Mostrando entradas con la etiqueta recosiro. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta recosiro. Mostrar todas las entradas

miércoles, 15 de abril de 2026

Las amigas perdidas

Me poso en as escaleras d’o mío instituto. No lo feba dende habe anyos. He de fer tiempo y decido de pretar-me una lata astí. Eslicho un puesto a lo costau d’a cleta. Astí, en fará bels trenta anyos, me descubrió mai fumando. Tasament levaba bel mes fendo-lo. Vinió por dezaga y me dició un inocent «¡Mira-te quí fuma!». La sola respuesta que se m’alcurrió estió un «Pero poco». T’a part d’alavez yera verdat. Poco dimpués compartibanos l’adicción a los Ducados que nos pretabanos a razón de paquet diario.

En aquellas envueltas teneba atros amigos: Jorge, Salva, Adrián, Sonia, Alberto, Sandra, Vanesa, Raquel… No tiengo ni ideya de se’n habrá feito, d’els. Bel momento inoblidable d’a mía vida lo compartié con belún: lo gol de Nayim, los conciertos de Manowar, The Cure u Suede, las mías primers zorreras, lo primer día que buquié con una zagala, que un yera en a cambra d’o costau con l'amiga suya…

Quedo en un bar a fer vermut. La mía uellada se troba con a d’una mesacha. Nos reconoixemos decamín. En realidat, no. Sé que la conoixco. Sé que le tiengo carinyo, que me foi bien contento de veyer-la. Pero no me vien quí ye. Le demando a lo mío tozuel que carrule a toda vitesa, que rechire por los rechistros u lo que tienga y m’informe d'a suya identidat, que me furneixca de datos pa que no haiga de fer un protocolario «¿y qué tal tot?». No i hai respuesta. Barbollo formulismos entre que sigo preguntando-me de qué la conoixco. Una mica de contexto, no demando guaire. «Muit bien los cuatre», me diz. «Ye astí Cristina», anyade. Y yo sin saber qué cuatre son ni quí ye Cristina. ¿Yera de l’instituto? ¿Yera una amiga d’a mía ex? ¿Talment le facié clase?

Una amiga d’agora la saluda dimpués y me lo aclareixe: yera una amiga d’a nineza. Una d’as pocas que teneba. En ir ta un cole no mixto, cuasi no tenebas amigas con «a». Nos hebanos trobau dimpués, d’adultas, pero fa una patacada d’anyos. He perdiu la oportunidat de saber de verdat d’a suya vida. Febanos firme pacha. Puto tozuel que archiva los nombres d’un ciento de personaches d’os comics, libros y series y ye incapable de reconoixer a quí estió tan important pa yo de chiquet.

Visito la casa de mi pai. La mía cambra encara aculle muito zarrio de cuan i viviba. En casa mía no i culle tanto zalitraco. Ubro un calaixo. I ye una caixa de plastico con tape amariello. Adintro, arrienda cartas que m’escribié con a chent que conoixié en o mes que pasé en Irlanda estudiando anglés chunto a una colla de vascas. Anoto los apellius de cualcunas que no'n recordaba que lo nombre. Las que mas carinyo les teneba. Las googleyo, a vier que en trobo. Me siento una mica creepy, pero l’alparceyo ye mas fuerte que yo. En trobo a una. Ha deixau firme rastro en a web. Una vida mica fácil. Tenió problemas furos que, por fortuna, acaboron bien. Me jode enterar-me asinas, no haber puesto nian ufrir-le aduya. Me pregunto si s’alcordará de yo, si sentirá ixe mesmo aprecio que sobrevive a decadas sin veyer-nos. Y anyado, a lo listau de reivindicacions, una lei que faiga efectivo ixo de l’obliu dichital, pa que dengún no pueda acceder a una información personal tan sensible d’una manera tan simpla.

Pillo un taxi pa levar a mi pai t’o medico. Lo taxista me pregunta si yo iba a Coras. «I facié la EGB, dimpués jopé t’o Medina Albaida». «Tu yeras Esteban», me respulia. Me quedo sin sangre en a pocha. En los curas nos clamabanos por los apellius y como en clase mía yeranos siet Garcías, a nusatros nos pertocaba que nos nombrasen por lo segundo. Asinas que yo me clamé «Esteban» por ueito anyos. «¿T’alcuerdas de mosen Ánchel?. Yera lo boque de natación, que nos aventaba t’a piscina tot y que no quereses, asinas fendo l'animal. Buen fillo de puta. Yo le pillé miedo a l’augua por causa suya». No tiengo ixe trauma, m’encantaba la piscina. Pero recuerdo los pobrons que la temeban y cómo ixe psicopata los i chitaba. Pasamos con o taxi por lo cole. «Mira-te-lo. Astí en o zaguer piso vivibanos los internos. Ya no en tienen, d’internos. Yera una animalada. Nos trataban como a mierda y les jodeban firmes perras a los pais. Buen negocio teneban montau», me recuenta. Cuan me diz lo suyo nombre, sé quí yera. Recuerdo la rima que le febanos. Y prou. Creigo que prebo de esborrar ixos anyos d’a mía memoria. Pero, con tot, querría saber qué pasó con Álex, Javier, Sergio, Pablo u Eduardo, con qui tanto compartié, companyers de partidas de rol y tardes de recreativos.

Ixa chent y a saber-las atra estioron bien importants en a mía vida una vegada. Las que mas, en bel caso. No existiban rez, no tenebanos mobils y internet yera fendo garras, asinas que perdiemos lo contacto de tot. No tiengo manera de contactar con dengún. Atras vinioron dimpués, con toda ixa tecnolochía, pero la verdat ye que nomás les escribo cuan foi cualcosa publica: presentacions, charradas y cosas asinas. A muitas, nian ixo. Ye imposible de mantener todas las amistaz que un va fendo en o suyo camín vital, pero m’encantaría de cabo ta cuan recuperar-ne beluna y veyer si seguimos tenendo tanto en común u si s’han tornau unas carnuzas.

Diz que no he cambiau guaire. Ye verdat que foi la mesma farcha agora que cuan teneba quince anyos. Cuento que la mayoría tien mas facilidat pa las caras que no yo. U millor memoria. U que los excesos m’han deixau lo tozuel escanyuflau, qué me sé yo.

Las circunstancias te levan a conservar las amistaz que quiers tener d’adintro d’as amistaz que puez tener. Ye de mal guardar una relación a distancia, sin un contacto cutiano. A lo menos pa un xennial como yo. Y me pregunto: si todas las amigas que he teniu en toz istos anyos vivisen en o mío barrio, ¿cuáls farían parte d’ixe chiquet rolde de confianza? ¿con cuáls me deixaría de parlar decamín? ¿con cuáls simplament quedaría de cabo ta cuan pa fer un hordio? ¿Y cómo m’hese cambiau conservar-las a lo mío costau? ¿Cómo sería yo agora si hese seguiu quedando con Fuleno, Mengueno u Zuteno?

En bel universo paralelo ixo pasó, pero dica que Uatu lo vichilant me lo chafardeye, me quedaré con ixas preguntas pa fantesiar bel rato y, contino, fer-me cargo d’as mías increyibles y quiestas amistaz d’agora, no siga que bel día perdamos lo contacto.

Addenda: No m'adubo a no deixar por aquí ista canción que ascuité con muitas d'ixas personas... Let's all meet up in the year 2000....


 

miércoles, 17 de julio de 2019

L'arbol de Cambrils

Cada viache que he feito d'adulto ta Cambrils m'ha traito a-saber-los recuerdos de nineza. Son anyos arrienda pasando-ie ixos estius de ninón que duraban dos meses y, encara que fa no tanto lo ignoraba, me deixoron mas bayo que no pensaba. Muitos d'ixos recuerdos m'arriban, lochicament, quan paso por seguntes que puestos. Por tot lo lugar trobo qualque historieta pa dar-le ferrete a la pacient Arale que gosa d'acompanyar-me. Pero i hai un puesto a on que se chunta en muit pocos metros un puntal d'ixas acordanzas. Ye lo cruce d'a Rambla Jaume I con l'Avinguda de la Diputació.

En la placha, bien cerqueta d'ixa rotonda, ye agora lo Denver, un chiringuito de placha bien normal. D'os que se fan agora, con una estructura bien simpla y desmontable, sin ocupar guaire puesto. Pero antes mas, n'i heba unatro a on que yo pasé firmes horas: lo Copacabana. Yera bien gran, con mesas a embute, u lo menos asinas lo remero yo. Mis pais gosaban d'estar-se-ie fendo bella biera entre que yo chugaba a futbol con qualsiquier clica de zagals que s'hese chuntau por astí cerca. Quan no en trobaba, de zagals pa chugar, lo Copacabana teneba siempre bella maquineta d'arcade que m'embacilaba. ¡Guarda si no chitaría monedas de 25 en lo traste aquell! Amás, lo chiringuito teneba un piano y, muitas nueitz, un pianista. Yera un hombre que tocaba los clasicos plachers y que de cabo ta quan i levaba a la suya filleta que nos feba ixo de “Baixant de la font del gat”, probablement las primers parolas que memoricé en catalán. A yo me feba firme goyo asinas que, encara que no yeranos que borches, la mia familia siempre feba chanza con que en yera enamorisquiau.

En frent, ya salindo d'a placha, bi ha agora un restaurant. No be d'estar guaire bueno lo puesto ixe porque a cada anyo que bi imos le han cambiau lo nombre y la mena de cocina. Por qualques anyos lo debeba levar bell aragonés, porque yera decorau con a-saber-la simbolochía d'o Reyal Zaragoza. A lo canto i hai una replaceta. Quan yera chiquet, ixe espacio yera muito mas amplo que no agora y no teneba gudrón ni recholas. Yera suelo de tierra y se i meteba una churrería: La Caspolina. Como podetz endevinar por lo nombre suyo, la menaba una familia de Caspe, con qui a escape faciemos pacha. Lo fillo que teneban ye lo mas pareixiu que tenié a un amigo “fixo” en Cambrils y gosabanos d'ir chunto t'os recreativos que en aquellas envueltas tanto abundaban. En la churrería, amás de churros, porras y tot lo tipico, i vendeban tamién ixas crostas de trigo, que las heban feitas ells mesmos, en la suya freyidora chigant, y que mica tienen a veyer con los Boca Bits. Yeran bien grans, y te caleba fer qualques muesos a cada una pa acabar-te-la. En una bolseta puet estar que no n'i cullisen que cinco u seis. Teneban aceite a embute y a cada bocau que le febas, en surtiba bell poquet, deixando-te los didos prestos pa laminar-te-los dimpués. Ixas crostas no yeran de mal trobar antes mas, pero china-chana fueron deixando paso a las industrials que cuento que serán mas baratas y a fe que mas comodas pa las churreras. Con tot y con ixo, siempre que puyo t'a Feria d'o Libro Aragonés de Monzón, chunto a la nau a on que se fa, se gosa d'instalar una churrería que encara en fa. Prou que sí, no puedo deixar de permitir-me ixe concieto que me transporta de camín a ixa churrería y a la mia nineza. Con la reforma d'o paseyo, la Caspolina habió d'espipar-ne. S'estió bell anyo en atro emplazamiento y arribó un verano que simplament heba dispareixiu de Cambrils.

Muit cerqueta d'a Caspolina se trobaba un d'os mios arbols favoritos. Ye un Phitolacca, una especie que, que yo sepa, no he tornau a veyer nunca. Las suyas radices son a saber qué grans y sobreixen d'a tierra. Teneba pa yo dos grans virtutz. La una, que feba mosquera, y l'atra que ixas grans radices teneban l'altaria perfecta pa que un nino se i posase. Entre que mis pais feban ringlera en la Caspolina, yo les i aguardaba leyendo bell libro, u puyando por los camals mas baixos. Quan baixabanos t'a placha, y iba correndo tant atarrantau que i arribaba qualques minutos antes que no ells, me i posaba tamién bell rato. Las formas que feban las radices, lo tronco y las brancas me dispertaban la esmachinación y me pensaba que yeran tal u qual cosa. De revés, quan tornabanos d'a placha enta casa, l'arbol me serviba pa agarrapizar-me-ie y prebar de fer-les venir a plego pa quedar-nos un ratet mas con una rabieta de crío chiquet. Los ploros y los chilos nunca no funcionoron, lochicament. Una vegada, tant fuerte debié estirar pa no salir d'a placha que, astí debaixo d'ixe arbol y probablement por las fuerzas en contra de mi mai y yo, se me salió lo brazo y habiemos d'ir t'a casa de salut. No estió la primer vegada, pero sí la zaguera, y la sola que recuerdo, tot y que muit malament. D'as tres referencias, lo Copacabana, la Caspolina y l'arbol, iste ye lo solo que encara i contina.

Agora veigo Cambrils con unos uellos de tot diferents. Por la edat, por las experiencias vividas, por la consciencia de que ye un lugar con la suya historia y lo suyo pueblo y no pas un simple puesto a on que pasamos lo verano lo cheposamen, y por tantas y tantas cosas. No soi de gronxiar-me guaire con lo recosiro. En los zaguers anyos he trobau muitos atros puestos a on que he viviu atras experiencias que me deixarán ixe bayo que comentaba en empecipiar. Pero regular que ixos no los ixuplidaré en la vida.

miércoles, 17 de enero de 2018

Cancions, momentos y sentimientos

Chusto la vispra d’a muerte de Dolores O’Riordan, en la radio sonó Ode to my family. Levaba a saber que tiempo sin ascuitar-la, y muitismo mas sin que una canción me transportase tantismo ta un momento concreto d’a mia vida.

Yo teneba tasament 15 anyos y No need to argue lo yera petando. Yeranos una colla graniza de compas en casa d’una amiga, de botellada y borina. Acababa de conoixer a una zagala y nos hebanos enreligau. La colla nos estiemos bell rato en un leito fendo lo fato. Dimpués fueron marchando t’atra cambra y aquella mesacha y yo nos i quedemos abrazaus, de memoria, charrutiando. Con quince anyos, y estando los dos d’o Planta Baja, ya podetz contar que un d’os temas estió la mosica. No remero guaire bien cómo, pero a ella le dio por cantar-me Ode to my family. Teneba un anglés repoliu y una muit buena voz que, en la foscor d’a cambra, y con la dulzor d’aquells versos, creó un momento precioso.

La mia historia con aquella moza duró poco, como quasi todas en ixos anyos. Manimenos, la intensidat d’ixe momento, asociada mosicalment a lo tema de Cranberries, fa que vintitantos anyos dimpués encara pueda revivir nitidament aquella nueit. Yo, que tiengo una memoria horrible, remeré lo leito, la zagala, la cambra, la poqueta luz que entraba por la finestra, ... mesmo la chent que yera difuera zorriando, lo chersé que me deixó dimpués porque teneba fredor, u lo diya que quedemos ya dimpués d'haber-lo deixau. Tot con buena cosa de ternura, como quasi siempre que remero cosas de fa tanto tiempo.

Lo diya d’antes metioron tamién en la radio November Rain, de Guns ‘n’ Roses. Ye una colla que nunca no he aguantau, liderada por un personache que me mereixe todas las faltadas que se me puedan ocurrir. De criet, entre atras fases, en pasé por una heavy. Chupa de cuer, balons primos, cerras y tot lo pack de Manowar, Maiden, Metallica, etc. pero nunca no los Guns. Manimenos a qui yera lo mio millor amigo t’a part d’alavez l’encantaban. Yera la suya colla favorita. Flipaba con Axl, Slash, y los que no clamaban l’atención.

A pur de meter-me-los en casa suya, y prou que d’ascuitar-los en los bars heavys que bi ibanos a soben, me sabeba, y me sé, la mayoría d’as suyas cancions. Pero agora, quan los ascuito, tot y que contino desprenciando-los a-saber-lo, no puedo privar-me de fer-me una riseta recordando a iste mozo y todas las que hemos pasau chuntos. Ell tamién yera con yo de borina la nueit d’o debantdito Ode to my family, y con ell compartié un inolvidable concierto de The Sisters of Mercy fa no tanto, que tamién nos transportó ta ixa adolescencia tant plena de sentimientos. Podré odiar conscientement a los Guns tot lo que quiera, pero cadauna d’as suyas cantas me traye una alcordanza alegre.

La mosica ye una d’as cosas que mas m’emociona. Qualsiquier que haiga compartiu con yo bell concierto de La Ronda de Boltaña, me habrá visto las ploraderas que me entran con Mermelada de moras. L’alegría d’os Obrint Pas, la rabia contra lo sistema de Habeas Corpus, la poesía de Love of lesbian, la incomparable sensación de un pogo bien feito,... Si a tot ixo, le sumamos asociar-se a un momento u persona especial, la mosica puet fer-nos viachar en lo tiempo, qual Tardis u Delorian. Qué gran responsabilidat caye sobre los huembros d'as mosicas!

martes, 22 de agosto de 2017

Explotar lo recosiro mosical

Trobar a faltar la nineza u la choventut ye qualcosa normal. Yo mesmo lo foi. Yera mas choven, aguantaba mas, estioron anyos de descubrimientos, de libertat, de luitas y de esdevenir lo que agora soi. La mosica d'alavez, ye la banda sonora d'ixos anyos. Igual como la Marcha Imperial nos fa evocar a Darth Vader en un petén, Jesucristo García de Extremoduro me transporta ta las nueitz d'Atrio y Posturas. U l'Alzheimer de DEF CON DOS t'o Planta Baja.

No, no i soi inmune. Prou que contino ascuitando lo d'aquellas envueltas. Y quan m'empifolo con las amigas de l'instituto cantamos a Platero u a Siniestro Total. Pero ixo no priva que haiga continau descubrindo mosica. Si agora me demandasen de fer una triga de diez collas favoritas, la mayoría no existiban fa vinte anyos u acababan de empecipiar.

No ye la sola aria que pasa isto. Bi ha qui leva viyendo lo mesmo cine, leyendo los mesmos libros y comics, y ascuitando la mesma mosica dende que fació vinte anyos. Y no le prebes d'amostrar cosa nueva porque tot lo que se fació dimpués de (metetz la calendata que queratz) ye fiemo.

Lo gran obchectivo d'o capitalismo son as personas entre 35 y 60 ayos. Mas chovens u mas viellas no tienen tanta capacidat economica. Tamién son las personas que deciden la programación cultural tanto en arias publicas como privadas. Asinas que ye normal que existan dos fenomenos que tant de moda son como las bandas tributo, y los festivals de los 80 y los 90.

La mosica d'ixas dos decadas no ye particularment buena ni mala. No ye mas facil u dificil d'ascuitar que qualsiquier atra radioformula d'antes u d'agora. Ni las suyas artisas chenios d'a mosica, sin contimparación posible en lo present. Pero ixe recosiro vende. Qui nos fotemos ueito u mas horas cada diya en treballos de mierda, u mirando por internet de trobar-ne, qui viyemos como unatra cheneración hemos fracasau en aquello de cambiar lo mundo, queremos tornar a los tiempos an que creyebanos que ibanos a trunfar laboralment y politica. Y ixo tien una BSO.

Cosa que obchectar, a priori, a que todas tiengamos ixos momentos de fer alcordanza d'atros mas dulces, u mesmo que reivindiquemos mosicas que teneban una calidat y que talment no se les faiga aprecio en la mida que calga. Pero tiengo dos obchecions a ista mena d'eventos, como buen niquitoso que soi.

La una ye ixa lochica que en he charrau antes. Lo razonamiento de "la mosica, literatura, cine, etc.. d'antes mas son por definición millor que tot lo que se fa agora" leva, indubdablement a que "tot lo d'antes mas yera millor que lo d'agora", incluyiu prou qeu sí la situación politica. Tot ixo, en la mia opinión ye un robin que se nos va calando a moniquet en lo tozuelo y que explica porque tanta chent se va fendo conservadera con la edat. La edat no ye una enchaquia pa la falta d'inquietutz culturals. Todas podemos gronxiar-nos con nuevas produccions culturals, y todas tenemos capacidat pa entender los cambios politicos y socials que ocurren a lo nuestro arredol. Quedar-nos en lo pasau nos leva a fer de peso muerto pa qui preba de cambiar la sociedat, queramos u no.

L'atra ye la construcción d'un relato historico d'a cultura hechemonica an que, como en antes, contina sin cullir-ie cosa allena a ixe relato. En istos eventos d'os 80 y los 90 pareixe que en Aragón no bi heba producción mosical. Lo mesmo show suena igual en Santiago, Cadiz, Pinseque u Girona, quan tenioron una historia mosical buen diferent. Los 80 me pilloron criet, pero vivié mosicament los novanta y muitas d'as collas que sentiba yeran aragonesas y lo petoron bien petau. Pero nunca no i sonarán, quedando unatra vegada esborradas d'a nuestra historia. Talment, podríanos aprofitar ixe recosiro pa qualcosa positiva y reivindicar unatra vegada la cultura mosical que creixió en aquells anyos y que tant buena cullida dio. Y, ya que andamos en ixas, filar-la con tot lo que se contina fendo en iste pais que no ye ni poco, ni de poca calidat.