Barcelona ye una ciudat que me fa tener sentimientos concaraus. D'una man ye una ciudat graniza, d'ixas que se me minchan y me superan. Encara que toda la mia vida haiga pasau en Zaragoza, a verdat ye que no salgo guaire d'o vico y levo una vida muit "de lugar" en muitas cosas. Asinas que as ciudatz grans, y Barcelona en ye, m'anguian prou. D'atra man, tiengo sobrebuenas alcordanzas de cada vegada que i soi estau. Barcelona, tot y estando ixa gran ciudat, ye bien acullidera. I tiengo tamién grandismos amigos, como Purnas que nos o acullió y he viviu grans experiencias. En estar tant gran, y o feito de que por un regular i voi con o tiempo radiu, nunca no m'heba estau un diya simplament fendo una gambada por a ciudat. Y ixo ye lo que faciemos
Una d'as cosas que siempre me truca lo ficacio de Barcelona ye a poca presencia d'o catalán, contimparau con a resta de Catalunya. En totz os puestos que he estau de Catalunya (y practicament de totz los Països) quasi siempre m'han charrau y he charrau en catalán, en a mida d'as mias posibilidatz. En Barcelona, manimenos, muitisma chent se m'endreza en castellano y mesmo, bella vez quan les charro en catalán me responden en castellano. Ta yo, que una d'as cosas que quereba yera practicar a luenga, siempre me fa burro falso. Con tot y con ixo, tenié arrienda oportunidatz ta parlar y pareixe que voi aprendendo.
A primer visita que faciemos estió t'o Mercau de Sant Antoni, bella mena de "rastro" pero bien. Puestos con libros, comics, pelis y bella cosa de coleccionismo (Magic, p.e.) a on que se pueden trobar cosas bien pinchas a pres muito baixos. Bi trobemos rebaixaus muitos comics que, si no por os diners que nos hebanos deixau o diya d'antes, nos n'hesenos levau un buen amiro d'ells. Asinas que si tenetz tiempo y sotz por astí, no deixetz de pasar-tos-ie que regular que trobaretz bella choyeta.
Dimpués nos endrecemos ent'a mar, que ya nos aganaba. L'ambient d'os paseus maritimos ye una cosa que siempre me fa goyo de viyer en os lugars con mar, porque gosan de tener firme alegría y siempre fa goyo mirar-se enta ixos horizonts que tantos suenios nos proposan. Diz Mai que ixo ye porque a las miopes se nos descansa la vista en mirar-nos enta l'infinito. Ixo lo habrá de decir bell neurologo u quemisió, pero ye verdat que en casa nuestra siempre nos ha feito goyo. Nos trobemos con una asociación de baile country y nos i estiemos un ratet mirando-nos-los y fendo a riseta asinas que facié un video ta compartir lo que en 50 anyos s'estudiará dende l'anvista antropolochica.
A visita continó por a Ilesia de Santa María d'a mar. Una pieza repolida d'o gotico que me sorprendió a-saber-lo, y que no sé si ye guaire conoixida. A o canto yera o "Fossar de les moreres", un d'os puestos con más significau ta l'independentismo catalán. A plaza que bi ha agora ye costruyida sobre una fuesa común a on que s'apedecoron muitos d'os muertos d'a Guerra de Sucesión a on que os países d'a Corona d'Aragón perdiemos a nuestra independencia definitivament (por agora). Una placa y un monumento remeran a poesía, escrita a finals d'o XIX que diz que "Al fossar de les moreres no s'hi enterra cap traïdor; fins perdent nostres banderes serà l'urna de l'honor." (En a fuesa d'as moreras no se i apedeca garra traidor; mesmo perdendo os nuestros sinyals será a urna d'a honor"). Seguntes me dicioron dimpués, sí que se debió apedecar chent d'os dos bandos. Rai si ye asinas, ye buena cosa que en bell país se remere a Guerra d'a Sucesión y as conseqüencias que tenió.
Precisament en a plaza d'o "Fossar" bi heba una visita menada en anglés ta uns orientals. Me quedé un ratet ta viyer qué explicaba y porque m'encantan as visitas menadas. Plegué quan recontaba a perda d'a independencia y leis catalanas y pasó a explicar tot lo que heba pasau en zagueras con as reivindicacions independentistas, charrando d'o 9N y de que l'estau espanyol no heba reconoixiu ni a validez ni o resultau. Remató decindo-les que yera un tema firme embolicau y que si preguntaban a cadaguna d'as cinquanta personas que en ixe inte yeranos en a plaza, todas daríanos una versión diferent. Igualico que as de Gozarte, eh?
Ya quasi sin tiempo ta cosa, faciemos una gambada por ixa parte de Barcelona y nos tornemos ta casa. Por a ciudat as bicis iban por as aceras sin matar garra ciego. Tramvías, carrils bici, autos, taxis y atutobuses compartiban calzada sin que La Vanguardia los metese en portalada terne que terne. Trobé dos escusau publicos ubiertos ta todas, de valdes y escocaus. Barcelona ye una ciudat masiau gran ta yo y que m'angunia de cabo ta quan, pero tien cosas maravillosas y aspero tornar-ie a antes con antes ta decubrir-ne más y que Purnas nos amuestre atros puestos menos turisticos pero igual (u más) d'intresants.
miércoles, 29 de abril de 2015
martes, 28 de abril de 2015
Por Barcelona. En o Saló del comic
A pocas de prencipiar a leyer comics de superherois, de bien chiquet, ya me prencipié a fer alufras de bell diya poder visitar o Saló del Comic de Barcelona. Yera en ixas envueltas, y cuento que contina estando-ne, l'evento más important d'o mundo d'o comic en tot l'estau. Por muitos anyos, una cosa u atra nos privaba de poder ie-ie. Manimenos l'anyo pasau a la fin podiemos visitar-lo y iste anyo hemos puesto tornar-ie.
Igual como l'anyo pasau nos i fotiemos tot lo diya. Dende as 10 d'o maitin, que ubriban puertas, dica las 21 quan nos feban fuera. Nomás en saliemos bella meya hora pa chentar en un parque que bi heba a o canto. Con tot y con ixo, en todas ixas horas nos podiemos viyer a monico quasi tot lo que querebanos. Bella coseta nos quedemos sin viyer-la y belatra habiemos de visitar-la a tot meter. Ixo que estianyo no faciemos guaires ringleras t'as sinyas!
O Saló (AKA Ficomic) ye un evento imprescindible ta qualsiquier que le faiga goyo o comic y as frikadas en cheneral. Arrienda metros quadraus adedicaus a ixas pasions que tanto goyo nos fan. Te mires t'a on que te mires trobas bell tebeo intresant, bella chambreta pincha, bell articlo de coleccionista que te levarías ta casa u bella cosplayera que fotografiar.
En ista edición bi heba qualques tematicas que se i centraba Ficomic. Una d'ellas yera a sciencia, muito más present que no l'anyo pasau. I teneba puesto a Universidat Politecnica de Catalunya, u l'Achencia de l'Espacio Europea, por eixemplo. Tamién bi heba una exposición a on que se feba una lectura scientifica de bells topicos d'o comic. Se i charraba, por eixemplo, d'os alazetz scienficios d'os apocalipsis por radiactividat, d'a intelichencia robotica u d'as limitacions teoricas a los superpoders d'os herois, fendo obligada referencia a o libro La Fisica de los superheroes de James Kakalios. Tamién bi heba unatro puesto adedicau a experimentos scientificos facils, endrezau más que más t'as chiquetas, y un puesto de Zero2infinity. Iste ye un prochecto ta poder portiar a turistas t'a estratosfera, sin periglos ni emisions contaminants. M'estié firme rato charrando con un d'os que atendeban qui m'explicó como funcionaba y me quedé sin sangre en a pocha. O prochecto ye superintresant y a ideya brillant. Tos recomiendo de viyer a pachina suya y os retes socials, que i penchan videos y fotos bien pinchas.
Chuego de tronos yera atro d'os puntos fuertes d'iste Saló, encara que no pas tanto como quereba y creyeba. M'estié un ratet en a charrada de Tania Sánchez sobre un libro que editoron charrando d'os paralelismos entre Chuego de tronos y a politica espanyola. Encara que me pareixe intresant como traza de fer plegar en a politica a chent que, a priori, no i sería guaire intresada, os analisis yeran una mica forzaus, simples u inocents. Con tot y con ixo, disfruté d'o debat que tenioron entre Tania y o suyo presentador, pues siempre bi ha ganas de charrar y ascuitar reflexions sobre tant magna obra. Bell diya talment faiga yo tamién bella reflexions sobre ixos forzaus paralelismos, ya que me dioron ta pensar-ie.
Charrando de chuego de tronos, no podeba faltar-ie o trono de fierro ta fer-se-ie a tipica foto posau. Antimás teneban achustaus a quatre figurants que se i meteban a daria pa fer-se a foto. I yeran Petyr Baelish, Melissandre y Ygritte, pero qui más goyo me fació estió qui iba vistiu de Robert Baratheon de choven, concretament con l'armadura y ropache que portiaba en a baralla d'o Trident, quan mató a Rhaegar Targaryen.
Me quedé tamién enarcau en viyer os cuadros de Corominas, l'ilustrador que fa as portaladas d'as edicions espanyolas de Canta de chelo y fuego. No me feban guaire goyo, pero a verdat ye que en a grandaria orichinal y sobre lienzo ganan prou. A la fin nos anuncioron, por cierto, que The World of ice and fire en castellano, lo podremos mercar o venient 8 de mayo. Ya caleba!
Encara que no soi guaire fan fatale ta ixo d'as sinyas, siempre fa goyo que bella autora d'as que admiras te faiga un monyaquet. Ye antimás una enchaquia perfecta ta pillar-te un comic sin remordimientos por deixar-te o fascal de diners que caye en cada Salón d'o comic. Asinas, consiguié que Fonollosa me sinyase un Ultragato, comprebando en a ringlera, una vegada más, que as más frikis d'entre as frikis, somos as que tenemos gato. Asinas m'enteré tamién de que antes de publicar "Toñín" le'n pasó a lo suyo albeitar por si meteba bella error. Muito bien por a suya parte!
O stand d'os Malavida ye visita obligada. Como no heba puesto ir t'a presentación d'as zaguers novedatz que facioron en A Flama, aprofeité ta mercar-las astí. Veo por tí de Chema Cebolla y Roberto Malo y Barra libre de Chefo. Antimás, nos levemos os zaguers fanzines, que siempre te'n esmelicas. Un sobre a lei Wert, atro sobre O segundo sexo de Simone de Bouvoir y unatra entrega de Gervasio mantel, de su chorra amigo fiel. Prou que sí, nos facioron un debuixet y nos ridiemos a-saber-lo con ells. Tamién bi habió presencia aragonesa en a entrega de premios a on que o Thermozero, revista que chusto deixó de publicar-se fa poco, ganó un muito mereixiu premio a lo millor fanzine.
Nos sinyoron tamién Pedro Vera, a suya replega de RancioFacts, os autors de NoLands Comics, u Jan, ta qui Arale se tornó a foter dos horas de ringlera, con o suyo SuperLópez baixo lo brazo. A zaguer compra la faciemos d'un par de posters d'Edicions Babylon, una colla d'artistazas que tienen obras realment impresionants, y que antimás son os creyadors de Mimitos.
D'os vistius, disbraces, cosplays, u como les queratz decir, poco que charrar. Ye una d'as cosas que más ambienta lo Saló. En alparcear cinco minutos por a web u os retz socials trobaretz arrienda fotos y abaixo tos pencho un video de l'Asociación Catalana de Star Wars fendo una gambadeta por o Saló. Ixa chent son muito grans! Me'n fería de goyo que bi hese qualcosa parellana en Aragón! Con atra anvista de tot diferent, Melgares de Malavida perpetró o video que dimpués penchoron y que millor que charrar-ne ye viyer-lo.
Rematemos escruixinaus y encara nos faltó d'haber iu ta bella charrada más y de mirar-nos a monico y con ficacio beluna d'as exposicions, pero yera imposible de fer más en un diya. Agora tenemos un amiro de comics ta leyer, una patacada de fotos ta amostrar y atra colección de buenas alcordanzas que alzar.
Igual como l'anyo pasau nos i fotiemos tot lo diya. Dende as 10 d'o maitin, que ubriban puertas, dica las 21 quan nos feban fuera. Nomás en saliemos bella meya hora pa chentar en un parque que bi heba a o canto. Con tot y con ixo, en todas ixas horas nos podiemos viyer a monico quasi tot lo que querebanos. Bella coseta nos quedemos sin viyer-la y belatra habiemos de visitar-la a tot meter. Ixo que estianyo no faciemos guaires ringleras t'as sinyas!
O Saló (AKA Ficomic) ye un evento imprescindible ta qualsiquier que le faiga goyo o comic y as frikadas en cheneral. Arrienda metros quadraus adedicaus a ixas pasions que tanto goyo nos fan. Te mires t'a on que te mires trobas bell tebeo intresant, bella chambreta pincha, bell articlo de coleccionista que te levarías ta casa u bella cosplayera que fotografiar.
En ista edición bi heba qualques tematicas que se i centraba Ficomic. Una d'ellas yera a sciencia, muito más present que no l'anyo pasau. I teneba puesto a Universidat Politecnica de Catalunya, u l'Achencia de l'Espacio Europea, por eixemplo. Tamién bi heba una exposición a on que se feba una lectura scientifica de bells topicos d'o comic. Se i charraba, por eixemplo, d'os alazetz scienficios d'os apocalipsis por radiactividat, d'a intelichencia robotica u d'as limitacions teoricas a los superpoders d'os herois, fendo obligada referencia a o libro La Fisica de los superheroes de James Kakalios. Tamién bi heba unatro puesto adedicau a experimentos scientificos facils, endrezau más que más t'as chiquetas, y un puesto de Zero2infinity. Iste ye un prochecto ta poder portiar a turistas t'a estratosfera, sin periglos ni emisions contaminants. M'estié firme rato charrando con un d'os que atendeban qui m'explicó como funcionaba y me quedé sin sangre en a pocha. O prochecto ye superintresant y a ideya brillant. Tos recomiendo de viyer a pachina suya y os retes socials, que i penchan videos y fotos bien pinchas.
Chuego de tronos yera atro d'os puntos fuertes d'iste Saló, encara que no pas tanto como quereba y creyeba. M'estié un ratet en a charrada de Tania Sánchez sobre un libro que editoron charrando d'os paralelismos entre Chuego de tronos y a politica espanyola. Encara que me pareixe intresant como traza de fer plegar en a politica a chent que, a priori, no i sería guaire intresada, os analisis yeran una mica forzaus, simples u inocents. Con tot y con ixo, disfruté d'o debat que tenioron entre Tania y o suyo presentador, pues siempre bi ha ganas de charrar y ascuitar reflexions sobre tant magna obra. Bell diya talment faiga yo tamién bella reflexions sobre ixos forzaus paralelismos, ya que me dioron ta pensar-ie.
Charrando de chuego de tronos, no podeba faltar-ie o trono de fierro ta fer-se-ie a tipica foto posau. Antimás teneban achustaus a quatre figurants que se i meteban a daria pa fer-se a foto. I yeran Petyr Baelish, Melissandre y Ygritte, pero qui más goyo me fació estió qui iba vistiu de Robert Baratheon de choven, concretament con l'armadura y ropache que portiaba en a baralla d'o Trident, quan mató a Rhaegar Targaryen.
Me quedé tamién enarcau en viyer os cuadros de Corominas, l'ilustrador que fa as portaladas d'as edicions espanyolas de Canta de chelo y fuego. No me feban guaire goyo, pero a verdat ye que en a grandaria orichinal y sobre lienzo ganan prou. A la fin nos anuncioron, por cierto, que The World of ice and fire en castellano, lo podremos mercar o venient 8 de mayo. Ya caleba!
Encara que no soi guaire fan fatale ta ixo d'as sinyas, siempre fa goyo que bella autora d'as que admiras te faiga un monyaquet. Ye antimás una enchaquia perfecta ta pillar-te un comic sin remordimientos por deixar-te o fascal de diners que caye en cada Salón d'o comic. Asinas, consiguié que Fonollosa me sinyase un Ultragato, comprebando en a ringlera, una vegada más, que as más frikis d'entre as frikis, somos as que tenemos gato. Asinas m'enteré tamién de que antes de publicar "Toñín" le'n pasó a lo suyo albeitar por si meteba bella error. Muito bien por a suya parte!
O stand d'os Malavida ye visita obligada. Como no heba puesto ir t'a presentación d'as zaguers novedatz que facioron en A Flama, aprofeité ta mercar-las astí. Veo por tí de Chema Cebolla y Roberto Malo y Barra libre de Chefo. Antimás, nos levemos os zaguers fanzines, que siempre te'n esmelicas. Un sobre a lei Wert, atro sobre O segundo sexo de Simone de Bouvoir y unatra entrega de Gervasio mantel, de su chorra amigo fiel. Prou que sí, nos facioron un debuixet y nos ridiemos a-saber-lo con ells. Tamién bi habió presencia aragonesa en a entrega de premios a on que o Thermozero, revista que chusto deixó de publicar-se fa poco, ganó un muito mereixiu premio a lo millor fanzine.
Nos sinyoron tamién Pedro Vera, a suya replega de RancioFacts, os autors de NoLands Comics, u Jan, ta qui Arale se tornó a foter dos horas de ringlera, con o suyo SuperLópez baixo lo brazo. A zaguer compra la faciemos d'un par de posters d'Edicions Babylon, una colla d'artistazas que tienen obras realment impresionants, y que antimás son os creyadors de Mimitos.
D'os vistius, disbraces, cosplays, u como les queratz decir, poco que charrar. Ye una d'as cosas que más ambienta lo Saló. En alparcear cinco minutos por a web u os retz socials trobaretz arrienda fotos y abaixo tos pencho un video de l'Asociación Catalana de Star Wars fendo una gambadeta por o Saló. Ixa chent son muito grans! Me'n fería de goyo que bi hese qualcosa parellana en Aragón! Con atra anvista de tot diferent, Melgares de Malavida perpetró o video que dimpués penchoron y que millor que charrar-ne ye viyer-lo.
Rematemos escruixinaus y encara nos faltó d'haber iu ta bella charrada más y de mirar-nos a monico y con ficacio beluna d'as exposicions, pero yera imposible de fer más en un diya. Agora tenemos un amiro de comics ta leyer, una patacada de fotos ta amostrar y atra colección de buenas alcordanzas que alzar.
lunes, 13 de abril de 2015
En leyendo... Carl Sagan.Toda la historia d'a humanidat en un pixel
Carl Sagan m'emocionó un ciento de vegadas de chiquet y contina emocionando-me encara. As suyas trazas de transmitir a pasión por l'universo y por a sciencias nos empentoron a muitas a tener curiosidat por ixas arias de conoiximiento. O suyo chenio contina bien vivo qualques anyadas dimpués d'a suya muerte y muitas d'as suyas obras más sinyaleras.
Un d'os más famosos y millors textos apareixeba fa poco en Vilaweb y quereba traducir-lo a l'aragonés, asperando que tos faiga goyo, y que sepa levar-tos, en ista luenga tamién, ixa pasión que me trayó de chicorrón.
O 14 de febrer de 1990 a sonda Voyager 1 ya yera dillá de Neptuno, en o sistema solar exterior, a seis mil millons de kilometros d'a Tierra. Y se miró entazaga, enta d'a on que veniba; por demanda d'o scientifico Carl Sagan se chiro ent'o Sol y fació a primer y unica serie de fotos de familia d'o sistema solar. En as fotografía se viyeban as planetas Venus, la Tierra, Chupiter, Saturno, Urano y Neptuno, Mercurio ye masiau cerca d'o Sol y no se podió fer-le foto. Marte tamién yera en a mesma dirección que o Sol, y Plutón, encara considerau planeta en ixas envueltas, yera tan luen y brilaba tant feblement, que tampoco no apareixió en o retrato de familia. En a fotografía, a Tierra, dende ixa inmensa distancia, se veye bien cerca d'o Sol, y ye por ixo que apareixe sobre un rayo de luz. A nuestra planeta yera nomás un puntet azulisco.
Cuanto a lo chiqueta que se viyeba la nuestra planeta, casa nuestra, en o bell medio d'a inmensidat de l'espacio, sobre qué somos y que queremos ser os humanos, o divulgador Carl Sagan escribió un libro sinyaler con o titol "A pale blue dot" (Un puntet azulisco"). Y o 11 de mayo de 1996 bi escribiba unas parolas que agora en fa cinco anyadas que l'astronomo Enric Marco tradució a lo catalán en o blog suyo "Pols d'estels" y que contino reproducimos:
«Mira-te unatra vegada ixe puntet. Ixo ye aquí, ixo ye casa nuestra, ixo somos nusatros. I ye toda la chent que quieres, totz os que conoixes, totz aquells de qui has sentiu charrar, cada ser humano que ha existiu bella vez, i ha viviu a vida suya. A suma d'a nuestra alegría y d'o nuestro sufrimiento, millars de confiadas relichions, ideyolochías y doctrinas economicas, cada cazataire y recullidor, cada heroi y gabacho, cada creyador y destructor de civilización, cada rei y campesín, cada choven parella enamorada, cada mai y pai, cada nino con asperanza, inventor u explorador, cada mayestro de moral, cada politico corrupto, cada superstar, cada lider supremo, cada santo y pecador en a historia d'a nuestra especie i ha viviu, en una particula de polvo suspensa en un rayo de sol. A Tierra ye un scenario bien chiquet en l'ampla arena cosmica. Pensatz en os rios de sangre abocada por totz ixos chenerals y emperadors de traza que, en a gloria y en o triumfo, podesen esdevenir amos momentanios d'una fracción d'un punto. Pensatz en as crueldatz inrematables feitas por os habitadors d'un racón d'iste pixel sobre os habitadors de mal distinguir de belatro racón, como son de freqüents, os suyos malentendius, como se desviven por matar-se os uns a los atros, como son de rusients os suyos odios.
O nuestro posicionamiento, a nuestra autoimportancia esmaixinada, a ilusión de tener bella posición privilechiada en l'universo, son desafiaus por iste puntet de luz palida
A nuestra planeta ye un punto solenco rodiau por una gran foscor cosmica. En a nuestra escureldat, en toda ista vastitut, no bi ha garra pista que indique que l'aduya plegará de qualsiquier atro puesto ta savar-nos de nusatros mesmos.
A Tierra ye o sollo mundo conoixiu por agora a on que bi ha vida. No bi ha garra atro cabo, como minimo en o futuro cercano, t'a on que a nuestra especie pueda emigrar. Visitar, sí. Instalar-se-ie, no encara. D'una traza u d'atra, por agora a Tierra ye o puesto a on que hemos de fer a nuestra aturada.
S'ha dito que l'astronomía ye una experiencia d'humildat y construcción de caracter. Puestar que no bi haiga millor contrimostración d'a locura d'os prechuicios humanos que ista imachen aluenyada d'o nuestro mundo minusculo. Ta yo, subraya a nuestra responsabilidat a l'hora de tractar-nos os uns a os atros más amablement, y de preservar iste puntet azullisco, a sola casa que siempre hemos conoixiu."
Tos deixo tamién a suya voz, siempre emocionant
Un d'os más famosos y millors textos apareixeba fa poco en Vilaweb y quereba traducir-lo a l'aragonés, asperando que tos faiga goyo, y que sepa levar-tos, en ista luenga tamién, ixa pasión que me trayó de chicorrón.
O 14 de febrer de 1990 a sonda Voyager 1 ya yera dillá de Neptuno, en o sistema solar exterior, a seis mil millons de kilometros d'a Tierra. Y se miró entazaga, enta d'a on que veniba; por demanda d'o scientifico Carl Sagan se chiro ent'o Sol y fació a primer y unica serie de fotos de familia d'o sistema solar. En as fotografía se viyeban as planetas Venus, la Tierra, Chupiter, Saturno, Urano y Neptuno, Mercurio ye masiau cerca d'o Sol y no se podió fer-le foto. Marte tamién yera en a mesma dirección que o Sol, y Plutón, encara considerau planeta en ixas envueltas, yera tan luen y brilaba tant feblement, que tampoco no apareixió en o retrato de familia. En a fotografía, a Tierra, dende ixa inmensa distancia, se veye bien cerca d'o Sol, y ye por ixo que apareixe sobre un rayo de luz. A nuestra planeta yera nomás un puntet azulisco.
Cuanto a lo chiqueta que se viyeba la nuestra planeta, casa nuestra, en o bell medio d'a inmensidat de l'espacio, sobre qué somos y que queremos ser os humanos, o divulgador Carl Sagan escribió un libro sinyaler con o titol "A pale blue dot" (Un puntet azulisco"). Y o 11 de mayo de 1996 bi escribiba unas parolas que agora en fa cinco anyadas que l'astronomo Enric Marco tradució a lo catalán en o blog suyo "Pols d'estels" y que contino reproducimos:
«Mira-te unatra vegada ixe puntet. Ixo ye aquí, ixo ye casa nuestra, ixo somos nusatros. I ye toda la chent que quieres, totz os que conoixes, totz aquells de qui has sentiu charrar, cada ser humano que ha existiu bella vez, i ha viviu a vida suya. A suma d'a nuestra alegría y d'o nuestro sufrimiento, millars de confiadas relichions, ideyolochías y doctrinas economicas, cada cazataire y recullidor, cada heroi y gabacho, cada creyador y destructor de civilización, cada rei y campesín, cada choven parella enamorada, cada mai y pai, cada nino con asperanza, inventor u explorador, cada mayestro de moral, cada politico corrupto, cada superstar, cada lider supremo, cada santo y pecador en a historia d'a nuestra especie i ha viviu, en una particula de polvo suspensa en un rayo de sol. A Tierra ye un scenario bien chiquet en l'ampla arena cosmica. Pensatz en os rios de sangre abocada por totz ixos chenerals y emperadors de traza que, en a gloria y en o triumfo, podesen esdevenir amos momentanios d'una fracción d'un punto. Pensatz en as crueldatz inrematables feitas por os habitadors d'un racón d'iste pixel sobre os habitadors de mal distinguir de belatro racón, como son de freqüents, os suyos malentendius, como se desviven por matar-se os uns a los atros, como son de rusients os suyos odios.
O nuestro posicionamiento, a nuestra autoimportancia esmaixinada, a ilusión de tener bella posición privilechiada en l'universo, son desafiaus por iste puntet de luz palida
A nuestra planeta ye un punto solenco rodiau por una gran foscor cosmica. En a nuestra escureldat, en toda ista vastitut, no bi ha garra pista que indique que l'aduya plegará de qualsiquier atro puesto ta savar-nos de nusatros mesmos.
A Tierra ye o sollo mundo conoixiu por agora a on que bi ha vida. No bi ha garra atro cabo, como minimo en o futuro cercano, t'a on que a nuestra especie pueda emigrar. Visitar, sí. Instalar-se-ie, no encara. D'una traza u d'atra, por agora a Tierra ye o puesto a on que hemos de fer a nuestra aturada.
S'ha dito que l'astronomía ye una experiencia d'humildat y construcción de caracter. Puestar que no bi haiga millor contrimostración d'a locura d'os prechuicios humanos que ista imachen aluenyada d'o nuestro mundo minusculo. Ta yo, subraya a nuestra responsabilidat a l'hora de tractar-nos os uns a os atros más amablement, y de preservar iste puntet azullisco, a sola casa que siempre hemos conoixiu."
Tos deixo tamién a suya voz, siempre emocionant
viernes, 3 de abril de 2015
Os fabloggers. Tierra de barrenaus radio 1x01
Dimpués de muito tiempo barruntando-lo, y de bella mica menos aprestando-lo, ya puetz ascuitar o primer programa de Tierra de barrenaus radio. Dos horas de radio de tot en aragonés, que hemos aprofeitau ta charrar de blogs en aragonés. ¡Que millor traza de prencipiar a versión radiofonica de un blog en aragonés!. U un fablog, como les decibanos fa tiempos.
O programa, que lo puetz sentir en MP3 u OGG, u descargar-te-lo dende iste vinclo (botón dreito en o formato que quieras y alzar vinclo como...), repasa o gran movimiento de creyación de blogs en aragonés que bi habió fa una decada y a on que naixió, entre muitos atros, iste blog que leyes agora. Hue, muitos d'ixos blogs han desapareixiu "como glarimas en a plevia", pero muitas encara nos alcordamos con firme carinyo d'aquella etapa y de toda la chent que nos conoixiemos.
He teniu a suerte de compartir iste primer programa de radio con tres grans personas como son Marco Joven, autor de Estricalla, Roberto Mensachero, autor de As tierras olbidatas y organizador d'as dos trobadas de fabloggers, y Santi Paricio, autor de O chemeco d'as parolas. Totz quatre estiemos charrando d'os blogs nuestros, d'atros, d'as ferramientas informaticas, d'aprender aragonés, .... una mica de tot en dos horas que cundioron muito, pero que se nos quedoron curtas.
Tamién bi estió present por telefono, o gran Chorche Romance, autor, entre atras cosas de Purnas, blog d'obligada lectura ta muitas de nusatras y que dio tamién a suya anvista.
Aspero que tos faiga tanto goyo ascuitar-lo como a yo me fació gravar-lo. T'ambientar-tos un poquet, tos recomiendo de visitar os blogs d'os convidaus, que vinclo abaixo, y fer-le una uellada a o video que nos recordó Mensachero y que yera una replega d'as cosas que febanos en aragonés en internet quan os fablogs y os fabloggers lo petabanos.
Entra en os blogs:
As Tierras olbidatas
O chemeco d'as parolas
Purnas
O programa, que lo puetz sentir en MP3 u OGG, u descargar-te-lo dende iste vinclo (botón dreito en o formato que quieras y alzar vinclo como...), repasa o gran movimiento de creyación de blogs en aragonés que bi habió fa una decada y a on que naixió, entre muitos atros, iste blog que leyes agora. Hue, muitos d'ixos blogs han desapareixiu "como glarimas en a plevia", pero muitas encara nos alcordamos con firme carinyo d'aquella etapa y de toda la chent que nos conoixiemos.
He teniu a suerte de compartir iste primer programa de radio con tres grans personas como son Marco Joven, autor de Estricalla, Roberto Mensachero, autor de As tierras olbidatas y organizador d'as dos trobadas de fabloggers, y Santi Paricio, autor de O chemeco d'as parolas. Totz quatre estiemos charrando d'os blogs nuestros, d'atros, d'as ferramientas informaticas, d'aprender aragonés, .... una mica de tot en dos horas que cundioron muito, pero que se nos quedoron curtas.
Tamién bi estió present por telefono, o gran Chorche Romance, autor, entre atras cosas de Purnas, blog d'obligada lectura ta muitas de nusatras y que dio tamién a suya anvista.
Aspero que tos faiga tanto goyo ascuitar-lo como a yo me fació gravar-lo. T'ambientar-tos un poquet, tos recomiendo de visitar os blogs d'os convidaus, que vinclo abaixo, y fer-le una uellada a o video que nos recordó Mensachero y que yera una replega d'as cosas que febanos en aragonés en internet quan os fablogs y os fabloggers lo petabanos.
Entra en os blogs:
As Tierras olbidatas
O chemeco d'as parolas
Purnas
domingo, 22 de marzo de 2015
TdB Radio. Un nuevo prochecto
A primer vegada que estié en una emisora de radio teneba bells 16 anyos. Yera Radio La Granja, en o programa "El hombre mosca" que feba un amigo d'ixas envueltas. Dimpués visité bella vegada más a radio, pero no estió dica 2009 que prencipié a colaborar-ie de traza cutiana. La Enredadera m'ufrió de fer una sección sobre a luenga aragonesa y les dicié que prou que sí. A sección fue cambiando china chana y hue contina fendo-se cada mes, recontando as noticias que bi ha en o mundet de l'aragonés. De vez, y tamién en Radio Topo, colaboré en bell programa de Fendo Orella y mesmo en l'Acorazado Topemkin. Y, prou que sí, en as diferents edicions de D'estrela a estrela. Buena parte d'ixas colaboracions las podetz ascutiar en a mia canal de Ivoox.
Antimás d'a radio "normal", prencipié fa bells anyos a ascuitar podcast por internet. Asinas conoixié Charrando de tebeos, La Órbita de Endor u Podcast de Hielo y fuego, entre muitos atros. A radio, que yera un medio que de chicorron quasi ni sentiba, se me fació cada diya más important en a vida mia y hue me foto firmes horas cada semana ascuitando-la.
Asinas que, dimpués de tanto tiempo en La Enredadera, y dimpués de tantos buenos ratos en a emisora, decidié fa tiempo de fer un programa propio. Con todas as cosas que siempre soi embrecau no he adubiu dica fa poco a trobar tiempo ta fer-lo. Me ha caliu deixar bella coseta, pero no m'adubiba a estar-me atra temporada sin fer iste programa que tanto heba barruntau.
A la fin, Tierra de barrenaus radio ya ye una realidat. O primer programa se podrá ascuitar o venient 2 d'abril de 23 a 1, entre que en Andorra se "rompe a hora". A l'atro diya, si tot va bien, y os electrofolletz no me la chugan, podretz ascuitar-lo en ista mesma pachina. Tanimientres, astí va la falca radiofonica que ya leva bell diya fendo-se por a radio.
O programa levo ideya de que siga alto u baixo como lo blog. Charrar de qualsiquier cosa que m'agane. Asinas que tos trobaretz una mica de tot. Os programas serán tematicos y prebaré de que sigan lo más atemporals posibles ta que podamos disfrutar-los en qualsiquier inte. Aspero que tos faiga goyo y aguardo os vuestros comentarios, ideyas, propuestas, etc...
Asinas que, dimpués de tanto tiempo en La Enredadera, y dimpués de tantos buenos ratos en a emisora, decidié fa tiempo de fer un programa propio. Con todas as cosas que siempre soi embrecau no he adubiu dica fa poco a trobar tiempo ta fer-lo. Me ha caliu deixar bella coseta, pero no m'adubiba a estar-me atra temporada sin fer iste programa que tanto heba barruntau.
A la fin, Tierra de barrenaus radio ya ye una realidat. O primer programa se podrá ascuitar o venient 2 d'abril de 23 a 1, entre que en Andorra se "rompe a hora". A l'atro diya, si tot va bien, y os electrofolletz no me la chugan, podretz ascuitar-lo en ista mesma pachina. Tanimientres, astí va la falca radiofonica que ya leva bell diya fendo-se por a radio.
O programa levo ideya de que siga alto u baixo como lo blog. Charrar de qualsiquier cosa que m'agane. Asinas que tos trobaretz una mica de tot. Os programas serán tematicos y prebaré de que sigan lo más atemporals posibles ta que podamos disfrutar-los en qualsiquier inte. Aspero que tos faiga goyo y aguardo os vuestros comentarios, ideyas, propuestas, etc...
sábado, 7 de marzo de 2015
Por a Val de Tena
| Puyando ta l'ibón de Piedrafita. A o fundo Penya Telera |
Feba ya prou tiempo que no pisabanos a Val de Tena y l'Alta Galliguera, asinas que alparciando una miqueta por internet, trobé una cambra barata y que feba buena farcha y esleixiemos Senegüe ta pasar ixe cabo de semana. A cambra yera en a Casa Rural El Pajar, de Senegüé. Costaba 30 euros a nueit y teneba tot lo que cal: buen leito y escusau y mesmo una tele. A casa ye bien pincha y bi ha un chardinet a o canto que, de verano, se be d'estar de bitibomba.
Tenebanos pensau de fer bella ruta con raquetas, pero por internet y por os medios no feban que ixorrontar-nos con plevias, lurtes, tronadas, y quasi l'apocalipsi. A información turistica d'a Val ye penible. Bi pleguemos creyendo que no podríanos fer quasi cosa y aconortando-nos con fer una gambadeta conoixendo bell lugar d'a val. Bien se vale que pleguemos en a oficina de turismo de Biesca. A zagala que nos i atendió nos explicó punto por agulla un ciento de rutas con raquetas que se podeban fer perfectament. Nomás yera zarrada bella pista por la parte de Panticosa entalto. A resta, como comprobemos a l'atro diya, yera de muit buen visitar.
Loguemos as raquetas y eslixiemos a puyada ta l'ibón de Piedrafita. Pareixeba facil y no guaire larga, asinas que como yera a primer vegada que febanos raquetas tampoco no nos querebanos embolicar masiau. A ruta prencipia en o parking de Lacuniacha d'alto. Bi heba un trapacil de chent fendo-la, asinas que yera imposible de cacegar-se. O camín va por una selva de pin, abet y buixo más que más. Encara que tamién viyemos bell chinebro y una cardonera de bells tres metros repincha.
| Ilesia de Senegüé |
O camín yera tot nevau y l'ibón chelau con firme napa de nieu por dencima. A lo fundo, a imachen de Penya Telera con buena boira y nevusquiando no la ixublidaré nunca. Teniemos, antimás, unas convidadas bien aparateras: as grudas (Grus grus). Ye tiempo de que viachen t'o norte, pero pareixe que l'orache les yera metendo dificil a faina. Quasi plegando en l'ibón prencipiemos a sentir os chilos d'a primer bandada que viyemos. Ya tornaban t'o sur dimpués d'una prebatina fallada de traviesar os Pirineus. Bells trenta u quaranta eixemplars reblaban por l'inte. Atra bandada, prou más chiqueta, apareixió bell rato dimpués prebando de conseguir-lo. L'airera por alto debeba estar prou fura y no feban que ir-se-ne enta l'este a vier si trobaban bell forau. Las deixemos de viyer en ficar-se en un nyublo bien fosco, pero cuento que ixas dormioron en tierra aragonesa ixa nueit. De baixada encara viyemos bella bandada más y mesmo dos que se cruzoron en sentius contrarios. Tot un espectaculo que teniemos a suerte de viyer.
Cuanto a las raquetas, ye una cosa que nos hebanos feito nunca y que nos fació firme goyo. Te da la oportunidat de viyer uns paisaches que no podrías fer d'atra traza y no tien mica dificultat. Tamién ye barato, que ye important. Logar-las ta tot lo diya, con un par de bastons incluyius saliba por diez euros en una botiga de Biescas que bi heba chusto antes d'o puent.
De tardes, nos acerquemos Sallent y dimpués ta Panticosa, a remerar o cabo de semana que pasé en a chornada De Rizio, en un taller de video y luengache visual bien pincho que s'organizó en 2008. Aprofeité ta visitar o bar Ibón, a on que ixe anyo pasemos una sobrebuena nueit de capazeo y borina, cambiando-le a o cambrero un disco de Los Draps por una chambreta d'o bar que encara tiengo por casa.
| Ilesia de Larrede |
O domingo, una mica cansos d'a cursa d'o sabado, lo adediquemos a fer gambadetas y conoixer bell puesto más. Dende Sengüe marchemos caminando dica Larrede. Ye un lugar que bi ha cerqueta y que tien una ilesia bien bonica. A gambadeta ye curteta y o paisache de buen viyer. Mereixe a pena d'acercar-se-ie. En tornar marchemos t'o lugar de Acumuer. Se i plega por una carretera estricallada de tot, seguindo lo curso d'o río Aurín. En o lugar no i vive que dos personas, seguntes informaba un cartel en a carretera. Ye un lugar chicorrón que i fuemos a viyer-lo más que más por conoixer o lugar que da nombre a o granizo disco de La Orquestina del Fabirol. Como en quasi totz os lugars d'a redolada, a ilesia y l'anvista ye lo millor que tien.
Tanto Senegüe como Acumuer me pareixioron dos buens eixemplos d'a realidat socioeconomica d'a Val. Acumuer quasi vuedo y prou deixau dimpués de que toda la chent marchase d'o lugar fa decadas. Senegüe, a más gran d'as vinte y tantas pedanías de Samianigo con ueitanta habitants. Samianigo arrocló toda la población d'una Val explotada primer por a industria y agora por o turismo de nieu.
O viache lo rematemos en o museu d'o Sarrablo. Un gran museu etnolochico, que cudia prou bell detalle que lo fan una mica diferent a la resta. Os obchectos son en o puesto a on que habrían d'estar en a casa que ocupan. Cada cambra ye adedicada a la faina que tocaba. Os cartels son totz bilingües castellano - aragonés y mesmo bi ha bell panel informativo sobre a luenga. Tamién bi ha una parte adedicada a la obra de Ángel Orensaz, escultor de Larués, de qui desconoixeba a fama suya. Si i vas d'hibierno, leva-te un gambeto u un buen chersé porque a visita ye larga y no i tienen calefacción.
![]() |
| Carrera en Sallent |
A presencia de l'aragonés yera prou radida, pero no inexistent. Charrar, no charremos con dengún en aragonés, pero a luenga yera present en a toponimia y en os nombres de bell comercio. Como siempre, nos trobemos con bell puesto a on que le meteban apostrofe a l'articlo "o" (o' camín, u bella fatera parellana), contrimostrando atra vegada que conoixemos más a cultura escocesa (vía EE.UU) que l'aragonesa. Penica de país.
A Val de Tena y l'Alta Galliguera las visito poco, pero siempre me levo un capazo de buenas memorias ta casa mía. Aquella chornada De Rizio, as trobadas aragonesofablants en Piedrafita, as dos edicions d'a Trobada de chiflo y salterio en Lasaosa, ... un país repoliu y a soben desconoixiu t'as zaragocetas como yo.
lunes, 23 de febrero de 2015
Wolverine ha muerto (atra vegada)
De bien chiquet, prencipié a leyer comics de superheroes. Chusto por as envueltas que yo prencipiaba, reeditoron en castellano os primers numers publicaus en l'estau espanyol de Avengers y X-Men (Vengadores y Patrulla-X en a suya edición espanyola). Asinas que prencipié a leyer ixos primers numers que ya s'heban editau por primer vegada muitismos anyos antes. Os X-Men yeran, y continan estando, os mios favoritos. Y en o numer 5 ya viyé morir a Wolverine (Lobezno en a (mala) adaptación a lo castellano) por primer vegada.
Tamién en ixas envueltas, me tricolotiaba a soben con os mios companyers de lectura de comics, por qui yera o superheroe más guay. Teneba un amigo que yera superfan de Ghost Rider, atro de Hulk, atro de Captain America y, prou que sí, un de Wolverine. Yo l'odiaba. A Wolverine. Y a la fin, a ell, tamién una mica. Wolverine me pareixeba o tipico farute de colechio. O guayón bamboso que quier tot lo protagonismo.
Siempre m'ha trucau o ficacio como personaches que en a vida real odiaríanos, se fan bien populars en a ficción. Barney Stinson de How I met your mother, Carlos de Top Chef 2, Bill Adama de BattleStar Galactica 2003, Jack Bauer de 24, .... Wolverine ye un d'ixos personaches. Dengún no lo aguantaría si lo conoixese de verdat, pero a totz les feba goyo.
Con o paso d'o tiempo, Wolverine fue medrando en Marvel. Consiguió a suya serie contina propia y fue fendo-se fundamental en totz os equipos d'os X-Men y cutiano visitant d'atras series. A la fin se fació tamién vengador y en zagueras saliba practicament en todas as coleccions Marvel, tenendo dos capeceras con o suyo nombre, Wolverine and the x-men y Savage Wolverine. Yera quasi imposible leyer un tebeo Marvel que no salise ell, y no facil uno que no protagonizase en mayor u menor mida. Estió, tamién, o responsable d'o zaguer scisma d'os X-Men y fundador d'a escuela Jean Grey ta mutantes.
Toda ista evolución dende un enano asalvachau y violento dica un intelectual profesor y lider politico, pero de vez agresivo cheneral, han feito de Wolverine un d'os personache más incoderents de l'universo Marvel, pero tamién más atractivos y omnipresents. Asinas que quan leyé que moriba, que se feba una colección (Death of Wolverine) de propio ta matar-le, me pensé que yera nomás una estratechia de ventas ta que me deixase buenos chanfles en bells tebeos mediocres.
Contino pensando que no ye que una estratechia comercial y que Wolverine tornará t'a vida en menos de tres anyos, vía clonación, viache en o tiempo, henchizo u qualsiquier fatera, como acaban de fer con Nightcrawler, por eixemplo. Pero cal decir que a suya muerte, l'han escrita prou bien. Y no sé porqué, as tres veces que l'he visto morir m'han feito firme goyo.
A primer d'ellas estió en o numer 5 de La Patrulla X que tos comentaba antes. En o mitico Uncanny X-Men 142 d'a edición orichinal, a on que ya asesinaban a Wolverine en a portalada d'o comic. Yera o segundo numer de "Diyas d'o futuro pasau" l'aventura d'os X-Men en que se basa a (por agora) zaguer cinta d'os mutantes. Antimás d'o propio tiro que le fote o centinela, a imachen d'a suya gosaralla d'adamantium tirada por tierra a os pietz de Colossus y Storm yera tot un goyo de viyer ta yo, que tanta quimera le teneba. Prou que como yera en una realidat alternativa, todas sabebanos que a l'atro mes tornaríanos a leyer a l'enano canadiense.
Aquella aventura estió una d'as primers y más sinyaleras de realidatz alternativas. Dende alavez, y más que más os X-Men, en han escrito arrienda por toda mena d'universos paralelos. En unatro d'ells tamién moriba Wolverine. Yera o numer 1 de X-Men Forever, colección que ya en charré fa tiempo. Astí, Chris Claremont repreneba l'argumento d'os tres primers numers de X-Men y continaba como l'hese feito goyo de continar sin presions editorials. Quasi lo primer que fació estió matar a Wolverine y, encara que tamién yera un universo paralelo, no me lo creyé. Por muito que fuese Claremont, que siempre sorprende, no podeba creyer-me que matase a l'omniprota marveliano en o primer numer d'una colección. Pero ye lo que pasa quan a uno le dan libertat creyativa.
Wolverine tornaba a morir cremadet. En ista ocasión no tornaría a l'atro numer. De feito no tornaría en toda la colección. Cosa que agradeixié muito. Que en Marvel os muertos continen muertos ye raro, rarizo.
A tercer vegada que lo he visto morir no la escribió Claremont, sino Charles Soule, guionista de Death of Wolverine. En quatre numers Soule recuenta os zaguers diyas d'un Wolverine que s'ha quedau sin o factor curativo y a qui encorren os suyos enemigos más sinyalers. Me pensaba, y contino pensando, que sería nomás una estratechia comercial ta que me deixase os 10 euros que cuestan os quatre numers d'a serie. Y en yera, pero a lo menos me he leyiu una buena historia que da una fin prou digna a un personache que se lo mereixe. En no fer-me guaire goyo, no l'he seguiu a suya historia, asinas que ye más que prebable que m'haiga perdiu bell detalle. Con tot y con ixo, istos por istos quatre numers se fa un remero de muitas d'as partes más importants d'a suya historia sin que esdevienga un catenazo. Tot de revés, ye un comic d'os de siempre. Barallas, bien de snikts y una final que no fa burro falso y que ha creyau ya un icono. No meto a foto ta no spoilear a dengún, pero cuento que ya se será vendendo figuretas d'ixa zaguer vinyeta.
Wolverine no ye, ni de luen, o mio personache favorito. Pienso que se l'ha sobreemplegau dica l'ansia y que Marvel contrimostraba una falta d'ideyas en tener-lo por tot. Pero con tot y con ixo, ye estau protagonistas de muitas d'as millors historias que he leyiu d'os X-Men. Y antimás sino hese existiu, ¿a qui le ganaría Gambit a baloncesto?
Que vaiga bueno Wolverine y aspero que tarden prou en fer-te resucitar!
Tamién en ixas envueltas, me tricolotiaba a soben con os mios companyers de lectura de comics, por qui yera o superheroe más guay. Teneba un amigo que yera superfan de Ghost Rider, atro de Hulk, atro de Captain America y, prou que sí, un de Wolverine. Yo l'odiaba. A Wolverine. Y a la fin, a ell, tamién una mica. Wolverine me pareixeba o tipico farute de colechio. O guayón bamboso que quier tot lo protagonismo.
Siempre m'ha trucau o ficacio como personaches que en a vida real odiaríanos, se fan bien populars en a ficción. Barney Stinson de How I met your mother, Carlos de Top Chef 2, Bill Adama de BattleStar Galactica 2003, Jack Bauer de 24, .... Wolverine ye un d'ixos personaches. Dengún no lo aguantaría si lo conoixese de verdat, pero a totz les feba goyo.
Con o paso d'o tiempo, Wolverine fue medrando en Marvel. Consiguió a suya serie contina propia y fue fendo-se fundamental en totz os equipos d'os X-Men y cutiano visitant d'atras series. A la fin se fació tamién vengador y en zagueras saliba practicament en todas as coleccions Marvel, tenendo dos capeceras con o suyo nombre, Wolverine and the x-men y Savage Wolverine. Yera quasi imposible leyer un tebeo Marvel que no salise ell, y no facil uno que no protagonizase en mayor u menor mida. Estió, tamién, o responsable d'o zaguer scisma d'os X-Men y fundador d'a escuela Jean Grey ta mutantes.
Toda ista evolución dende un enano asalvachau y violento dica un intelectual profesor y lider politico, pero de vez agresivo cheneral, han feito de Wolverine un d'os personache más incoderents de l'universo Marvel, pero tamién más atractivos y omnipresents. Asinas que quan leyé que moriba, que se feba una colección (Death of Wolverine) de propio ta matar-le, me pensé que yera nomás una estratechia de ventas ta que me deixase buenos chanfles en bells tebeos mediocres.
Contino pensando que no ye que una estratechia comercial y que Wolverine tornará t'a vida en menos de tres anyos, vía clonación, viache en o tiempo, henchizo u qualsiquier fatera, como acaban de fer con Nightcrawler, por eixemplo. Pero cal decir que a suya muerte, l'han escrita prou bien. Y no sé porqué, as tres veces que l'he visto morir m'han feito firme goyo.
A primer d'ellas estió en o numer 5 de La Patrulla X que tos comentaba antes. En o mitico Uncanny X-Men 142 d'a edición orichinal, a on que ya asesinaban a Wolverine en a portalada d'o comic. Yera o segundo numer de "Diyas d'o futuro pasau" l'aventura d'os X-Men en que se basa a (por agora) zaguer cinta d'os mutantes. Antimás d'o propio tiro que le fote o centinela, a imachen d'a suya gosaralla d'adamantium tirada por tierra a os pietz de Colossus y Storm yera tot un goyo de viyer ta yo, que tanta quimera le teneba. Prou que como yera en una realidat alternativa, todas sabebanos que a l'atro mes tornaríanos a leyer a l'enano canadiense.
Aquella aventura estió una d'as primers y más sinyaleras de realidatz alternativas. Dende alavez, y más que más os X-Men, en han escrito arrienda por toda mena d'universos paralelos. En unatro d'ells tamién moriba Wolverine. Yera o numer 1 de X-Men Forever, colección que ya en charré fa tiempo. Astí, Chris Claremont repreneba l'argumento d'os tres primers numers de X-Men y continaba como l'hese feito goyo de continar sin presions editorials. Quasi lo primer que fació estió matar a Wolverine y, encara que tamién yera un universo paralelo, no me lo creyé. Por muito que fuese Claremont, que siempre sorprende, no podeba creyer-me que matase a l'omniprota marveliano en o primer numer d'una colección. Pero ye lo que pasa quan a uno le dan libertat creyativa.
Wolverine tornaba a morir cremadet. En ista ocasión no tornaría a l'atro numer. De feito no tornaría en toda la colección. Cosa que agradeixié muito. Que en Marvel os muertos continen muertos ye raro, rarizo.
A tercer vegada que lo he visto morir no la escribió Claremont, sino Charles Soule, guionista de Death of Wolverine. En quatre numers Soule recuenta os zaguers diyas d'un Wolverine que s'ha quedau sin o factor curativo y a qui encorren os suyos enemigos más sinyalers. Me pensaba, y contino pensando, que sería nomás una estratechia comercial ta que me deixase os 10 euros que cuestan os quatre numers d'a serie. Y en yera, pero a lo menos me he leyiu una buena historia que da una fin prou digna a un personache que se lo mereixe. En no fer-me guaire goyo, no l'he seguiu a suya historia, asinas que ye más que prebable que m'haiga perdiu bell detalle. Con tot y con ixo, istos por istos quatre numers se fa un remero de muitas d'as partes más importants d'a suya historia sin que esdevienga un catenazo. Tot de revés, ye un comic d'os de siempre. Barallas, bien de snikts y una final que no fa burro falso y que ha creyau ya un icono. No meto a foto ta no spoilear a dengún, pero cuento que ya se será vendendo figuretas d'ixa zaguer vinyeta.
Wolverine no ye, ni de luen, o mio personache favorito. Pienso que se l'ha sobreemplegau dica l'ansia y que Marvel contrimostraba una falta d'ideyas en tener-lo por tot. Pero con tot y con ixo, ye estau protagonistas de muitas d'as millors historias que he leyiu d'os X-Men. Y antimás sino hese existiu, ¿a qui le ganaría Gambit a baloncesto?
Que vaiga bueno Wolverine y aspero que tarden prou en fer-te resucitar!
Suscribirse a:
Entradas (Atom)










_(Earth-161)_0001.jpg)
