Mostrando entradas con la etiqueta Dechusban. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Dechusban. Mostrar todas las entradas

miércoles, 3 de febrero de 2016

A mosica en Aragón(es). Tierra de barrenaus radio 2x05

Ta bien u ta mal, soi negau ta creyar mosica. Nunca no he consegiu fer sonar garra traste ni un poquet bien. Ixo contrasta con lo goyo que me fa ascuitar mosica. Malas que tiengo bell ratet me fa goyo de meter-me o zaguer disco que he descubierto u rechiro por o rete en busca de nuevos sonius. Si leyetz con bella freqüencia o blog, ya sabetz que lo d’os festivals y conciertos, más que una afición ye una forma de vida ta yo.


Por ixo admiro muitismo a qui fan mosica. Más encara si lo que fan ye orichinal u m’alporta bella cosa nueva. Ixe ye o caso d’as cinco personas que pasoron por o zaguer #TdBradio, que han participau en collas tant diferents como Gaire, Prau, Mallacán, La orquestina del fabirol, Comando Cucaracha u Los Draps.


Aragón ye un país de muitas y buenas mosicas. En da fe todas as que han teniu exito dillá d’as mugas nuestras, pero tamién muitas atras que no en han teniu por diferents razons. Tenemos muito potencial y muita calidat y por un regular quasi tot feito a pur d’a rasmia, o treballo, o tiempo y os diners de chent con pasión por a mosica.


A sola mala noticia en tot isto ye a quasi ausencia, dende fa ya bell anyo, de referents en a mosica en aragonés. Fueras d’o folk, ye de mal trobar una colla que faiga servir ista lengua como principal. Nomás Gaire contina apostando de tot por l’aragonés. De cabo ta quan collas como Comando Cucaracha, Lurte, Ixera, Cachirulos XL y bells atros fan bell cenyo, escribindo u traducindo bell tema. Por ixo, muitas trobamos a faltar, y muito, a Mallacán y Prau, qui nos acercoron a lengua a tantas y tantas personas, dende una mosica innovadera, combativa y de calidat.

En istas dos horetas de programa, prebemos de charrar d’istos temas y de muitos atros. Puetz ascuitar-lo en a barra que tiens contino u punchar aqui con o boton dreito y baixar-te-lo, dando-le a “Guardar enlace como…”.



lunes, 29 de junio de 2015

Tabiernas d'Aragón (3): Dispierta Fierro

"Sometimes you wanna go where everybody knows your name...." prencipiaba a canta d'a serie Cheers. Bi ha habius pocos bars que m'han feito sentir como en casa mía. D'ixos que i dentras y prencipias a saludar a totz. Que mesmo aduyas a la plantilla a escobar u a replegar. Que bi ha una relación familiar con a parroquia y as cambreras. Que ye, a la finitiva, casa tuya. O primer estió o Planta Baja, que bell diya habré de charrar-ne. O segundo, l'Atrio, que ya en he charrau. O tercer, ya en a Madalena, estió Dispierta Fierro.

Soi incapable de remerar o primer diya que dentré en o Fierro. Pero en muit poco tiempo prencipié a pasar-ie horas y horas. O bar yera en a carrera Estudios, "ixa que fa tanta pudor a queso", que le dicen as foranas. Bien cerqueta de L'Albada, atro guariche mitico que contina ubierto, no sé por quanto tiempo. A chent que lo ubrió yeran viellas conoixidas de l'aragonesismo. Muitas chunteras, pero con bella excepción y con as puertas pataleras ta qui no'n yera. O Fierro siempre yera un puesto de compleganza a on que chent de muitas sensibilidatz diferents de "l'aragonesismo" nos chuntabanos ta zorriar, bailar y, prou que sí, apanyar Aragón y o mundo.

Cuento que a gran obra d'o Fierro estió a d'ufrir-nos un puesto a on que socializar-nos y a on que ixamplar a militancia en muitas d'as nuestras organizacions. Yera o bar t'a on que ir dimpués d'as manis u d'as clases d'aragonés y a on que fer fiestas ta replegar perras ta emparar as organizacions u mesmo ta bella ONG chiqueta. Cumpliba una función que caleba muito en ixas envueltas, y que creigo que contina calendo hue. Conoixer y compartir luitas. Muitas conoixioron a realidat de l'aragonés, de Yesa, u d'atras muitas luitas "poco televisivas" entre ixas paretz.Tamién estió o puesto a on que muitas faciemos grans vinclos personals. Parellas sentimentals y sexuals, amistatz de toda mena (y dica bella enemistat) son naixidas d'aquell mitico guariche.

Dechusban en concierto en o Fierro (2007)
O Fierro yera constituyiu como Asociación Cultural. Ixa formula a on que se pencha qualsiquier organización que no sabe guaire bien como legalizar-se. Pero o feito ye que sí que facioron un treballo cultural. Antimás d'estar un d'ixos pocos puestos de Zaragoza a on que se podeba charrar en aragonés, o Dispierta Fierro siempre yera ubierto t'as mosicas. A mosica en directo yera cutiana, y un d'os puntos fuertes d'o Dispierta Fierro. Mosicos de Gaire, Biella Nuei, A Cadiera Coixa, Comando Cucaracha, .... i pasoron fendo concierto u jams eternas, creyando ixa morfuga que hue nomás puetz trobar en L'Albada y poco más.

Pero sin garra dubda, o concierto más historico d'o Fierro estió en uns Pilars quan La Ronda de Boltaña, que ixe anyo no teneba actuación en scenario, acceptó de fer-ie un concierto. A cosa ni s'anunció, pero en ista alpacera ciudat o boca a boca tien a soben más rasmia que 100 twitteras dando ferrete. Dende bella hora antes ya la chent dondiaba por o vico preguntando quan empecipiaba. Quan, a la fin bi dentroron, quasi no se i culliba, pero, como siempre, facioron un conciertazo, en un ambient como nunca no he tornau a viyer. Encara conservo a chambreta d'Os "Rondabandarras", club de fans d'a Ronda, que facioron poco tiempo dimpués, y a on que entre atros puestos, saliba o concierto d'o Fierro. Mala suerte que dende alavez m'enreciau una mica y ya no me preba bien.

La Ronda de Boltaña en o Fierro. (Desconoixco l'autora d'a foto)
Como he dito, atro d'as grans cosas d'o Fierro, yera tener un espacio de socialización. En ixas eternas nueitz de borina, naixioron grans ideyas. Unibersidá - Coleutibo Aragonesista, simient de l'actual SEIRA, lo teneba como segunda casa y bi organizabanos borinas y mesmo bella asambleya. Tamién se i organizó bella celebración d'o 20 d'aviento, como o historico en a Peña El Braban con Dechusban, Comando Cucaracha y Jose Antonio Labordeta.

En ixe concierto, por cierto, presentó Comando Cucaracha la canta "Dispierta Fierro", esdevenindo asinas o segundo (y por agora zaguer) bar d'A Madalena con canta propia, dimpués de que Ixo Rai fese o tema "Entalto!". Tamién estió alavez una d'as mias primers pleitinas con l'ababol d'a SGAE, a qui teniemos dando mal toda la tarde mientres montabanos o concierto y a qui Labordeta ninvio a escaparrar en un petén, en un d'os momentos más graciosos de vez que penibles que he viviu.

Labordeta en L'homenache a Chuan de Lanuza de 2003.
Organizau, entre atros, por Dispierta Fierro

O Dispierta Fierro yera tamién, un micromuseu de l'apegallo aragonesista. A bancada yera siempre plena d'apegallos que feban ellas mesmas, u que i deixaban os colectivos que i pasaban. Pero lo millor de tot, yera la paret de dezaga d'a barra, a on que cada centimetro yera tapau por un mosaico d'apegallos a on que se'n chuntaban d'historicos y de nuevos, grans y chicotz, disenyaus y calimochers. 

A mosica que se i meteba pendeba muito de qui punchase. Dende o rollo más folki de Carlons, a la vesant más rockera, combativa y canyera de Sonero, pasando por as sesions folki-chorras de Dabi u los un-poquet-de-tot d'a resta. Ixo sí, La Ronda sonaba todas as nueitz. Fer, alavez, una lista de Spotify como as que he feito d'o DeVizio y de l'Atrio ye imposible. Porque antimás, a metat d'as collas que i sonaban, sisquiá son en a plataforma mosical. Pa que dimpués digan que i ye tot....

Parte d'o cartel d'o concierto homenache a Chuan de Lanuza
Amprau d'o blog Aragonando
Os zaguers tiempos, o Dispierta Fierro iba esvoldregando-se, mesmo literalment. Qui lo menaban yera por cada anyada más cansos y no i dentraban nuevos. O local, amás d'aguantar bella pinyora, se yera fundindo, apareixendo-ie crepazas y mesmo una fuesa que, por bell mes, estió tapada por un tablón de fusta y un barral de biera. A la fin, o Fierro cumplió lo suyo ciclo vital y baixó a persiana, deixando-nos a muitas sin un troz de casa nuestra.

A zaguer vegada que i dentré ya yera zarrau feba una semana. Os piquers heban feito una crepaza que traviesba tot lo local, y que dentraba bell poco más d'un metro tierra abaixo. Aquell diya aprofeité ta fer as zaguers fotos d'as pintadas d'os escusaus. Remeré os momentos que hebanos pasau de conchunta con Arale, as chobenallas, as enrestidas, as d'UCA, as nogareras y tantas y tantas personas que i conoixié. Remeré os charrazos eternos. Remeré como plegaba o sabado y quan demandaba la primer pichera de biera, le deciba a lo cambrer que me cobrase las que m'heba deixau de pagar o viernes. Remeré como mesmo as mias amigas de l'instituto, u a mia chirmana, mica aragonesistas, i heban pasau buenos ratos. Me costó a-saber-lo de fer ixa zaguer uellada, sabendo que nunca no tornaría a pisar ixe guariche que tant feliz m'heba feito. 

Mosaico d'imachens d'os escusaus

Dispierta Fierro fació casamuda. De local, de nombre y, un poquet, d'esprito. A qui organizoron aquell local les caleba atra cosa, atra morfuga. Ya teneban crías y yeran, y son, en atra etapa vital. Asinas que, en a carrera Heroismo, naixió Casa Lambrote. Unatro puesto bien pincho, a on que, con bell cambio, continan muitos d'os sinyals d'o Dispierta Fierro. A gastronomía, o folk, a mosica en vivo, La Ronda, l'aragonés, ... tot ixo contina tamién en o nuevo local que tos convido a visitar en Pilars, por eixemplo.

Y d'iste, y d'atros locals parellanos, u no tanto, charramos en o 4º programa de Tierra de barrenaus Radio, que s'emitirá iste chueves 2 de chulio y que prebaré de penchar en que pueda aquí, como a resta de programas.


martes, 12 de enero de 2010

Convocatorias y novedat

A tamás d'estar chenero un mes prou jauto por un regular, parix que iste 2010 prencipia furo. Iste cabo de semana charrada y concierto, tot lo mesmo diya. A charrada ye organizada por a Plataforma aragonesa en esfensa d'Egunkaria. O viernes en a facultat de Economicas nos charrarán sobre iste caso tan platero de enrestida contra os dreitos de libertat d'exprisión y prensa. En rematar caldrá salir aventau, pues a las 20.30 ye anunciau lo prencipio d'o concierto por a cooficialidat que ha presto l'Asociación Cultural Nogara en “El refugio del Crápula”. Un concierto trilingüe de cantautoras an que tañerá María José Hernández por o castellano, Deschuban por l'aragonés y Temps al Temps por o catalán. Por cierto, entre que plega o cabo de semana podemos ir leyendo o nuevo Espiello que ya ye en a carrera. O numer 30, ya, y parix que estió ayere cuan ixe primer numer con ixa güellada de lupo se nos miró por primer vegada....

sábado, 7 de marzo de 2009

Conzierto contra o entibo de Mularroya

Dimpués d'a prebatina de Zincomarzada, cal que tiengamos una buena borina ta que o nuestro figau no se creiga que puede salir bibo. D'ixo se'n han encargau os de COAGRET que han organizau un sobrebueno -y largo- conzierto. Ista tardi, en o zentro zibico de l'Almozara, bi serán Dechusban, Los Draps, Os Chotos, Chundarata, ... O conzierto ye en contra d'o entibo de Mularroya. Si quiers más informaziçon sobre ixe entibo, puez trobar-ne en a web de COAGRET. T'a charrada ye masiau tardi, pero t'a exposizión de fotos que bi ha en Torrero encara se i puede ir. Ta ir calentando, pencho un bideo de Dechusban bien majo.



martes, 6 de mayo de 2008

De Rizio, de bizio...

De cabo ta cuan, agana esconeutar un poquet y adedicar-te a ixas cosetas que te fan goyo y que, por un regular, no puez fer. Iste cabo de semana pasau tenié a oportunidat de fer-lo en as chornadas de De Rizio 2008.

D'una man estié en un lugar repoliu que no i yera estau nunca. Ye una marabilla debantar-te de maitins, salir de l'otel y trobar-te rodiau de ixas montañas con as tucas emplidas de nieu, que encara en quedaba d'unas nebadas que bi abió fa bellas semanas. A resta de o lugar, a tamás d'estar muito endrezau enta o turismo, tamién yera bien majo y a chen muito amable y simpatica.

D'atra man, os tallers programaus me sorprendión muito. M'asperaba unas chornadas más "tradizionals" y me trobé, de bote y boleyo y no se guaire bien como, fendo un guión ta un curto y rodando-lo. Tamién i aprendiemos a beyer como chugar con os planos ta fer sentir a o espectador una cosa u unatra. Cualcosa que nunca no'n eba parau cuenta.

Tamién i beyemos bels documentals. Uno d'els, sobre l'aragonés tensino. Iste ye un trango entabán d'a produzión audiobisual de imbestigazión sobre l'aragonés. Pasa d'o plano fixo y una persona charrando de cualcosa y fa serbir una steady mientres tot lo documental con as posibilidaz que ixo ufre. Atro d'os documentals estió sobre a construzión de presas d'esfensa de lurtes en a Galliguera Alta. Dende l'ambiesta d'a incheniería zibil ye asabelo curioso y intresán y dende atras muitas tamién. Esconoxeba de tot a esistenzia d'iste documental y cuento que cal prenzipar a prochectar-lo por tierra plana antis con antis. Ta rematar con os documentals, Eugenio Monesma nos charró d'a faina suya y beyemos un treballo suyo sobre as fainas d'a muller en o mundo rural.

Como no puede estar d'atra traza, o sabado tocó borina. Dimpués de blincar con o gol de Ayala, tañeban O'Carolan y Dechusban que, como siempre, fazión un sobrebueno conzierto. Ya en as tres pedretas, pos cuasi no eba descansau, m'asperaba un camatón de biera negra en o bar Ibón, uno d'os millors que he bisto en tot lo Pirineu. Esprisions ta lo suyo amo!!!!

Y prou que esprisions ta toz que i estiez: mayestros, organizadors y alunnalla que aspero que nos beigamos luego!!! De rizio pa cutio!

jueves, 7 de febrero de 2008

Notizietas de l'aragonés

L'aragonés ye bien bibo, ya lo dizen por astí en un programa de radio... Iste ´mes de Febrero imos a estar bien aqueferaus. Ta prenzipiar podemos ir t'a charrada de Aleksey Yeschenko de titol "Promoción de la literatura aragonesa en Rusia: una apuesta por el diálogo cultural" y que organiza Rolde de Estudios Aragoneses. Ta qui no lo conoxca iste siñor treballa en o Zentro Norcaucasico de Estudeos Soziolingüisticos d'a Unibersidat de Piatigork (Rusia) y ha traduziu a o ruso bellas obras como No deixez morir a mía boz y ye traduzindo Reloch de Pocha. A charradeta se ferá o Miercols benién a las 19:30 en a Biblioteca d'Aragón (C / Dr. Cerrada, Zaragoza)

Y charrando d'a Bilioteca d'Aragón, PEA s'achuntó con a suya direutora con qui charrón de a situazión d'as obras en aragonés en a debandita biblioteca y d'o premio de literatura en aragonés "Arnal Cavero". Parix, seguntes a suya propia cronica, que a reunión estió alto u baxo bien. Caldrá beyer si a la fin da bel fruito....

En a demba d'as publicazions, y como ya informaban en O Chemeco d'as parolas fa poco, ya podemos leyer o numero 4 d'a rebista Ambista. Ye una rebista eleutronica sobre patrimonio cultural aragonés escrita más que más en aragonés pero tamién en catalán y castellano (encara que poco). Iste numero s'adedica en gran parti a Teruel, a siempre xublidada en istos afers de l'aragonés. No conoxeba guaire a rebista, pero he de dizir que o conteniu suyo ye bien bueno y, en estar eleutronica y no aber de malfurriar diners en tintas y cosas d'ixas a presentazión ye increyible. Mesmo se i pueden beyer bideos. Muito buena, de berdat....

Ta rematar (por agora) un poquet de borina que bi abrá o diya 22 en o Z.S.A. A Enrestida. I han organizau un conzierto, de conchunta con Nogara, Fendo Orella y Mago Fermín de refirme ta La Orquestina del Fabirol. I tañerán Dechusban y uns gaiters. Tamién Fendo Orella adedicará a ista colla un espezial en o suyo programa de radio. Ista iniziatiba contrimuestra unatra bez cuanto se quiere a La Orquestina en Aragón y en fablilandia y ye que talmén siga una d'as collas que más han feito por recuperar y fer balurar a nuestra cultura y a nuestra luenga.

Y si querez biyer a Dechusban antis d'ir t'o conzierto bi ha arrienda bideos suyos d'o conzierto de 25 cabo d'año d'a Federazión de Fablans. En pencho uno d'exemplo:


martes, 8 de enero de 2008

Conziertismo

Me calió marchar t’o leito una miqueta tardi, pero a la fin o Chuebes 3 remanié debán d’a TB con os güellos pataleros ta poder bier o resumen d’o conzierto d’os 25 años de Fablans. “Prenzipian bien!” – me pensé cuan, a “Salud País!” de La Ronda de Boltaña le metión de soztitol “Días de albahaca”. Pero cal dezir que a triga de cantas estió prou buena. Ta qui no lo biese, fazión dos cantas de cada colla, fueras de La Ronda, que’n fazión tres. De zensura, me’n asperaba más. Mesmo metión “nomás ta sentir” de Prau. Qui no l’aiga sentiu en os discos que no la i mire que no bi ye. Ye una d’as nuebas cantas y ye buenisma. Y ta rematar o conzierto País Perdido de La Ronda.

Tot isto ye lo que fazión bien, pero prou que cal charrar tamién de tot lo que fazión mal: L’orario, por exemplo. Cuasi a la una d’o maitin d’un chuebes sin fer cuasi publizidat (si se’n fazió). O soniu, que yera penible. Feba asabela pena sentir “Soy gaitero” sin sentir a gaita, u bier como os tabals de Lurte, a tamás de que les enfocaban prou asoben no se sentiban mica. O publico, que yera disaparexiu y cuan feban un plano gran, por un regular, a foscor no dixaba bier-lo. Con tot y con ixo, de siñals d’Aragón se’n bieban arrienda, más que más, en a zaguer canta d’a Ronda. Y ta rematar la error más gran. Si yo no i ese estau, si no ese sabiu de qué iba ixo, lo mesmo podeba pensar que yera un conzierto feito por Aragón Radio, Intermon Oxfam u la parroquia de Santa Engracia ta replegar fundos ta la Expo u quemisió. Nomás se beyió un cartel d’a Federazión de Fablans en prenzipiar y en rematar o conzierto. Ni se sabeba que yera por o 25 cabo d’año suyo ni dizión cosa de l’aragonés. Ixo, y que a metat d’as cantas estión en castellano, sacó prou de conteniu a lo programa.

Asperemos que lo repitan en millor orario y que faigan una chicota presentazión de dos minutez an que digan tot ixo que “xublidón”. Tampoco no les demandamos tanto, no?

lunes, 22 de octubre de 2007

Unatro Cabo de semana en aragonés

De cabo cuan pasan istas cosetas. Y cada begada más asoben. Qui deziba que no se podeba bibir en aragonés? Y mesmo en tierra plana... Iste cabo de semana unatra begada podremos bibir un poquet más en aragonés. O Biernes prenzipiaremos con a Debantadera d'os cursos de l'Asoziazión Cultural Nogara. Iste acto que se fa todas as añadas cuan son en momentos de prenzipiar os cursos ye tot un clasico an que nos chuntamos mayestros, alunnos, sozios y amigos de l'asoziazión ta fer buenos charrazos. Estiaño prenzipiará con una charrada sobre l'aragonés repuyal a las 19:00. Dimpués se entregarán os titols ta la chen que aprebó o curso pasau y ta rematar, como no, una lifareta. Dimpués de seguras que, a lo menos bella biera nos feremos por ixos bicos de Dios...


Pero cal dixar un poquet de rasmia ta o Sabado pues ixa calendata torna a estar istorica. Torna, a la fin, "L'aragonés en a carrera". Borina mitica an que muitos nos amanemos ta l'aragonés por cuasi primer bez y que feba cuatro años (si no remero mal) que no se feba. Por "L'aragonés en a carrera" han pasau arrienda collas, como nos esplicó en Pilars Chan, en representazión d'a Federazión de Ligallos de l'aragonés. La Orquestina del Fabirol, Hugo de Paula, Gwendal, Ixo Rai y asinas asinas. En ista edizión, que zilebra os 25 años de Fablans, i ascuitaremos a mosica de Prau, Dechusban, Lurte, Comando Cucaracha, La Ronda de Boltaña, La Orquestina del Fabirol y Biella Nuei. Un conziertazo que parix que nos tendrá dispiertos dica lo maitín d'o Domingo, pero si ye con ixa enchaquia, rai!




Cara ta Abiento ya se ban parando cosetas, ta que podamos ir apuntando-ne en l'achenda nuestra. A Feria d'o Libro Aragonés de Monzón ferá a suya trezena edizión os diyas 7, 8 y 9 d'Abiento. En que se sepan más cosas ire informando. Como nobedat, tamién en Abiento pero, por lo que sé, sin calendata encara, se son organizando unas chornadas sobre toponimia aragonesa en a comarca de l'Alto Galligo que continan con as suyas autibidaz a tot estrus. Podez beyer a notizia aqui.




Torno a dizir: qui no charre, ye porque no quiere...

martes, 5 de junio de 2007

Matarranya, libros y meyebals

En a puenda eleutoral bi eba bida difuera d’os colechios eleutorals, campañas, sondeus, cartels, bitorias y redotas. O 19 de Mayo se presentaba o disco Sons del Matarranya an que bentiseis collas aragonesas de mosica fan serbir o catalán en a suya mosica. A mas gran parti, como ye de dar, son d’o Matarranya u d’atrás redoladas catalanofonas d’Aragón pero tamién i partizipan collas como Mallacán, Prau u Dechusban.
En Zaragoza ya se puede mercar o disco, a lo menos en A Enrestida (que ye an que lo merqué yo) y prexino que en belatro puesto más, por un cacano pre de 10 euros (o disco ye doble). Antimás, tamién A enrestida organiza un conzierto en o suyo local de cantautors matarrañencos o Biernes a las 22:00 (puncha o binclo d’alto ta más info) en unas chornadas contra a SGAE que siña MagoFermin, entre atros.

Ta qui tienga l’achenda bueda (¡Que suerte!) que baiga emplindo-la pos, antiparti d’ixe conzierto y d’a resta d’autibidaz que nos i proposan iste cabo de semana remata a Feria d’o libro y se fa o tradizional Mercau Meyebal.

Sobre a Feria d’o libro, poco que dezir. Estoi que qui leiga alto u baxo asoben ya se’n abrá enterau y qui no, pos rai, porque no creigo que prenzipie a fer-lo. Como soi d’os primers, torno a recomendar-tos a Lorenzo Mediano. Os primers libros suyos que leyié estión Los olvidados de Filipinas y El secreto de la Diosa. O primero rezenta a istoria nobelada d’o lolo suyo en a guerra de Filipinas y o segundo ye un best-seller d’a nobela preistorica. Con os dos pasé un rato buenizo de tot. Dimpués leyié Escarcha sobre los hombros, nobela d’amor en o Pirineu d’os cuaranta. Nunca no eba leyiu mica nobela d’amor y me feba asabelo medrana leyer-la por si me feba burro falso, pero parixe que a iste ombre rai de qué escriba que tot lo fa bien. Encara que prebo de leyer tot lo que pasa por as mans mias no soi mica experto y puestar que ta qui en siga ixos libros le parixcan fiemo, pero de berdat pasé un sobrebueno ratet y aspero que qui leiga isto tamién lo pase.

Atra caseta que tos combido a que besitez ye la de Onagro, an que continan ufrindo buenos libros (los de Lorenzo, por exemplo) a buenos pres. Lo millor d’ista chen, antiparti d’os libros, son o trato que te fan. Fez-tos una charradeta con o editor y de seguras que en saldrez con bel libro.

Y ta rematar, os clasicos como Rolde d’Estudios Aragoneses, que a cualsiquier que l’intrese bella mica Aragón, i trobará bel libro que mercar, Gara d’Edizions (en o puesto de PRAMES) an que continan bendendo a colezión de AINAS, Pirineo con bels libros bien intresans u a caseta d’o Gubierno d’Aragón, an que se bende o zaguer premio Arnal Cavero que ganó Ruben Ramos.

O mercau meyebal ya ye un clasico d’as Ferias que se fan en Zaragoza de berano. Ta qui aimamos trobarnos por bels pocos diyas en os sieglos an que Aragón yera toda una potenzia europeya, an que o castellano nomás se sentiba que cuan nos besitaban os foranos, an que os almugabars feban d’as suyas por ixas mars que os suyos pexes portaban a cuatribarrada… pos ye toda una borina. Minchar y zorriar rodiau de toda mena de mosicos y chens rarizas fendo chuegos u teyatro. En as botigas te puez trobar artesanía bien pincha y buenas cosas ta minchar. En as tabiernas te i puez fartar tamién de minchar y, más que más de zorriar. No ye Teruel, pero ye lo millor que, por agora, nos puede ufrir ista ziudat. Y cara ta Chulio unatra en Daroca….

Bueno, aspero que si tenebaz l’achenda bueda, ya no la tengaz.

martes, 8 de mayo de 2007

Cronica d'o Sabado

Prenzipiaba o Sabado bien luego. A las siete coladas d’a tardi ya yeranos por Sasera aduyando una miqueta con a organizazión d’a manifestazión d’Aragón no se bende. A chen que i pasaba se quedaba mirando-se-nos. Beluns sabeban alto u baxo de qué iba tot ixo que yeranos montando y belatros nos preguntaban que yera ixo con toda mena de autituz. Dende bel esquiador que creyeba que querebanos trancar todas as pistas d’esqui dica bella muller que nos animaba a continar y nos contrimostraba o suyo refirme. A manifestazión prenzipió una poquet tardi (como todas) y encara que o suyo camín yera curto se fazió bien a monico. Os polizias tallón o trafico masiau tardi, asinas que os autos no dixaban de chuflar. Se fería asprés, estió por incompetenzia u creyón que ibanos a estar-ie os cuatro jipis de siempre?

Me fazió asabelo goyo a organizazión d’a manifestazión con una buena ripa de coleutibos de toda mena chuntos por una serie de ideyas, por un nuebo modelo de desembolique. Remató a marcha debán d’a DPZ con ambute pancartas, con Especulín presén y una charrada agradixendo a partizipazión d’os más de 5000 que i yeranos.

Malas que remató marchemos t’o conzierto solidario con Bolibia que organizaba Tinkunakama con a colaborazión d’UCA. Cuan i pleguemos ya eba prenzipiau Juako encara que podiemos sentir bellas cantas. Ta qui no lo podión ascuitar será o 17 en Tierra Café (Carrera San Miguel) Dimpués prenzipió a chen de Dechusban (bueno, en reyalidat dos d’els). Como siempre dos buenos conziertos que no en comento guaire pos creigo que toz sabez o goyo que me fan por atros articlos. Allora iban a prenzipiar dos collas que no conoxeba ni brenca ni meya. Creyeba que iste año o conzierto sería pior que no atras edizions por as collas, que no sabeba nian que mena de mosica tañeban. No m’eba bagau ni de mirar-me as suyas webs.

Con Angélida me quedé enluzernau. Ye marabilloso beyer como una colla de chen tan chobens fan una mosica tan cudiada, orichinal y rasmiuda. Y cómo tañeban toz! No comento uno por uno ta no xublidar a dengún porque yeran toz buenismos. Como no me fa mica goyo meter etiquetas pasaz-tos por a suya web y los sentiz que ye a millor traza de conoxer-los. Y si podez ir ta bel conzierto suyo, iz-ie porque de seguras que tos ferá firme goyo. Dende aquí, felizitazions y continaz asinas muito tiempo!

A Ruido Rojo no los podié ascuitar tanto como m’ese cuacau porque me trobé con conoxius y amigos que feba tiempo que no biyeba y pillé unos capazos d’aupa. Con tot y con ixo lo que podié sentir tamién me fazió goyo y, por si un caso, me pillé os CD’s d’as dos collas, que encara soi ascuitando con una miqueta más de ficazio.

Siempre he creyiu que Aragón en cheneral y Zaragoza, que ye a ziudat que más conoxco, son un país y ziudat an que se fa una mosica que puestar que siga d’as millors d’o mundo. Con un amigo emos charrau bella bez que parixe que a mosica ye a traza d’arte que Aragón millor fa. A parti d’a cultura millor conserbada d’Aragón estoi que ye ixa y as collas que aparixen por toz os cabos fan una sobrebuena ufierta mosical ta toda la chen. Encara que no se puede bibir en aragonés, ye cuasi posible bibir sentindo nomás mosica aragonesa u feita por aragoneses. Y con collas como istas, y a tamás d’a SGAE, aspero que se pueda continar.

martes, 20 de marzo de 2007

Cronica d'o cabo de semana

O cabo de semana en aragonés prenzipaba con a presentazión de Ucronía, o libro de Dabi Lahiguera, con que Nogara prenzipia a suya faina publicadera. En a sala Ambito Cultural d’o Corte Inglés cuasi no se i culliba. Nos i chuntemos asabelo aragonesofablans, más que más de Zaragoza, pero tamién de a redolada de Tarazona y mesmo de Bielsa. Dabi, escoltau por Fernando Sánchez (secretario de l’Academia de l’aragonés) y Ruben Ramos, esplicó como eba pensau en escribir sobre Tomás Moro, qué quereba rezentar-ie y reibindicó a posibilidat d’escribir en aragonés sobre cualsiquier tema. Ye bien poliu beyer como a una presentazión d’un libro en aragonés i ba tanto chen que, antimás, de seguras leyerá o libro.
Cuasi sin tiempo marchabanos t’o conzierto de Dechusban. Poqueta chen – encara que cuasi no bi eba abiu publizidat – pero un conzierto bien pincho que aspero siga un buen siñal cara t’a suya partizipazión en A tot estrús. Dimpués de Dechusban, i tañón “La comodidad de anillo” que, por o nombre, me pensaba que yera bella mena de colla tipo Los Gandules. Pero me trobé con una apuesta riesgosa por un rock instrumental que a yo me remeró a las collas setanters que ascuitaba un buen amigo de yo (ola, Bizén!), y que me fazió muitismo goyo. Puestar que no siga a millor mosica ta sentir un Biernes de borina pero, ye una colla que cualsiquier qui aime a mosica bien feita cal que l’ascuite.
O Sabado caleba rebellar-se bien luego ta poder plegar en o taller d’edizión de bideo que organizaba l’Asoziazión Bente d’Abiento con a colaborazión de Charrando TB. Cuasi sin poder alentar por o poder que abié de fer con a bizi y o zierzo firme en contra, conseguié plegar-ie nomás que bels menutos tardi. En o taller nos esplicón bellas custions alazetals sobre edizión de bideo y atrás cosetas (puyar bideos ta YouTube, penchar-los en blogs y webs…). Una pena que no se podese fer un seminario en cuenta de un taller, porque cuasi no bagó de fer tot lo que m’ese cuacau aprender-ie.
Dimpués d’una tardi aqueferada, dentrabanos en a nueba Arrebato an que ibanos a conoxer o nuevo disco d’Ulut y a tornar a sentir a os matarranyencos “Los Draps”. Cal agradixer os apaños que han feito en l’Arrebato encara que contina estando un chiquet guariche con muita carisma. D’Ulut cal dezir que, china chana, ban amillorando y que ye una d’as collas que promete plegar a estar una d’ixas collas miticas de l’aragonesismo. De Los Draps no cal dezir cosa. Tan grans como siempre. Asperemos que enduren muitos años y que ascape publiquen un nuebo disco.
A nuei continó bellas oras más, pero ixo ye atra istoria.
Malas que he rematau d'escribir isto m'he enterau que Dechusban no yera estau trigau t'a benien fase de A tot Estrus. Lo siento por toda la chen que de seguras les esen feito goyo. Dende aquí tos nimbio un fortal abrazo y no tos ne faigaz que soz de puta mai!

martes, 13 de marzo de 2007

Cabo de semana en aragonés

Encara ye cuasi imposible bibir en aragonés en Zaragoza, pero iste cabo de semana nos lo han dixau bien fazil. Y ye que, como deziba fa bels diyas, as asoziazions en esfensa d’a luenga y cultura aragonesa fan que os aragonesofablans no adubamos.

Mientres a semana podemos ir t’as II Chornadas d’a luenga y cultura aragonesa que fa o Patronato de Bibliotecas en o Zentro Zibico Teodoro Sánchez Púnter (bico de San Chusé). Ista tardi bi abrá una rufierta sobre l’aragonés, maitín una charrada sobre os repuis de l’aragonés en a fabla zaragozana que ferá Dabi Lahiguera (l’autor d’Ucronía) y o chuebes i ferá una charrada con mosica Guillermo Laseca que yera parti d’a colla Renaxer (la puez ascuitar en http://www.radiocharrando.com).

O biernes de tardis podemos ir ta la prensentazión d’Ucronía, o primer libro en una faina publicadera que prenzipia
Nogara. A las 19:30 en l’Ambito Cultural d’El Corte Inglés soi seguro que nos trobaremos ambute de sozios, alunnos y amigos de Nogara. Dimpués caldrá marchar a beyer o conzierto an que tañe Dechusban drento d'a iniziatiba Muévete en Directo. Será a las 21:00 en o Zentro Zibico Unibersidat chunto a Insulina Morgan y Staff. Cal remerar que podez ascuitar a canta de Dechusban que partizipa en o concurso A tot estrús en www.popyorck.com.
Y dimpués de borina, pero no masiada, porque o Sabado cal estar bien dispierto. Y ye que, o Sabado y o Domingo, se fa la que ye, ta yo, una d'as millors ideyas arredol de l'aragonés en os zaguers tiempos: A I trobada de produzión audiobisual en aragonés. Prenzipia o Sabado de maitins con un taller d'edizión de bideo en aragonés. Puez apuntar-te-ie en
bideoedizion@hotmail.com. A las 18:00 d'as tardis d'o sabado y domindo se meterán bideos en aragonés en o Zentro Zibico l'Almozara. Istas chornadas las ha organizadas l'Asoziazión Cultural 20 d'abiento y www.charrandotb.com.
Y ta rematar, y como comentaba fa poco, o conzierto de Los Draps y Ulut, an que por siete euros, podremos mercar o CD d'Ulut, fer-nos un Daikiri y, prou que si, ascuitar o conzierto en o Z.S.A Arrebato.

Preta achenda, la d'iste cabo de semana...

martes, 27 de febrero de 2007

Sons del Matarranya

Voldria escriure això en català però encara no sigues prou. O Matarranya, una redolada catalanoparlán en o Sur d'Aragón, con poca chen y malas comunicazions, torna a dar-nos una lizión con una d'as iniziatibas más orichinals de tot Aragón y que ye un siñal de lo que i ye pasando mosical y sozialmen.
Organizau por l'Associació Cultural del Matarranya, Sons del Matarranya ye un procheuto doble: d'una man se son fendo conziertos de collas de mosica d'o Matarranya u bincladas de bella traza a ista redolada y d'atra man se grabará un disco con as cantas (prou que todas en catalán) de ixas collas. Os conziertos prenzipión o pasau 2 d'Abiento y rematarán o 31 de Marzo con l'actuazión de Azero en Queretes, an que son estaus a más gran parti d'os conziertos. O disco se suposa que se prenzipiará a bender en a Semana Santa.
En ista iniziatiba son partizipando collas de mosica tan quiestas y conoxidas (a lo menos ta yo) como Prau, Dechusban, Azero, Los Draps, Asalto Liriko, Mallacán... y atros muitos que encara no conoxco pero que de seguras que son buena cosa. En a suya paxina web (www.sonsdelmatarranya.tk) podez trobar asabelo informazión sobre os conziertos, as collas, os organizadors, o prochecto y asinas-asinas.

viernes, 16 de febrero de 2007

A tot estrús

O conzello ye organizando un concurso de mosica que se diz "Popyrock. A tot estrús 2007". Antiparti que o nombre siga en aragonés, que ye un buen prenzipio, se troban a faltar más iniziatibas como ista. Por agora ya se i han apuntau bellas 30 collas (l'añada pasada en estión 116) y o plazo ta inscribir-se-ir ye remata l'onze de Marzo. O concurso ye trestallau en categoría Pop u Rock (qui faiga pop-rock no se an s'apuntará) y en a paxina web - www.popyrock.com - puez ascuitar cantas d'as collas y leyer bella coseta sobre ellas. Me pienso que ye importán que toz os que nos fa goyo a mosica en cheneral y que queremos refirmar a mosica aragonesa, emos de partizipar en iste concurso. A primer parti d'o concurso ye una botazión en Internet, asinas que no nos cal nian salir de casa y antimas conoxeremos nuebas collas. A segunda, que ye la más intresán, son conziertos que as 24 collas que aigan pasau a primer fase ferán en o Zentro Zibico de l'Almozara en Marzo y Abril.
A unica colla que conoxco por agora, y que antimás canta en aragonés son os Dechusban, a qui tos animo que botez u que, a lo menos, ascuitez.

viernes, 2 de febrero de 2007

Nobedaz en Charrando TB

Dimpués de bels meses, a la fin bi ha nobedaz en Charrando TB. Tres nuebos documentos prou intresans: dos bideos de actuazions de Mallacán y Dechusban y una entrebista con Francho Beltrán en o 2005 cuan se prenzipiaban a dar os primers trangos enta o segundo Congreso de l'aragonés. Iste zaguer bideo lo fazió a chen de Chino - Chano (www.fuenferrada.net/creaba) que ye un programa que se fa en a TB local d'Andorra (Sierra d'Arcos - Teruel). Iste programa leba ya un buen fascal d'añadas emitindo-se en un lugar an que fa muito tiempo que no se i charra encara que i sobrebiben asabelo parolas y esprisions. Si no m'entiboco, ye l'unico programa que s'ha feito en aragonés chunto con o breu "O mirallo TB" que fazió Nogara y que puez trobar tamién en Charrando TB (www.charrandotb.com).

jueves, 21 de diciembre de 2006

Omenaches a Chuan de Lanuza


O mobimiento aragonesista no puede dixar pasar a calendata d'o 20 d'abiento sin remerar l'asesinato de Chuan de Lanuza, Chustizia d'Aragón y as suyas consecuenzias t'Aragón. Asinas lo han feito Unibersidá - Coleutibo Aragonesista y Chobenalla Aragonesista con as VI Chornadas por os dreitos y libertaz nazionals d'Aragón, sobre as que puez trobar informazión más entabaxo.

Amás d'istas chornadas, a clamada Plataforma Chustizia, fazió o pasau Sabado 16 un conzierto con Dechusban (Aragón) y Ruxe ruxe (Galiza) d'omenache a o Chustizia. Tamién a Fundazión Gaspar Torrente (www.gaspartorrente.org) fazió autos d'omenache en Zaragoza y Uesca (de conchunta con CHA) amás d'unas chornadas sobre o modelo d'Estau.

Suposo que bi abrá más coleutibos y personas que faigan atros autos y omenaches pero por agora no sé de denguno más.