me pareixeban tot un misterio que, en creixer, habiemos d'ir descubrindo en as revistas porno que furtabanos en a papelería. U en bell Jueves u Interviu que pillabanos de casa nuestra.

A masturbación yera, prou que sí, una practica vedada de tot. Pero en ixas edatz, muito miedo t'han de fer ta que deixes de sobatir-te-la terne que terne. Lo primer, como siempre, yera l'infierno. Chesús, o pai Policarpo (fundador de Coras), os anchels, os santos y quemisio quanta chent más, se nos miraban dende o ciel, invadindo a intimidat nuestra de cambras y escusaus. Como lo mio ateismo naixió quasi de vez que la mia sexualidat, aquello no m'importaba guaire. Cuento que os mosens lo sabeban, porque a lo mensache divino antimasturbatorio, l'adhibiban a menaza medica. No nos quedaríanos ciegos. Ixo no colaba. Pero sí que se nos fería micazas. Por cada palla que cayeba, s'acercaba l'inte de que o nuestro recient descubierto tocho de placer s'esboldregase, deixando-nos ta cutio sin entretenimiento.

A culpabilidat yera una mormor contina en que remataba con "a faina" y me deciba a yo mesmo que heba de tardar bell tiempo a fer-me-ne unatra, y asinas no se me cayería. Pero a la fin no m'adubiba y a ixa, le'n seguiba unatra en bien poco tiempo. A la fin, ya viyé que aquello aguantaba lo que calese y a culpabilidat fue china chana desapareixendo, pero me fació pasar muit malos ratos d'una forma de tot innesezaria.

A la fin, un diya, nos dicioron que nos tocaba A clase. Con mayuscula. A clase, porque no bi'n habría que una, d'educación sexual. Ya yeranos pavos de tot, y a escape prencipiemos a sonyar que nos meterían una porno, que viyerianos bien de carne femenina. Pero, lo menos yo, antimás de tot ixo, teneba dubdas. Prous. Quereba que me'n aclarisen beluna, que fesen una mica de luz en toda ixa foscor que yera la sexualidat.

Ixe diya yo andaba emocionau asperando que en ixa sesión de dos horas radidas, m'explicasen totz los mecanismos d'o mio cuerpo, de como funcionaba tot ixo que tanto goyo me feba, que confirmasen u desmentisen lo de que se te cayeba a micazas, que me decisen como iba tot lo que viyeba en Hutslers y Penthouses y que no adubiba a entender de tot,... Me'n feba d'alufras! Decepción ye decir poco. Amor, matrimonio, dios y poco más. Ni un radiu pene esquematico. Ni una imachen d'una natura que a la fin arrullase luz sobre o tema. Fillos, casorios, pecau. Ni cómo, ni por a on, ni quan, ni cosa. A belun, que ya iba t'a charrada quasi con a picha en a man, le fació ganchet en viyer ixe publireportache de la COPE.

D'aquella chornada, en salié con as mesmas dubdas, pero carranyau por a oportunidat perdida. Habié d'aguardar, como con tantas atras cosas, a la escuela publica, ta tener qualcosa pareixida a la educación sexual. Afortunadament a evolución nos ha dau firmes ferramientas ta ir descubrindo ixas cosas sin que nos calga guaires libros y quiero creyer que aprendo aprisa. Pero no totz tienen ixa suerte y, sobre tot, muitos creixioron sin datos u mesmo con datos erronios. Si as mias primers relacions yeran como yeran, no quiero nian pensar en atros que continoron confiando a suya educación sexual a lo cristianamen de Coras.

jueves, 9 de junio de 2016

O club choven. Historias d'un cole de mosens IV

Nunca no sabré de do veniba l'enganyo. Puet estar que de mis pais que m'amagaban lo que yera o Club Choven, porque sabeban como odiaba ir ta misa. U talment d'os mosens que no les ne explicaban toda la realidat a mai y pai. O feito ye que, en bell momento d'a EChB m'apunte en o Club Choven. Tal y como yo lo entedeba, o Club Choven te daba acceso a las mesas de ping pong, a una sala plena de comics y chuegos de mesa, a chugar de tardes en o patio d'o cole, ... cosas asinas. Cosas que ta un crio como yera yo, enchugardiu y rasmiudo, yeran un lamín.

O Club Choven yera la clau ta toda ixa ripa de "privilechios", pero levaba un clavero que pesaba a-saber-lo. En realidat os chuguetz, os tebeos, as mesas de ping pong, no yera que o carambel d'a mazana. A la fin lo que bi heba dezaga yera la catequesi. Ta qui tiengatz a suerte de no haber pasau por un cole catolico y no en sepatz guaire, a catequesi ye la traza que tienen os mosens d'adoctrinar con as suyas idas de flama. Se suposa que t'aprestan t'os sacramentos (comunión, confirmación, matrimonio, ...).

O caso ye que yo no en yera conscient, d'ixo. As tardes de club choven, iba t'a escuela con ganas de fer una partideta con os mios amigos, u de leyer-me atro tebeo d'os X-Men. Y a la fin lo feba, prou que sí, pero antes m'heba de minchar un catenazo de rollo relichioso que m'aburriba dica la desesperación.

Os mosens no s'embrecaban guaire en isto. Yera una d'as cosas que más me clamaba l'atención. O ferrete que nos daban veniba por un regular de bell ex-alumno voluntario u de bell pai chuntamanetas no guaire aqueferau, que en Coras bi'n heba a bando. Ya en ixas envueltas me pareixeban uns "losers". Yo yera chiquet y no podeba esleixir, y me feba cruces de como ells, adultos que sí que podeban estar ixe rato fendo lo que queresen, perdeban o suyo tiempo en contar-me as mesmas chorradas que m'heban contau de maitins en clase de relichión.

Encara que bi heba diferencias. En clase, gosaban de recontar-nos as falordias d'a Biblia. U nos feban repetir como loros as frases que bi heba en un libro y que nunca no entendebanos guaire bien, porque teneban un lenguache rarismo. Como quasi tot lo que fan os catolicos. U simplament nos aprendebanos as oracions que pertocase. De tardes, con os "civils", o discurso yera más terrenal y nos explicaban como tot lo mundo yera un percador. Os homosexuals yeran viciosos malaudos transmisors d'a SIDA. Tocar-nos fería que se nos cayese a picha a trocetz. Os ateus no teneban valors, ni etica, ni cosa. As mullers, bien luen dica o casorio. Y asinas asinas. Siempre ixorrontando, siempre fendo-nos miedo de tot lo que no fuese o suyo concepto de persona, que son os catolicos. A resta, diaples, tentacions, o mal.

Quan prebaba d'argumentar-les (y sí, con diez-dotze anyos ya me concaraba) me daban argumentos peregrinos y, a una mala, tot yera "a parola de Dios". Y claro, con Dios no me podeba concarar. En ixas envueltas, yera conscient d'estar chirman de dos ateus y sentiba muita curiosidat por a homosexualidat que, bien luenyes d'una malotia, me pareixeba qualcosa bien intresant. Dende chiquet, l'amor y as suyas expresions carnals en forma de morisquetas, besos, uelladas, sexo, ... lo que sia, m'ha pareixiu una d'as cosas más bonicas d'a Tierra. Entre personas d'o mesmo sexo tamién. Por ixo nunca no entendié qué problema teneban os mosens y o catolicismo en cheneral con aquello.

Continaba indo-ie por lo mesmo que lo febanos tot. Porque dimpués veniba lo bueno. Bien de chugar con cosas que no tenebanos de cutio. La de partidas de ping pong que me i facié. M'alcuerdo como si lo leyese hue d'un comic an que os X-Men se barallaban con a Chirmandat de Mutantes Diabolicos quan i yera Piros, Lurte, Mistica, Destino, ... Dimpués bi heba un chiquet bar an que te podebas mercar a un pre por debaixo d'o mercau, un refresco y una bolsa de potras(1), birolla basica en a nineza. A tarde a soben remataba con bell partiu de futbol u baloncesto. Asinas que tot lo ferrete y lo mal rato condenando-nos a l'infierno, a la fin mereixeba la pena por un balón y un tebeo.

A la fin, a mia clica nos preniemos una chiqueta venganza. O bar que en he charrau, gosaban de levar-lo alumnos mayors. Un diya, un mosen nos vinió a yo y bell atro zagal d'a colla mia y nos dició que heba de proposar-nos una cosa. Quereba que nusatros levasenos o bar. Nos explicó como funcionaba, quals yeran os pres, a on se deixaban as perras, ... Nusatros yeranos encantaus de tot. De chiquet, quan confian en tu y t'encargan una responsabilidat, te'n fas bien contento. Ya en rematando, quan ya hebanos acceptau, o mosen nos contó que nos ne febanos cargo nusatros porque os anteriors heban furtau diners. Dica alavez sisquiá i heba pensau. Talment dengún de nusatros. Pero buena ideya que nos dió.

No sé quanto tiempo estiemos levando lo bar. A mia memoria ye malisma y ta istas alcordanzas mesmo pior. Pero sí que m'alcuerdo de tot lo que furtabanos. Cada diya, en rematar nos pillabanos un refresco y una bolsa de potras minimo. Os furtos iban puyando de nivel, en viyer que no nos pillaban. A la fin, tamién pillabanos bella libra (2) porque, en salir d'o Club Choven, marchabanos escapaus t'os recreativos a deixar-nos-ie as perras en a zaguer maquineta que hese saliu. A la fin, como ye normal, as cuentas no cuadraban por garra cabo y nos pilloron. No nos facioron cosa. Simplament nos sacoron la chestión d'o bar. Tampoco no podeban contrimostrar os furtos pues no nos heban pillau y prebar de que uns estudiants de 6º-8º d'EChB levasen una contabilidat meyo seria de qualcosa, ye absurdo.

Entre os cenyos de rebeldía, l'asunto d'o bar, y que me feba mayor y ya me tiraba más os recreativos que no lo futbol, s'acabó aquello de lo Club Choven. Pero he visto repetida tantas vegadas ixa estratechia de "chuguetes por doctrina"... Y tantas mais y pais que cayen en a trampa. A sociedat civil y laica tien recursos de sobra ta que a cachimalla pase un rato sobrebueno cada tarde, sin haber de trusquir-se la contrapartida. Asinas que si no quiers que a tuya filla u o tuyo fillo haiga de sentir seguntes qué barbaridatz ya sabes lo que no fer.

(1) En Andorra (no sé si en atros puestos) se fa servir a parola "potras" ta referir-se a ixos concietos alimentarios como en son as trunfas, os ganchitos, os encurtius, as pipas, ...

(2) T'os más chovens (hibo que pampurria me doi agora mesmo), una libra yera una moneda de 100 pecetas, (0,60 euros) que te daba ta quatre partidas en un recreativo.

lunes, 30 de mayo de 2016

Secretos de confesión: Historias d'un cole de mosens III

Sisquiá recuerdo quan estió a primer vegada que me confesoron. Pero sí que recuerdo perfectament fer-lo una arrienda vegadas, esdevenindo-se rutina quan encara yera bien chiquet. A confesión, igual como as misas u as oracions de maitins, feba parte d'a nuestra vida de borches, igual como podeba fer-lo lo futbol u Espinete.

Nunca no he entendiu que a sociedat permita que a personas tant chiquetas se les fique en toda ista ripa de rituals absurdos y tant ideyolochizaus, y muito menos que lo faiga con tanta naturalidat, como si fuese normal. Entiendo perfectament que lo faiga a ilesia, pues a suya falta absoluta de argumentos lochicos fa que haigan de tirar d'os recuerdos más emocionals y ilochicos, producius más que más en as vivencias d'a nineza. Normalizar ritos y practicas sin sentiu ye de millor fer entre ninos que no pas entre adultos. Sino, preba a decir-le a un adulto que no lo ha feito nunca que vaiga a soben a contar-le a un mosen lo que "ha feito mal".

Estié en Coras entre os 6 y os 14 anyos. Qué de malo puet fer un zagal en ixos anyos? Qué le podebanos contar a o mosen de turno? A confesar-nos nos baixaban en clases enteras. Tot un curso, bell ciento de ninos, empliba a ilesia que tenebanos en o cobaixo d'un d'os edificios. Bells quantos mosens se posaban en uns chiquetz confesionarios ubiertos, sin ixa separación que sale en as pelis yankis y ibanos pasando-ie a daria. Como aquello gosaba de tener un tiempo determinau ta confesar-nos totz, belun galvaniabanos a viyer si nos tocaba de puyar antes de no pasar por o mosen. Atros "chirmans" s'adedicaban a cusirar-nos, bien a la tisva de que totz pasasenos por as orellas d'aquells mosens tant chafarders.

Nos posabanos en as cadieras. Os menos resistents a aquello, a escape se devantaban y iban t'a confesión. Nos achenullabanos en frent d'o mosen y santiguando-nos decibanos as parolas machicas "Ave María purísima". "Sin pecado concebida" respondeba. Y prencipiabanos o relato os probes zagalotz que, recordemos, febanos menos de catorce anyadas.

- Pueeeees,..... m'he tricoloticau con o mio chirmán
- Ai fillo no t'has de tricolotiar con o tuyo chirmán. Qué más?
- Pueeeees, ..... no sé....
- Bella cosa más tendrás.
- De cabo ta quan digo bell "taco".
- No has de decir tacos. Qué más?
- Pueeeees, .... no sé .... cosa
- Te portas bien con tu mai y con tu pai?
- Sí, prou que sí.
- Pues vienga. Tres painuestros, quatre avemarias y no te baralles con o chirmán tuyo, eh? Ego te absolvo patatin patatan.

Asperabanos a que rematase a retolica, te tornabas a santiguar, y te'n ibas t'as cadieras an que, achenullau atra vegada, mormostiabas o tiempo que calese dica que "o mosen cusirador" t'hese visto rezando y ya no tenese dubda que hebas pasau por tot lo proceso. Ya en ixas envueltas, quan muitos encara tenebanos a fé imposada por as nuestras familias, prebabanos de fer fuchina d'aquell catenazo. No por rebeldía u ateismo, que ixo tardaría a plegar, sino por puro aburrimiento. Tot aquello d'a confesión yera un rato d'estar-te callau, sin fer atra cosas que viyer a los tuyos companyers achenullar-se a daria y preixinar qué ostias contar-le a lo confesor.

A la hora, t'heses confesau u no, tornabanos t'a clase. Asinas que muitos prebabanos de confesar-nos os zaguers, a vier si entre unas cosas y atras, pasaban aquells sisanta minutos, y no nos caleba aguantar o ferrete aquell. Con o pasar d'os anyos, ibanos perfeccionando as estratechias ta escusar-nos a confesión, u fer-la más amena. Si o "mosen cusirador" s'espisguardaba, u yera de charreta con belatro, prebabanos a achenullar-nos en a mesma cadiera, y fer como si ya hesenos pasau por o confesor y estasenos ya recitando la penitencia que nos ubriría temporalment as puertas d'o ciel. Con ixo me libré de más d'una.

Ta no aburrir-nos tanto, y como no se nos permitiba charrar, hebanos ideyau tot un sistema de cenyos ta que, qui se confesase antes de nusatros, nos marcase seguntes qué cosas. A qué le feba pudor l'aliento a o mosen, quantos painuestros l'heba encargau, ... Si o confesau se tocaba la orella, o confesor feba pudor a vin, si cucaba un uello, o "chirman" yera sondormiu y podebas hopar a escape,... y asinas prebabanos de fer más curto totz aquells minutos cacegaus en as nuestras encara curtas vidas.

Ya de más mayors, prencipiabanos a tener más astrucias y a esmaliciar-nos. Un diya, con bell companyer más, entre que baixabanos en ringlera t'a confesión, nos esbarremos por un pasillo sin que en parase cuenta o mosen. Pero quan ya yeranos celebrando a nuestra victoria, atro mosen nos pilló y nos preguntó que i febanos. Dimpués de bella prebatina fracasada de inventar una historia, le diciemos a verdat: que no querebanos confesar-nos, que no nos feba goyo y que no tenebanos garra pecau que confesar. Ell nos prencipió a charrar d'a importancia d'a confesión, de Chesucrito, os anchels, os santos y o copetin bendito.

Encara me foi cruces d'o resultau d'aquello. Quan asperabanos lo menos bell castigo de copiar licions u qualcosa parellana, o mosen nos dició que podebanos no ir t'a confesión pero que hebanos de quedar-nos en clase. Que no yera obligatorio. D'una man, celebremos aquello como una victoria. Nunca más habríanos de confesar-nos. Nos librabanos de toda ixa mierda que tanto nos aburriba y que tanto tiempo nos sacaba en una edat que una hora suposa meya vida. D'atra man, nos preguntabanos por qué no nos heban dito antes dengún, que existiba a posibilidat de no fer confesión. Encara que lo sabebanos perfectament. Si nos hese dau a opción, os confesionarios se vuedarían de camín. Belun habió de tornar a confesar-se, porque os pais suyos l'encarranyoron. Pero tanto yo, como belatro companyer d'a "resistencia", dende alavez pasabanos as horas de confesión leyendo u fendo os quefers de clase. Cosas muito más utils que chafardiar con mosens u charrar con sers imachinarios, ye claro.

Agora, con os uellos d'un adulto, contino sin trobar-le sentiu. A confesión cuento que ye bella mena de terapia u de consellería, t'o cristianamen, y ixo lo puedo entender. A qui no tienga garra atra persona con qui charrar, y creiga en tot ixe sistema de sers machicos alaus, puede fer-le honra recontar os suyos problemas. No creigo que siga la forma más adeqüada, pero cadagún fa lo que quiere con a suya vida.

Pero ninos de 10 u 12 anyos, ¿qué pecaus van a fer? ¿qué necesidat tienen de recontar-le a un viello meyo capin que se tricolotean con o chirman suyo, u que l'han furtau un monyaco a lo companyer de mesa? ¿Por qué transmitir a la catrinalla toda ixa culpabilidat perén y sadomasoquista d'o catolicismo? ¿Por qué a sociedat lo permite y mesmo vei con buenos uellos?

No m'alcuerdo que libros leyié en ixas horas que no habié de confesar-me. Ni qué licions aprendié, en fer aquells quefers. Ni qué facié en as horas de chuego que, gracias a haber-los feitos, podié disfrutar. Pero m'alcuerdo perfectament d'o sentimiento de libertat que tenié en librar-me d'a confesión, y de poder aprofitar o tiempo. Qualsiquier cosas que fese, por fata que fuese, a fé que me fació más honra t'a vida mia, que achenullar-me ta satisfer a insana alparcería d'un mosén.




martes, 24 de mayo de 2016

A canya Paca. Historias d'un cole de mosens II

En 4º d'EChB, en Corazonistas, nos trobemos con a mayor innovación pedagochica que nunca he conoixiu. Probablement, mayestras y mayestros de tot lo mundo hesen d'haber aprendiu d'istas tecnicas pero, igual como en Blade Runner, tot ixo se perderá como glarimas en a plevia. Si o mosen que nos las aplicaba contina vivo, dubdo que faiga clase. Y si en fa, aspero que bella mai u pai se'n haiga queixau y l'haigan feito cambiar o metodo conoixiu como "a canya Paca".

No m'alcuerdo si en ixe anyo ya tenebanos más d'un mayestro, pero si yera asinas, nomás lo recuerdo a ell. Yera choven, t'a media d'edat que bi heba en Coras. Regular que nos daba cheografía, y no sé si garra asignatura más. A mia memoria ye a saber que mala y pior encara t'as alcordanzas de fa muito tiempo. En ixas envueltas yeranos aprendendo-nos de corazón as capitals d'o mundo, as provincias d'Espanya, y atros listaus de nombres que dimpués no sabebanos relacionar con cosa.

"As provincias de Andalucía, Arrufat!" Y Arrufat prencipiaba a recitar como una oración "Cordoba, Jaen, Sevilla, ...". Bien. "As provincias d'o País Vasco, Deiguesca!" (En Corazonistas tenebanos apellius, no pas nombres) Y Deiguesca deciba "Vizcaya, Guipuzcoa y Alava". Bien!. "As provincias de Castilla y León,  Benito!" Pero Benito no se sabeba las nueu y prencipiaba a farfallar y a tremolar-le as garras. "Palencia, Avila, Burgos, Leon, eeehhh, Segovia, Soria, eeeeeh, Zamora, eeeeh, Toledo?" O cenyo d'o mayestro, entre carranyau y divertiu, yera a primer evidencia de que Toledo no yera en Castiella y Leyón. A segunda yera un trucazo con a canya Paca. Aquell anyo, aprendiemos a cubrir-nos a escape quan dices bella cosa que a os mosens no les feba goyo. Ixe conoiximiento lo continemos aplicando prou a soben mientres os anyos que nos quedaba d'estar-ie, pero t'a part d'alavez encara no lo sabebanos.

O metodo d'ensinyanza pendeba en que os quaranta ninos que ibanos ta clase nos metebanos de piet arredol d'a clase. O primer diya yeranos en orden de lista de clase. Yo yera o 36, asinas que prencipié muit dezaga. O mosen iba preguntando a daria y, qui fallaba teneba un dople castigo. O primer, que reculaba un puesto en a ringlera que febanos arredol de l'aula. O segundo que se levaba un trucazo con "a canya Paca". "A canya Paca" yera un canyizo que me pareixeba bien largo. No sé si en seria, porque como ye lochico, yo yera bien chiquet, pero l'alcordanza que tiengo ye como la d'a vara de Son Goku. Mesmo la remero como si podese creixer. Os trucazos no yeran guaire furos. No tornabanos ta casa marcaus. Nunca no me traumatizó. Pero ixe yera o nivel.

Aprender a pur de trucazos con a canya, lechitimando a violencia. Fer vistera d'una traza tant clara como una ringlera, a "escala social" adintro d'una colla zarrada como ye a clase. Toda una metodolochía propia d'os anyos 20, pero que s'emplegaba a finals d'os 80. Yo yera buen alumno y a escape plegué en os primers puestos. Atros fueron baixando-ne dica quedar en aquells zaguers diez u dotze que yeran os piors alumnos y que mesmo lo mosen se'n feba la mofla.

L'arbitrariedat yera total. Dengún no fallaba as provincias de Valencia, u a capital de Francia. Asinas que si o mosen quereba hoder a belun, yera tant facil como preguntar-le por Andalucía u Castiella y Leyón, u por a capital de Malta, u de belatro país d'ixos que siempre ixublidabas. Pero ixa arbitrariedat no quedaba en ixo. 

O mosen yera de Alcoleya de Cinca y en yera prou argüelloso. Nos daba firme ferrete con o suyo lugar. O primer diya que preguntó as provincias d'Aragón, l'alumno que respondeba se levó una sorpresa.

"Fulanico, as provincias d'Aragón". Y Fulanico, tot seguro y bien garufo, respondió "Zaragoza, Huesca y Teruel!". Ni heba rematau a zaguer silaba y Paca ya yera traviesando l'aire, pillando-le espisguardau y sin cubrir-se. O tochazo, antimás de firme, teneba menos sentiu que no nunca. Totz conoixebanos as provincias d'Aragón y sabebanos que heba respondiu bien. A on yera o problema?. Nos ne febanos cruces. O mosén nos explicó que caleba responder siempre con Uesca en o primer puesto, porque ell yera d'un lugar d'ixa provincia. Y prou. Dende chicorrons nos amostraban a que as cosas yera por que sí. Por a "ley de mis cojones al viento" que diría Loulogio. Asinas que mica qüestionamiento d'aquello.

A monico, entre que aprendebanos a cubrir-nos d'os trucazos y que nos la prencipiaba a bufar quantos nos ne levasenos, a pregunta d'Aragón se tornó un desafío. Ta os rebeldes, que belun en aquells tiempos ya escomencipiabanos a estar respuliers, quan nos tocaba Aragón, siempre decibanos, ya asperando o canyazo, "Zaragoza, Huesca y Teruel!!!". Y ZAS!, prou que sí. Un diya mesmo gosé retar-le con un "Zaragoza, Teruel y Huesca!!!" ZAS, ZAS! Dos que me'n levé.

Cuento que debeba tener-ne bellas quantas en bell almario, porque a pur de trucazos, a canya s'iba crebando. Pero no nos librabanos d'ella. A una Paca, le'n seguiba unatra, dica la fin d'o curso.

Diz que aquell mosen nos quereba muito. Tanto que nos levó de viache de cabo de curso t'o lugar suyo: Alcoleya. Os mosens y mayestros d'o cole se'n fueron a chentar ta unas mesas deixando a la cachimalla sin cusirar. Bi heba una mena de casetas en un terreno que yera plen de piedras. Con aquells nueu anyos que tenebanos, sin cusirar, luen d'a familia y asalvachaus como yeranos, no se nos ocurrió atra que fer dos equipos y limpio barallar-nos a zaborrazos. Mesmo faciemos una esfensas con uns palés que trobemos por astí deixaus a la bimbola. Yo me'n libré, pero más d'uno tornó bien morau ta casa suya. A un de clase, yo mesmo m'encargué de deixar-le una buena marca en a esquena que le facié con un troz de tubería que pillé de bell cabo.

Ya en 4º d'EChB hebanos normalizau a violencia. D'os mosens enta nusatros, y tamién entre nusatros. Hebanos normalizau as cherarquias. A parola d'o mosen no se qüestionaba, por absurdas u inexistents que fuesen as chustificacions. Entre l'alumnau tamién s'iba establindo ixa cherarquía, ixas colletas que irían marcando-nos l'esdevenidero y que tant dificil yera de fuyir-ne. 4º d'EChB, yera nomás l'empecipiallo.

sábado, 21 de mayo de 2016

Coras: The Beginning. Historias d'un cole de mosens I

Foto: Rose
De bien chicorrón, mis pais decidioron de levar-me a fer natación. No sé guaire bien por qué lo facioron, pero siempre les n'he agradeixiu. Aquellas clases y os veranos en Cambrils facioron que no me faiga mica miedo l'augua y que, de feito, malas que en veiga dos pietz de fundo me i capuce. As clases, las feba en o colechio de Corazonistas, un privau concertau en o centro de Zaragoza, muito cerqueta d'an que vivibanos. Un colechio menau por mosens, y firme esfensor d'os sinyals d'identidat más rancios d'a escuela catolica: segregación por chenero, rezo diyario, internau, ... Pero en ixas envueltas yo teneba menos de seis anyos. ¿Qué podría importar-me tot ixo?

As clases de natación m'encantaban. Bi iba con una riseta en a cara. Me cambiaba, me capuzaba, chugaba, nadaba, .... feliz como un tocin en un barducal, que dicen Els Catarres. Quan en saliba, un largo pasillo nos levaba ent'a salida. A la nuestra dreita unas cristaleras daban t'o patio gran de Corazonistas, an que un ciento de ninos gosaban d'estar-ie correndo atarrantaus. Como si os ninos podesen correr d'atra traza. Yo acucutaba por aquellas finestras que me pareixeban chigants, y viyeba un mundo de potencials companyers de chuegos y trazonadas. Remero perfectament como le daba ferrete a mi mai, entre que tirabanos ta casa, preguntando-le por si bell diya podría estar-me en aquell patio plen de canastas y porterías de futbol, de cachimalla goyosa, de chilos y rasmia infantil. Y mi mai me deciba que aguardase, que en que tenese edat ta ir-ie, ixe sería o mio patio, y que i chugaría y chilaría, y correría y tot dica escamallar-me.

Ai, pobret de yo! Encara yera sin esmaliciar y me pensaba que ixe patio con sulero de pedretas d'as que se te clavan en o chenullo quan t'estozolas, sería bella mena de paradiso. Mientres ueito anyos, u lo menos dende que prencipié a tener conciencia de que bi heba cosas que no me cuacaban, Corazonistas (Coras, t'os colegas) esdevenió un simbolo d'opresión, de tot lo que odiaba, de supervivencia, .... 

¿Tenió buenas cosas? Prou que sí. Fote, yera nino! Ye imposible no vivir ratos felices de nino. Corazonistas no yera a escuela franquista, prou que no. Os mosens no abusoron de yo, y encara que bell lapo me levé, no en estioron guaires. Son atras cosas as que, en un rechimen suposadament democratico, me trucoron, me facioron odiar-les y me fan continar luitando contra que ixo se financie con os diners de todas y totz.

Ya fa anyos que pentino canas y, encara que choven de corazón, prencipio a estar d'ixos cansos que charran más d'o pasau que d'o futuro. Iste blog ye terapia, y vusatras sotz muito millor que un psicologo, y sobre tot, más barato. Asinas que dende hue, compartiré de cabo ta quan, beluna d'as historietas que me i pasoron, en totz aquells anyos que m'estié, asperando que tos faigan goyo y que nunca no levetz a os vuestros borches ta una escuela de mosens, ni particularment, ta Corazonistas. Encara que tienga piscina.