Mostrando entradas con la etiqueta Espanya. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Espanya. Mostrar todas las entradas

lunes, 25 de noviembre de 2024

No quiero entrar en lo tuyo guariche con maripis (1/2)

De chovenón saliba de borina por lo Rollo: Planta Baja, Atrio, Posturas, DeVizio, Piramys, Buitaker, etc. Ixa yera la ruta por la que nos movebanos las que querebanos ascuitar mosica diferent a la d’as radioformulas. Ni en ixos guariches, ni sisquiá en la resta de bars pijautos d’a zona, te meteban garra entrepuz pa entrar-ie, fueras d’o requisito d’edat. Y en muitos, nian ixo. Un día vinioron ta Zaragoza uns amigos d’a mía parella d’alavez. Quereban ir ta no sé do, talment la Oasis, pero la mía memoria falla mas que un proceso de compleganza d’a izquierda, asinas que puet estar cualsequier atro puesto. Un d’els se me miró y paró cuenta: “con ixa farcha no le van a deixar entrar-ie”. Vestiba si fa u no fa como agora. Vaquers d’o Pryca, chambreta de bel grupo de mosica y maripís baratos. Dica alavez me pensaba que ixo que agora claman dress code yera cualcosa de Madrit. U d’Ibiza en tot caso. No sabeba que en Zaragoza existise puestos a on que se discriminaba por lo vestuache. No bi habió debat. “Pues imos ta belatro puesto”, dició de camín unatra persona. Y asinas rematemos en un bar pijauto, pero no pas tanto como ixe a on que no quereban deixar-me entrar con maripis.

El Canto del loco se’n queixaba, d’ixa discriminación, con ixagrín y pena, en una penible canción: Quiero entrar en lo tuyo guariche con maripis, que no se me miren mal en pasar. Nunca no la he entendida guaire porque yo no quereba ir t’o puesto ixe. En primerías, porque yera una mierda de puesto a on que meten la mesma mierda de mosica que en cualsequier atro, pero cobrando-te una mierda de biera a pre de whisky. Pero sobre tot porque no quiero entrar en un puesto a on que no te deixen entrar por ir vestiu de tal u cual manera. A on que no soi bienveniu u a on que no son bienvenidas las mías amigas. La oposición a ixos garitos no ye encerrinar-se en entrar-ie. No i hai cosa adintro que m'interese. La oposición ye deixar-los vuedos y fer-te la fiesta difuera con las tuyas compas y amigas.

Espanya ye una discoteca y tien un gorila prou chungo. Pa entrar-ie, te cal cumplir con un dress code. Yo nunca no he quiesto entrar-ie, m’estimo mas de quedar-me en lo mío Planta Baja particular, a on que soi bienveniu y a on que puedo estar como soi sin que dengún no me diga ni pon ni me faigan cambiar-me lo calcero ni engalafetar-me. Si no me quieren, a yo u a beluna d’as mías, no los quiero.

I hai chent que quier entrar-ie, que mesmo pasa por l’aro y se cambea las vambas por uns nauticos u zapatos de tacón si fa falta. Pero a lo gorila le han iu dando mas y mas autoridat y agora ya lo dress code ye mesmo mas rigoroso. Ni ganando titols de futbol te deixan entrar-ie, en la disco, si barruntan que has portiau calcero de mal espanyol. A Jenni Hermoso le niegan un pabellón por no amostrar-se prou espanyoleta. A Lamine Yamal le viedan la entrada t'a disco por no tener lo pantone de piel adecuau. Me pregunto si les queda ganas de pasar t’adintro u se les ha pasau ya. Si han entendiu, como yo facié fa muito, que millor no estar en ixa disco, que difuera se ye muito millor, que si por lo que fuese conseguisen acceder-ie, las suyas amigas que no haigan ganau titols de futbol se quedarían difuera y una disco sin las tuyas amigas ye una buenya a on que bailas sola u con la ripa de carnuzos que ya i yeran.

Metaforas aparte, la espanyola, mas que una identidat nacional, en ye d’ideolochica. Una identidat que cuento que Michael Billig definiría como banal. Toz en l’estau espanyol la tenemos “por defecto” (fueras de Euskal-Herria, Catalunya y bella excepción mas en la resta de territorio). De cría no te planteyas atra cosa. Pa cambiar-la cal un proceso que no ye cutiano, una reflexión de quí yes, cómo te sientes, con qué te identificas y quí serían los tuyos companyers de viache. La mayoría d’os espanyols en son porque nunca no s’ha planteyau no estar-ne. Igual como, en menor mida, pasa con los cristians. I hai un porcentache altismo de qui se’n declara que sisquiá conoixe los prencipios basicos d’a suya relichión, los dogmas, los preceptos, los mandamientos… Prou que ni s’ha leyiu la Biblia ni va ta ilesia fueras de bel día sinyalero u pa vodas, baltizos y comunions. Son cristians “por defecto”, porque ye lo que toca.

I hai a-saber-la chent con ixa identidat nacional espanyola que anima a la selección, que se mete pulseretas en lo maniquiello, que se fa contenta d’os logros esportivos, que se fa argüellosa d’a siesta, lo flamenco, Almodóvar u la dieta mediterrania, por decir bella cosa. Chent decent, que nunca no se plantearía votar a los nazis, ni discriminar a dengún por lo tono d’a suya piel u los suyos orichens familiars. No los conoixco, pero talment Jenni y Lamine en sigan, d’ixa chent, pero cuan miran d’entrar en la disco, se les miran las vambas y los deixan difuera. Y fan un poder y preban de razonar con lo gorila y mesmo claman a l’amo d’a disco y les dicen que ixe ye lo guariche que les fa goyo, que no quieren jopar t’o Rollo. Pero no lo fan venir a plego. No i son bienvenius por muito que miren de vestir-se como los d'adintro.

Podemos, Sumar y atros han mirau de fer ixa identidat espanyola alternativa, tolerant, ubierta, sin las toneladas de caspa de l’atra. No les ha iu guaire bien con ixo. Probablement m’entivoque, como en cuasi todas las mías prediccions politicas, pero me pienso que ye una vía muerta, que invertir tiempo y esfuerzos en creyar ixa identidat alternativa ye malfurriar enerchías, que si creyemos en las identidaz como factor aglutinadors de fuerzas, cal explorar-ne atras mas funcionals, realistas y efectivas.

No, yo no quiero entrar en lo suyo guariche a on que no les fa goyo las mías maripís. Difuera se ye muito millor. 

(continará)

miércoles, 29 de noviembre de 2023

Carta a la sinyora facha que chila

Yo le entiendo, sinyora facha esverrecadera. Ye vusté un d’os mios memes favoritos de tot lo que s’ha visto en istos días de orchía espanyolista. Pobrona. Astí, en lo preto de Barcelona, con lo suyo bolso de sinyora gran y la estanquera mercada en lo bazar la vispra d’a suya gambadeta manifestadera. Entiendo de tot ixa frustración, ixe sentimiento de que tiens toda la razón d’o mundo y lo gubierno fa tot lo contrario, de que los tuyos argumentos no se sienten. Yo la he sentida a-saber-las vegadas. Dende que tiengo memoria politica. Me facié a perder batallas de bien choven, asinas que ya aprendié a chestionar ixa rabia y ixa carranya. Si no, hese escrabutau, m’hese petau la trunfa. U sería engarcholau, que me sé yo. Ya deciban los Zoo ixo de que no serà per ganes de ficar les bombes, que serà per la por a perdre el que tenim.

Vusté, sinyora facha esverrecadera, ha sentiu una redota politica por primer vegada en la vida. Que no’n ye. Tan de buen que en fuese, que de verdat lo gubierno espanyol fuese tot lo que le acusan d’estar. Que fese politicas socialcomunistas, instaurase la republica y trencase d’una maldita vegada Espanyita. No han perdiu vustés, las fachas, pero ixo ye lo que sienten. No pueden asumir que belún que no ye “d’os suyos” ocupe nian un trocet d’o poder. Una miquirrina nomás. Porque tienen los chueces, la poli, l’exercito, los medios, la ilesia, lo senau, cuantos gubiernos autonomicos y muitas d’as principals ciudaz. Pero lo gubierno espanyol y lo congreso son en mans d’otri. Y ixo sí que no. Una clica de hippies, pa forro de bota, seguntes la suya envista d’o mundo.

Esverreca de puro odio. Que no ye pa tanto, ya le digo. Vusté ni se’n enterará, d’os efectos d’ista amnistía. L’atra, la d’os bancos, d’ixa sí que nos n’enteremos. Buena patacada de diners que perdiemos toz, que podrían haber iu pa escuelas, hespitals u mesmo pinganillos pa traducir, a las que charramos basto, a l’universal espanyol, pero se los han quedau en la buchaca los executivos de banca. La’atra amnistía, la d’agora va a deixar que Puigdemont pueda fer-se una gambadeta por l’estau espanyol, lo solo estau d’o planeta a on que no puede fer-la agora. Ye decir, que ye libre d’estar-se en 500.000 km2 mas que no antes. Contando que las tierras emerchidas son 150.000.000 de km2, nomás le han ixamplau un 3% la garchola que ye iste mundo. Tamién l’amnistía toca a directoras d’escuela, que cometioron lo terrible delito de ubrir los centros pa que la chent votase. Y a atros que estioron acusaus d’atentaus y cosas piors con prebas terribles como la posesión d’un chiflet amariello. L’alferez que se levó la pistola ta Ferraz, manimenos, tornará tranquilament t’o suyo treballo de veilar por la nuestra seguridat. Diz que la mía tamién. 

Le consello, sinyora facha esverrecadera, que deixe de veyer la telefacha ixa, por muito western que i metan. Que astí sale chent verenosa. Y no ubra los videos ixos que le ninvia lo nieto, que estudia ADE en la Rey Juan Carlos, que allí la fan en castellano. Que antimás a Vito ya le han empecipiau a deixar de responder y ni la policía le permite fer lo que le pete. Ay, si Meritxell en hese parau cuenta antes, lo que nos hesenos puesto escusar. Que no será que no le’n avisase dengún.

Le confieso, sinyora facha esverrecadera, que a yo tampoco no me fa goyo Perro Sanxe. Que ye un veleta, que las pocas vegadas que fa cosas de zurdo ye de casualidat u porque le obligan las circunstancias, los numeros u las socias. Que ni ha derogau ni derogará la lei mordaza, que mantiene en lo puesto a lo suyo psicopata d’interior, que fa una politica exterior de vergüenya y un ciento de cosas mas. Pero tamién le digo que, en veyendo a sinyoras fachas esverrecaderas como vusté y a la clica que s’achuntó ixos días cada nueit por Madrit, da-me bien de Perro, que buena bala hemos esquivau. D’ixo s’aproveita, que si no, de qué iba a salir. Lo día que deixen d’esverrecar asinas, igual ganan. Pero de verdat, de lo de ganar y dimpués gubernar. 

Talment s’haiga encarranyau tantismo, sinyora facha esverrecadera, por lo de veyer a la policía abataniando a los suyos amigos, familiars y companyers. Vusté, que chiló ixo de “A por ellos” en 2017, que se i solidarizó porque la birolla d’os barcos de Piolín yera muit mala y los suyos - porque son SUYOS - no se mereixeban ixa mala minchanga, que desfiende a tot trance la lei mordaza y las balas de goma, que de verdat se creye que las camaras d’as comisarías d’esmarchinan terne que terne… No se’n faiga, sinyora facha esverrecadera. Yo tamién me creyeba, de bien chiquet, la faloria que me recontaban en la tele, lo cole y la familia. Lo de “pa servir y protecher”, que toz somos iguals debant d’a lei y tot ixo. A la tercer mani ya comprebé que d’ixo, ni pon. Que ni servir ni protecher y que, de bien choven, la poli ya m’heba creyau muitos mas problemas d’os que m’heba resuelto. Ye la novedat, sinyora, pero ya le digo yo que, por desgracia, uno se i fa.

No han cambiau tanto las cosas, sinyora facha esverrecadera. Puigdemont s’iba a fer la gambadeta por las Ramblas igual. Isto nomás ha acelerau un poquet las cosas. Lo gubierno no será socialcomunista. Socialdemocrata como muito, y no guaire. Marlaska tornará a ninviar a la poli contra las royas, las treballadoras que fan vaga, las que protestan contra los CIEs u las yayas que quieren seguir habitando lo suyo piso pero no tienen 88 euros pa pagar-le a lo banco amnistiau de turno. Las mugas d’Espanya, la suya quiesta Espanya, continarán estando las mesmas. Si peta unatro volcán, talment s’ixamplen un poquet, pero ixo ye tot. Los chueces continarán estando suyos, como siempre. ¿Que no ha visto las facultaz de dreito? Ixo tien mal cambiar.

Pero chile, sinyora facha esverrecadera. Chile muito, que ye terapeutico, que libera. Lo sé porque levo muitos anyos chilando, de rabia y frustración, de veyer como discursos que creyeba superaus en los 90 tornan y s’ixemenan por tot, que mesmo plegan a chent que considero bien agudica. Chilo a traviés d’un blog, de libros, de pogos, de nueis de borina, d’un programa de radio y, bella vegada, tamién chilando. En casa, d’amagatons, faltando a la tele y a los fachas que i salen, que por ixo no se me grava ni protagonizo un meme. Chile, sinyora, faiga-se una camomila, y disfrute de que, talment, lo gubierno socialcomunista filoetarra jihadista y no sé cuantas cosas mas no le deixará morir en la residencia con 7000 viellos mas cuan arribe la siguient pandemia.

miércoles, 28 de noviembre de 2018

Lo suspenso en valenciano

Mural en Valencia
Fa bell diya enchegué lo mobil y me trobé en lo mio Twitter quantos mensaches sobre un carnuz argüelloso de que lo suyo fillo heba suspendiu luenga valenciana. Lo tuit orichinal, en concreto, deciba: 

"Superorgulloso de mi hijo. A SUSPENDIDO VALENCIANO y lo he premiado con 500 €. Si eres Padre de un Español sigue mi ejemplo. Impide que conviertan tu hijo en un posible soldado catalán. Declárate OBJETOR DE CONCIENCIA y aprueba sin estudiar"

Y s'acompanyaba d'una foto d'o sinyor que firmaba como "ESPAÑOLES" con lo suyo fillo -suposo - totz dos fendo-se buena riseta.

Pocos diyas antes heba leyiu un texto d'una novela de primers d'o sieglo a on que un hombre deixaba a lo suyo nieto en un comercio pa que aprendese l'oficio(1). En fer-lo, le daba indicacions a lo botiguer pa que l'amostrase lo treballo que heba de fer "y cosa mas". Que si heba d'aprende a sumar u multiplicar bien, pero que restar y dividir no feba falta. Un sieglo dimpués, pa beluns, contina estando deseyable deixar voluntariament d'adquirir conoiximientos que se consideran inutils.

Siempre me he feito cruces de cómo una persona puet voluntariament renunciar a l'aprendizache tenendo la ocasión y los medios. Pero ye un pensamiento muito mas extendiu que no nos pensamos. Hue contina estando bien ixemenau ixe mantra de que "i hai masiada chent estudiando en la universidat". Efectivament creigo que la falta de prestichio social d'as FPs ye qualcosa que caldría solucionar antes con antes, y que muitas d'as personas que son estudiando en la universidat probablement serían mas felices y s'adaptarían millor a estudios mas "profesionals". Pero ¿masiada chent universitaria? ¿Cómo podemos deseyar que un país u un estau tienga menos universitarias, y alavez una población menos formada?

Como cada vegada que se parla de luengas, y sobre tot d'as minorizadas, toda mena de problemas politicos, culturals y ideyolochicos traviesan lo debat. L'autor d'o tuit - talment m'entivoque pero cal que no - probablement siga bien argüelloso si lo suyo chico le va ta casa con buena nota en anglés. No ye l'aprendizache d'una segunda luenga lo que le preocupa, sino que ixa segunda luenga siga lo valenciano.

Puet estar que, como muita chent, lo considere inutil, ya que puet comunicar-se en castellano con toda la chent con que puet comunicar-se en valenciano. Deciba Nelson Mandela que "Si parlas a una persona en una luenga que entiende, las parolas irán t'a suya capeza. Si le parlas en la suya propia luenga las parolas irán t'o suyo corazón". Pero deixando a un costau lo no poco important tema sentimental, que cuento que a ista persona no le importará guaire, lo feito ye que no nomas le ye negando a lo suyo fillo la posibilidat d'aprender una segunda luenga, sino la posibilidat de vivir un bilingüismo efectivo. Lo bilingüismo en anglés, agora mesmo en lo sistema educativo espanyol, ye una gran mentira. Los crios pueden salir con un conoiximiento prou gran d'a luenga. Regular que con un nivel mayor a los d'a mia cheneración que nos fotebanos anyos arrienda repetindo red-rojo, amariello - yellow. Pero no son en un entorno anglofono. Ni en casa, ni en los medios de comunicació de masas, ni en la mayoría d'o sistema educativo, se fa servir ixa luenga de manera cutiana. Manimenos lo mozo d'o tweet sí que podría vivir un bilingüimo alto u baixo efectivo, encara que con las dificultatz que sufre encara hue lo catalán en lo País Valenciano. Ixe bilingüismo que, independientement de quals sigan ixas dos luengas, ye mas que contrimostrau que tien toda mena de avantaches pa l'aprendizache d'un choven. L'aprendizache lingüistico, prou que sí, pero tamién cheneral. Antimás, lo feito de aprender valenciano, en un entorno a on que muitas personas la tienen como luenga principal, millorará las suyas capacidatz comunicativas con la sociedat que tien arredol. Prou que si les parla en castellano le entenderán, pero si puet comunicar-se tamién en valenciano tendrá mas ferramientas a la suya disposición, como sabe qualsiquier persona que parle - u chapurreye - mas d'una luenga.

Puet estar que, como muita chent, creiga que los cerebros pueden adquirir un determinau numero de luengas y que aprender valenciano no siga compatible con aprender, por eixemplo, anglés u alemán. Isto ye de tot falso, ya que aprender una luenga de feito, facilita aprender-ne atras, como ye contrimostrau dende fa decadas. Lo nuestro tozuel, afortunadament no funciona asinas, que si te entra una cosa, has de sacar-ne atra. Eixemplos claros son las personas creixidas en entornos plurilingües que, sin estar a priori mas intelichent que los de entornos monolingües, tienen prou mas facilidatz pa aprender nuevas luengas.

Iste sinyor premia que lo suyo fillo no quiera aprender una luenga, no quiera tener millor habilidatz comunicativas, no quiera poder fer parte efectiva d'una sociedat bilingüe. Y lo fa, pareixe estar, pa que no se convierta "en un soldau catalán". No le fa miedo, probablement, que lo suyo fillo esdevienga un soldau anglés, que acabe desfendendo la "britanidat" de Chibraltar. Ni sospeitaría que lo crio podese acabar vulcando cambions de naranchas por Perpinyan si aprendese francés. Manimenos, pareixe que aprender valenciano, te leva a desfender la viabilidat d'os Països Catalans, u que pa aprebar lo C1 te calga afiliar-te a las CUP. Yo, monolingüe en castellano dende naiximiento, no pareixe que siga precisament un soldau espanyol, u castellano. 

Ixos "razonamientos" fan parte d'a identidat nacional espanyola, que nomás concibe pa lo suyo estau una nación, una luenga, una cultura... y qualsiquier atra, si pasa d'o merament folklorico, le fa estorbo u dreitament ye sediciosa. Una identidat nacional que podría estar d'atra manera. Que de feito i hai chent que la vive d'atra manera y que planteya una espanyolidat diferent. Pero que son ultraminoritarias. La realidat ye que, a diya de hue, iste hombraz ha manifestau en un tuit muit resumidament la ideya d'espanyolidat d'a mayoría. La que expresó Millán-Astray con aquell "muera la inteligencia".

Si piensa qui leye isto que l'autor d'o tuit ye un radical, un "pasau de rosca", una excepción... creigo que s'entivoca. Lo ha expresau d'una manera diferent talment, pero arredol, en lo país, tenemos chent arrienda que tien las mesmas bases ideyolochicas que levan a ixe mensache. Meyo Aragón tien casa en la Costa Dorada, u en la parte de Vinaroz. Tot territorio catalanoparlant. ¿Quanta d'ixa chent ha aprendiu bella parola de catalán? ¿Quántas historias hemos sentiu de chent encarranyada porque le atendeban en catalán en las botigas? ¿Quántos s'han feito la bamba de tener-ie casa y no haber aprendiu ni 'bon dia'? Conoixco casos mesmo de chent que ha viviu en Barcelona y que presume de no saber mica catalán. (Chent que, pa forro de bota, ye capable de desfender-te que se ye imposando lo catalán y que no les deixan vivir en castellano) Una oportunidat perdida d'aprender una luenga sin haber de deixar-te perras a brozuecos. ¿Cómo puet belún estar argüelloso d'a suya propia ignorancia?

Todas las luengas son valiosas. Todas son utils. Aprender-ne qualsiquier ye, por lo simple proceso de fer-lo, un sobrebuen exercicio pa lo cerebro. Nos proporcionan millors ferramientas comunicativas. Nos facilitan la interacción social con atras personas. Nos ubren nuevas formas de veyer lo mundo, de describir la realidat. Y talment precisament ixe siga lo problema. Que ista persona no quier que lo fillo suyo se comunique guaire, u veiga diferents maneras de veyer lo mundo u entender la vida. Que nomás veiga lo suyo odio y lo transmita a qui tienga arredol.

(1) L'auca del senyor Esteve. Santiago Rusiñol

martes, 27 de diciembre de 2016

A luenga (#MarcaEspanya 2)

D'entre totz os sinyals identitarios espanyols, un d'os más importants ye a luenga. A soben pasa d'amagatons y como qualcosa "natural" a preponderancia absoluta y omnipresent d'o castellano en un estau an que más d'o 25 % d'a población charra atra luenga. Pero cutio-cutio a #MarcaEspanya nos fa recordar que a nuestra luenga, si ye diferent d'o castellano, ye inferior y no i culle en o suyo estau-nación. Por ixo, encara que no habría d'estar asinas, charrar una luenga minorizata ye qualcosa más que conservar o nuestro legau cultural y lingüistico. Ye un exercicio de resistencia y desobediencia debant d'una imposición culturicida. Y como toda resistencia a la Marca Espanya, eliminable con l'aplauso d'a sociedat que la empara.

O nacionalismo lingüistico que amuestra l'espanyolismo vien definiu por una superioridat d'una luenga, o castellano, sobre toda la resta de l'estau: gallego, asturiano-leonés, vasco, aragonés, occitano y catalán. Ixa superioridat se teoriza con una supuesta universalidat, que ni existe realment, y que en tot caso no responde a criterios lingüisticos sino politicos. Pa conservar os dreitos lingüisticos d'os castellanofablants, cal acotolar os de toda la resta de comunidatz lingüisticas. Y sino acotolar-los, lo menos deixar-los en qualcosa folklorica. Pa la Marca Espanya, qui charramos atras luengas lo femos con a sola intención de fer estorbo u d'endizcar, u tenemos foscas y violentas motivacions politicas.

No cal teorizar guaire sobre isto. Nomás una uellada minimament critica a los medios de comunicación espanyols nos deixa un trapacil d'eixemplos cutianos d'a fobia a lo qüestionamiento d'o monolingüismo castellano.

Prencipiemos con una alto u baixo recient. En una "tertulia" d'a televisión que financia a ilesia catolica con a X d'a caixeta d'a declaración d'a renta, un alticamau rufierter gosó decir lo que tantas vegadas sentimos en os bars. Lo que, a la fin, piensa a mayoría d'as identitariament espanyolas: que tot lo que no siga o castellano, ye de segunda. Ha d'estar sozmeso y en un segundo plano. Nos fan una favor, permitindo-nos charrar-la. No pretendamos que, antimás, lo faigamos en qualcosa pareixida a un estatus de igualdat. Igualdat que, d'atra man, nunca no se cumple.




O video ye una choya, digna d'estudiar-se a moniquet, en as clases de sociolingüistica. I tien totz y cadaun d'os sinyals d'o nacionalismo lingüistico. Si podetz leyer a obra d'o profesor Moreno Cabrera, u sentir beluna d'as suyas charradas, podretz comprebar-lo. "L'espanyol ye una luenga universal (y a resta, alavez, no)." "As luengas que no son castellano son pa lo mundo rural". "A literatura en castellano ye buena y a resta vasuera". Como ya pronosticaba o debantidito catedratico, l'espanyol suma 100.000.000 más de fabladors por arte de machia, en o discurso d'iste hombraz, plantando-se en 600 millons. Sin meter-se royo como un ababol ni citar fuent.

Lo malo no ye que iste ababol piense ixo y lo diga en una cadena ultracatolica y ultranacionalista. Ye más preocupant que buena parte d'a población piensa como ell y aplaude ixas parolas. Pero en ye mesmo más, que a buena parte d'a cucha politica, en o fundo, piensa lo mesmo. No gosa decir-lo, porque ye politicament incorrecto. U porque de cabo ta quan les cal l'emparo politico u social d'os movimientos independentistas u soberanistas de bell cabo de l'estau. Pero en que gratas bell poco en as ideyas de muita "roya", sale ixos prechuicios.

Pa comprobar-lo, nomás cal proposar que en bell cartel, pancarta u panfleto i apareixca l'aragonés u o catalán pa que empecipie una lurte d'enchaquias fatas. "bueno, pues caldrá meter-lo en arabe u rumano, que lo charra más chent", "ye que si metemos tanto texto, no se viye bien", u la mia favorita "a yo me pareixe bien, pero has d'entender que a atras personas les produce refús y claro, perderíamos chent pa la convocatoria".

He meso l'eixemplo d'un facha de 13 TV, que afortunadament no ye representativo d'o pueblo de l'estau espanyol. Asinas que baixemos o libel d'hostilidat ent'a luenga, fendo alcordanza d'aquell programa que entrevistó a Carod Rovira en la TV publica espanyola de Zapatero.




Qui feba la pregunta amostraba un d'os grans rasgos que nunca no entenderé d'a Marca Espanya: l'argüello d'a ignorancia. No nomás no teneba garra problema en considerar-se incapable de decir "Josep Lluís", sino que bambiaba de que, en estar fablant d'a luenga castellana, (superior, prou que sí) no le caleba, ni teneba garra razón, pa respectar o nombre que quereba que fese servir o convidau a lo programa. Me esmachino a qualsiquier periodista ridiculizau en internet por haber-le clamau Hilaria a Hillary Clinton, Miguel a Michael Schumacher u Guille a Will Smith. Manimenos, pa os d'a Marca Espanya, decir-le Jose Luis a Josep Lluís, ye un cenyo de cultura y de coherencia lingüistica.

En l'atro cabo, Carod-Rovira, que entre os suyos defectos no ye estar fato, sabe fer-le confesar lo que en realidat piensa: que o catalán ye una luenga de segunda y que os suyos fablants no mereixen os mesmo dreitos que los d'o castellano. A un castellanofablant se l'ha d'atender siempre en castellano y a un catalanofablant, nomás si qui l'atiende lo deseya. Tant facil y simple como ixo. Y asinas ye como se va acotolando "democraticament" una luenga.

As luengas minorizatas no pueden sisquiera fer-se visteras. A las d'a Marca Espanya, les fa mal mesmo sentir-las, encara que no vaiga con ellas la historia. Si bi ha un eixemplo cercano y sinyaler, ye lo de l'actual entrenador d'o Reyal Zaragoza, Raül Agné Montull. Ye naixiu de Mequinenza en l'Aragón catalanofablants y ha chugau toda la suya vida en equipos catalans. En 2011, estando entrenador d'o Girona prencipió a responder en catalán a un periodista d'un medio que l'heba preguntau en ixe luenga. Un periodista aragonés, le demandó de malas trazas que respondese en castellano, a lo que respondó con un "Si me preguntan en catalán, contesto en catalán y a vustés en castellano. Como si me preguntan en anglés. no lo entiendo. ¿No puedo charrar en catalán? No bi ha rueda de prensa".




Agné viviba una vegada más o refús de l'espanyolismo mesmo a lo soniu d'atra luenga, si no ye imperial, u lo menos de bell estau-nación. A suya carranya no feba que expresar ixa cansera producida por haber d'estar explicando cosas tant evidents terne que terne. No ye que no tiengan respeto, ye que no tienen nian tolerancia.

Os eixemplos d'antes yeran d'a televisión, y talment de bell estalentau, me podríatz decir. Pero por cada dia, viyemos istas actitutz lingüisticas. Como la d'aquella que se queixaba en o Heraldo porque as latas de Coca Cola d'o suyo supermercau levaban escritos muitos nombres en catalán. U atra, que clamó a Estudio de Guardia pa denunciar que en a parte oriental d'Aragón, belunas d'as emisoras que se sentiban, charraban en catalán. As luengas diferents d'o castellano no pueden ni viyer-se ni ascuitar-se. Fan bella mena d'alerchia, que fa recordar a qui las viye u las siente que a suya identidat lingüistica y/u nacional no ye a unica que existe en l'estau.


Ni sisquiera pa os chentilicios, que ya ni son quasi lengua. A qui quier esborrar-lo tot, no le fa goyo ya ni que se charre d'os orichens local de cadagún. Asinas se queixaba un tal Luis, de Madrit, en Heraldo de Aragón, charrando d'as retransmisions d'os chuegos olimpicos: "Abuso de calificativos como manacorí, berciana, villanovense, (...), y un largo etcétera, en detrimento de español y, que dicho sea de paso, no vienen a cuento. ¿Tan difícil es asumir que los deportistas que representan a España son españoles, sin más?". Dimpués sembra la dubda, sobre a honesidat d'os periodistas "¿Por qué? ¿Qué cosigna invade a los comentaristas?" Y exiche que sigan atras consignas que sí que le pareixen bien: "urge implantar un libro de estilo, al menos en RTVE, por ser un medio de comunicación público que pagamos todos los españoles". Efectivament, Luis. Qui queremos que atras luengas diferents d'o castellano pagamos ixa televisión an que nunca no ye present garra luenga que no siga ixa.

L'autor d'a carta, que regular que desfiende la inmensa riqueza lingüistica d'o castellano, y que se definirá como no nacionalista, quiere que qualsiquier chentilicio u referencia toponimica d'os comentaristas desapareixca pa poder repetir "espanyol" y "espanyola" trenta vegadas por frase.

Os dreitos lingüisticos son admitius siempre que no se quieran exercer. O PP amuestra a soben a suya hipocresía cuanto a isto en boca d'a suya portavoz d'a materia, Maria José Ferrando "pinganillos". Una d'as pocas filologas negacionistas de l'aragonés que contina existindo en o mundo. O suyo discurso d'hipotetica desfensa d'as variedatz vivas de l'aragonés, se queda en coritatis quan les preguntas qual ye la suya politica pa conservar-las. O suyo hipotetico respeto, quedó en evidencia quan lo discurso de Nacho Escartín, de Podemos, les fació alticamar-se y pretar a faltar-le, con frases tant rancias y cazurras como "mete-te güeina".



No yera a primer vez que l'aragonés entraba en Cortes. Yera qualcosa cutiana en os discursos de Bernal u Ibeas. Cuento que a diferencia con atras vegadas estió que Escartín charraba en aragonés y no lo feba sobre l'aragonés. No yera nomás un cenyo a la comunidat aragonesofona, sino un emplego de l'aragonés en siede parlamentaria. Un exercicio d'os nuestros dreitos lingüisticos, encara sin reconoixer. Una vegada más, o solo feito de fer vistera la luenga ha feito evident un conflicto lingüistico que existe y que PP, Ciudadanos y o PAR s'encerrinan en no reconoixer.

O nacionalismo banal se define como ixe que no viyemos de puro cutiano que ye. O nacionalismo lingüistico banal, tamién ye por tot. A Ñ ye o simbolo "simpatico" pa amugar o dominio lingüistico. Dica l'anyo pasau, que lo cambioron, o DNI veniba coronau por a tufa d'a espanyolisma letra. ¿Qué decir d'o repetiu y canso termino d'a ÑBA pa referirse a la liga an que chugan la impresionant cantidat de DIEZ personas con nacionalidat espanyola? ¿Que se fa un festival de mosica espanyola? Le claman "Música Ñ" encara que dos d'as tres collas, faigan servir grafias no normativas. No siga que creigan que a mosica "espanyola" se puede cantar en atras luengas. Mesmo pareixe que suene diferent quan seguntes qui, pronuncia "conyo" u "Espanya".


A Ñ ye tot un simbolo d'Espanya y d'o castellano. Por ixo, y por historia, no veigo mica lochico que atras luengas la incluigan en a suya norma grafica, sino ye pa reconoixer una subordinación a la luenga castellana. Menos, tenendo a solución en a propia tradición grafica d'a luenga.

Pero quan se quedan sin argumentos lingüisticos ni politicos, recurren a los diners, que ixos nos fan mal a todas. Qualsiquier gasto, por chiquer que siga, en guarenciar os dreitos lingüisticos de comunidatz que no sigan monolingües castellanas, ye malfurriar diners que podrían ir "pa atras cosas más urchents". Ixo sí, totz os chanfles que se gastan cada anyo en l'Instituto Cervantes, a RAE y tantas atras institucions d'o castellano, son inversions, cultura, ixample d'o mercau economico, y gloria pa la patria. Todas ixas virtutz, negadas de vez a os gastos en atras luengas. Porque simplament las atras sobran.

Si se gasta diners en meter cartels en as dos luengas, pa reconoixer a una comunidat lingüistica, ye malfurriar. Si se gasta en sacar un cartel bilingüe y meter-ne unatro monolingüe, no pasa cosa. Isto pasó quan en 2007 a Concellería de Choventu d'o concello de Zaragoza pasó d'a CHA t'o PSOE.

Tot isto se resume en un prochecto d'estau, país y nación que ye Espanya y que preba de tener a lo castellano como luenga unica. No respeta la variedat lingüistica. No tolera la variedat lingüistica. Todas as discusions sobre respeto a los dreitos lingüisticos d'as minorías rematan con o tant repetiu "isto ye Espanya y se i charra espanyol, y sino te fa goyo, te'n vas". Y dimpués se les fa raro que as que charramos atras luengas esdeviengamos independentistas.

En posts anteriors...
1. A cultura 
0. Se puet cambiar Espanya?

martes, 7 de julio de 2015

En un lugar de Cantabria. Una historia no nacionalista

A nueit s’acercaba y se feba fosco. Levabanos ya qualques horas guiando y a cansera prencipiaba a apoderar-se-nos. Bell kilometro antes, ha hebanos preso a decisión de dormir en l’auto en bell lugar que trobasenos un puesto t’aturar. Una pancarta traviesaba o lugarón por an que pasabanos. “Feria del pincho”, i meteba, en una maquetación d’ixas que s’aprenden en os cursos de WordArt que se dan pa tener a os buelos entretenius os maitins d’hibierno u a os ninos de verano. A gana y a falta de qualsiquier criterio a priori ta refusar ixe lugar, nos facioron decidior de quedar-nos-ie.


Deixemos l’auto en una carrera que no pareixeba guaire transitada. Nos cambiemos una miqueta de ropa, pues ibanos sudadas y d’aforro, y ya feba una miqueta de frescor. Una carrera nos levaba dende l’auto, pasando por un quartel d’a Guardia Civil y una retonda con un sinyal d’Espanya, dica un prau, an que se feba la debantdita “Feria del pincho”. Baixemos a carrera. O lugar yera o tipico lugar "de carretera". Mas poliu que muitos atros. Casas baixas y muitas de piedra, con amplos chardins. En rematar a carrera, chiremos ta trobar-nos con a Feria. Pero yera más que una Feria del pincho. Yera, en realidat, a Feria de l’espanyolismo.


O centro d’o prau yera ocupau por una ampla carpa. D’o teito penchaba un gran sinyal espanyol, a o canto d’atro sinyal de Cantabria. En cadaguna d’as vintidos columnas que aparaban a carpa, dos sinyals chiquetz d’Espanya decoraban a estructura metalica. Arredol d’a carpa, bella decena de casetas ufriban as suyas delicatessen culinarias a qui bi yeranos. Unas casetas prou pinchas, feitas de fusta, con una chiqueta pero apanyada cocina. Prou que sí, baixo l’alero, un sinyal d’Espanya recorreba a parte d’alto d’a caseta. A mayoría antimás yeran decoradas con fileras de sinyals d’Espanya, u con sinyals d’Espanya chiquetas en as cantonadas.


Os pinchos yeran bien variaus. Bi heba de tot. Chiquetz kebabs, embitius, hamburguesetas, banderillas, tacos, … Totz ells decoraus con un “palillo” que, en a punteta que no puncha, yera decorau por ¿lo endevinaría dengún? Sí, un sinyal d’Espanya!


Quan i pleguemos, yera rematando una chiquet demostración d’una colla de bailes latinos que heban feito baixo la carpa. En un troz de suelo de fusta pa que se i podese bailar bien. Entre que minchabanos bell bocau prencipió la orquesta. Yera una orquesta d’as tipicas. Garra extravagancia. Mocetas con os vestius bien preticos, amostrando toda la carne posible, fendo forzadismas coreografías, propias de una versión alzheimerica de Paula Abdul. Os mozos, mas abrigaus pa no resfriar-se, teneban un repertorio clasico. Pasodoble y vals, como no, ta prencipiar. Y entre as cinco primers cantas, “Suspiros de España” y “Que viva España”.



Apanyemos as cosas de l’auto, chiremos a clau d’o contacto y saliemos t’a carretera enta Asturias. Dixemos dezaga un repoliu lugarón de Cantabria, pleno de personas y sinyals no nacionalistas.


Entre que sonaban tant conoixius y respetaus himnos, apolochía “d’a raza”, minchabanos con uellos de caparra os nuestros bocaus, pasaus con bella mica de biera. U millor dito, una bebida castellana parellana que le dicen “Mahou”. Tenebanos tamién, porqué no decir-lo una mica de miedo, pero os habitants no pareixeban agresivos en ixa etapa d’a nueit.


Tanto entre os cambrers como entre o publico, nos trucó lo ficacio que tanta chent levase chapers de tant variadas trazas. “Costumbre local” - pensemos. A l’atro diya, nos enteremos de que bi heba concurso de chapers. Nos quedemos con a incognita de saber si a ganadora heba estau beluna d’as personas que portiaba un chaper con o sinyal d’Espanya.


Pasadas las dotze, ya yeranos una mica cansas y as garras nuestras no s’adubiban a bailar beluna d’as coplas u productos mosicals d’os 40 que sonaban. Decidiemos de marchar a dormir. Asinas podríanos amaitinar y continar enta Asturias, o nuestro destino.


A uembra d’os arbols nos permitió de dormir un rato largo. Encara que l’auto no ye una mansión, pa pasar-ie una nueit ye prou. Con tot y con ixo, de maitins siempre cal un escusau an que atrapaciar-te una miqueta y fer as necesidatz que tenemos todas quan dispertamos. Dentremos en o primer bar que trobemos. Por o camin viyemos a siede d’o PP y bell cartel d’o PRC, o partiu de l’escritor intelectual Miguel Angel Revilla, president y un gran eixemplo d’o sano cantabrismo.


O bar yera un bar normal de lugarón. Una barra altera y de fusta recorreba o canto cucho d’o local. En dentrar, alto, una televisión crebaba o silencio d’una clientalla inexistent. Una tortiella de trunfas bien gorda y bella lata de musclos yeran o solo minchar que ufriba un cambrero que pareixeba un clon (más) chonflo de Jose Ramón Marcuello. En o fundo, un sinyal d’Espanya bien gran, feba de cantonada. En cuenta de l’escudo, a silueta d’un toro cambiaba o monarquico y viello argüello espanyol por a modernidat de l’argüello d’a tortura animal asociada a una mara de brandy, o más cunyau d’os alcohols. Dencima, bell calendario de ferias ganaderas, tres calendarios de mozas espulladas y un de mozos, no se diga d'ixe bar que ye masclista.


Os periodicos locals siempre me fa goyo de leyer-los, pues informan d’o que “de verdat importa” a la sociedat. En iste caso, antiparte d’as pachinas de politica an que o PRC repartiba os puestos de poder entre os suyos, me trobé con titulars que me trucoron o ficacio. El diario montañés titulaba con un “Marihuana a paladas” una noticia d’un trobo de canyimo y informaba sobre o naiximiento d’un vediello con dos tozuels en un lugar. Pareixe que en Santander no bi ha carril bici ni tramvía, u que no son tant conflictivos como Heraldo informa que son en Aragón. O mapa de l’orache incluyiba lugars de Castiella, Asturias y Euskal Herria. Cuento que os tres territorios tendrán continas pleitinas con o gubierno cantabro y El diario montañés por “apropiar-se d’o que no ye suyo”. A lo menos asinas funcionan as cosas por a mia tierra, asinas que cuento que por astí andará parellano.


Ya prencipiaba a fer-se-nos tarde, asinas que fuemos t’o furno local. I merquemos bell poco de pan y bell lamín, que yeranos morrudas y de vacanzas. A furnera, una moza bien amable, nos dio o croissant que me heba mercau en una d’ixas bolsetas de papel con o logo d’a botiga. Me lo leyié, como tot lo que caye en as mans mias, y viyé l’adreza d’o furno: Calle del Generalísimo. Con a dubda de si se referiba a o Cheneral Zod, personache de Superman, ya que no creyeba que en ixe lugar no cumplisen a Lei de Memoria Historica, prencipié a minchar-me o bollo.


jueves, 17 de octubre de 2013

Os pleitos d'o catalán: un eixemplo

Twitter ye a tabierna d'o sieglo XXI, a replaceta, a verbena, a on que todas nos tornamos filosofos y expresamos as nuestras opinions con rasmia. Como no podría estar d'atra traza, en os conflictos lingüisticos, Twitter no ye que un reflexo d'a sociedat. Y un buen reflexo me pienso. Todas as pleitinas que tenemos diya par d'atro tamién son en Twitter. Lo bueno ye que en queda constancia.

Una d'ixas pleitinas bi'n habió istos diyas entre, basicament, @natxosorolla y @cierzozgz, encara que tamién i participoron atros. He esleixiu a @cierzozgz (qui se identifica como "un mañico poco convencional") ta charrar d'isto no porque sía más u menos furo, u faya millor u pior pacha con ell. De feito no lo conoixeba dica o diya d'antis d'empecipiar a escribir iste post. Ye simplament un eixemplo que me ha pareixiu paradigmatico d'istas rufiertas y asinas puedo fer-lo servir ta comentar bellas cosas que serían graciosas si no estase porque o nuestro gubierno (y prou chent) piensa alto u baixo como ell.

O pleito prencipió quan @cierzozgz demandó a @CatalunyaIndep que se cambiase l'icono, que yera un mapa d'os Països Catalans, por "respeto a los aragoneses, valencians y mallorquins". Ya sabetz, y si no tos lo digo, que o prochecto politico d'os Països Catalans me pareixe lechitimo, pero de vez una error estratechica y politica, y que no lo comparto, encara que prou que cadagún puede proposar os prochectos que le aganen y prebar de fer-los funcionar. Si o mapa ye lingüistico garra problema, profés.

Aclariu isto, que no'n caldría pero lo foi ta que beluns continen leyendo, @cierzozgz contrimuestra os suyos conoiximientos lingüisticos con un Tweet: "Lenguas del Aragón Oriental Son varias y las respetamos a todas y por supuesto no las imponemos". 

Aquí ya apareixen dos mitos en 140 caracters. D'una man o país d'un millón de filologos que ye Aragón. Totz capables no ya d'opinar, sino de pontificar y distinguir perfectament totz os dialectos y microdialectos, con lexico local y fonetica incluyida de toda la Franja y tot lo dominio d'o catalán. D'atra man a imposición que se suposa que feba l'anterior lei de luengas u que se suposa que pretendemos os indepes, nacionalistas, os catalans u os "vampiros diurnos" que deciba Lisa Simpson.

Quan cal charrar de qualsiquier materia tecnica, cal ir t'a chent que'n sabe. Por muito que yo opine que a fuerza d'a gravedat accelera las cosas a 7,5 m/s2 u que Colón plegó en America pasando por Australia, os feitos son que g=9,8m/s2 y que Colón traviesó l'Atlantico por a on que lo traviesó. Si todas as filologas d'o mundo (as filologas con titol y ixas cosas, no as "filologas de tabierna") dicen que lo que se charra en Perpinyan, Chirona, Fraga, Valencia, Palma y L'Alguer ye lo mesmo y que se clama lingüisticament y historica catalán, yo puedo opinar que no y que s'ha de clamar chino mandarín, pero seré un inculto como poco.

Sobre a imposición d'a lei anterior, remito a l'articlo publicau en Arredol u a qualsiquier atro publicau sobre la materia, porque ye bien esclatera la cosa. Ixa lei yera feble de tot y no imposaba cosa. La de agora, manimenos, sí que imposa lo castellano, metendo bien d'entrepuces a la educación en qualsiquier atra luenga que no sía ixa. Por no charrar d'as politicas lingüisticas d'os gubiernos valenciano y mallorquín en contra d'o catalán en ixos territorios. 

Cuento que lo que ell entiende como imposar ye lo que se fa en Catalunya, a on que catalán y castellano conviven en relativa tranquilidat en a vida cutiana y (quasi) toda la chent d'asti puede expresar-se perfectament en as dos luengas, si quiere.

Alavez @natxosorolla dentra en a charrada y pregunta, educadament "@cierzozgz Per respecte, podries dir quines són eixes llengües que parlem?", a lo que @cierzozgz responde "Benabarrès, Lliterà y Fragatí I respect all languages but I hold abhorrence imposititions Catalans ought ponder!

De nuevas, muito que analisar-ie. Primer, valient por chitar-se t'a piscina. Por un regular, a istas preguntas contestan con atras cosas que viyeremos dimpués. Segundo, a o sur de Fraga pareixe seguntes iste experto lingüista que no se charra catalán, lapao ni cosa parellana. U sí, que me se yo. Tercer, fa servir l'anglés, prebablement a luenga con más dialectos y más dfiferents agora en o mundo y d'a que (me permito fer ista suposición) no dubda en garra inte d'a suya unidat. Torna a charrar d'ixas supuestas imposicions, o castellano nunca no s'ha imposau, y apareixen os nombres locals. Feré atra suposición que creigo que encertaré, decindo que no creigo que ista persona creiga que o castellano de Zaragoza, Uesca, Utebo u Daroca sían luengas diferenciadas (zaragozano, uescano, utebino u darocense).

Natxo, que ye un somardas y un provocador ;-) pregunta a @cierzozgz, alavez: "I què distingeix el lliterà del fragatí? I ja posats, què els diferència del parlar de Seròs?". Ye una pregunta simpla, sobre os argumentos ta decir que son fablas diferents. Tornando a o simil d'antis, si afirmo que Colón pasó por Australia, habré de fer referencia a los estudios que bi haiga sobre o tema, a lo proceso de colonización d'Australia, a los numerosos repuis d'as naus que i deixó u a lo diyario de a bordo d'os capitans d'a Santa María, la Pinta y la Niña. Como ye de dar ni ixos estudios ni ixas prebas existen, igual como no existen estudios ni prebas ta poder afirmar que lo que se charrar en a Litera, en Fraga y en Seros son luengas diferents. Ye un reto facil.

O mesmo @cierzozgz se "retrata" con a suya respuesta: "Tienes razón! Son comunes, identicos en gramática y vocabulario, ahora que caigo todos son #valenciano".  "Reconoixe" a unidat d'a luenga, en no poder contrimostrar lo contrario y, de vez, los clama valenciano recurrindo a atra d'as estratechias de FACAOS, PNHC y Gubierno d'Aragón, cada vegada más dificils de distinguir: lo que sía antis de clamar-le catalán a o catalán. O problema ye nomás o nombre. Mesmo reconoixen a unidat d'a luenga con tal que no se clame catalán. No pareixe isto más un problema politico u mesmo psicolochico u sociolochico que no pas lingüistico?

Cal decir que en istas envueltas d'a rufierta, @cierzozgz ya ha faltau a natxo y a @CatalunyaIndep decindo-les que tienen o tozuelo de complemento y endrezando-se a Natxo como #barretinaarosca. Foi ista aclaración, porque @cierzozgz se va calentando y tot carranyau diz:

"@ienterria @natxosorolla @CatalunyaIndep Señores #barretinaarosca vivir en vuestro mundo y dejar a los demás en paz!"

Pero Natxo, que no rebla ni encara que le falten, contina preguntando a lo experto lingüista:

"@cierzozgz Però saps distingir tamarità de fragatí, o eres dialectòleg de taverna sense saber català como @javierbarrabes i @Jarenaszgz?"

Y contina dando ferrete
"@cierzozgz Si vols, ves sumant. Dis 10 paraules diferens a Tamarit, a Fraga, a Alfarràs i a Morella"

Diez parolas. Un reto dreito y facil. Aquí plega lo millor:

@cierzozgz: "@natxosorolla @ienterria @CatalunyaIndep Si eres un dios de las lenguas minoritarias! Si tanto te gusta vete a cataluña y deja Aragón"

Deixando a un costau o feito de que considere "dios d'as luengas minorizatas" a belun capable de decir diez parolas diferents en Tamarite, Fraga, etc..., plega ixe inte tan repoliu quan un se queda sin argumentos y ninvia a la chent difuera d'o país.

En foi groma, pero me pareixe muito grieu. En Espanya y totz los territorios baixo la suya soberanía, en que tiens un prochecto bell poco diferent d'a gran Espanya monolingüe, monocultural, cristiana, tradicional y conservadera, te ninvian ta Cuba u, en iste caso, ta Catalunya. Si criticas a la ilesia, te ninvian a un país musulmán, si criticas a las dreitas, ta Cuba, Venezuela u Corea d'o Norte y, agora, si criticas a politica lingüicida, ta Catalunya. ¿Que concepto de democracia tien ista chent? ¿No i culle garra atro prochecto de convivencia que no siga o espanyol d'a constitución tal como la interpreta o PP? ¿Cómo, alavez, se les fa tan raro que cada vegada bi haiga más independentistas? "Si no quiers o mio prochecto d'una Espanya catolica, monocultural y monolingüe, marcha d'aquí!". Tot qui se sale d'as suyas "leis de pureza" ha de hopar-ne.

Dimpués torna a forachitar d'Aragón qualques vegadas más a qui esfendemos, simplament, que en Fraga, Valencia, Barcelona, etc... se charra lo mesmo: "Lo dicho pirate a Cataluña que tanto te gusta y los admiras y deja a los aragoneses que hagan su vida" (a no estar que la quieran fer en catalán, ye claro).

Atro argumento penible, y una tipica falacia argumental por cierto, ye enrestir contra l'autoridat de l'atro interlocutor. En iste caso l'autoridat, seguntes @cierzozgz, vien d'estar u no aragonés, en iste tweet "Si no eres Aragonés para que hablas, has estado en todos los pueblos de la franja?" Encara que a siguient pregunta lochica ye ¿y tú?, tampoco no ye un argumento. Si charramos de lingüistica (y nomas de lingüistica), no cal haber meso un piet en a franja ta saber que se i charra catalán, encara que ye de dar que ye prou convenient. Bi ha toneladas d'estudios y evidencias scientificas. Pero a primer parti ye pior. Nomás pueden opinar sobre lo que se charra en a franja as aragonesas, seguntes iste mozo. Ni alemans, suecas, chaponesas y prou que no as catalanas. Toda ixa chent ye contaminada por o pancatalanismo, entre que as aragonesas vivimos en un ambient puro, luen de toda ideyolochía lingüistica, politica, cultural o nacional que nos pueda endrezar a decir que lo fablau en a francha ye una u atra cosa.

Pero ye que ta forro de bota, @cierzozgz presuposa que@natxosorolla ye catalán y por ixo Natxo le pregunta: "Tu que creus, que sóc aragonès, o que no ho sóc? Jo sóc jo i les meues circumstàncies i els meus replies."

Quan @cierzozgz se quedó sin argumentos lingüisticos, u millor dito, quan le'n desmontoron totz, prencipió a tirar d'os politicos, que son ATRO TEMA. Si maitin Catalunya proclama o suyo amor eterno a Espanya, as parroquias de Leida tornan os biens ta Balbastro y Monzón, achiquen os mapas d'os logos d'as CUP ta nomás o principau, as editorials catalanas meten en totz os libros que Espanya existe dende fa 3.000 anyadas y Catalunya nunca no existió y que t'o Compromís de Casp i estioron tres de Vic que pasaban por astí ,y Artur Mas se cambea lo suyo nombre por Arturo, en o Matarranya se continará charrando catalán. Y si maitin se independiza Catalunya tamién.

Y asinas prencipió con as alfayas de siempre:

@natxosorolla Para terminar, estarás también a favor de que Cataluña retenga los bienes de la Franja???

El independentismo catalán se termina rápidamente #boicotproductoscatalanes

@natxosorolla @cesarlasanta @DaltdelaFranja Por cierto dices que eres catalán y del matarraña, esto que es como el Aneto y Fraga catalanes?

Atros dos argumentos que fació servir, tamién son cutianos. Uno ye un supuesto intrés economico en que l'aragonés y o catalán sigan oficials. Deixando d'un costau que tot lo mundo tien lo dreito a prebar de ganar-se a vida como quiera y que dengún no qüestiona os diners emplegaus ta traducir cosas a luengas imperials (anglés, francés, alemán, etc...) u a espardir o castellano "all over the world", en o caso aragonés l'academia de l'aragonés u la d'o catalán no costaba garra perra. De feito, en a mia opinión, no caldría ni que existise una academia d'o catalán en habendo-ie una autoridat lingüistica como ye l'IEC. Ye una mentira que Ferrando "pinganillos" espardió (copiando-la, no ye orichinal) y que se repite terne que terne en qualsiquier rufierta sobre o tema. "Más agora con la que ye cayendo", como repiten tamién.

"@natxosorolla Te van a dar la I en la real academia del #LAPAO y que opina la gente de tu puebo? Piensan como tu"

L'atro argumento, no lingüistico, ye que a independencia será una esferra, ya no porque se'n vaigan de l'estau, sino porque marcharían d'Europa. Europa ye mala u buena siempre seguntes convienga. Tamién da por supuesto que o catalán en Europa ye una mierda punchada en un palo y que una Catalunya independient quedaría isolada de tot d'a resta d'Europa. Y lo ilustra con as cazurradas cutianas:

"Para terminar Deu!!! Que vaya bien!, ya os tiraré jamón por la valla!" y mete iste vinclo.

"En la UE no hay fronteras, pero sí necios. Hasta otra, tomaremos jamón y fuet juntos, de buen rollo"  (Iste ye d'atro que refirma a @cierzozgz y que no sabe que en a UE sí que bi ha mugas)

Y @cierzozgz le responde: "Para los países fuera de la EU si y + para los no reconocidos por la UN. Prefiero la longaniza!"

En o rollo "Espanya y o tocín", ni dentro...

No quiero rematar sin sinyalar atros "pecadetz" que fa como acusar de falta d'educación por endrezar-se enta ell en catalán (ta forro de bota, una luenga que diz conoixer), retwittear a Toni Cantó y Esperanza Aguirre, qui de vez relaciona l'independentismo catalán con ETA, faltar a las plachas de Barcelona, tirar d'o topico d'o catalán radiu, y asinas asinas. 

Como he dito fa bells parrafos: divertiu ta un rato y ta pasar un maitin sin guaire faina si no estase porque ista opinión, toda ella, toda la linia de pensamiento que antimás relaciona politica, luenga, identidat, economía, etc... ye muito present en muita chent y ye lo pensamiento dominant en os gubiernos aragonés y espanyol. Y tien dos nombres: espanyolismo y catalanofobia. Y un danyo colateral (entre atros) prou grieu: a muerte cada vegada más amanada de l'aragonés.

P.D.: Deixo, ta rematar, aquell video que estió viral fa bells meses, a on que una andaluza explica a suya relación con o catalán dende una anvista desapasionada y razonable, siempre dende a suya anvista.