Mostrando entradas con la etiqueta Moreno Cabrera. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Moreno Cabrera. Mostrar todas las entradas

miércoles, 25 de octubre de 2017

Racionalizando l'independentismo

Si a los conflictos nacionals de qualsiquier mena les sacamos todas la pasión y la parte identitaria, talment podamos plegar en solucions d’una manera civilizada, que ye como s’habrían de fer las cosas en lo sieglo XXI. Sé que ye dificil, en haber-ie qüestions identitarias y simbolicas, y pa solucionar ixas qüestions caldrá atras solucions. De feito tamién caldrá que la solución a los problemas racionals (por decir-les de bella traza) pase por la solución d’os problemas identitarios y simbolicos. Pero pa ixo, primer cal conoixer-nos

Qué quiere un independentista?
Un independentista no ye necesariament nacionalista. L’independentismo, por definición, postula un estau propio pa un territorio que no en tien. No lo fa, necesariament, por una pretendida superioridat cultural (ixo sí que ye nacionalismo), ni por odio a l’atro, ni por no querer charrar la luenga colonial, … cadaun lo fa por qüestions diferents. Bi’n ha que son indepes por qüestions identitarias, bi’n ha que por economicas, y bi’n habrá de tot. Mesmo belun que por una simpla moda. Pero lo que los une a todas, y concretament en lo caso catalán ye evident, ye la voluntat de tener un estau propio.

Podríanos simplificar una definición d’estau como un conchunto de institucions y poders que organiza lechislativament la vida d’o pueblo que se suposa que represienta. Ye decir, basicament, ye un espacio lechislativo. Lo que distingue a los ciudadans espanyols d’os franceses, ye que se richen por leis diferents. Lo que se pretende en creyar un nuevo estau, si olvidamos por un momento la qüesitons identitarias y simbolicas, ye ixo: tener un tarabidau lechislativo diferent. Y independient, en la mida en que lo son los estaus d’o sieglo XXI. Ixo, y ni mas ni menos que ixo.

A la fin, tot ye un problema de legalidatz. Pa tanto ye ixo?

La identidat nacional
La identidat nacional ye propia. Como todas las identidatz individuals y colectivas. “Lo que mete en lo DNI” ye la CIUDADANÍA. Yo soi ciudadano espanyol, prou que sí, porque son las suyas leis las que he de cumplir. Pero la mia identidat nacional no ye espanyola. Yo no soi espanyol, porque no siento que la espanyolidat siga parte d’a mia identidat personal. Ye una opción personal y no ye tant dificil d’entender.

Te lo explico, amiga espanyola. Tú yes espanyola. Te sientes espanyola. Tremolas quan gana la selección en bell esporte, t’encanta la suya luenga universal charrada por chococientos millons d’humanos, y todas ixas cosas. Si marchases a vivir difuera (u quan has marchau a vivir difuera), has continau estando espanyola, ¿no?. Mesmo si t’heses de cambiar legalmente de nacionalidat, continarías estando espanyola. Empadronar-te en Düsseldorf no te faría deixar de celebrar las victorias de La Roja. A que no? Lo puesto an que naixes tampoco no ye determinant pa cosa. Emilio Aragón, u Alaska son espanyols y muito espanyols, a qué sí? L’uno naixió de Cuba, y l’atra de Mexico.

La identidat nacional ye qualcosa intima, sentida por una nomas, y que dengún no puet imposar a atro. Por muito que me digas que soi espanyol, ixo será una qüestion legal, no pas identitaria. Ciudadanía ye en l’ambito d’o legal. Nacionalidat en lo sentimental y identitario. Ye important saber distinguir-lo. Y respetar-lo.

Pa qué un estau propio?
Juan Carlos Moreno Cabrera feba un simil charrando d’as luengas y las normas cultas. Ell deciba que a una luenga no le cal, en primeras, una norma culta, ni autoridat lingüistica, ni sisquiera grafía común. Igual como a las personas, ta sobrevivir, no nos cal, en primeras, ropa. Podemos ir espulladas. Pero en las sociedatz que vivimos, a la chent le cal portiar ropa la mayoría d’o tiempo, y a las luengas les cal estandars, autoridatz y grafías ta poder sobrevivir. A las culturas y luengas minoritarias, a las nacions sin estau propio nos pasa qualcosa pareixida. Si se respetasen los mios dreitos, la mia identidat, luenga y cultura, probablement no sería demandando un estau propio que las protechese. Si Aragón no fuese tractau sistematicament como una colonia d’an que sacar recursos, talment creyese mas en ixe teorico “cafe pa totz”. Pero como ixo, ni pasa, ni pasará, mientras Espanya siga Espanya, nos cal un estau propio. No pa refusar atras culturas, identidatz u luengas, sino pa que qui no somos en las hechemonicas, tamién podamos exercer los nuestros dreitos y vivir las nuestras identidatz con normalidat.

Talment caldria desapasionar lo discurso independentista, como de feito se ye fendo en una ampla parte de l’independentismo moderno. Tot iste renombramiento d’as nuestras ideyolochías como “empoderamientos”, “soberanías”, y atras, cuento que va precisament en ixa linia. Lo identitario, simbolico y emocional ye important, prou que sí, pero ye mas important explicar qué ye lo que queremos y por qué. Vulcar tot lo discurso espanyolista dende lo politico, y no pas dende lo simbolico. Desfender la viabilidat d’as nuestras propuestas socials, politicas y economicas.

Bi ha dos grupos de personas con que tenemos firme faina en iste sentiu d’haber-nos d’explicar-nos bien. La una son todas ixas que, sin estar especialment espanyolistas, en istos diyas s’han alticamau y mesmo han penchau la estanquera en lo balcón. Sí, n’i hai. Ye dificil y cal paciencia a-saber-la, pero tenemos argumentos arrienda pa explicar-les las mentiras que les son contando y, sobre tot, que bi ha un prochecto alternativo y inclusivo con todas las identidatz, siempre que respeten a la resta.

L’atro, ixos suposadament internacionalistas, que meten como problemas iguals a l’independentismo catalán (sin diferenciar CUP de JxS, por eixemplo), y a l’espanyolismo que ocupó policialment Catalunya. Mesmo muitas d’istas personas tienen una formación politica prou gran y, manimenos, no aduben a entender lo que bi ha dezaga d’un y atro movimiento politico. D’istos, en he conoixiu qualques y, quan les n’explicas, a lo menos les fas reflexionar bell poquet. Conoixer-nos y ascuitar-nos con respeto, siempre ye bueno.

Los independentismos y las independentistas somos probablement las que demandamos una democracia mas radical. Hemos treballau mas que garra atro movimiento politico los conceptos de soberanía y identidat, que serán vitals en los desarrollos politicos d’o que queda de sieglo. Tenemos un marco teorico inmillorable, an que hemos superau muitas d’as nuestras contradiccions historicas. Agora nos cal saber explicar-lo y ixemenar-lo, dende envistas purament racionals pa, sino conseguir una masa critica que crebe con lo sistema, lo menos sí fer cayer las resistencias entre las nuestras aliadas potencials

jueves, 19 de noviembre de 2015

A ignorancia lingüistica en l'estau espanyol

No por cutiana deixa de fer-me espanto a ignorancia lingüistica cheneralizada que bi ha en l'Estau espanyol. Mesmo más, m'ixorronta ixa mena d'argüello tant estendillau de qui nomás charrar "en cristiano" y no quiere aprender garra cosa que no sía l'universal y comprensible espanyol.

Deciba un compa andorrano que a chent sabeba pronunciar millor Schwarzenegger que no pas Josep Lluís, y bella mica de razón no le falta. Encara que no he conoixiu practicament a dengún que prenuncie Schwarzenegger como cal (y no pas /chuacheneguer/), entiendo que ye de mal pronunciar ta un castellanofono y que antimás somos masiau influyius por l'anglés como ta parar cuenta de que ye un apelliu austriaco y que no cal prenunciar-lo "a l'anglesa". ¡Quantas risas se m'han feito quan prenunciaba correctament (tot lo que podeba) Schumacher u Kraftwerk! Pero, insisto, son parlas prou aluenyadas d'o nuestro latín romance cutiano. Mesmo cheograficament tampoco no los tenemos cerca y por un regular no tenemos guaire contacto con fablants d'anglés u alemán.

Manimenos, en un estau an que viven 47.000.000 de personas, más de 5.000.000, un de cada diez (como poco) charra catalán. Ya concretament en Aragón, antimás de tener a nuestra propia comunidat catalanofona, o contacto con o catalán ye contino. No nomás por a cercanía cheografica, sino tamién por o ciento de segundas residencias en Catalunya y Valencia y por a cantidat d'emigradas que tenemos en ixos paises. Pero, a mayoría d'a población aragonesa no tien ni ideya de catalán. Sisquiá d'a prenuncia suya. ¡Quantas vegadas s'habrá feito plorar a o nino Chesús en decir /Ca-ta-lun-lla/ u /es-pan-llol/!. Como ta prebar de que prenuncien sonius que ni existen en castellano...

Qué pena me fa toda ixa chent que se pierde a mosica y as letras de Obrint Pas, Manel, Sopa de Cabra u Pirat's sound sistema por puro racismo, en no aguantar que sigan feitas en catalán. Ixe refús tant absurdo lo venimos tetando dende chicotz. Remero perfectament que, de chicot, bi heba chent que se meteba o futbol en a TV3, amortando o soniu y metendo en a radio a l'espanyol que pertocase. Chent que pasaba os veranos en a costa catalana u valenciana y que exichiba que l'atendesen en castellano, encarranyando-se firme quan no lo feban. Dimpués de decadas de normalización lingüistica y de veranos en lugars catalanofonos, ¿quanta chent conoixetz que se fa la bamba de no haber aprendiu ni una parola de catalán? Fer-se a bamba de no haber aprendiu mica de qualsiquier cosa tenendo a oportunidat de fer-lo, habría de fer avergonyar-se a qualsiquier persona.

A incultura lingüistica leva tamién a la ideya de que una lengua digna de tal nombre no admite variación denguna, lo que ye de dar que ye falso. Ye ixemenada ixa absurda ideya de que todas as lenguas que no son o castellano se composan de millars de dialectos incomprensibles entre ells, y de que en Valencia charran de tot diferent en Tarragona u Fraga, pero en Quito u La Habana a lengua ye exactament a mesma que en Cadiz, u Santander. Fa anyos, le argumentaba a una persona a variación d'o castellano seguntes a on se charre y me respondeba con un aclaridor "hombre, pero s'escribe tot igual". Dimpués bi ha qui diz que no cal una grafía t'as lenguas.... ains!

Ixa incultura que s'expresa, tamién en o maltracto policial a qui charra catalán en Valencia, como en o caso de Miquel Gironés (y de muitos atros). ¡Cómo sería de distinto o caso si a ixos policías les hesen charrau en anglés u alemán, que regular que no entienden!

En l'estau espanyol, o nacionalismo lingüistico, que tant bien describe Moreno Cabrera en os suyos libros y charrardas, ha levau a creyar un espacio an que ye quasi imposible aprender una lengua diferent d'o castellano. A que siga bella mena de trauma y a que calga traducir-lo tot. No cal ni charrar d'o cine u a TV doblau. Afortunadament ixo va cambiando. Pero tant a monico....

Fa poco estié en una presentación de bell fanzine feminista. Bi'n heba en aragonés, catalán, castellano y francés. Tanto a moza que lo feba en catalán como la que lo feba en francés, lo heban traito traduciu, y quasi sincusando-se por no haber-lo puesto traducir tot. M'alcuerdo tamién como Xavi Sarrià se feba cruces quan le demandabanos en A Enrestida que a presentación d'o libro suyo la fese, como ye normal, en catalán. Ni o catalán, ni o francés son lenguas que sigan aluenyadas ligüisticament u cheografica de l'aragonés u d'o castellano. En ista parte d'Europa, garra persona habría de tener guaires entrepuces ta entender, si fa u no fa, un texto "normal" en ixas dos lenguas. Pero ve-te-me que pareixe imposible a intercomprensión. Traducir-lo tot a o castellano ye una condena más que una opción. En ixa mesma presentación de fanzines, por cierto, se presientó o Mullers y Cordials, de tot en aragonés, sin que suposase garra trauma y sin que denguna rematase chitando espuma por a boca.

O misterio d'a imposibilidat d'aprender lenguas en l'estau espanyol, no'n ye. As causas, ta yo, son bien evidents. D'una man, una tradición pedagochica en l'aprendizache de lenguas prou mala. Por muitos anyos s'ha amostrau muit malament. A pedagochía lingüistica d'antesmas yera, como poco, zaborrera. Y la d'agora s'endreza más a aprebar examens y a que creigas que charruteas lo que sía, que a realment aprender de buenas trazas una lengua. Aprender anglés, aragonés, swahili, u mandarín no ye facil. Cal fer un poder bien gran y qui creiga u diga lo contrario, u tien un cerebro privilechiau ta las lenguas, u creye que sabe más que no'n sabe, u simplament miente.

D'atra, ixe refús social a qui charra lenguas "no utils". Mesmo a qui aprende francés u alemán antes que no anglés. Muita chent se fa a mofla de qui gosa tener una buena prenuncia. L'atro diya un amigo feba uellos de caparra quan l'explicaba que bi ha 150 universidatz en tot lo mundo que amuestran catalán, pero nomás 8 son en l'estau espanyol, entre que Francia u Alemanya en tienen vinte. Bell diya habré d'escribir sobre as reaccions d'a chent quan les deciba que estudiaba aragonés u agora quan les digo que estudeo catalán.

As mesmas que ploran porque a chent ye incapable d'aprender un buen anglés s'encarranyan porque se faiga educación en catalán u euskera. U debant d'a posibilidat de que se prencipie a fer, con una voluntariedat quasi absurda, en aragonés. No entienden que un verdader bilingüismo, y no lo que se fa en a mayoría d'os malclamaus centros bilingües, sí que favoreixe l'aprendizache d'una tercer y sucesivas lenguas.

No tiengo ferramientas ta contimparar con atros estaus. Por lo que me dicen a situación en atros estaus ye millor. Y en bell estau colonial (Anglaterra, Francia, etc...) puet estar que mesmo siga pior. Pero en l'espanyol a incultura nos leva a que a chent se'n rida quan viye o video que meto abaixo de Moreno Cabrera, u a que, como denunció Esfendemos as luengas, en Aragón TV haigamos de sentir-nos argumentos como "te hablo en toledano?". Y a que, anyos más tarde, se torne a repetir o "Jose Luis Carod".... 

Antes (u de vez) de prencipiar a aprender lenguas, a fer una sociedat plurilingüe, cal saber lo que ye una lengua, a valura que tien, o patrimonio que representa, a relación que tien con a resta de lenguas, .... No ye tant dificil. Sisquiá cal una asignatura de propio. Con bella mica de sensibilidat cultural, de apertura de ments y, lo que ye más dificil, un emparo institucional que acotole o "cunyadismo lingüsitico", ya podríanos ir tirando entabant.

Bell video pa pensar (u plorar):



Aragón Tv triga a contertulios desconoxeidors d’a realidat lingüistica d’Aragón from Esfendemos as Luengas on Vimeo.






jueves, 26 de septiembre de 2013

O nacionalismo lingüistico

Hue ye o Diya Europeu d'as Luengas. En Aragón, continamos celebrando-lo apedecando-ne una y demonizando y desnaturalizando l'atra d'as dos propias que'n tenemos. En l'inte más furo dende os gubiernos espanyol y en Aragón (me niego a clamar-le aragonés) d'enrestidas contra las nuestras luengas, fa honra remerar o nacionalismo lingüistico exerciu por l'espanyolismo. 

Fa anyadas tenié a suerte de poder ir ta una charrada que organizó Nogara con a presencia de Juan Carlos Moreno Cabrera, un lingüistca que ha escrito bells quantos libros sobre lingüistica y/u nacionalismo. Un d'ells, "El nacionalismo lingüístico. Una ideología destructiva" yera o que presentaba t'a part d'alavez. A charrada que fació estió, si fa u no fa, la d'o video que pencho contino, un poquet más estendillada y con un debat que se i fació dimpués prou pincho.

A charrada ye muito bien estructurada y simpla. No cal saber mica de lingüistica. O libro tamién ye toda una alfaya que tos recomiendo leigatz malas que podatz. Se lei en un petén y se puede trobar alto u baixo facil en bellas bibliotecas (http://benasque.aragob.es/cgi-bin/abnetop/O6044/ID824e6ae2/NT3, por eixemplo).

Aspero que tos faiga goi lo video y que aprofeitetz iste diya ta pensar como continar luitando por as nuestras luengas...