martes, 9 de marzo de 2010

As zapatistas no son solas

Como cuento que ya sabretz, pues fa tiempo que se son fendo bellas campanyas en o mundo reyal y virtual, a situación en Chiapas ye critica. Dende colectivos de toda Europa se son organizando charradas y actos de toda mena ta refirmar a las comunidatz en resistencia. En Aragón, Caracol Zaragoza, se fotió bell par de meses peteniando o país (Chaca, Vall-de-Roures, Andorra, Zaragoza, Teruel …) ta explicar a situación. Agora organizan una semana d'actos, con a colaboración d'atros colectivos (d'abaixo y t'a cucha, en ixe luengache suyo tan poliu que fan servir), que ye bien pincha. Documentals, charradas, … y una fin de campanya con Lurte y Os Diaples d'a Uerba. Tenetz más información en o blog suyo y o programa completo lo podetz leyer contino:

Viernes 12. 19 horas. En A Enrestida.
Documental y charrada sobre Chiapas.
_
Sábado 13. Mañana y tarde, hasta las 19 hs. En A Enrestida.
Mercadillo solidario con el EZLN.
Organizan: RASH Aragón, A Enrestida y Caracol Zaragoza
_
Martes 16. Espacio y hora por confirmar (consulta http://sindominio.net/caracolzaragoza)
Charla sobre Educación Autónoma Zapatista
Organizan: CGT y Caracol Zaragoza
_
Jueves 18. 19 hs. Aula Magna Facultad Filosofía y Letras de la Universidad.
Documental y charrada sobre Chiapas.
Organizan: Plataforma Antifascista Universitaria (PAU) y Caracol Zaragoza
_
Sábado 20. 21 hs. Vía Láctea.
Zine-zena por Chiapas. Estreno en Zaragoza de la película “Corazón del Tiempo”, grabada en las comunidades indígenas zapatistas en resistencia. Tapas y palomitas de maiz.
Organiza: Caracol Zaragoza.
_
Domingo 21. 12 hs. Plaza de España
Ascuita Chiapas (Escucha Chiapas). Concentración con las actuaciones de Lurte y Os Diaples d'a Uerba. Información y sorpresas.
Organiza: Caracol Zaragoza. Apoyan: colectivos y personas de abajo y a la izquierda (ver http://sindominio.net/caracolzaragoza)
_

lunes, 8 de marzo de 2010

A Clau Roya y Purna

L'independentismo aragonés ye en un buen inte. Dos nuevos colectivos vienen a emplir-lo mesmo más, de conteniu y treballo, que ye lo que nos cal. O primer, A Clau Roya, fació a suya presentación o pasau diya 26 de febrer en a Casa de l'estudiant. A cambra se plenó de tot con más de sisanta personas, habendo-se de posar muitas por tierra u remanir quilladas. Por si bell una creyeba que no caleba un colectivo feminista independentista, a respuesta estió firme platera. Cal. Y muito. En a presentación estión acompanyadas por representants de colectivos parellanos d'Eukal Herria, Catalunya y Castiella que nos explicoron un poquet as suyas reyalidatz, trazas de luita, historia y asinas asinas. En o blog suyo podetz trobar-ie muita más información y bi tenetz tamién o vinclo a l'entrevista que les facioron en La Enredadera.

D'atra man, y como informa o blog de Puyalón, naix tamién -u talment renaix- un colectivo de chovens independentistas. Fruito d'a fusión entre Chobenalla Aragonesista y Astral fació a suya asambleya constituyent o pasau 20 de febrer y se diz Purna- A Chobenalla Reboluzionaria Independentista (por agora en G87(1)). En o mesmo comunicau d'o suyo naiximiento charran de UCA, SOA y BIC como os suyos referents, por si bi heba bella dubda, y fan un poquet d'historia de como s'ha plegau dica ixa asambleya constituyent. O comunicau promete muito.

Con istos dos nuevos colectivos l'independentismo aragonés tien dos garretas más, alazetals: as chovens y o feminismo. China chana, ixe rete social que tanto charrabanos fa anyadas se va construyindo. Norabuena a las dos nuevas organizacions y que vaiga muito bueno!
(1) Grafía d'o 87. (ta futuros articlos).

lunes, 1 de marzo de 2010

Malfurriar diners III, candidatas

A tamás de tener prou material como ta fer un blog, sisquiá feré una sección d'isto, pero, ye increyible a cantidat de articlos que se podrían escribir dende ixe malfurriar diners que facié ta noviembre. En o preto d'a crisis, Belloch-Biel-Marceli, que son uno y trino, nos enlucernan con as suyas barucas sobre chuegos olimpicos, exponabos, motorlands y todas ixas cosas... A un zaragozano como yo, le costa ya de saber a cuantas cosas nos ha apuntau “sinyó alcalde”.

Nusatras, aragonesas leyals y obedients, encantadas de conoixer-nos, bosamos relichiosament, os nuestros impuestos ta financiar una campanya publicitaria de más d'un millón d'euros, y un estudeo sobre cómo esfender a candidatura olimpica de Zaragoza de 100.000 euros (cinco zeros, los podetz contar). Total, hue, “Malfurriar diners procuctions” presenta 1.100.000 euros, bells 180 millons de ptas en publicidat!!! BIEEEEEN!!!

Belloch, que más que aragonés parix andaluz, diz que ye lo más gran dende tiempos de Cesar Augusto. Astí queda ixo, como a ronda teruelana. Quan, en bells anyos nos miremos enta zaga y as historiadoras escriban sobre ista parti d'a historia d'a Inmortal y d'o país, no adubirán a creyer que permitisenos isto. Y muito menos que bi hese voluntarias que esfendesen con o suyo treballo de baldes, istas barbaridatz. De feito, sobre o timo orichinal, o d'a Expo 2008 y sobre como nos enganyufló a prensa y o poder, ya s'escribe libros. El cachirulo de las vanidades, se diz. ¿Bell una lo ha leyiu? ¿Qué tal? Prometer, promete.

martes, 23 de febrero de 2010

Ampraus 040

Ateismo: Feba tiempo que no'n charraba y ista vegada no soi yo qui ubre o fuego sino qui lo segundia. Un tal Juan Manuel Aragüés charraba ayer d'o respeto entre ateas y catolicas en iste articlo que titula “Creyentes pasivos”. Curtet y o tema da ta muito más, pero prou como ta explicar lo que muitas sentimos. O termino de creyents pasivos m'ha feito, antimás arrienda de goi. Remero que mis pais teneban un amigo que iba ta misa por a muller suya que yera catolica y que se definiba como “practicant no creyent”, de revés que todas ixas “catolicas” que, con toda a barra d'o mundo, se definen como “creyent no practicant”. Por cierto, si tenetz un ratet y prou paciencia, tos convido a leyer os comentarios que m'aduyan a refirmar o que deciba sobre o respeto entre cuchas y dreitas en ¿Qué ye pasando? 2 y 3.

China: Y asinas s'acotolan as luengas. Leyié de casualidat iste articlo de Publico sobre o mandarín y o cantonés y como a politica d'o gubierno chino ye acotolando o segundo. Ye de dar que una luenga con 80.000.000 de fablants no ye en periglo, pero proporcinalment, dicen en un comentario, que ye a situación de l'euskera u lo gallego. Tamién i remeran a toda a resta de luengas charradas en China que son en pior situación. Prou curioso y eixemplificador d'as politicas de cultura unica que bi ha en tot lo mundo.

Gallocanta: Se i fació fa poco o festival d'as grudas. En istos zaguers diyas de febrero cuento que encara i serán istas aves que nos visitan en o suyo viachar t'o Norte, an que pasarán primavera y verano. Bi estiemos pasando o diya y he penchau bellas fotos en
Flickr de Barrenaus. A calidat ye la que ye, que contino sin tener ni ideya de fotografía, pero aspero que tos faigan goi.

Videos: En tiengo dos, y os dos d'a chent d'Oregón TV. O primer, d'o primer voluntario d'as Olimpiadas d'hibierno, que ya estió voluntario d'ExpoNabo. (Belloch quier acotolar a las viellas a pur de fer-las treballar de baldes en Expos y Olimpiadas, soi seguro). O segundo, un video d'o Comando Almugavar an que aparixen os Lurte. (M.O., cal que m'avises d'istas cosas que sino no m'entero!)


Primer voluntario d'as olimpiadas:




Lurte en Oregón TV:


lunes, 22 de febrero de 2010

Habemus grafía

A la fin, o pasau chueves conoixiemos a la ninona. Ya sabemos como ye. Ya tenemos grafía nueva u, a lo menos, a proposa de grafía nueva. Porque encara no ye finitiba. Si encara bi ha bell aragonesofablant que no s'ha enterau de qué va isto, feré un ultrachicot -y personal- resumen.

A grafía que febanos servir buena parti d'os aragonesofablants ta escribir se aprebó en o I Congreso ta ra normalizazión de l'aragonés en 1987. Ya en aquel inte bi habió chent que no las prenió como suyas, encara que ye verdat que no'n estión guaires. En as zaguers anyadas, ixa grafía ye estada muito qüestionada y l'Academia de l'aragonés esleixida d'o II Congreso por l'aragonés en 2006, decidió de fer-ne una grafía nueva que conseguise o consenso y l'aceptación que caleba, de vez que podese fer buena honra a l'aragonés. Os criterios son estaus bien plateros y de feito aparixen en o prologo d'a proposa de grafía. Antiparti d'a qüestion d'os neolochismos y cultismos que me parix prou important, o criterio de diasistematicidat creigo que ye o gran logro d'a nueva grafía conseguindo que totz os dialectos puedan viyer-se identificaus en una mesma traza d'escribir sin haber de recurrir a soz-estandars como belunas proposoron fa anyadas.

A proposa tos la podetz baixar en
iste vinclo. Antimás encara ye ubierto a la participación. S'ha ubierto un plazo de presentación d'esmiendas dica o 30 d'Abril, asinas que qui no sigatz d'alcuerdo con belluna d'as solucions presas, podetz decir-les-ne.

Prou que nos caldrá estudiar bell poquet. Son más de novanta pachinas! Pero por l'aragonés siempre se puet fer unatro poder. Entre que s'apreba a versión finitiva iré fendo servir a proposa. Sincusatz por as faltas entre que me i foi y no...

¿Qué ye pasando? (IV)

En a que, talment, será a zaguer d'ista serie d'articlos (1, 2 y 3) baixare t'o país y ta una d'as vesants d'a dreita: l'espanyolismo politico y cultural. L'espanyolismo ye trunfando en tot l'Estau espanyol como no lo heba feito dende o franquismo. Y más que por represión, que tamién bi'n ha, por una politica cultural muito encertada (ta ellas, ye de dar).

D'una man, tot lo que les puet fer mal, a escape s'encargan d'amarguinar-lo u ridiculizar-lo como deciba que fa o capitalismo global con toda ideya que siga diferent. Antimás o espanyolismo fa servir unatra estratechia más local: relacionar-lo tot con ETA. Ye o zaguer recurso, pero si cal siempre lo tienen astí. Quan pretoron a tremolar por ERC, de camín consiguioron relacionar-lo con a ETA y mesmo en Aragón fa tiempos facioron servir ixa estratechia con Chobenalla. Mesmo dende bell sector de l'aragonesismo rechional de cuchas, cal remerar. D'atra man, si bella cosa puet trunfar u estar identitaria d'atra nación de l'Estau espanyol, a escape s'asimila por Espanya y pasa a estar espanyola. Asinas, as nuestras quiestas amigas rufierteras pillan o catalán como una luenga espanyola quan quieren amanar a os espanyols moderaus de Catalunya, por eixemplo. Aquí, implen un cantar popular como a ixota, de espanyolismo por totz os cabos y, dica no fa guaire, meteban tot lo diccionario de l'aragonés en o d'a RAE, ta chustificar que l'aragonés no yera que una versión fura d'o castellano.

O nacionalismo espanyol ye muitismo más furo y fanatico que qualsiquier d'a resta de nacionalismos peninsulars (por clamar-les de bella traza). Nomás cal viyer como se carranyan quan prebas de viedar a tortura de toros, quan chilas u chiflas a lo suyo Rei y no digamos si charras publicament en una luenga que no siga lo castellano. A escape blincan y te remeran que ellas son as que dan os DNI's, que isto ye Espanya, que as espanyolas charran castellano, viyen futbol, torturan animals, son heterosexuals y que si no te fa goi, has de marchar d'Espanya. Con un autoritarismo y una soberbia que fa medrana. Y dimpués charran de respeto y tolerancia a qui s'endreza ta ellas en catalán.

Os enemigos d'atros nacionalismos por un regular son atros estaus d'o mundo. USA tien a meyo mundo, India a Pakistan. Francia a Anglaterra, Irlanda a Anglaterra (bueno, tot lo mundo odia a Anglaterra :-)) . ¿Quí ye l'enemigo de Espanya? Catalunya, Euskal Herria y qualsiquier que qüestione a ideya de l'Estau-nación espanyol. Y mesmo ixo lo asimilan, con un cenyo de ¡pobrichons, si ye que son fatos! La rematadera de l'asimilacionismo y sinyal prou vistero de ixa politica ye o titol d'o libro de Sánchez Dragó: "Y si habla mal de España, es español". Nian charrando mal d'Espanya, te dixan mandar-la a muyir fardachos. A trampa perfecta.

¿Porqué en zagueras ye trunfando l'espanyolismo politico y cultural? Ixo ya pende d'o país. En Catalunya, encara tien muitas dificultatz, a tamás d'o president que tienen. En Euskal Herria, han habiu de ilegalizar a parti d'o país ta ganar as eleccions y, con tot y con ixo, si bell diya remata a excusa d'ETA, ya viyeremos qué pasa. En Castilla simplament son espanyols. De Galiza, León, Asturies y atras, no'n se prou como ta dar razons. Valencia y Baleares comparten un d'os motivos con nusatras: haber estau parti d'a Corona aragonesa. En o suyo caso, pior encara pues antimás charran catalán en tot lo suyo territorio y bi ye oficial.

En Aragón bi ha dos razons principals. L'espanyolismo como anticatalanismo y o papel penible d'o nacionalismo aragonés. D'a primera poco cal decir. Si quiers fer una olimpiada que ye una barbaridat y que no la refirma dengún, mete a los catalans por meyo y ya tiens a meyo Aragón refirmando-la. ¿No bi ha conexions con l'Estau Francés por o Pirineu Aragonés? A culpa ye de una conspiración chodigo masonica entre catalans y vascos. Si Hitler hese muerto catalans en cuenta de chodigos, tot Aragón sería nazi. Una vegada que s'ha creyau l'enemigo catalán, os aragoneses ya nos hemos de chuntar, prou que sí, con qui enriste contra ixe enemigo: Espanya. Y ya tenemos a identidat espanyola ficada bien aintro. No porque tiengamos una cultura amanada a la espanyola, que no ye asinas, sino porque tenemos un enemigo común: Catalunya. Pero d'isto ya en charré prou.

Tocant a o nacionalismo politico aragonés, consiguió fer cosas muito buenas en muito poco tiempo y dimpués d'haber feito tan sobrebueno treballo, una grandisma parti estió esmicazada dica plegar en a situación actual. Dende una conciencia aragonesa amán de zero, consiguió que una luenga quasi esconoixida y dispreciada, pasa-se a estar nomás dispreciada. Que nos intresasenos , estudiasenos y conoixesenos a nuestra historia. Que se recuperasen tradicions y mosicas. Que un partiu politico que se define como nacionalista aragonés y que en as ordinacions suyas aparix o dreito d'autodeterminación d'Aragón estase a tercer fuerza d'o parlamento...

CHA consiguió buena cosa de votos nacionals sin nacionalizar a las votants. Y asinas le fue dimpués. Pasada de moda a menaza trasvasista (a menaza continará, a tamás de no estar de moda, mientres siga o modelo actual d'explotación d'os recursos naturals), as votants s'estimón más de tornar a la espanyolidat, viache prou facil ta qui nunca no salió d'ella. Porque a más gran parti d'as votants de CHA yeran y son espanyols u aragoneses rechionals (1). Y mesmo muitas, anticatalanistas, que como he dito, creigo que ye quasi lo mesmo que estar espanyolista. A oportunidat de aprofitar o concello de Zaragoza y os nueu diputaus ta aragonesizar Aragón se cacegó en refirmando Expos, urbanismos escrontrolaus, forachitando independentistas y disidents d'o partiu y coseguindo que muita chent reblase ta cutio d'esfender l'aragonesismo político. Hue CHA ye quasi un recosiro, un repui, que luita por tener un prestichio que tresbatió fa masiau tiempo y por razons tan graus que le costará muitismo de recuperar si bella vez lo fa.

BIC, un movimiento social naixiu en que CHA agonizaba, ye fendo cosas muito intresants. O treballo ye firme y a monico, encara que masiau a monico, va arroclando a cada diya más chent. Con tot y con ixo, ye de dar que tien atros problemas. Por agora no dixa d'estar marguinal y no tien guaire presencia en a sociedat. Os meyos de comunicación prou que no quieren ni charrar-ne. Ye dificil de trobar bella aragonesa que sisquiá conoixca a suya existencia. Difuera de Zaragoza, antimás, a suya implantación ye quasi anecdotica. Asperemos que ixe debandito treballo consiga bell diya fer fruitos.(continará?)

(1) Patricia Gabancho, en "El preu de ser catalans", aplicaba a definición "catalans rechionals" a qui se sentiban catalán como una parti d'estar espanyol. L'he ampro a definición d'aquí entaban pues me parix prou util ta definir a muitos d'os que, administrativament, son aragoneses.

jueves, 18 de febrero de 2010

¿Qué ye pasando? (III)

En iste articlo por entregas (1 y 2), hue toca charrar d'actitutz. As que tenemos unas y as que tienen atras. Creigo que unatra d'as razons d'estar perdendo a partida politica ye una diferencia platera en as trazas de tratar-nos cuchas, dreitas, ultracuchas y ultradreitas.

Talment ye en o mesmo esprito d'a cucha (más que más d'a "cucha hippie") o tratar con rispeto a todas as ideyas. Tot ixo que dició Voltaire de "No comparto a opinión tuya pero daría a vida mía por esfender o tuyo dreito a expresar-la" ye muito poliu, pero quan, qui expresa ixa opinión no tien mica deseyo de respetar-nos y, mesmo lo que quier ye que as nuestras trazas de pensar sigan silenciadas, encorridas, ridiculizadas, viedadas y/u acotoladas, tenemos un problema. Cuchas y dreitas no somos chugando a o mesmo chuego. A dreita "moderada" da minutos de chuego a la ultradreita. Esfiende os suyos sinyals identitarios (veiga-se a esfensa pepera d'o "franquismo arquitectonico", por eixemplo). Les monta visitas d'o Papa, plataformas ideyolochicas, AVT's, FAES, "partius blancos", retes interpresarials, meyos de comunicación,... A ultracucha ye de tot amarguinada y encorrida por a socialdemocracia, a lo menos en iste costau d'Europa (y cuento que en totz). A socialdemocracia ye, agora mesmo, sectaria de tot y no fa caso de dengún a la suya cucha. Le ye fendo una favor masiau important a la/s dreita/s.

A dreita fa servir, antimás, o suyo caballo de Troya ta esfender cosas imposibles d'esfender y t'achuntar de traza fanatica a milenta personas en toda Europa y tot lo mundo occidental: o cristianismo. O cristianamen ye radicalizando-se terne que terne. Os movimientos antiabortistas han conseguiu a pur de lemas facils, de demagochia y de mentiras cientificas, arroclar a un camatón de chents arredol d'a más periglosa dreita que bi ha habiu en muito tiempo en "occident". Homosexuals, no cristianas, mullers, socialistas, cientificas, todas ixas que no nos sentimos en a suya chicota definición de "persona normal", somos l'obchetivo d'o suyo enuello, y cal que siamos, encorridas, reeducadas y si cal, engarcholadas u asesinadas (ista ultradreita gosa esfender a pena de muerte). A cucha socialdemocrata, plena de cristianas y mesmo d'opusianas ye de tot incapable de criticar u d'actuar contra ixe poder. Zapatero y Obama rezan por as nuestras almas, entre que Belloch adedica carreras a San Escrivá de Balaguer. ¿En qué universo sería posible viyer a Aznar en o diya de l'argüello gay, por eixemplo? Pero as socialdemocratas no son solas en ixe respeto-medrana t'a ilesia. Mesmo muitos sectors d'as cuchas alternativas viyen con buenos uellos a colaboración con sectors d'a ilesia. Sectors que nunca no renuncian explicitament a condenar a las abortistas, a las homosexuals, etc... Que bailoteyan entre as dos auguas. Y un diya viyes en misa (en aragonés, pero en misa) a socialistas sentindo "a parola de Dios". ¿Quan irá o respeto en l'atra endrecera? ¿Quan a dreita catolica dixará de condenar-nos a las flamas d'o infierno que han creyau? ¿Quan dixarán de carranyar-se de tot cada vegada que se diz a escuchetes que talment puestar quizau rebaixen beluna d'os tantos y tantos privilechios que tienen y que garra atro sector d'a sociedat en tien? As ilesias cristianas no nos perdonan una. No sigamos tan fatas de perdornar-les-ne nusatras.

L'eixemplo Chavez ye un paradigma de tot isto. Un personache con muitos defectos, prou que sí, pero que ye aplicando politicas socialistas, por eixemplo en a nacionalización de as materias primas y meyos de producción d'o país suyo. ¿Qué se fa dende as socialdemocracias Europeas? Criticar-lo de tot. Quan bell partiu d'extrema dreita aparix en os Parlamentos Europeos con mensaches de tot racistas, ¿qué fan as democracias cristianas europeas?. Chustificar o suyo amaneixer por a incompetencia d'a socialdemocracia, l'empente d'os turcos u cualsiquier atra fatera. Y no aplauden porque les fa vergüenya. Y ixo que, en o segundo caso, somos charrando d'o mesmo espacio cheo-politico. En o caso de Chavez, con charrar d'a historia politica y economica de Latino America puetz chustificar cuasi cualsiquier cosa. Por no charrar que se puet chustificar nomás con o present y que no cal chustificar cosa. O caso de Venezuela y de muitos atros países ye un caso más de esconoiximiento d'a sociedat que, en a suya más gran parti, repite os topicos que recitan en as rufiertas d'a TV y radio.

Creigo que ta ista situación s'ha plegau por diferents factors. Un d'ells ye o fracaso d'a cucha y ultracucha en comunicar-se por lo barafundioso d'as suyas proposas. Por as contradiccions que asoben tenemos y tienen. Quan as socialdemocracias gobiernan muitas vegadas fan politicas de dreitas, esbafando o mensache y dixando a mesa presta ta que gubierne a dreita con tot lo dreito d'o mundo a continar ixas puliticas. Entre as ultracuchas bi ha de tot: belunas que parix que continen en o sieglo XIX, tanto por as suyas proposas como por a suya estetica (más important que no parix), y atras que vivan en Pandora, a planeta d'Avatar, minchando flors, mientres os marines les espaldan as casas-arbols.

Cal estar plateras. Cal que as cuchas tiengamos un mensache platero. Qué queremos fer, porqué queremos fer-lo, porqué ixo ye millor ta la Tierra y ta las humanas que i vivimos. Hemos d'estar esviellando-nos de contino, no podemos continar fendo gambadetas o primer de Mayo, ni tolerando que bi haiga sindicatos como UGT y CC.OO. que preben d'estar representants d'os intreseses d'as treballadoras. ¿Cómo puet estar que con cuatre millons de personas esqueferadas, millons d'os nuestros impuestos malfurriaus en salvar banqueras, y o periglo de que nos chubilemos más tardi, cobremos menos y tiengamos menos y piors treballos, no s'haiga convocau una bada cheneral a ran estatal fa tiempo? Prou de favors. A ilesia no nos querrá nunca, no le calemos y no nos cal. Podemos ganar a partida sin ella. Os sindicatos vendius son fendo más mal que no bien. Con ells ni t'a cantonada. Cal tornar a estar transgresoras. Sï, prou que tendremos enemigas. Y que en a TV nos clamarán terroristas, antisistema y todas ixas cosas. Pero ye que ya lo fan y nusatras no somos ni a mitat de furas que'n habríanos d'estar. Claridat, canya y prou de tolerancia con qui no nos la tien.