viernes 10 de julio de 2009

Ampraus 028

O millor d’a semana muere güe, dixando paso a Ampraus. Asobent no ye estau lo millor y bellas begadas nian ye estau d’a semana, asinas que, cuento que ye millor ixublidar-lo. Con tot y con ixo, como me fa goi, y ye bien fazil, de penchar articlos publicaus por otri, continaré con ixa dinamica. Agora será atemporal, pues no quiero obligar-me a cosa y menos de berano, que no feré que treballar, zorriar y trobar a faltar a Arale.

Arroba: L’articlo de Purnas sobre l’arroba me fazió muito goi en leyer-lo. Ye bien curioso y contrimuestra muitas cosas sobre os treballos d’istoriador y de periodista. Antimás he teniu eco dillá fablogilandia, lo que ye bien difizil. Norabuena, Chorche!

Botellada: Muitas begadas he pensau d’escribir sobre as botelladas. Mesmo puestar que lo aiga feito y no lo remere agora mesmo. Tamién sobre a parola botellada, que a tele española nos furtó. O caso ye que en La Enredadera lo han feito ya y muito millor que no ese puesto fer-lo yo. Un articlo repincho!
Nombrar en femenino: Fa bels diyas escribiba sobre fer serbir o femenino chenerico y o luengache masclista. En Tiempos de Desidias tamién i escriben y bi penchan un d’ixos correus que nos imbían de cabo ta cuan chent creyendo que nos ferá grazia. Por mensaches como ixe me he pasau a lo femenino...

Mularroya: Isto sí que estió lo millor d’a semana. Pencho lo binclo t’o blog de SOA-STA, pero cuento que ya abretz leyiu un d’o ziento d’articlos que s’han publicau sobre Mularroya. Que no tos etz enterau? Jibo! Aón bibitz?

Prou de tortura: Entre que belunas torturan animals en Iruña, atros preban d’esfender os dreitos suyos. Como no, en Catalunya, un d’os puestos más zibilizaus en iste tema. Cuanto nos cal aprender! Cal dezir que ye curioso (de bez que penible) as trestalladas que fan istos afers. Lo contrimuestra o feito que PSC, ERC y CiU aigan dau libertat de boto a los cargos suyos. Ixo no se fa guaire asobent. Ya sabetz que lo de los partius y a libertat no ba guaire en chunto...

Iste ye un binclo ta unatro bideo de lemurs que, no se porqué no me dixa embedear-lo...

Cambeos

Bi'n ha d'estrapaluzio cada begada que bella cosa cambea! Mesmo con dizir a escuchetes a belún que has pensau que cualcosa abría d'estar d'atra traza, ascape surten alparzeyos por totz os cabos y as rumors s'estendillan igual como o fuego por a gasolina. De camín surten tamién as creticas y as que refirman l'esbielle. Qui quieren que tot contine igual como d'antis y qui quieren refer-lo tot... D'eixemplos bi'n ha buen fascal. Bels cambeos de regles, han feito tremolar a Formula 1 fa poco. Un campionato de bien d'años, con asabelo de tradizión ye estau en momentos de rematar-se por un cambeo de regles. Os cambeos, tamién de regles en Magic, son probocando encara un tierratremo en l'uniberso magiquero. Bi'n ha que dizen que se remató Magic. Atras aucan con firme rudio os cambeos, asperando puyals de nuebas chobenas que enzeten "l'abentura de Magic: a Trobada".

Y ta qué imos a charrar de fablilandia. Malas que t'amanas a una be baixa, u calas bella t a la fin d'una parola, belunas pretan a chilar, ixorrontadas por a perda d'a gran tradizión (de menos de cuaranta años, en tot caso) d'a ortografía d'o 87. Qui quieren cambiar-la, d'atra man, parix que prengan bella malotía si escribes "unibersidá" u "autualmén". Como si escribir d'ixa zaborrera traza (en opinión d'otri, no pas yo, que m'importa igual como s'escriba l'aragonés) fuese o pior que le podese pasar a l'aragonés.

Muita d'a chent más mayor d'edat lo leban mesmo pior. Naixión en una España unica baixo lo mando de Franco, an que tot yera como él quereba. Con una tecnolochía cacana y isolaus culturalment d'Europa y d'o mundo. De bote y boleyo, be-te-me que s'han trobau con que muitas personas charraban d'atras trazas que no yeran l'español, que os manfloritas ya no son chent malauda y antimás se pueden casar, que bi ha atras relichions y mesmo chent que no'n tien... y asinas asinas, tot un mundo que, bellas begadas no plegan a entender. Pleno de trastes que fan cosas que nian esen puesto soniar.

Os cambeos, por si mesmos, no son buenos ni malos. Son cambeos. Cal analizar-los y mirar-se d'esmaxinar como será a suya aplicazión y que efectos positibos y negatibos tendrán, antis d'aplicar-los. Si ye posible se pueden prebar mientres bel tiempo y biyer si funzionan. Prou que cal parar cuenta d'ixa mazada que diz (en castellano) que os experimentos en casa y con augua de foraus.

Ta mosicar a dentrada, tos pencho un bideo de David Bowie de cuan más molaba.


miércoles 8 de julio de 2009

Nombrar en femenino

O luengache ye masclista. Sí, ye asinas. Si o masculino ye o chenero neutro ofizial en castellan (y en aragonés) dudo muito que sía simplament porque caleba eslexir-ne uno y salió ixe. En primeras, y fa muito tiempo, me parixeba un debat un poquet jauto. Ta yo os ombres y as mullers siempre somos estaus iguals ta tot y creigo que, alto u baixo, siempre he tratau a totz igual. A tamás, u chusto por aber estudiau a E.Ch.B en una escuela nomás ta ninos, malas que'n salié fazié muitismas más amigas que no amigos y, siempre goso fer más pacha con ellas que no con els. Odio fundament "a morfuga machota" que gosa aber-ie en os treballos u en que se chuntan cuatro masclos "d'os d'antismas", como ya he dito bella begada.
Pero o tema ye o luengache. Creyeba que importaba igual fer serbir un chenero que no atro ta charrar. Que en istos diyas, fueras d'os cuatro fachas de siempre, a chent entendeba ixo. Como siempre, o mundo reyal me torna t'a reyalidat. En un d'os míos treballos se suposa que somos chent alto u baixo conzienziada con seguntes que cosas. Entre atras, a situazión d'a muller en os países en desembolique. Una d'as personas gosa contar de cabo ta cuan cuantas mullers y ombres somos ta poder referir-se a nusatras en femenino. Como demandando permiso. Si bi ha más mullers, nos nombra en femenino y sino, en masculino. Ixo cuan lo remera, que por un regular fa serbir o chenero masculino. Goso dizir-le que, a ixos efectos y tamién a atros, me considere muller, por diferents custions. Simplament considerar fer serbir o chenero femenino como chenerico parix que ya ye masiau reboluzionario, pues be-te-me que bels d'os treballadors ascape se metioron nierbudos y pretón a dezir que ixo yera una animalada pos a RAE deziba no se qué, que toda la bida s'eba dito tal y que mira-te tú. Encara no han dito a fatera ixa de "yo no soi ni masclista ni feminista" (una d'as faboritas d'Arale y mías) pero bel diya cuento que lo ferán. Prou que, a debandita treballadora nunca no cuenta si bi ha más ombres que muller cuan nos charra en masculino. Y como que me parix tan penible que bi aiga encara chent choben suposadament conzienziada y tot ixo que le faiga tanto miedo que se faiga serbir o chenero femenino ta charrar de todas nusatras, iste ye o zaguer articlo que escribo en masculino. Son muitas añadas charrando en masculino, asinas que regular que bel masculino calaré. Cuento que dengún no se'n alticamará y me sincusaretz por ixo.Si encara bi ha chent xorrontada porque digamos nusatras en cuenta de nusatros, prou que ye menister nombrar en femenino...

Toda la bida

Un chiquet articlo adedico a tres parolas que odio: "Toda la bida...". Cuan una frase prenzipia asinas, ascape preto a tremolar. Por un regular qui la gomeca contina con bella faixistada u barbaridat. Atras begadas ye simplament ignoranzia, conserbadurismo, inmobilismo u simpla medrana a las cosas nuebas. A ilesia, u as ilesias, si tos n'estimatz más, les fa bien de goi ixas trazas de pensar. Custinar-lo tot de contino ye de royos, diaples y/u zientificos. Como cuasi tot, cal fer traduczión. Por un regular "Toda la bida X" gosa significar "No he conoixiu atra reyalidat que la que boi a esfender contino, soi feito a ixa reyalidat y no pienso fer mica poder por entender cualsiquier atra cosa que no sía ista". Encara que ye más cutiano en o güelament y en a chent de dreitas, a chobenalla y a chent de cuchas tamién sufren en buena mida ista pasa. Ta prenzipiar abríamos de sustituyir "Toda la bida" por "Toda la mía bida en os puestos an que he bibiu" y, con tot y con ixo, prebablement seríanos entibocaus. Contino pencho belunas d'as "toda la bida" que más a sobent he sentiu:
- Aquí toda la bida, s'ha charrau castellano.
- L'aragonés s'ha escrito (de tal traza)toda la bida.
- Toda la bida un matrimonio ye estau un ombre y una muller.
- Toda la bida bi ha abiu toros en [poblazión].
- Iste costumbre s'ha feito toda la bida.
- Isto s'ha feito asinas toda la bida.

domingo 28 de junio de 2009

Planning de berano

L'atro diya un lector cutiano d'iste blog me dizió que ya no meteba todas as combocatorias borineras que gosaba de meter antismás y que, alabez, no s'enteraba de bellas cosetas. Asinas que, d'una bez, prebaré de meter tot lo bueno que tenemos iste berano, que no ye poco. De feito, ba a estar un gran berano.

A primer semana prenzipamos con o PIR, o festibal folk d'os Pirineus que podetz biyer o suyo programa aqui. Estiaño se ferá en Aragüés y Jasa, que ta yo ye o millor puesto ta fer-lo con totz os respetos t'Ansó y Echo. O programa ye mesmo pior que atros años, pero si ise t'o PIR por o programa suyo fería años que no i ese tornau.

A l'atra semana, prenzipiaremos a aber d'eslexir. D'una man, as fiestas teruelanas, que estiaño plegan con a polemica d'a mosica d'as barras en a carrera. D'atra un d'os conziertos d'o festibal d'o castiello de L'Aínsa. Tako y Azero, d'entre atros. Si o biernes tos sotz encara en Zaragoza, Jah'sta fa conzierto y si no los podetz biyer ixe diya tamién serán en o Pirineos Sur o 17 de Chulio.

Si tenetz prou rasmia, podetz prebar, en a terzer semana de Chulio, de fer l'animalada que teneba pensada yo. (A la fin no la feré por diferents custions). A ideya yera d'ir ta l'Aínsa o diya 17, an que bi ha un conziertazo de Macaco y Lamatumbá entre atros. (Qui no conoixcaz a Lamatumba charré d'els en iste articlo de fa bels meses.) Y prou que o sabado 18 cal estar en Artieda. Qui remeretz o festibal que fazió Chobenalla fa bels años en iste mesmo lugar, remeraretz una d'as más grans borinas feitas en iste país. Preixinatz que se ferá en ista edizión. Tot ba a millor, asperemos. Y m'ha dito un muixonet que tendremos un puesto dezent an que dormir.
..
A l'atra semana, o cabo de semana d'o 24-25 de Chulio podemos rematar o mes en l'Ariza Folk Festibal. As collas que i tañerán encara no son anunziadas, pero por lo que he sentiu bi irá o millor d'o millor. Continatz a la tisba que bi abrá muito más que no folk. Si no tos fa goi, iste cabo de semana tien un par d'alternatibas repinchas. Tres festibals, tres, s'han chuntau en un cabo de semana. Os que fan a competenzia a Ariza Folk ya tienen bels años de tradizión y son o Carrasca Rock d'Exulbe (Redolada d'Andorra - Sierra d'Arcos) y Lagatavajunto. Totz dos sobrebuens festibals que me fa duelo de perder-me.Con isto ya emos pasau tot lo mes de Chulio. Tamién se ferán bellas cosetas en Zaragoza y remeratz que si queretz que faiga publizidat de bella combocatoria podetz escribir a tierradebarrenaus@gmail.com.

O plan E y o parque Bruil

O que ye pasando con o parque Bruil ye un eixemplo bien platero de como no se han de fer as cosas. Un eixemplo d'a manca de razionalidat d'o capitalismo. Debán d'a situazión de crisis muistisma chent ye esqueferada. Ye de dar que cal fer bella cosa y, como d'esmaxinazión no les ne sobra a los nuestros politicos, fan d'obra publica a fascals. Ixa ye a soluzión zaborrera d'a sozialdemocrazia. (A sozialdemocrazia ye zaborrera per sé, pero ixe ye unatro debat). Zaborrera, pero a meyo plazo consigue que muita chent contine bosando a ipoteca y minchando mientres bels meses más. Dica astí tot bien. Jusqu'a ici tout va bien, que deziba una zinta sobre un suizida...

Pero be-te-me que como que en Zaragoza no bi ha cosas que apañar, ban y pretan a obrar en o Parque Bruil. Bi ha milenta redoladas estricalladas de tot, plenas d'enronas, mal asfaltadas, casas en momentos d'esboldregar-se... de tot. Pero a bel agudo l'aganau de obrar en o Parque Bruil en o preto d'o berano. Y la rematadera, prenzipian as obras una semana antis d'as fiestas!

Por si tot ixo no estase prou (que'n ye), a informazión t'os bezins y usuarios d'o parque ye cacana, cuan bi'n ha. A la fin, charrin charran con uns y atros, nos emos enterau, si fa u no fa, d'a ideya que leban. Agora caldrá que opinemos y prou que imos a fer-lo. Diz, por eixemplo, que ban a respetar totz os arbols y que no ixarramarán mica. Pero en tasament una semana que leban treballando-ie, han tallau a metat d'as radizes d'un d'os arbols d'a carrera Asalto. Cal remerar que en o parque Bruil bi ha bien d'arbols singulars y de patrimonio natural y cultural que cal que sía proteixiu.Por agora, emos puesto fer-ie a chera, pero nos emos quedau sin parque t'o berano.

Prou que quiero que a chent tienga treballo, pero cal fer as cosas con bella mica d'esmo. Si lo que cal ye simplament achustar chent se puede achustar chent ta no fer cosa. Sino que pregunten en Expoagua que achustó a zientos de pepos (personal polibalent) ta fer gambadas por a Expo. Regular que muitos se ferían firme contentos de treballar peteniando por o parque Bruil. Yo, por eixemplo.

domingo 21 de junio de 2009

O millor d'a semana 027

O bico en fiestas. A la fin son prenzipiadas as fiestas d’a Madalena y parix que se podrá fer a chera de solstizio. Ta qui no lo sepatz, ixo no estió tan platero mientres a semana pasada. En momentos de prenzipiar as fiestas os bezins nos trobemos con o parque meyo cletau. Parti d’ixas cletas yeran chunto a l’espazio an que se ferá a chera. Preguntando a las autoridatz dengún no sabeba dezir-nos cosa segura. De “Parques y Jardines” ta “Servicios Públicos” y d’un cabo t’atro. O caso ye que encara no sabemos guaire bien o qué ferán en o parque. Parix seguro que ban a cambiar a traza de ruxiar-lo y os camins, pero poco más sabemos.
Antiparti d’a
manca d’informazión, ye penible que en un parque se faigan obras mientres o berano. Igual como as carreras s’apañan de berano, si cal fer cosa en un parque, que se faiga en nobiembre que dengún no lo fa serbir. A rispuesta ye que as obras se son fendo con diners de o plan E ta creyar treballo y que han d’estar feitas antis d’abiento. Alabez a culpa será d’o conzello que no ha trobau garra atra obra en a ziudat que se pueda fer en berano. Fuens de parques y chardins, como informa Eraldo, mesmo han prebau de fer serbir a solidaridat con os treballadors como arma contra os bezins. Nusatros continaremos achuntando-nos todas as tardis ta reibindicar o parque. Si iste ye o conzepto de partizipazión ziudadana que tiene o conzello imos bien... Por tot isto cal que ista chera de San Chuan sia a rebutir de chent. Antiparti de porque ye una fiesta bien dibertida, porque estiaño cal que se beiga que somos muitos os usuarios d’o parque que queremos continar fendo-lo serbir y que tenemos o dreito d’opinar sobre o qué ferán astí.
Antimás d’iste afer cal remerar que continamos de fiestas dica o domingo benien. O programa lo podetz consultar
aquí.

Desde Banarús. Se me adebantó en dos articlos en a mesma semana un bideo de Juan Carlos Moreno Cabrera y bellas fotos sobre as rondas negras italianas. D’o primer poco más que dizir-ne. En fa de goi ascuitar a ixe ombre! Ye tot un argumentario. D’o segundo parix una rispuesta a la pregunta de “La ola”. Isto podría tornar a pasar. Pues sí. Prou que sí. Y cal estar a la tisba pues muitos meyos de comunicazión son refirmando midas parellanas en toda Europa. Nomás cal biyer a cantidat de notizias que cheneran casos tipo Marta del Castillo. Qui no conoixcaz a notizia, aquí tenetz a bersión de Rebelión y de Público.

Biscarrués: Que como bien dizen ye un lugar, no pas un entibo. Continan as mobilizazions contra o entibo. Mientres toda a semana se fan charradas y actos ta informar y ta protestar contra ista sinrazón. O programa y muita más informazión lo podetz leyer en
http://www.riogallego.org/.

Magic: Diz que cambiarán os regles con a plegada de M10, a nueba edizión basica. No he puesto leyer os cambios, pero ascuitando o programa de
Magic Madrid, no me han feito mica goi. A más gran parti son fateras que no cambiarán guaire o chuego, pero as modificazions en a mecanica d’a fase de combate son penibles. Basicament, se rematón as pirulas tipo Fanatico Mogg u un simple Creiximiento chigant. Muito mal t’os siñors de WotC. Como bien dizen en o debandito programa, si Magic ye masiau difizil ta belún, que no i chugue. Imos ent'a Idiocrazia, remeratz-lo... A dificultat d’os regles y todas as posibilidatz que ixo da, ye una d’as grazias de Magic. Sin ixo o chuego se queda en baco. Asperemos que se lo piensen unatra bez u cambeen de camín d’opinión.
De bideos, tos ne pencho un de Mezquita de Jarque. Puestar que belúns bi beigatz a bel zorrizo bailando que se parix muito a un serbidor. Qué malo ye ixo de que tot o mundo tienga una camara de bideo!