Mostrando entradas con la etiqueta Carles Terès. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Carles Terès. Mostrar todas las entradas

sábado, 14 de mayo de 2022

Filtrar los sonius

Tot leyendo lo zaguer articlo de Carles Terès me vienen t'o tozuel dos fenomenos que se dan en la mía vida arredol d'ixo que charra de sentir y ascuitar. Ye curioso cómo funcionan, u cómo femos funcionar a los nuestros sentius, en iste caso a l'oyiu, y me faría goyo de saber quánto influye ixo en la nuestra personalidat, que cuento que será prou.

Diz Carles que be d'escamallar ascuitar tot lo que pasa a lo tuyo redol. Y no puedo fer que pensar en ixas ocasions a on que me chunto con muitas personas, quan ye imposible que todas sigan en la mesma conversa y, como poco, n'i hai dos u tres en lo mesmo rolde de chent. Me pasa a sobén que no puedo filtrar la resta de dialogos que me rodeyan. Goso estar a la tisva de qualsequier cosa que sienta y me siento incapable de concentrar-me en lo que me diz lo mio interlocutor, por muito que me pueda intresar. La cosa ye mas grieu, prou que sí, si qui me charra me ye fotendo bell tocho. No sería la primer vegada que m'he de disculpar quan qui tiengo a l'endrecho me interpela con un "¿no creyes?" y yo, mirando-me-lo con uellos de "lo he tornau a fer" y royo como un ababol, le he de demandar que me repita lo que deciba, que no m'he enterau. Soi disperso. ¡Qué le voi a fer! Ye un sinyal involuntario de mala educación ixo de no ascuitar, pero ye mesmo pior quan no m'adubo y he d'entrar en l'atra conversa, en la que ye en ixe atro scenario a on que no m'ha convidau dengún, y doi la mía opinión precedida d'un "perdona, pero no he puesto evitar ascuitar-te". Me pasa mesmo quan prebo de leyer y lo mio vecindau, mas d'estar-se por la carrera chugarriando u de capazo que d'a introspección u las actividatz d'interior, creye que ye bueno expresar-se a pur de barruquiar. Igual como quan te vas sondormindo, m'he de leyer lo mesmo paragrafo quantas vegadas pa enterar-me d'o que le pasa a lo protagonista y no pas a lo vecín, y me esmachino a lo personache que siga, entre las pachinas, farto d'haber de repetir la mesma acción, culpando-me d'o suyo déjà vu. Ixo que diz lo mindfulness de focalizar-te en lo present y en lo que se ye fendo se me fa imposible. Si nunca conseguise filtrar tot ixe estrapalucio y todas ixas conversas allenas, ¡tot lo bien que quedaría con las amistatz y quántos libros mas me leyería!

Charra tamién en l'articlo de dos menas de rudios que siente entre que lo escribe. Un, lo d'os muixonetz que, pifolos de primavera, fan los suyos cantars. L'atro, lo d'una moto de montanya que trenca de manera violenta la paz y la calma d'o mont. M'identifico a-saber-lo con ixe refús a las motos y los suyos sonius escatumbadors. En lo mont, y tamién en la ciudat, a on que se barrachan con los innecesarios chiflos d'os autos que fan sonar chent que, por un regular, los pretan por problemas que mica tienen a veyer con lo trafico. No creigo que i haga guaires personas a qui les agrade ixe escatapurcio. Pero descubrié, charrando con la mía parella, naixida y creixida en lo mundo rural, que las diferencias entre ella y yo quanto a los sonius d'a ciudat, yeran bien funda. Tiengo, en lo mio sistema de percepción, bella mena de filtro que fa que, por un regular, no sienta la mormor d'os autos. Que pa que lo trafico me moleste haiga de tener una intensidat difuera d'o normal. Me tien igual estar-me en un velador con totz los autos pasando-me a un metro. No los siento. No me fan estorbo. Nian m'entero de que i son. Manimenos ella siempre se va mirando bell puesto en una peatonal u parque a on que los motors sigan tot lo luent que se pueda. De revés, quan pasa-mos bella nueit de camping, u dormindo por astí en lo mont, ye lo suyo oyiu lo que filtra. Me pasa a sobén que me devanto de maitins y, quan prebo de tornar a dormir-me, ixe ratet mas que totz queremos fer de vacacions, no foi que ascuitar a bell muixonet que ha decidiu d'estar-se piulando a lo canto d'a on que dormimos. Con las cholibetas, ixe bubón chicorronet que fa un piu con bella cadencia de nueitz, me torno varrenau. Me pienso que me cal dormir-me entre dos pius porque cada ún que fa se me clava en lo tozuelo entre que la mía parella ya va, toda tranquileta, por lo tercer suenio.

Cuento que, como tantas atras cosas, tot ixo se puet entrenar. De feito, con la primer qüestión, levo tiempo prebando de concentrar-me nomás en lo que soi fendo y no en tot lo que pasa arredol de yo. Manimenos no sé si garra día podría cambiar-le a Arale lo mío filtro pasabanda y que podese obviar yo lo piular d'os paixariquetz y ella l'estrapalucio d'os motors.

viernes, 21 de septiembre de 2018

'Vosotros', 'ustedes', 'sopars' y 'cenes'. Por Carles Terès

En Facebook, charrando sobre temas de standards y amostrar-los en la educación publica, empecipió un chiquet debat. Un d'os debatients estió Carles Terès, autor de Licantropia, libro ganador d'o Guillem Nicolau de 2011, y d'o blog L'esmolet, toda una referencia en la blogosfera aragonesa. L'articlo orichinal, titulau 'Vosotros', 'ustedes', 'sopars' y 'cenes", lo podetz leyer en lo suyo blog, y contino tos pencho la versión en aragonés.

Iste Cabo d'anyo s'han anyadiu a la colla de Torredarques los amigos Rosana y Marcelo con los suyos fillos Tigist y Mulatu. Son archentinos y fa mas de deciueito anyos que viven en Espanya, concretament en Madrit. Nos conoixiemos en Addis Abeba, quan i fuemos a buscar a los nuestros fillos respectivos. Les amostremos lo lugar, una mica Morella y mesmo lo centro de salut de Vall-de-roures - cosa important, tranquilos.

Como en la chiqueta colla de Torredarques bi ha catalans, estió inevitable que en la cena de despedida d'o 2017 surtise lo tema d'a situación. Que se le va a fer. Pero a yo lo que m'intresó estioron las conversas sobre los nuestros respectivos dialectos. L'archentino en ye un de bien rico, con fama (talment mereixida) de estar seductor por la suya mosicalidat dulza y lo suyo lexico peculiar. L'amigo Marcelo nos recontó que quan ell estudiaba en Buenos Aires le ensenyaban lo mesmo espanyol que en las escuelas d'os suyos fillos en Madrit. A pesar d'ixo, y como tot lo mundo puet comprebar, la modalidat archentina pervive cerenya y sin rastro d'iberización. "Yo estudiaba 'tú' y 'vosotros', pero siempre digo 'vos' y 'ustedes'". L'expliquemos que por ista parte beluns s'alticaman si en la escuela s'amuestra 'sopar' u 'doncs' en cuenta de 'cena' u 'pues'. "No lo entiendo" dició Marcelo. Yo tampoco.



sábado, 27 de diciembre de 2014

Siempre s'ha feito asinas. Articlo de Carles Terès

Fa poco leyé l'articlo que traduzco contino en o blog de Carles Terès. En poquetas ringleras, i charraba de dos afers que m'intresan prou. L'un, ixe concepto tant raro que tien tanta chent d'o que ye "siempre" u "de siempre" u "de toda la vida". Ya en charré en un breu articlo en 2009. L'atro, sobre a "politica mosical" en as fiestas d'os lugars, a on que s'ha estendillau un modelo unico de verbena y/u punchadiscos con millor u pior criterio. Fa bells diyas viyeba a Los Jaques de la Sierra en concierto y me pensaba quanta diversión y que buena mosica se puede fer con nomás dos voces, un curdión y una guitarra. Igual como m'ha pasau en tantas y tantas rondaderas y actuacions de collas de mosica más "artesana" por decir-le de bella traza. Ixos que no tocarán a Bisbal (u sí), y fan mover-se a tot qui se i acerca, sin grans presupuestos ni aparatos (en os dos sentius d'a parola). Asinas que comparto la traducción d'ixe articlo, con aquell lema que fa anyos s'estilaba más de "¡garra fiesta sin gaiter!".

Siempre s'ha feito asinas (articlo orichinal "Sempre s'ha fet així" publicau en Esmolet)

Muitas cosas las acabamos fendo por inercia, porque "siempre s'ha feito asinas". D'istas trazas, s'ha manteniu as tradicions, os costumbres, as luengas. Afortunadament evolucionamos, encara que a soben ista evolución comporta prener rutinas allenas a las nuestras trazas d'estar. Y acabamos afirmando, d'istos nuevos costumbres foranos, que "isto siempre s'ha feito asinas".

Ye lo que pasa, por eixemplo, con as fiestas. Os mios convecins de Torre d'Arcas, saben que la Fiesta Mayor no ye a calendata más deseyada d'o calendario mio. No bailo guaire, lo confieso, y menos encara ixo que suena en as plazas mayors y poliesportivos, rai si tocan os zaguers exitos d'a radio u si as sinyoretas se cambean de ropa en cada canta. Me dicen siempre que en as fiestas "siempre s'ha feito asinas". Siempre? No. Cuentan que, antesmás, quan yeranos más pobres, veniban mosicos armaus con gaitas, tabals, mandurrias y guitarras. Diz la chent gran que se divertiban. Sí, y sin focos, flashes, lucetas ni altavoces chigants. Yeranos pobres y pareixe que ignorants. 

O primer de noviembre d'estianyo levemos t'o lugar una colla de chovens cargaus de guitarras, violins, mandurrias, gaitas y tabals. Portaban bell microfono y altavoz (ixo sí, modestos). Y malas que prencipioron a tocar, se viyó como s'iluminaba la cara d'a chent que empliba la plaza. Y totz bailando a lo son d'ixas ixotas, mazurcas y fandangos. Mesmo los pietz mios se me rebeloron y me portioron t'o uello d'o huracán (no, no heba zorriau).

Soi charrando d'a chornada adedicada a fer revilcar o "Ball del Poll", con a imprescindible y inestimable colaboración d’Espai de So, os chirmans Lluís-Xavier y Miquel-Àngel Flores y toda la Rondalla dels Ports. A cronica ya la podietz leyer en  Comarques Nord [viyer galeria fotografica] y en La Comarca. Nos divirtiemos muito: grans y chiquetz, chubilaus y chovens, mesmo los adolescents, siempre a la tisva d'os chiflius d'o suyo smartphone. Tot isto fa que me qüestione si cal tanta parafernalia, tantos decibelios ta fer fiesta. Y si mereixe la pena renunciar a tantas cosas t'aconseguir tant poco. No sé. Talment ye cosa d'a edat.