Mostrando entradas con la etiqueta sciencia. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta sciencia. Mostrar todas las entradas

martes, 2 de diciembre de 2025

Lo minimo común multiplo y atras cosas que cal saber

D’entre toz los memes que m'arriban con bella periodicidat, n’i hai un que me fa encarranyar-me prou. Ya sé que ye lo mío problema, que no habría de fer-me por fateras asinas y que no ye que una pachuchada pa fer mas agradable lo maitín laboral. Pero, como en tantas atras cosas, no me preocupa la gracieta sino lo proceso lochico de pensamiento que i hai dezaga.

Parlo d’ixe meme que circula tantismo de «Atro día que no foi servir pa cosa lo minimo común multiplo», en la versión de letras, u «Atro día que no foir servir pa cosa lo complemento predicativo», en a de ciencias. Ista semana m’arribó unatra variant con a flauta dulza que aprendebanos las d’a mía cheneración en l’asignatura de mosica.

Tot son obchecions.

La primer ye la consideración d’os conoiximientos, rai de qué mena, como utils nomás en a mida que tienen una dimensión economica u practica immediata y evident. Ixe pensamiento tan ixemenau de que tot lo que no da diners u aduya a dar-ne, no vale pa res. Clamaz-me romantico u birontón, pero soi d’ixos que creye que lo conoiximiento por sí mesmo ye valioso. Soi d’os que chustifica que se inviertan chanflonadas en investigación teorica, en tirar naus ta l’espacio por muito que aquí nos quede a saber qué conoixer, en entender lo mundo sin haber de buscar aplicacions practicas immediatas. Nunca no sabemos d’a on vendrá la siguient revolución tecnolochica u cientifica. Muitas han saliu d’ixa investigación «pura» u «abstracta» que se suposaba no valer pa res. Y, en tot caso, tot ixe conoiximiento nos aduya a entender millor lo mundo. ¿Que no ye ixo valioso per sé? ¡Cuánto mal ha feito la ideolochía capitalista!

Lo segundo ye lo desprecio a la educación. A sobén sí que femos servir ixe minimo común multiplo, lo complemento predicativo y la flauta dulza en a nuestra vida cutiana de maneras que no en somos conscients. Mesmo si tu no lo fas servir, sí pas atras. Personalment, todas tres habilidaz m’han serviu bella vegada en a vida mía. Lo mcm, a todas horas. Tos recomiendo, como chimnasia mental, abandonar calculadoras y mobils y fer TODAS las cuentas cutianas, con o tozuel. Pero encara que ixe conoiximiento no lo aplicasenos, la manera d’adquirir-lo en la educación obligatoria ye un procedimiento que nos aduya durant toda la resta d’a vida nuestra a adquirir-ne atros d’ixos que sí que consideraz utils. Igual como estudiar una luenga, cualsequier luenga, ye un proceso que fa honra pa ixamplar las astrucias lingüisticas en a luenga propia y amillora l’entendimiento d’as sucesivas que s’aprendan.

Y lo tercer ye un mal d’a nuestra era: la celebración d’a ignorancia que’n charraba Carl Sagan. Ixo que denunciaba Jesús Quintero en o suyo famoso discurso de que «nunca como agora la chent s’heba feito la bamba de no haber-se leyiu un puto libro». Ploro por adintro cada vegada que cualcún diz «ye que soi de ciencias/letras» pa chustificar que no sabe sobre cuestions basicas d’a vida consideradas de l'atro canto d'ixa maldita muga que belún dibuixó entre unas disciplinas y atras. Pareixería que, en trigar l’itinerario en a ESO se chustifica esborrar d’a tuya ment tot lo que sabebas d’as materias de l’atro itinerario. A un matematico ya no de caldrá saber mica d’historia, ni lo mas basico, y de revés. ¿Por qué nos hemos de fer contentas de no saber cosas, de no tener bella competencia en bella materia? Prou que no podemos abracar tot, pero, personalment, tot lo que desconoixco me fa pena u mesmo vergüenya de no saber-ne mas. Por muito que seguntes que arias d’o saber me interesen poco, la zaguer cosa que faría sería presumir d’a mía ignorancia. 

Me salió en os rez una humorista que seguiba con ixe ferrete y reinvidicaba, como tantas vegadas he sentiu en a vida cutiana, que en os coles habrían d’ensenyar a fer la declaración d’a renta, que ixo sí que ye util. Seguindo con o suyo pensamiento utilitarista y capitalista, a on que delegas la capacidat de calculo a una app, nunca en a vida mía m’ha feito falta fer la declaración d’a renta. Siempre me la han feita. Mesmo podría firmar lo borrador que me ninvian. La sola cosa que se deixan, toz los anyos, ye la conduta d’o sindicato. Levo toda la vida treballando pa otri y ixa declaración ye de buen fer. No tiengo ni ideya de cómo funciona ixa declaración ni sabría por dó empecipiar si me la hese de fer yo. Y no veigo garra necesidat de que en a ensenyanza obligatoria s’amuestre cómo fer la renta. Pero no, no me’n foi argüelloso, de no saber-lo. Ye una pena y, si nunca me calese fer-la, me suposaría buen entrepuz.

Gracias, profesoras y profesors d’a vida mía, por tot lo que m’amostrez. Por lo minimo común multiplo, por lo complemento predicativo y mesmo por la tortura d’a flauta dulza y lo solfeo que tan mal se me daba. Y a qui me fa la declaración, ya de paso, porque ixe tiempo que me costaría aprender y fer-la, lo puedo adedicar a escribir en o blog.

jueves, 23 de septiembre de 2021

Nanotunels, electrolitos y publicidat

Entre la patacada d'anuncios que financian las decadents emisoras de televisión, uno me trucó l'atención fa bell día. D'as diferents tecnicas de venta que se gosan de fer servir, no en emplegaba una innovadera precisament, pero lo nivel yera prou gran como pa adedicar-le iste chiquet post. Pa vender una aspiradora, un simple catatico que absorbe polvo, nos charraba d'os suyos "nano túneles catalíticos que destruyen el formaldehído". No yera adintro d'un congreso sobre tecnolochía d'aspiración, si ye que ixo existe, ni se feba en una canal tematica adedicada a la sciencia. Yera una cadena cheneralista, en ubierto y a la hora de chentar.

Sin entrar si ixa tecnolochía ye millor u pior pa acabar con la porquería de casa nuestra, ¿quántas personas entre lo publico destinatario podrían comprender-la? ¿Quantos realment entienden los conceptos de catalisi u formaldehido? Ni sisquiá lo prefixo "nano". Tiengo un titol de incheniería, que no me fa ni millor ni pior pero sí me ubica entre un segmento de población que potencialment entendería toda ixa charrameca y no tiengo ni ideya de que son charrando. Asinas que, ¿pa qué me cuentan que l'aspiradora ista tien los nanotunels? ¿por qué ye important que sigan cataliticos? ¿qué intrés i hai en destruyir lo formaldehído?

Fer servir terminolochía tecnica a pirol ye una d'as tecnicas comercials mas cutianas y que mas risa me fan. Si paratz cuenta, en qualsequier pausa publicitaria d'ixas eternas d'os grans grupos de comunicacions, en trobaretz buena cosa, d'anuncios parellanos. Gosan ir acompanyadas de dibuixos u animacions tant inutils como la locución. S'aproveitan de l'analfabetismo scientifico y tecnolochico d'a mayoría d'a población. Si l'intrés fuese comunicar a l'espectador meyo las bondatz d'a tecnolochía asociada a ixe aspirador, se faría en un luengache que podese entender. A fe que en ixa multinacional tienen chent - u chanfles pa achustar-ne- que pueda "traducir" los avantaches tecnolochicos. Como ixa no ye la intención lo spot fa servir una terminolochía difuera d'o suyo alcance precisament porque sabe que en ye. L'anuncio en qüestión podría decir-me tranquilament que l'aparatet tien "pico tunels esplumfirricos que destruyen los catrubios metagolmicos" y me proporcionaría la mesma cantidat d'información util si fuese pensando en mercar una aspiradora. 

En Idiocracia, cinta d'humor distopico que dibuixa un mundo futuro a on que toda la humanidat s'ha quedau ababolada, en dan notorio, d'ixa tendencia. Lo protagonista preba de convencer a uns personaches bien papis  de que ruixiar las plantas con un refresco no las fa creixer y que talment siga millor fer-lo con augua. La resta le responden con los slogans publicitarios d'o refresco que diz que "tien electrolitos, que ye lo que las plantas quieren". La scena (abaixo la tenetz) ye buen reflexo d'ixa falta de reflexión que acompanya a l'espectador meyo en veyer y analisar la publicidat y de como nos cambean uellos por coda a pur de retolica pseudo scientifica.

La publicidat, que como tantas atras cosas ye desregulada de tot, habría de fer-se servir pa indicar las propiedatz y caracteristicas de l'obchecto u servicio publicitau. Pa destacar las qualidatz que lo fan millor u diferent d'atros pareixius. No pas pa vender conceptos como libertat, participación u alegría asociaus a ubrir-te una cuenta corrient, por eixemplo. Y lo ha de fer en un luengache que lo publico destinatario pueda entender. Igual como pasaba con las hipotecas, que dengún no entendebanos, ni entendemos, qué costodias yeranos firmando, la mayoría no entendemos las caracteristicas tecnicas d'a mayoría d'obchectos que mercamos dia sin atro. Cuento que demandar qualcosa asinas será comunista, bolivariano u cosas asinas.

Por agora seguiré, dica que s'esmarchine, con la mía aspiradora, que consiste en un tubo gran que se trusque lo que i hai por tierra. Tien un botón de on/off y una ruedeta que, si la chiras, puyas u baixas la pitera d'o tubo. Lo d'ir cambiando la bolsa de cabo ta quan ye una mica molestoso - y antiecolochico - pero dica que no m'estudie si los nano tunels cataliticos son millors u piors y qué le ha feito lo formaldehído a la humanidat -u a lo mío gato- pa que calga destruyir-lo, tiraré con isto. 



martes, 16 de febrero de 2021

Calandario scientifico y la caza d'o lupo. Tierra de barrenaus 7x11

L'actualidat manda, mesmo en Tierra de barrenaus. Con las novedatz d'istos días no m'he adubiu a fer iste nuevo programa con contenius bien rusients y convidadas de luxo. Empecipiamos con Edu, qui nos charrará d'o Calandario Scientifico en aragonés, una iniciativa que comparte cada día una efemeride scientifica y que iste anyo antimás lo fa tamién en la nuestra luenga. Lo prochecto ye bien pincho y puet fer a-saber-la honra pa la docencia u simplament pa conoixer una miqueta millor la historia d'a sciencia y a las suyas protagonistas.

En la segunda metat, torna Tamara t'o programa pa charrar-nos d'o lupo. Pero no, no ye iste lo famoso "Programa d'o lupo". La suya presencia como experta en iste animal ye menester por la noticia d'os cambios lechislativos que ha teniu la caza d'o lupo en l'Estau espanyol. Spoiler: no, no s'ha vedau cazar-ne. En iste afer, Aragón ye estau protagonista en haber estau lo suyo representant lo voto que posibilitó lo cambio legal, contra la opinión de Lambán qui, como nos tien aconstumbraus, corrió a tuitar cosas fachas malas que se'n enteró. ¿Qué cambea en la situación d'o lupo y d'os ganaders d'Aragón y d'a resta de l'estau? Tamara nos lo cuenta prou bien, fuyindo d'o sensacionalismo d'os mass media y con tot lo conoiximiento scientifico que tenemos d'un animal que contina en serio periglo en la peninsula.

 En iste programa empecipio con un clamamiento. Quiero aprestar un nuevo episodio de TdBradio a on que podamos compartir "Historias d'o puto treballo". ¿Te facioron fuera por bell concieto? ¿No sabes lo que ye cobrar una extra pero sí fer-ne? ¿Lo tuyo chefe ye varrenau? ¿Fas servir lo convenio pa fer barquichotas de papel? ¿T'han feito un ERTE de culicaiga? ¿Qual ye la tuya entrevista laboral mas surrealista? Quiero replegar historias d'o treballo pa fer-ne un programa y compartir entre todas ixas penas que hemos pasau y seguiremos pasando. Si antimás, tiens bella dudba laboral, prebaremos de solucionar-la. Asinas que contacta con yo y recuenta-me la tuya historia d'o puto treballo.

En la parte mosical, tendremos una nueva canción engarcholada adintro d'o calaixo de cancions, d'un grupo que fa poco que se va disolver, deixando-nos una graniza trachectoria como mosicos y con a-saber-las letras bien reivindicativas. Ascuitaremos tamién un tema d'O Zaguer chilo 4, un lamín pa fer boca d'a nueva edición d'o disco que replega 20 nuevas cancions en aragonés y que tos presentaremos en lo siguient programa. Y empecipiaremos y acabaremos con unatra d'ixas valencianadas que tanto goyo me fan. Ya podetz contar qual!

Programa #94

jueves, 1 de diciembre de 2016

D'un cascuello d'aguacate (I)

De chiquet, creixeba en una Zaragoza que, encara que m'encantaba, no deixaba d'estar una ciudat. L'entorno urbano yera tot lo que conoixeba y, quan a la fin salié t'a montanya, me quedé sin sangre en a pocha. Estió un verano, en una visita ta casa d'a mia prima, que viviba en un lugarón d'o Pirineu navarro. Tot i yera verde. Chunto a lo lugar, baixaba un arrigachuelo con un chiquet churro, que a yo se me feba os d'o Niagara. A os costaus d'o riu, arrienda chopos cusiraban que no s'esvarrase d'o camin que por sieglos heba feito. Aquells arbols, fuertes y alteros, me recontaban historias d'a val, d'o riu, d'as vacas que i bebeban, d'os habitants d'o lugaron d'a mia prima.  No i pasé que un dia, pero me deixó marcau pa cutio.

A vida me levó a continar vivindo en Zaragoza, en tot lo centro, en una casa chiqueta. Garra posibilidat de tener un chardín. No digamos ya un bosquichón, que ye lo que en veras me fería goyo. Me he d'aconhortar con quatre macetas que tiengo en as balconadas que dan t'a carrera. Tasament un metro quadrau que me conecta con a tierra ixe poquet que nos cal a todas.

Un dia, de cocinicas, yera fendo guacamole. En acabar-lo, guardé un d'os cascuellos pa ficar-lo en o pote d'o verde y espeso unto. Diz que priva de que se malmeta. No sé si ye verdat u no pas, pero como no cuesta mica de fer-lo, siempre lo i fico. L'atro, que por un regular lo aviento, decidié de plantar-lo. Teneba una d'as macetas vuedas. La que más luz recibiba. Heba estau poblada por uns matullos de tremoncillo por bell anyo, pero ya s'heban muerto feba tiempo.

Lo fiqué bien en tierra, le adhibié una mica fiemo que me deixó un amigo que tien un hortal, y lo ruixié bien ruixiau. Cada dia, quan plegaba d'a faina, le feba una uellada, asperando que a la fin chitase. A primer semana, miau. A segunda, miau tamién. Quan ya prencipiaba a pensar que d'astí, no en creixería cosa, un chiquet chito acucutó por a tierra. Un tallo primo, rematau en una folleta diminuta. Quasi no yera cosa, pero me implió de alegría y ganas de continar con os cudiaus que le daba a l'aguacate mio.

D'aquell cascuello, a escape prencipió a medrar una planteta. Puyando con firme rasmia, l'aguacate tiraba entalto a palmo por semana si fa u no fa. Pasau un mes, ya teneba bella dotzena de fuellas. Verdas por un costau, blancas por l'atro. O tallo, poco más gordet que quan heba naixiu, ya pasaba lo barandau d'a balconada. ¿Y l'argüello mio? Ai, amigas! Ixo sí que yera alto. Como un mayo. Pasaba la balconada, lo teito, los quatre pisos d'alto de casa nuestra y plegaba en o cielo mesmo, fendo tranya entre os nyublos d'a primavera que yera prencipiando.

Con l'aguacate más bonico de tot lo barrio, a cada visita que pasaba por casa, prou que le'n amostraba. "Mira-te", les deciba, "isto, d'un cascuello que iba a aventar, como foi con totz." Les animaba a fer lo mesmo. "Planta-te-ne uno en casa. Ya viyerás que goyo. En ye d'agradeixiu!".

Dica que un dia, vinió a visitar-me lo mio amigo botanico. "Mira-te, mira-te", le deciba atarrantau entre que l'endrezaba ent'a balconada. "Vas a viyer que aguacate más pincho me ha medrau en a maceta".  L'amigo, fació un cenyo de sorpresa en viyer-lo, que yo interpreté como admiración enta l'aguacate tan repoliu que adornaba la carrera. "¿Pero que me dices? Isto no ye un aguacate. Isto ye un chopo". Fendo uellos de caparra, le expliqué que yera imposible, que i heba plantau un cascuello d'aguacate, y que d'asti heba surtiu aquella planta, altera y prima. "Ye un chopo", repetiba tozola l'amigo. "Treballo con ells. En he visto a boticiegas. Mesmo he publicau un par de treballos sobre as variedatz ibericas d'os chopos". Yo nunca no heba visto una planta d'aguacate. Ni un chopo tan chiquirrín. ¿Que iba a saber-ne?

Un borguil d'emocions me puyaba dende os budiellos. D'una man, acababa de descubrir que l'aguacate mio no yera un aguacate. Me heba teniu enganyau. A yo y a tot lo vecinamen, a qui les heba recontau, con tot detalle, como medraba la mia planta favorita. D'atra man, yera o feito de tener un chopo en casa mia. ¡Un chopo!. De bote y voleyo, tornoron t'a mia memoria, a val aquella de Navarra, con l'arrigachuelo, as vacas, o verdete y la montanya. Y os chopos. Os chopos que rodiaban lo riu y que, viachando por o tiempo y l'espacio, agora habitaban en a mia balconada.

Miguel, l'amigo botanico, viyendo que me yera fendo cruces, me charró d'os estudios d'o "chopo cruzau". Pareixe que en una universidat chaponesa, heban estau investigando lo potencial d'o chopo pa desenrollar-se en atras lagors. Sin que calese contacto fisico, ni sisquiera estar guaire cerca. Os estudiosos chaponeses  heban comprobau como de diferents simients, en un porcentache muit muit chiquet, en creixeba chopos. No sabeban explicar-lo guaire bien, pero a hipotesi más probable yera una mutación producida por a radiación electromagnetica, ya que se heba visto un chiquet aumento estadistico d'o "chopo de lagor extranya", como le clamaban, en entornos urbanos sometius a fuertes dosis d'istas radiacions.

Atra amiga me charró de atro estudio en un hortal ecolochico. En una plantación de tomates de Villamayor, heban plantau bell par de caballons de tomate canario. Y ixo heba creixiu, fueras d'una planta, de tomate d'una variedat local. Diz que bi ha teorías que dicen que a tierra tien memoria y que puet fer cambiar l'ADN de bellas simients pa adaptar-las a las necesidatz d'o puesto an que creixen.

No sé si a culpa la tenió lo router que teneba a o canto d'o balcón. U si a tierra d'a maceta quereba que salise un chopo, que en Aragón bi'n ha a bando, y no un forano y exotico aguacate. Sé que contino cudiando-lo como lo dia que planté o cascuello. Y que cada verano, quan salgo t'a balconada y m'acoflo en o puff a leyer o libro baixo a solana zaragozana, a radida uembra d'o mio chopet, me fa viachar ta l'arrigachuelo navarro. Y puedo ignorar os chilos, os rudios d'os autos, l'estrapalucio d'a ciudat y sentir como l'augua escorre, val t'abaixo, por aquell lugarón d'o Pirineu.

viernes, 3 de junio de 2016

Constelacions familiars: lo que no se cuenta

Me cuesta de comprender por qué seguntes qué ideyas trunfan. Muitas cuento que lo fan por un fracaso educativo colectivo y por a necesidat d'o sentimiento tribal que tenemos as humanas. O caso ye que, de todas as pseudoterapias que circulan por as carreras zaragozanas, me trobé con ista que me clamó particularment l'atención. Conoixer os orichens d'istas practicas ye fundamental y ye lo que fa, entre atras cosas, iste articlo de La Venganza de HIpatia que traduzco contino, y que se complementa con unatro que publicaré en bell diya.

As constelacions familiars son de moda. En internet un puede trobar un ciento de centros y de personas que las ufreixen ta tractar y entender toda mena de transtornos y malotías indeterminadas. Mesmo bell psicologo meyo serio sorprende de cabo ta quan a los suyos clients con ista tecnica que, en analizar-se, causa un mezclallo de sorpresa y encarcamiento. Tot y que son firme ixemenadas y que o suyo analís ye d'intrés tanto ta psicologos profesionals como ta pensadors criticos con ganas de descubrir a magufada que pertoque, s'encierta que poca chent en ha feito ficancia. Lo cierto ye que no bi ha quasi cosa publicada en castellano criticando os febles alazeztz d'as constelacions familiars, encara que en Alemanya, o suyo país d'orichen, bi ha firme y fura literatura.

En iste texto querría analizar ista practica. Prencipiando por recontar a suya estorcida historia, bella cosa d'os suyos alazetz, y rematando con os problemas que presienta a nivels scientifico y etico. Con isto no ye a mia intención que se prencipie a fer ficancia d'una practica pseudoterapeutica prou despreciable teoricament y que, antimás, amaga bell periglo en a practica. Una practica que, como ye cutiano en o surreal mundo d'as psicoterapias folk, gosa de practicar-se de qualsiquier trazas sin mica regulación u oposición critica.

A constelación familiar d'as constelacions familiars

A historia d'as constelacions familiars se pareixe muito a la d'a Nueva Medecina Chermanica.y son bien enreligadas con a biodescodificación. O trailer ye o d'una cinta mil vegadas vista: un iluminau sin formación, unas ideyas barrenadas inventadas de tot... problemas legals a bando... y un trapacil de fatos que lo siguen... a escape en os piors cines y centros de chamanismo d'a ciudat suya.

Vaigamos ta l'escomience. Porque en o prencipio de tot Dios creyó o ciel y a tierra; y en o prencipio d'as constelacions familiars i yera ell: Bert Hellinger. Bi heba una vegada un sinyor alemán que os seguidors suyos les feba goyo de presentar-lo como esfensor d'a libertat y os dreitos humanos dende a nineza. Pero lo cierto ye que, como choven traveser que estió, luitó en o costau nazi en o frent occidental. De feito, y por lo que sabemos d'as suyas poco agudas intervencions de dimpuesas, ha continau estando una miqueta nazi dica hue. En istos anyos de chovenón estió preso por os aliaus en Belchica an que remató en un campo de prisioners de guerra, que en eslampó.

Dimpués d'a experiencia suya como combatient nazi, Bert decidió de fer-se mosén. Estudió teolochía, un poquet de filosofía, que ye lo que tot buen mosén ha de saber, y un sinyalín de pedagochía ta poder trayer negretz esmaliciaus y impios ent'o cletau d'o sinyor. Y asinas estió, ya que a Bert lo destinoron ta Sudafrica ta convertir a o catolicismo a los zulus, que t'a part d'alavez yeran uns paganos pecadors a qui iste sinyor alemán consideraba que heba de fer venir a buenas con o present d'a civilización occidental y a parola de Dios. Lo cierto ye que, seguntes recontan as malas lenguas, Bert no estió guaire efectivo, y de feito remató trusquiu por o panteismo d'o zulus, deixando a un costau as escrituras biblicas a truca d'una anvista mesmo mas mistica d'a realidat. Talment fruito d'os alucinochenos y trances hipnoticos d'os rituals an que participó, no ye claro de tot. O caso ye que remató deixando a orden que perteneixeba y se'n tornó t'Alemanya dimpués d'a suya inspiración africana.

O sinyor aleman marcha ta Viena, an que estudea psicoanalisis y esdeviene un rasmiudo seguidor d'a versión jungiana d'ista practica pseudoterapeutica. Bert viacha tamién ta EEUU, an que asistió a unas dinamicas de grupo que feban Ruth McClendon y Les Kadis. Bert viyó "niedo de mercau". Un termen amprau de Adler - "constelacions familiars" -, un poquet de Virginia Satir, bell poco de psicoanalisi jungiano, una serie de prencipios de tot inventaus, unas dinamicas de grupo que levan ta una fuerte suchestión, y presto: habemus pseudoterapia. Hue se complementa iste coctel con adhibius de "campos morficos" de Rupert Sheldrake y bella mica de memoria celular - no sía que nos quedemos antiguaus -, y se le diz a las constelacions con l'hiperbamboso nombre de "enfoque fenomenolochico - sistemico - transcheneracional".

Os mastos d'as esplucas y l'orichen de tot mal.

Como toda teoría barrenada d'ista mena, no podeba faltar una buena pallada de paroliar pseudoscientifico. En iste caso lo que trobamos son distorsions d'a historia evolutiva humana, l'arqueolochía y l'antropolochía cultural. A ideya basica ye que os conflictos no resueltos d'os nuestros antepasaus son transmitius de cheneración en cheneración, fendo-nos problemas en o present en estar somatizaus baixo a forma de transtornos y malotias. Asinas, ta solucionar y comprender istos problemas, caldría fer una serie de dinamicas y d'exercicios - que por un regular implican chuegos de rol u representacions con monyacos u cartas -, ta representar a la nuestra familia dica bella cheneración ta dezaga. Dimpués d'un teatro con prou conteniu de suchestión an que a chent plora y se le fa fer, de cabo ta quan, a exercicios dignos de Tony Kamo, localizamos o problema que nos afecta. Iste problema - por eixemplo, un alborto de yaya, u un duelo mal levau por o tio nuestro - sería o que ye ocasionando que lo matrimonio nuestro no vaiga bien, que tiengamos depresión u mesmo que tiengamos un tumor, y se solucionaría con bella mica más de teatro y caras seriosas.

Ista ideya preba de fundamentar-se en a organización tribal d'as collas humanas d'o paleolitico. Ista estructura social, suposa Hellinger, yera basada en fuertes patriarcaus an que o fillo mayor yera l'hereu y l'orden social yera predefiniu seguntes o linache de cadagun. Iste ye "l'estau de naturaleza". Un momento feliz an que cadagun yera en o puesto suyo y no bi heba conflicto. Se suposa que en ixe momento historico as collas humanas yeran de tot isoladas unas d'atras - lo que contradiz a evidencia arqueolochica, que contrimuestra la existencia de grans cultura paleoliticas -, dica la plegada d'o nefasto neolitico. Aqui, as collas se chuntoron, se cheneroron ciudatz, naixio a discordia, l'anglucia y l'individualismo. Se creba asinas l'estau d'a naturaleza y empecipia la trachedia.

Bi habría alavez una tensión inherent en as familias nuestras. D'una man l'orden "natural" paleolitico, y d'atra, o modelo de familia actual que nos empenta contranatura a crebar con a familia bien, dentrando en dinamicas que perturban l'orden y cheneran toda mena de trastornos, mesmo medicos. Como viyemos, bi ha una clara falacia naturalista en l'argumentación de Hellinger, un "ye, alavez ha de". Que a familia paleolitica haiga estau asinas - qualcosa de tot dubdosa, dada la gran plasticidat d'as estructuras socials humanas - sirve a Hellinger ta chustificar o suyo concepto rancio de familia y ta culpabilizar a qui lo transgrede con a culpa d'os suyos problemas y malotías.

A forma que se transmiten os problemas de cheneración en cheneración ye una ideya prou rara, ya que se tractaría d'un mecanismo machico alleno a la sciencia. Ye una mena de telepatía metafisica que fa que os miembros de collas familiars puedan estar comunicaus, compartindo fins y sentimientos. Seríanos conectaus con la nuestra parentalla d'istas traza, y por ista razón, encara que ni nusatros ni dengún d'a familia en sepa mica, ixe alborto d'a yaya nuestra quan teneba 21 anyos nos podría afectar igualment. D'iste punto naixe o vinclo actual d'as constelacions con as ideyas de Sheldrake y a memoria celular - recordemos que a sola cosa que a evidencia avala como "memoria celular" ye o proceso de diferenciación celular en culturas histolochicas, que fa que belunas d'as copias cheneradas en a mitosi tiengan ciertos factors de transcripción que fan que expresen chenes que os suyos clons no expresan: un fenomeno bien estudiau en cautivos celulars y embriolochía, que mica tien que viyer con memorias d'antepasaus y muito con a especialización celular.

A concepción que tien Hellingers d'a familia ideyal ye digna de Chuego de Tronos. De feito, le falta de decir que o segundo fillo ha d'ir t'a guerra, o tercer estar monche y as fillas alzar la suya virchinidat t'apanyos familiars. Dende ista noción de familia medieval desenrrolla uns prencipios que se suposa han de rechir lo que ha d'estar una familia modelo con individuos sanos. Por eixemplo, que qui leva más tiempo tien prioridat. Que pai ha d'estar o capeza de familia y levar o ronzal; que no estar en o puesto adequau d'a cherarquía familiar fa más feble tot lo conchunto: que totz han de supeditar os suyos intreses a l'intres d'a colla, mesmo habendo de sacrificar-se u sacrificar a atros. D'ista traza, os individuos culpan, compensan y sincusan a os familiars suyos, ya sigan actuals u antepasaus, de traza conscient u inconscient.

Mullers culpables, criminals de guerra y un celemín de chuicios

As constelacions familiars de Hellinger se han meso de moda en tot lo mundo, an que se fan de man de personas no qualificadas ta treballar en contextos sanitarios, no colechiadas y, por ixo, no rechidas por garra codigo deontolochico ni supervisadas por garra institución sanitaria. Ixo chenera que no bi haiga mica protección a lo consumidor d'ista suposada terapia, ya que no hemos d'ixublidar que, a la fin, o terapeuta ye ufrindo un producto baixo a forma d'un acto medico. Cal recordar que ya o mesmo gurú, Hellinger, no tenió mica formación sanitaria, y pese a ello tien un centro an que tracta a un ciento de personas y pontifica impunement.

Encara que ye cierto que muitas d'as personas que fan constelacions familiars indican que como terapia nomás son aplicables a personas sanas con mals indeterminaus - que en ixe caso no ye licito l'emplego d'o termen "terapia"-, bi ha una patacada d'ells que tractan malotías grieus. Y no nomás a depresión. Ufreixen constelacions como complementos a la quimioterapia y como forma "d'entender" o cancer, y mesmo como tractamiento t'a anorexia. En o caso de l'anorexia, por eixemplo, as explicacions van dende que a choven somatiza a fambre pasada por os suyos parients d'antes mas, dica que desenrolla iste trastorno alimenticio porque quiere salvar a un familiar que tendrá una malotía que encara no ha desenrollau, pero que ella ya percibe inconscientement.

As costelacions familiars no s'han quedau sin polemica ni problemas legals. Hellinger ye conoixiu en Alemanya por a suya exculpación de Hitler - de feito, qualcuans d'os suyos escolanos de corte neonazi han seguiu a suya endrecera, con libros como Almas trafucadas. Y ye que as constelacions familiars basan o suyo gran exito, a la fin, en a descarga total de responsabilidatz de l'individuo: dengún no ye culpable d'os problemas suyos. ¿Tien cancer de liviano? No ye por fumar a porruello, ye porque os yayos suyos tenioron una separación desagradable. ¿No troba parella? No ye que siga fendo qualcosa malament, ye que vusté ye expiando un fracaso amoroso d'a choventut d'a suya mai. A postura de Hellinger ye que Hitler no yera una mala persona, sino una victima d'a suya constelación familiar.

As constelacions familiars consideran a homosexualidat como una malotia causada por bell problema no zarrau en a familia estigmatizando un rasgo no patolochico d'a personalidat como lo de sentir-se atrayiu sexualment por personas d'o mesmo sexo. Por si no en estase prou, atro d'os principals problemas d'ista pseudoterapia ye a gran cantidat de misochinia y masclismo que presienta. En as terapias de parellas con constelacions familiars quasi siempre ye ella qui ye fendo as cosas malament. Un eixemplo extremo lo trobamos en a traza como se caracterizan as rebaixadas sexuals d'un pai a la filla suya. Leigamos a lo propio Hellinger en un d'os suyos fragmentos más perturbadors:

"Si vusté ha concarau una situación d'incesto, una muito común dinamica ye que a muller no ha cumpliu con o mariu suyo, ella refusa mantener relacions sexuals. Dimpués, a truca, a filla prene o suyo puesto... Como viye, en l'incesto, bi ha dos perpetradors, uno d'amagatons y l'atro descubierto. No puet resolver o problema sino sale a relucir o perpetrador amagau... a filla diz a su mai "lo facié por tu". Y ella puet decir a su pai "lo facié por mama".... si quier aturar-lo (l'incesto) ista ye a millor traza, sin acusacions. Si se leva o perpetrador t'a chusticia, a victima expiará por lo que se le ha feito a o perpetrador."

Y asinas ye como as constelacions familiars exculpan a un pai que abusa sexualment d'a filla suya, cargando a culpa en a mai - caracterizada como una mala esposa frichida. Predicando que ta solucionar a situación, a o violador no cal levar-lo debant d'un tribunal, y que a sola terapia que le cal a la nina ye asumir que "ella lo fació", cargando-la tamién de culpa y, de paso, rebaixando-la.

Ye tant extremo tot, que a terapia ta istos casos, implica un chuego de rol publico an que belun personifica a lo violador. A muller que ye estada violada ha d'achenullar-se en frent d'ell, dar-le as gracias a lo suyo agresor por haber puesto vivir ixa experiencia con ell, y demandar-le perdón por haber-lo culpabilizau. A escritora Elisabeth Reutter, que sufrió abusos en a suya nineza, cuenta que quan se sometió a ista performance sintió que le yeran espullando d'os suyos zaguers repuis d'a suya dignidat humana - en parolas de Hellinger: "O perpetrador ha de recibir o "debiu respeto" antes que a victima pueda establir relación con belatro".

As personas que s'ha sentiu ultrachadas por as performances d'as constelacions familiars, en haber estau suchestionadas a fer cosas que han atentau contra la suya dignidat, se cuentan por millars. Bi ha buena cosa de sentencias chudicials, más que más en Alemanya, an que tot isto se lo son prenendo muito seriosament. Mesmo bi ha casos documentaus de suicidios gracias a la nula experiencia sanitaria d'aquells que chugan d'istas trazas con a ment y os problemas d'as personas.

Comentarios finals

Faigamos alcordanza d'o punto 18 d'o punto deontolochico d'os psicologos: "Sin perchuicio d'a lechitima diversidat de teorías, escuelas y metodos o/a psicologo no ferá servir medios u procedimientos que no sigan prou contrastaus, adintro d'as mugas d'o conoiximiento scientifico vichent. En o caso d'investigacions ta meter a preba tecnicas u intrumentos nuevos, encara no contrastaus, lo ferá saber asinas a os suyos clients, antes d'emplegar-los."

As constelacions familiars nunca no han estau, baixo garra protocolo experimental serioso, contrastadas como una terapia ta cosa. Tampoco no como una actividat que vaiga dillá d'una masturbación mental basada en ideyas peregrinas d'un sinyor sin formación sanitaria que, antimás, pueden estar contraproducents y mesmo humillants. Por ixa razón, garra psicologo colechiau puet fer-las servir en a consulta suya. Ixo constituyiría una violación d'o codigo deontolochico por o que se riche a suya profesión y causa d'un proceso debant d'a comisión deontolochica d'o colechio. Puet estar causa, mesmo, de que le saquen a colechiatura, quedadon asinas excluyiu d'exercer legalment en contextos sanitarios.

As constelacions familiars no tienen aval scientifico. No curan cosa. Son desagradables. Son o resultau d'un adoctrinamiento de tipo sectario formau arredol d'un gurú. Fan perén una anvista familiar y social reaccionaria. Y o suyo emplego ye vedau por parte de profesionals competenets. Asinas que firme ficancia. Si a persona con qui ye fendo terapia t'apanyar bell problema le proposa ista mena de practicas, no dubde en marchar d'a consulta y meter-se en mans d'un profesional de verdat: ye vusté debant d'un estafador.

Articlo orichinal Por Angelo Fasce
https://lavenganzadehipatia.wordpress.com/2015/11/01/constelaciones-familiares-lo-que-no-se-cuenta/

lunes, 13 de abril de 2015

En leyendo... Carl Sagan.Toda la historia d'a humanidat en un pixel

Carl Sagan m'emocionó un ciento de vegadas de chiquet y contina emocionando-me encara. As suyas trazas de transmitir a pasión por l'universo y por a sciencias nos empentoron a muitas a tener curiosidat por ixas arias de conoiximiento. O suyo chenio contina bien vivo qualques anyadas dimpués d'a suya muerte y muitas d'as suyas obras más sinyaleras.

Un d'os más famosos y millors textos apareixeba fa poco en Vilaweb y quereba traducir-lo a l'aragonés, asperando que tos faiga goyo, y que sepa levar-tos, en ista luenga tamién, ixa pasión que me trayó de chicorrón.

O 14 de febrer de 1990 a sonda Voyager 1 ya yera dillá de Neptuno, en o sistema solar exterior, a seis mil millons de kilometros d'a Tierra. Y se miró entazaga, enta d'a on que veniba; por demanda d'o scientifico Carl Sagan se chiro ent'o Sol y fació a primer y unica serie de fotos de familia d'o sistema solar. En as fotografía se viyeban as planetas Venus, la Tierra, Chupiter, Saturno, Urano y Neptuno, Mercurio ye masiau cerca d'o Sol y no se podió fer-le foto. Marte tamién yera en a mesma dirección que o Sol, y Plutón, encara considerau planeta en ixas envueltas, yera tan luen y brilaba tant feblement, que tampoco no apareixió en o retrato de familia. En a fotografía, a Tierra, dende ixa inmensa distancia, se veye bien cerca d'o Sol, y ye por ixo que apareixe sobre un rayo de luz. A nuestra planeta yera nomás un puntet azulisco.

Cuanto a lo chiqueta que se viyeba la nuestra planeta, casa nuestra, en o bell medio d'a inmensidat de l'espacio, sobre qué somos y que queremos ser os humanos, o divulgador Carl Sagan escribió un libro sinyaler con o titol "A pale blue dot" (Un puntet azulisco"). Y o 11 de mayo de 1996 bi escribiba unas parolas que agora en fa cinco anyadas que l'astronomo Enric Marco tradució a lo catalán en o blog suyo "Pols d'estels" y que contino reproducimos:

«Mira-te unatra vegada ixe puntet. Ixo ye aquí, ixo ye casa nuestra, ixo somos nusatros. I ye toda la chent que quieres, totz os que conoixes, totz aquells de qui has sentiu charrar, cada ser humano que ha existiu bella vez, i ha viviu a vida suya. A suma d'a nuestra alegría y d'o nuestro sufrimiento, millars de confiadas relichions, ideyolochías y doctrinas economicas, cada cazataire y recullidor, cada heroi y gabacho, cada creyador y destructor de civilización, cada rei y campesín, cada choven parella enamorada, cada mai y pai, cada nino con asperanza, inventor u explorador, cada mayestro de moral, cada politico corrupto, cada superstar, cada lider supremo, cada santo y pecador en a historia d'a nuestra especie i ha viviu, en una particula de polvo suspensa en un rayo de sol. A Tierra ye un scenario bien chiquet en l'ampla arena cosmica. Pensatz en os rios de sangre abocada por totz ixos chenerals y emperadors de traza que, en a gloria y en o triumfo, podesen esdevenir amos momentanios d'una fracción d'un punto. Pensatz en as crueldatz inrematables feitas por os habitadors d'un racón d'iste pixel sobre os habitadors de mal distinguir de belatro racón, como son de freqüents, os suyos malentendius, como se desviven por matar-se os uns a los atros, como son de rusients os suyos odios.

O nuestro posicionamiento, a nuestra autoimportancia esmaixinada, a ilusión de tener bella posición privilechiada en l'universo, son desafiaus por iste puntet de luz palida

A nuestra planeta ye un punto solenco rodiau por una gran foscor cosmica. En a nuestra escureldat, en toda ista vastitut, no bi ha garra pista que indique que l'aduya plegará de qualsiquier atro puesto ta savar-nos de nusatros mesmos.

A Tierra ye o sollo mundo conoixiu por agora a on que bi ha vida. No bi ha garra atro cabo, como minimo en o futuro cercano, t'a on que a nuestra especie pueda emigrar. Visitar, sí. Instalar-se-ie, no encara. D'una traza u d'atra, por agora a Tierra ye o puesto a on que hemos de fer a nuestra aturada.

S'ha dito que l'astronomía ye una experiencia d'humildat y construcción de caracter. Puestar que no bi haiga millor contrimostración d'a locura d'os prechuicios humanos que ista imachen aluenyada d'o nuestro mundo minusculo. Ta yo, subraya a nuestra responsabilidat a l'hora de tractar-nos os uns a os atros más amablement, y de preservar iste puntet azullisco, a sola casa que siempre hemos conoixiu."

Tos deixo tamién a suya voz, siempre emocionant


domingo, 8 de febrero de 2015

Por qué no creyer?

As cosas en que puede creyer a chent nunca no deixan d'enarcar-me. Fa bells diyas, en una charrada, una companyera nos deciba que no podebanos vestir de royo de maitins porque va en contra de no se qué movida zen, u bella cosa parellana. Que nos caleba ir cambiando de ropa seguntes o momento d'o diya. Bell rollo parellano a lo Feng Shui, pero con a ropa, cuento que será. Unatra companyera le preguntó "¿pero creyes en ixo?", a lo que ista contestó con un "¿por qué no?".

Astí sintié como totz os poders que fan as profesoras de sciencias de toda la planeta quedaban en no cosa debant d'una fatera inventada por bell iluminau, u mesmo por bell chuego infantil elevau a la categoría de filosofía, con un acotracio d'exotismo oriental, siempre millor que qualsiquier cosa d'o "scientifista occident", que deciba no se qui.

Ixa mesma persona, bell diya dimpués, dició creyer en l'horoscopo porque creyeba que "as planetas influyiban en nusatras en l'inte de naixer". Tamién ye cristiana, d'as que van ta misa de cutio, y s'amostró carranyada quan les dicié que a homeopatía yera nomás augua u zucre, y que as flors de Bach y o reiki yeran atros timos iguals.

Charro d'ista persona, pero ye una actitut prou común. Creyer en tot. En tot fueras de en a sciencia, ye claro. Talment Jonathan Miller teneba razón quan s'estimaba más definir-se como no-creyent (disbeliever) que como ateu, ya que ye un concepto más amplo. Veigo masiau a soben como as cristianas creyen, antimás, en toda mena de atras creyencias. Belunas incompatibles, por cierto. Talment una vegada que crebas a muga d'as creyencias con una fatera, ubres a puerta a toda la resta. No sé si o cerebro funciona asinas, pero o fenomeno ye amplament estendillau.

Por qué no creyer en o "Feng Shui modisto"? Porque ye una fatera que se viye dende luen. Porque no bi ha garra estudio, indicio, sinyal, ..... que indique que siga asinas. Porque no se basa en una observación de fenomenos contrastada por dengún.... Por qué no creyer en l'horoscopo? Porque ye una ababolada que a posición d'unas planetas en relación a la nuestra y a uns debuixos que bells occidentals facioron en o ciel fa sieglos, y que ta forro de bota, hue ya han cambiau de posición, influiga de garra traza sobre nusatras. Porque a sola influyencia que tien Marte u Venus (u a Luna) sobre nusatras ye a suya gravedat y en l'inte de naixer a gravedat d'as mans d'a partera u medica ye más gran que no ixa. Por qué no creyer en (ficar nombre de creyencia no contrastada)? Porque, como dició Sagan, afirmacions extraordinarias cal que tiengan prebas extraordinarias. Porque si no nos preguntamos porqué as cosas son como son u si funcionan a humanidat desapareixería.  Porque dengún no viyó o can de Ricky Martin minchando Nocilla d'a totera de dengún.

Si quan nos dicen que meter un cactus en un repalmar te puede aduyar a conseguir treballo, u que pichar en l'escusau d'o medico mientres le faltas te curará os mals d'o garganchón, no se t'enchega l'alarma que te diz "isto ye una fatera", talment habríanos de revisar o nuestro esprito critico y, sobre tot, o nuestro sistema educativo. Porque ixo sí que ye un fracaso educativo.

A pregunta que cal fer no ye "por qué no?" sino "por qué?". Por qué cal vestir d'azul de maitins ta que as cosas vaiga bien? Por qué a Luna provoca más partos? Por qué nos van a fumigar avions en un ineficaz y absurdo chenocidio?. Y ya que prencipiamos a preguntar cosas, no sería por demás preguntar tamién "cómo?" u "ta qué?".

Información, información, información. En cal, y a palladas. Un d'os problemas que tamién me trobo a soben con istas "omnicreyents", pero tamién con muitos atros perfils de diferents graus de creyencias, ye a falta d'información. A homeopatía ye un d'os eixemplos más plateros. Quan a la chent que la esfiende les pregunto que si saben lo que ye, a soben me dicen que son "medecinas naturals", "hierbas", "medicamentos sin quimicos", u cosas parellanas. Lo que indica que ignoran dos cosas: lo que ye a "medicina scientfica" (1) y lo que ye a homeopatía.

Quan les explico lo que ye de verdat a homeopatía, fan uellos de caparra. Por un regular creyen que les miento (qüestions d'autoridat). Tamién gosan de recontar bella experiencia de "amimefuciona". Me preguntan "y alavez porque deixan vender-lo en farmacias?"... cosas asinas. Pero creigo que nunca no he feito venir a plego con iste afer a dengún que ya creyese. He conseguiu que qui no conoixeba a homeopatía estase a la tisva y la refusase, pero una vegada que i creyeban m'ha resultau imposible de fer-les cambiar d'opinión, encara que pueda alportar toneladas de prebas.

Ye muito facil, por lo que pareixe, creyer-te una fatera. Ye muito más dificil, y d'ixo cuento que bi habrá estudios, reconoixer que has estau creyendo en una fatera, u que o tuyo sistema de creyencias ye basau en chorradas que bell iluminau s'inventó bell diya y que consiguió ixemenar a bando. Errare humanum est, sed perseverare diabolicum.


(1) Termino que foi servir ta entender-nos. A medicina que no ye scientifica no ye medicina.

domingo, 3 de agosto de 2014

Medicando-me (U no)

De siempre m'ha trucau muito lo ficacio bella mena d'encerrinamiento que bi ha en muitas personas con tener una salut perfecta. U talment por inventar-se toda mena de malotías. Talment siga porque bellas personas importants en a mia vida son hipocondriacas, talment porque siempre he teniu buena salut, si ixublidamos una miqueta d'asma alerchico y bell problema d'esquena que tenié fa tiempos.

No soi mica amigo d'as merecinas, ni d'as medicas, ni d'os hespitals. Nomás recurro a ellas quan no me'n queda atra. No voi de duro. De feito, como Arale bien sabe, en que me fa mal bella cosa, no foi que chemecar y queixar-me de contino dica que se me pasa. Pero a medecina siempre ye ta yo lo zaguer que fer. Y a yo me funciona. O cuerpo humano, que ye muito saputo, se regula alto u baixo bien y sabe reparar-se d'as fateras. Si cada vegada que paso un resfriau, un mal de uesos, l'alerchia, u qualsiquier atra malotía que tiengo de cabo ta quan, prenese homeopatía, Fanta Narancha, me dibuixase un mandala u rezase a la virchen d'o Pilar, habría d'agradeixer-les-ne y compartir a mia experiencia por totz os retes socials. Manimenos como lo que foi ye asperar a que se me pase, habré de dar-le as gracias a la rotación d'a Tierra u a las emisions wi-fi de l'antena de casa mía, por eixemplo.

Entre as personas que tiengo arredol, como deciba antes, tiengo tot un catalogo de mals emplegos d'as merecinas y d'atras terapias que me deixan sin sangre en a pocha en no entender-las y que, en bellas ocasions me ixorrontan prou.

Me preocupa a sobremedecación d'una companyera que se prene os ibuprofenos como si fuesen conguitos, tenendo antimás bells problemas medicos grieus. Pero ye que, ta qualsiquier mal que tien, a escape tira d'a farmacopea que porta siempre dencima, u d'o calaixo que tien rebutient en casa suya. Mesmo quan creye que tien gripe (que no'n ha teniu dende que la conoixco) se pilla antibioticos sin receta. Quan le expliquemos que prener antibioticos sin receta, antimás de inutil ye una irresponsabilidat enta ella y enta todas que somos arredol, no lo entendeba. Mesmo se carranyaba con nusatros, como una yonki a qui le sacan a heroina suya.

Atra persona d'o mio redol, sin tener particularment una mala salut, conoixe un por un, toda mena de medecamentos que fa servir y recomienda de contino como que "van muito bien". A verdat ye que a mayoría d'ixos medicamentos son prou inocuos y tampoco no pueden fer mayor mal que fer-te más resistent y malfurriar bells diners.

¿D'a on vien iste encerrinamiento con a salut y a medicalización d'a vida? A humanidat nunca no ha viviu en a suya historia con millor salut que no agora. Fa menos d'un sieglo, o porcentache de chent que feba 80 anyos yera a-saber-lo chicot. Agora arrienda ninas pueden conoixer a las suyas bisbuelas y mesmo disfrutar-las con buena salut. Ixo yera impensable. Manimenos, en cuenta de gronxiar-nos d'estar a primer cheneración que no sufre terne que terne d'una malotía u unatra, nos n'inventamos u nos n'inventan toda mena de mals y toda mena de farmacos ta curar-los.

As farmacias rebuten de merecinas d'efectos radius u inexistents ta curar malotías inventadas u que se pasan solas sin mayors traumas. En paralelo bi ha tot un rete d'as clamadas "terapias alternativas" ta curar todas ixas malotías inventadas y atras que s'inventan de propio. Equilibrios de chakras, enerchías quanticas, meridianos de quemisio, y toda la parafernalia asociada, que remata, como no, en deixar-se buena cosa de diners en estafadors.

Muitas d'as personas que les veigo comportamientos asinas, tienen atros problemas muito más grieus que os d'a salut fisica. Talment vaigan ta ixa sobremedecación u ta istas estafas por no querer concarar-se con ixos atros problemas. 

Como ya he dito, tenemos una salut como nunca no'n ha teniu a especie humana. Y quan tenemos bell problema DE VERDAT, tenemos arrienda merecinas y terapias con eficacia y efectos seguros y prebaus que funcionan. Sin que calga creyer que funcionan, porque simplament funcionan. Prou que bi ha cosas que no podemos curar, pero no son las de totz os diyas. Disfrutemos a vida y preocupemo-nos por a salut lo que cal. Ni menos, ni más.

martes, 20 de mayo de 2014

Florencio y a suya relichión

En os nuestros ratos libres, o mio quiesto amigo Florencio y yo, nos femos sobatidas mentals con a existencia de dios, a naturaleza d'a humanidat y con muitas atras cosas más terrenals. Ye una pena que nos veigamos tant poco a soben, porque podríanos charrar-ne muitismo más. Encara que talment remataríanos mesmo más barrenaus... M'encanta de charrar con ell, siga fisicament u por istos posts porque ye una personas que, encara que tiengamos anvistas muito concaradas, sabe razonar-las y mira de trobar l'argumento que sabe que más me florerá y que más me costará de vulcar-le. Adoro que me faigan pensar y poca chent lo consigue.

De todas as charradas que tenemos, ista ye una d'as mas cansas y largas que levamos. Dengún d'os dos nunca no l'ha feito venir a plego a l'atro. Ni creigo que lo consigamos. Ye lo que tienen a suya fe y as mias conviccions. Ell mesmo reconoixe que creye lo que creye sin prebas ni indicios y yo nunca no creyeré en garra cosa sin prebas ni indicios por qüestions filosoficas.

Florencio escribió iste post fa bells diyas, dimpués d'una chiqueta pleitina. M'endizcó ta que le respondese y aquí ye a respuesta. En formato comentario d'os parrafos que teneban más ensundia. Aspero responder-le y que no se sienta que te falto si en bell inte me meto una mica más furo.


Partamos de la base de que soy deísta. Creo que existe algo más allá de la muerte, sé que no tiene ningún sustento científico pero eso no me impide que sienta y viva algo especial. Sé que lo que siento no deja de ser una respuesta programada por una genética y una cultura determinadas, pero es algo que hace que la vida (inane de por sí, originada por la pura casualidad) tenga un sentido y una belleza especiales. Creo que nuestras consciencias, puras reacciones químico-eléctricas, tienen una continuidad, pienso que esa energía eléctrica (registrada en los electroencefalogramas) se transforma en algo diferente cuando morimos. No creo en la imagen del alma con alitas y aura, considero que pase lo que pase con nuestra consciencia muy difícilmente se podría describir con palabras. Tengo la creencia que todas esas almas se juntan en algo comunitario. Eso es lo que yo denominaría Dios. Un Dios que no interfiere con los humanos, que de ninguna de las maneras creó el mundo o el universo, antes al contrario es un Dios “a imagen y semejanza” del ser humano, pero precisamente porque ha sido creado por la consciencia existencial de los miles de millones de humanos que nos han precedido. Nuestras consciencias pasarán a estar en conexión con el universo, comprendiéndolo y formando parte de su inmensidad. Iluminación.

A esmienda te la fas tu mesmo. Tot lo que dices creyer, te lo has inventau. Has feito lo mundo como te cuacaría que estase, no como en realidat ye. No ye que no tiengas garra preba. Sisquiá tiens garra indicio. D'atra man, como tot lo pensamiento machico-relichioso. ¿Por qué? Tú sabrás. Ye un menister que tien a-saber-la chent y que nunca no he entendiu. Talment siga yo vulcaniano.

Yo puedo querer creyer (y de feito plegar a creyer-lo) que quan morimos, nos n'imos con totz os personaches inventaus por os dibuixants de comics, y que a mia consciencia conoixerá en morir a Son Goku y a Gambit, pero ixo tien o mesmo fundamento, y as mesmas posibilidatz d'estar cierto que a tuya hipotesi. Torno a la brillant historieta d'o dragón en o garache de Carl Sagan.

A vida no ye "inane" como tu dices. No tien sentiu, prou que no, porque no bi ha un "sentiu" t'a colección de atomos que somos. No bi ha garra ser superior, ni garra plan estableixiu ta todas nusatras. A vida tien o sentiu que tú quieras dar-le. A mia vida ye de tot, fueras de "inane". Soi aquí, y ya que i soi, prebaré de que o mundo siga bell poquet millor, seguntes o mio codigo moral. Ye más, prebaré de que as humanas que vivan dimpués de yo, tiengan un mundo millor a on que vivir. Entre atras cosas porque quan muera, ya no podré fer cosa t'amillorar o mundo. Ixo ye un obchectivo prou anglucioso y que le cal full time d'adedicación. Si ixo ye una vida inane u sin sentiu, que baixe Thor y lo veiga...

De tot ixo, de fer o mundo millor, de fer felices a qui quiero, nomás tiengo a responsabilidat yo. Ni dioses, ni dragons, ni folletz ni pantasmas. Ixo ye talment lo que ixorronte a tantas. Ya sé que no ye o tuyo caso, Florencio.
Sé que todo esto es indemostrable. Pero sé que este tipo de pensamiento mágico es una de las cosas que nos hace humanos. No todos los seres humanos han de experimentar mi placidez cuando me siento en conexión con la naturaleza o en paz con el universo. No existe una sola manera de ser persona, pero el pensamiento mágico-religioso es una faceta más y no podemos negar que nos ha conformado como especie y al menos de momento, no pienso renunciar a ella.
O pensamiento machico ye, más que probablement, una adaptación evolutiva que nos permite una serie d'habilidatz y una intelichencia desenrollada en atras endreceras que a resta d'animals d'a Tierra. Que ixo siga una d'as cosas que nos fa humanos, sería un debat prou largo. ¿A resta d'hominidos no tienen pensamiento machico en garra grau? No sé tanto de primatolochía como ta ixo. 

A mia anvista ye que o pensamiento machico, efectivament, nos da una serie de capacidatz que nos fan "destacar" como especie en a planeta, y que tien una gran importancia en o feito de que nos haigamos puesto adaptar a totz os cabos d'a Tierra. Manimenos, que tiengamos un pensamiento machico no significa que haigamos de meter-lo por dencima que o pensamiento racional ta seguntes qué cosas. L'arte ye una d'as pocas muestras de disciplinas a on que creigo que o pensamiento machico ha d'imposar-se a la racionalidat. Con tot y con ixo, "A fantasía albandonada d'a razón produce monstruos imposibles: unida a ella ye mai d'as artes y orichen d'as maravillas". Gran frase.

Ta explicar o funcionamiento d'o mundo, encara que o pensamiento machico pueda aduyar-nos a levar-nos t'as explicacions racionals, lo important ye a realidat. A realidat comprobada y comprobable. Si explicasenos o mundo a pur de intuicions y creyencias, encara seríanos invocando a o rayo ta que fese fuego.

O pensamiento machico no fa honra ta conoixer y explicar o mundo. O feito de que no s'amuestre a la chent, dende chiquetz, as ferramientas que calen ta conoixer y explicar o mundo -basicament o clamau "metodo scientifico"- fa que quan se troben con dioses, reptilianos u chemtrails tiengan un comportamiento acritico de tot y se truscan qualsiquier fatera que les reconte una figura d'autoridat.


A definición estricta d'humano ye a biolochica, asinas que lo que nos fa humanas, en realidat, ye simplament o nuestro ADN. Si charramos en un terreno más metafisico, "lo que nos fa humanas" ye una construcción cultural. Gosamos charrar de a humanidat con un sentiu de bondat y calificar de inhumano comportamientos inmorals. Inmorals, pero muito "humanos", en o sentiu de que as humanas los tenemos a soben. ¿Os nazis no yeran humanos? Prou que sí. Como de cutio, moral y creyencias se barrachan.

Ya frikeando, Asimov planteyaba a soben en toda la serie de Robots y dillá, as mugas d'a consciencia humana. Os robots asimovianos, a qualsiquier lectora, le resultan prou "humanos". Manimenos no tienen pensamiento machico. Lo que sí que consiguen tener ye bella mena de codigo moral, alazetau en as tres leis d'a robotica y en o desembolique d'a lei zero-esima. Te recomiendo que lo leigas, porque tien reflexions muito intresants sobre iste y atros temas.
¿Existe el amor? Es decir, existe en algún lugar del universo algo que podamos decir: esto es el amor, lo podemos medir, lo podemos estudiar en una situación neutra, podemos repetir los resultados, podemos ver su “poder”… No, el amor no existe, y sin embargo muchas somos capaces de sentir algo que llamamos amor, algo que nos mueve, por el que hacemos cosas ilógicas (podríamos traer los problemas que tenía la mente vulcaniana de Spock para entender el amor).
El amor existe como una serie de respuestas genéticas, sociales e históricas que comúnmente aceptamos y que, todo sea dicho de paso, bien llevado nos ayuda a llegar a la paz y la felicidad, al menos en mi caso. El amor por una pareja, por unos padres, por una mascota, al amor platónico hacia algún amigo, la pura amistad…
Y sin embargo se podría luchar fervientemente contra la idea del amor. En nombre del amor se han hecho y se hacen auténticas barbaridades. Hoy en día en el Estado español mueren muchas mujeres por un malentendido amor. Me arriesgaría a apostar a que hay más víctimas (habría que añadir suicidios por desengaños o enfermizas relaciones de amor-odio en las familias que terminan trágicamente, o simplemente de qué se llenan las consultas de psicólogos de personas traumatizadas por distintos amores) por el amor que por los ultracatólicos o los ultramusulmanes…
Sobre l'amor, nuevament, tornamos t'a realidat. D'una man ye un fenomeno perfectament explicable en terminos de biolochía evolutiva. A monogamia ufre una serie d'avantallas inqüestionables y prou ixemenadas por o mundo animal. D'atra, l'amor, como bien dices, tien un component prou important de construcción cultural. No ye como yera fa un sieglo, y no digamos como en yera en os orichens d'a humanidat, si ye que existiba qualcosa parellana a lo que hue le decimos amor.

Atra vegada, dentramos en o mundo d'a etica y a moral. Precisament ye quan l'amor caciega o component racional, ye quan suceden os efectos negativos que listas. U si quiers, quan caciega la suya moralidat. Tanto o maltracto, como os suicidios u as relacions malizas tienen perfectament una explicación biolochica y evolutiva. Y l'adhibiu d'una presión social.

O masclo ha de contrimostrar a suya capacidat ta atrayer una fembra y poder ixemenar o suyo codigo chenetico. Tot lo que vaiga contra ixo ye muestra d'a suya febleza. Un comportamiento prou "animal", si reprenemos o luengache de l'anterior parte. Antimás, que a parella "se t'apodere" u te deixe ye, socioculturalment, unatra muestra de febleza. De suicidios y malas salutz por amor, ¿quantas vegadas hemos sentiu comportamientos parellanos en atras especies, amanadas u no pas tanto? Ye carne de mal-telediario, pero un fenomeno a-saber-lo d'estudiau. Lo que nos diferencia ye que nusatras tenemos tecnolochía ta sacar-nos a vida y que os animals han de "deixar-se morir".

De nuevas, l'amor ye o nombre que le damos a una serie de comportamientos perfectament explicables por a razón y a sciencia. Toda la resta dentra en o mundo d'a etica y a moral que nunca no ha de trafucar-se con as creyencias y as relichions. En l'amor ni bi ha garra elemento esoterico. Que no conoixcamos exactament totz y cadagún d'os suyos mecanismos, como en tot, ni significa que ixos foraus s'haigan d'emplir con machia.
Y no veo la beligerancia que sí que existe contra la religión. Ojo, que no me parece mal la beligerancia contra los imbéciles cristianos, deístas, musulmanes o new age que pueblan el mundo. Pero no me deja de parecer en muchas ocasiones un exceso comparado con otras invenciones y convencionalismos genético-social-históricos como pueda ser el “amor”.
Ummm, t'has deixau a los chodigos, eh? ;-) Gromas aparte: L'amor no preba d'explicar o mundo. A chent que no creye en l'amor pueden estar cinicos, realistas, tristes, ... lo que tú quieras u creigas. Pero no me van a dar o ferrete, ni van a prebar de fer-me venir a plego. 

A mia belicherancia ye contra l'excesivo respeto que se tien con a relichión como explicación de cosa. U d'o pensamiento machico, en cheneral. Porque ixe respeto malentendiu de "cadagun puede opinar lo que siga y cal respetar-lo" nos leva a las leis de l'aborto de Gallardón, a que a homeopatía se considere medicamento u a que se despida a profesors en función d'o suyo estau civil, entre atras cosas más u menos grieus. Y ixo sin dentrar en cruzadas ni yihads. Parafraseando a Sheldon "a evolución no ye una opinión, son feitos".



Continando con a contimparación tant entivocada (en a mia opinión) que fas entre amor y relichión ¿perdonaríanos comportamientos amorals u delictivos en estar "inspiraus por l'amor" u en o suyo nombre? Lo femos con a relichión. 
Quizá sea porque la fe, como el amor, solo la entiende quien la ha sentido. Y la mayoría somos capaces de sentir amor (en sus infinitas variantes) pero quizá no haya tanta gente que sienta la fe. Si hubiera un 30% de la población que nunca hubiera sentido lo que llamamos amor, la beligerancia contra el mismo sería mucho más alta. La conclusión es que la patología del amor está mucho más extendida que la fe y que los publicistas del amor son mucho más eficientes que los apologetas de la fe.
Siento amor, a lo menos en a definición contemporania d'o mesmo. Cuanto a la fe, que podemos definir (si yes d'alcuerdo) como lo feito de "creyer en bella cosa sin tener prebas u mesmo sisquiá indicios de que siga cierta", probablement si que'n tienga. Creigo, por eixemplo, que os sers humanos podemos plegar a vivir en una cierta armonía, en una sociedat a on que comportamientos como la posesión, l'asesinato, etc... sigan purament repuyals. De feito luito diya par d'atro por conseguir plegar en ixe ideyal. Prebo de que ixo siga refirmau en prebas. Cada vegada que veigo comportamientos eticos u altruismo "innecesario", me digo a yo mesmo que tiengo razón. Pero, como en tot lo que pertoca a la fe y a lo pensamiento machico, probablement soi fendo un sesgo cognitivo. Ye decir, me quedo con a persona que m'aduyó sin que le calese, pero ixublido a Bárcenas u a la UIP.

Sé que ye más que posible que siga entivocau y que a humanidat no pueda convivir en ixe grau d'armonía que deseyo. No me miento. Pero como ye o mundo que querría, me cal ixa convicción ta poder luitar por fer-lo plegar. Con tot y con ixo, y encara que admito una chisla de fe en istas conviccions, bi ha prous elementos ta poder pensar en que talment tienga razón y sí que se pueda conseguir ixe estau. Podemos viyer comportamientos que nos levarían ta ixa sociedat totz os diyas a todas horas.

Talment todas nos haigamos de costruyir as nuestras "fes". Creyer cosas con pocos indicios. Pero, nuevament, ixo no habría d'alpartar-nos ni una micra d'a razón. Y muito menos como sociedat. Os luxos irracionals que puede permitir-se un individuo, no habrían de plegar t'as nuestras normas socials que, opino, habrían d'estar rechidas por a razón en o mayor grau posible.
Los argumentos científicos dicen que lo más probable es que no exista Dios y que la peña deje de preocuparse por el más allá y se preocupen por el más acá. Los “argumentos” de las religiones establecidas suelen ser en muchas ocasiones de risa… En otras ocasiones los argumentos tienen algo más de peso y enjundia.
En realidat lo que diz a sciencia por un regular no ye exactament ixo. Diz que no bi ha garra razón ta que calga un dios y que o "fenomeno de dios" ye explicable por razons socioculturals. Os argumentos de ensundia d'as relichión que nombras, los asperaré posau, por si un caso. Y atento.
Yo aquí recurriría de nuevo a Los Simpsons y establecería una ley de alejamiento entre ciencia y religión, que cada cual se preocupe de lo suyo y que se dejen de dar la brasa. A los predicadores religiosos les diría que se dedicaran a solventar problemas más serios que el intentar convencer a quien no le interesa si existe algo más allá y a los predicadores del ateísmo les diría que aunque tengan razón en sus planteamientos iniciales que no se vayan a creer ahora los nuevos mesías, porque excesivo proselitismo en sus ideas se podría confundir con la fe de los predicadores del otro lado y es que a veces los extremos de la herradura terminan estando más cerca el uno del otro de lo que se piensan.
Pufffff. Sobre os "ministerios separaus", te remito a Dawkins en The God Delusion. Quan dices que os predicadors relichiosos s'adediquen a solucionar problemas serios ¿A qué te refieres? Porque quasi prefiero que s'adediquen a o proselitismo "ta ricas", que a que preben de intervenir en o tercer mundo, en a educación u practicament en qualsiquier aria.

Os "ministerios separaus" ye a traza politicament correcta que han trobau os cristianos d'EE.UU. ta fer tant respetable en a opinión publica o creacionismo y a evolución, a teoría d'a Tierra choven y fateras parellanas. Y prou que no pienso deixar-le a la relichión garra aria d'o conoiximiento en exclusiva. A sciencia puede y debe investigar tot lo que quiera sin garra muga ni entrepuz.

Cuanto a los "predicadors ateus", encara que bi ha cada cerrín que ta qué, creigo que simplament prebamos de dar una anvista que no se gosa dar. Me bi incluigo porque ye verdat que no soi un ateu pasivo y que, en ixe aspecto, se me podría considerar un apolocheta de l'ateismo. No sé a resta, pero prencipié a dar ferrete con l'ateismo y o racionalismo en viyer dos fenomenos que me preocupan a-saber-lo:

D'una man, as relichions grans se tornan más furas en os suyos planteyamientos dimpués d'haber pasau por bellas decadas "relaxando" as suya doctrinas una miqueta. Antimás, encara que pierden adeptos y poder "de base", continan tenendo una influyencia masiau fura en os gubiernos d'o mundo y en as leis que sufrimos. Nomás cal remerar que de l'actual gubierno espanyol, todas churoron por a Biblia y quasi todas perteneixen a beluna d'as sectas más "chungas" d'o catolicismo: Opus, lechionarios y bizarradas parellanas....

D'atra man, en as cuchas alternativas, y en sectors amplos d'a sociedat, ye dentrando o "newageismo" con una fuerza sorprendent. Cuento que emplindo lo forau "machico" que deixa lo cristianismo y as relichions tradicionals, "demodés" en bells roldes. A influyencia d'ista protorelichión se deixa viyer ya en temas como a homeopatia, que ye dentrando china chana en o sistema publico de salut, as clases de Yoga en os coles, u a un ran menos institucional, en que en La Pantera Rossa, una de cada dos actividatz sigan d'ista coda.

Entiendo, por tot lo charrazo que te fotes, que ya renuncias a la existencia de garra dios, en no haber-ie indicios. Bien. Con o mesmo planteyamiento puedes renunciar a la existencia d'a "ment-colectiva-post-mortem que no interacciona de garra traza con l'universo" y dentrarás en o maravillosos club de l'ateismo. Ye duro, pero somos as que más molamos y as que milllors argumentos tenemos. Y lo sabes.