Mostrando entradas con la etiqueta urbanismo. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta urbanismo. Mostrar todas las entradas

viernes, 24 de febrero de 2023

La reforma d'a Plaza d'a Madalena

¡Con tot lo viello que me siento de cabo ta quan y guarda que contino sin aprender a malfiar d'os poders publicos! La zaguera ye la d'a reforma d'a Plaza d'a Madalena. Quan vide que se i feba obra me facié bien contento. Yera farto d'as recholas blancas que bi heba, que esbarizaban a-saber-lo y malas que pleveba quatre gotas hebas de pasar-ie con ficancia a-saber-la pa no estozolar-te. Quan devantoron la tierra, me facioron temer por los arbols, ixas alcacias granizas que tant buena brempa nos fan pa lo verano. Por lo que se veyeba, les heban tallau quantas venas. Me dicié que ya los de parques y chardins serían a la tisva pa que no se las cargasen. Prou que dimpués quan vide las placas de metal en lo Buñuel, sin que a los de patrimonio les deixasen ni tartir, pensé que como fucionase tot igual, a las alcacias les quedaba quatre días. La obra arribó a la fin y ya se fació la devantadera d'a plaza. ¿Resultau? Unatra azconada, neolochismo que habría de trobar un puesto en lo diccionario d'aragonés como sinonimo de zancochada.

La plaza d'a Madalena ye lo centro d'o barrio nuestro. Astí quedamos, femos fiesta, nos chuntamos, nos escunzamos, nos pretamos buenos capazos... Ye un tramenar contino de chent indo y venindo y tamién un espacio pa estar-te-ie. Dica agora, a lo menos. La reforma ha sacau las recholas esbarizosas, bien se vale, pero chunto con ellas han ixopau los bancos y la fuent. Tot lo que feba d'a plaza un puesto a on que estar-se-ie, a on que descansar-se, a on que trobar-se y capaciar. Tot cosas que se feban, ye claro, sin consumir. Y ixo, lo PP no lo puet permitir. La respuesta OFICIAL d'o concello, a la pregunta de si tornarán los bancos ye que no, que los bancos se feban servir pa lo chinchorreyo de droga y pa los carrileros y que "la chent" se'n ha queixau.

La chent d'o barrio lo que queremos ye los bancos, las papereras y la fuent. Poder disfrutar d'ixe barrio que, de tant bonico que ye, nos tien tot lo día en la carrera y no pas en casa. L'azconato torna a gubernar sin contar con las habitants d'o barrio. La Madalena somos de tercera y no quieren que faigamos fiestas ni que tiengamos lo barrio como queremos. Y prou que no quieren que nos organicemos. Lo van a tener dificil, porque imos a continar dando ferrete, chestionando lo nuestro ocio y los nuestros espacios sin entrar en los suyos marcos consumistas y capitalistas. Lo miercres 1 de marzo improvisaremos cadieras y baixaremos pa exichir que las ciudatz sigan humanas y habitables y no un catalogo de franquicias y puestos pa turistas. Y a l'atro día nos chuntaremos pa seguir organizando las nuestras fiestas. Y a l'atro ves-te-ne tu a saber. Que la Madalena ye un barrio vivo y por ixo no mos estamos quietas ni un segundo. Tos comparto contino lo manifiesto de l'acto d'o miercres:

Manifiesto ¿A ón son las nuestras cadieras? Por unas plazas y carreras pa vivir-las

La semana pasada, l’equipo de gubierno d’o Concello de Zaragoza inauguraba, dando-se firme bamba, la plaza d’a Madalena. Una reforma feita, como de cutio, sin contar con nusatras, las vecinas d’o barrio, qui bi vivimos y bi convivimos. Lo resultau fa burro falso de tot. Lo que yera lo bell meyo d’o barrio nuestro, a on que nos chuntabanos pa charrar, chugar, compartir… ha esdeveniu una zona de paso sin vida. Hemos pasau de tener una plaza a tener un vago bien enrecholau que fa imposible la convivencia, un puesto de paso, una carrera ampla.

Nos han deixau sin papereras, fendo dificil las buenas practicas de hichiene, salur y convivencia que suposa no deixar por tierra los repuis u los excrementos d’os cochos nuestros. Han sacau las fuents, obligando a las personas a consumir en establimientos d’hostelería u a fer servir augua en botella, con la consiguient cheneración de repuis. Antimás de que resulta paradochico que, en plena emerchencia climatica y a pocas d’aprebar un Plan d’adaptación a lo cambio climatico, no se facilite l’acceso d’as personas a un bien basico como ye l’augua. Y han dispareixiu las cadieras, las nuestras cadieras. Lo puesto que fan servir los zagals y zagalas d’o IES Pedro de Luna pa minchar-se l’entropan en lo recreu. Lo puesto a on que la chent gran se posa a charrutiar, a fuyir d’a soledat y solaniar-se. La parte a on que pais y mais se miran como chugan los fillos suyos. Y, en cheneral, l’espacio que fer servir pa estar-ie, pa trobar-nos, pa compartir, pa cudiar-nos, pa fer comunicat. Vivir la carrera ye un activo en salut que afavoreixe la calidat de vida y lo bienestar. ¿Ye que a iste Gubierno le fa miedo isto?

En respuesta a las queixas formuladas por las vecinas, dende lo concello dicen que s’ha sacau tot ixe mobiliario urbano porque “se feba servir por carrileros y pa chinchorreyo” (sic). Una respuesta que, amás de fer pudor de clasismo y prechuicios, nos deixa enarcadas, ya que atras reformas de fa poquet, como la d’a carrera Sant Miguel no s’ha teniu en cuenta ixos risgos y se i ha instalau cadieras y atros elementos urbanos. ¿Que la Madalena ye menos barrio que no atros? Pa iste Gubierno, ye cabolioso que sí. Que se sobreentiende que ye millor que no faigamos servir las carreras porque femos estorbo y porque no somos soque delinqüents. Ye mas que ofensivo, fa de menos a las personas que vivimos aquí y estigmatiza la pobreza.

Por desgracia, ista situación no ye nueva pa nusatras. Levamos anyos denunciando l’estau de qualques infraviviendas, la chentrificación d’o barrio u la enrona d’os vagos nuestros

Exichimos a lo gubierno d’o Concello de Zaragoza que instale de nuevas lo mobiliario que faiga d’as nuestras carreras espacios pa vivir-los. Lo nuestro ye un barrio diverso y de convivencia a on que i culle tot lo mundo y queremos que contine asinas.

Vecinas y vecins d'a Madalena

domingo, 16 de octubre de 2022

Fuents ixutas. Zaratober 16


Tiengo tendencia a deshidratar-me. Soi terne que terne bebendo augua u lo que tienga a man. Zaragoza ye un furno malas que plega lo verano y iste siempre lo fa de rapiconté, sin que tiengamos una primavera que nos avise. L’urbanismo d’as zaguers decadas ha sacau arbols a patacadas, deixando plazas y carreras sin garra brempa que nos aconhorte quan lo sol menaza con regalar-nos las neuronas. Y pa forro de bota, de fuents ya quasi no en queda, y las que i hai, s’esmarchinan terne que terne sin que a lo concello le pareixca una urchencia apanyar-las.

Por la boca d’o peix que apara l’anchelot en la Plaza d’o Pilar no surtiba lo churret d’augua y yo, asetegau, me cagaba en l’evento que feba d’enchaquia pa que ixe día hesen chirau la clau privando-me d’o liquido elemento. Un banco a on que descansar-se, una fuent d’a on que beber, una brempa a on que acubillar-se… son lo minimo que aprecisa una ciudat pa decir-se civilizada. En Zaragoza, de tot ixo, cada vegada en queda menos. “¡Qui quiera vivir, que se lo pague!”, diz lo dogma neoliberal.

viernes, 21 de enero de 2022

En bici totz los días

Lo mio vehiclo principal ye la bici. Totz los días la foi servir pa ir a treballar, t’o chimnasio, fer mandaus y lo que calga. Leva en la mía vida dende que m’independicé y me cuesta pensar en mover-me d’atra manera. De feito, me foi cruces a sobén de cómo muitas personas no la fan servir tamién. I hai qui no puet, por diferents y respetables razons de toda mena. Pero pa qui puet y encara no lo fa, aquí van los mios motivos, u no.

No foi servir la bici por una qüestión de fer esporte u de tener mas salut. Pa ixo foi atra mena d’actividatz. Encara que sí que ye verdat que va de pistón. Fa anyos, quan encara yera luent la mía crisi d’os quaranta que me fació empecipiar a correr, escalar y ixas cosas que femos la «maduralla», quan haber deixau de fumar yera bien recient y encara teneba risgo serio de recayer, fue t’o medico pa bella revisión.

- ¿Fumas? - me preguntó, de manera rutinaria.
- Fa poco que lo deixé.
- ¿Bebes?
- Sí, prou.
- ¿Alimentación?
- Minchanga vasuera en lo 90 % - Ya me veyeba hespitalizau con ixa serie de respuestas.
- ¿Esporte?
- Ni por la tele. Bueno... - pensé un momentet – voi en bici a treballar y me muevo asinas por la ciudat de cutio.
- ¿Ixo quanto ye?
- Vinte minutos d’ida y atros vinte de tornada: quaranta. Y un rato mas si voi ta bell cabo, claro.
- Pues ixo cuenta como esporte.

Asinas que, con la vida que levaba, probablement ixos quaranta minutos de bici diarios me feban muita mas honra que no me pensaba. Pero no ye por ixo que voi en bici.

No voi en bici por lo medio ambient. Encara que ye verdat que tiengo la consciencia muito mas tranquila de saber que lo rastro de carbono mío ye muito menor y que, tot y que chiqueta, foi la mía alportación a que lo cambio climatico no siga tant furo. Quan voi por la calzada, dezaga de bell auto d’os que encara fan fumo, minchas de cerca toda la mierda que s’avienta t’atmosfera. De nomás un auto. Piensas dimpués en los millars d’autos que circulan cada día por la nuestra ciudat y en que tot ixo nos lo somos minchando los suyos habitants terne que terne y fer-te una gambada por lo centro te pareixe una actividat de risgo. Veyes las estudios de muertes causadas pro la contaminación de l’aire en la ciudat y te pareixen quasi optimistas. Por ixo, bella vegada me veyerás guardando distancia con l’auto de debant, u aladiando-me, pa mirar d’alentar una miqueta menos de fumo. Ir en bici, dende la envista de calidat de l’aire ciudadano, no nomás ye bueno pa yo. En ye pa todas las habitadoras d’a ciudat, asinas que, quan se diz ixo de que habríanos de pagar un impuesto de circulación, igual como los autos, talment caldría responder con que no nomás no somos un prechuicio pa las zaragozanas, como los autos, sino que contribuimos a fer, pa todas, una ciudat mas sana y respirable. Pero tampoco no ye por ixo por lo que voi en bici.

No voi en bici porque siga barato. Que en ye. Y muito. Pero podría permitir-me ir totz los días en tramvía a treballar. Y en auto, que en tiengo y, dende fa bell anyo, adubo a pagar-le la bencina. De feito cada vegada que implo lo deposito pienso que con ixo me podría pagar una bici de segunda man. Con lo que gasto en tres u quatre viaches, que pa ixo en tenemos, d’auto, una bici nueva. Y con lo que gasto a l’anyo, una mountain de verdat y no pas lo zarrio que tiengo, una chiqueta d’ixas que se doblan y unatra pa carretera. Ixo considerando nomás la bencina, sin impuestos, reparacions ni pinyoras. Pero tampoco no ye ixo por lo que voi en bici

Voi en bici, sobre tot y principalment, porque ye eficient. Los días que he d’ir a treballar en tramvía u auto, por qualsequier motivo, he de salir antes de casa. I hai días que lo tramvía fa tarde, u i hai vaga, u s’esmarchina. Con l’auto, quan no tenebanos garache, heba de foter-me mas rato fendo vueltas por lo barrio pa trobar a on deixar-lo que lo tiempo que tardaba en ir t’o treballo. Con la bici, de puerta ta puerta. Agora i hai aparcabicis por tot y, a una mala, se puet deixar enreligada en bell cabo. Lo ret de carrils bicis permiten mover-te por muitismos puestos sin acercar-te t'os autos. Por los que no, las conductoras ya no son las de fa vinte anyos y, en la suya mayoría respetan prou a las ciclistas. Siempre i hai bell carnuz, pero ixo ye inherent a la humanidat y toda la educación civica d’o mundo no lo cambiará nunca.

La eficiencia d’a bici ye difuera de toda dubda. Totz los estudios la confirman. No soi tant fan d’a bici como tos podetz pensar u como atras companyeras y amigas. Yo m’estimo mas caminar y, si tenese lo mio treballo a vinte minutos caminando, no faría servir la bici. De feito, quan he de fer mandaus y tiengo tiempo, foi servir las mias garras y de paso disfruto una mica d’ista ciudat que tanto amo. Pero si tiengo prisa, que por desgracia ye lo normal, con la bici me planto en un petén a on que quiera. Pa yo son buenas tamién las razons de salut, economicas y medioambientals, prou que sí, y he de reconoixer que tos he enganyau una miqueta porque ixas tamién son razons por las que foi servir la bici. Manimenos, con las valors predominants actuals a on que tot ixo queda a un costau y lo important ye fer cien mil cosas cada día y fer-las a tot meter, creigo que l’argumento d’a eficiencia se ye fendo servir poco dende qui desfendemos la bici, y que tien un gran potencial pa convencer a la chent de, lo menos, prebar ista opción. Pa muitos casos, ye verdat que ye imposible. Si treballase, que me sé yo, en La Muela, pues habría d’ir-ie en auto. Pero pa muitismas sería lo millor y mas eficient medio de transporte. Agora nomás cal que en paren cuenta. Como deciban los Skabeche: ¡recupera tu bici y pedalea!

viernes, 4 de junio de 2021

Bicis, informativos y transformacions

Pasó lo día d'as bicis. Una chornada que s'aproveita pa remerar las reivindicacions de qui la femos servir de cutio. S'encertó que teneba la tarde alto u baixo libre pa poder asistir a la manifestación y, tot y que la plevia espantó a buena cosa de chent, nos chuntemos buena clica pa pedaliar por la ciudat. Astí yeran, como en convocatorias anteriors, quantas personas que levan anyos arrienda en l'activismo ciclista compartindo bicifestación con una patacada de chovenastras que tamién quieren poder disfrutar d'iste medio de transporte. La presencia policial  sirvió, como de cutio, pa creyar bell problema a on que no bi'n hese habiu. Con tot y con ixo, la mani recorrió las carreras zaragozanas recullindo la solidaridat d'a-saber-los ciudadans que nos animaban dende las aceras, los carrils bici y los autos. 

Ya dimpués, en casa, tenié la error d'enchegar la televisión. Feban un noticiario estatal y charroron d'o Día Internacional. Lo reportache empecipió charrando de l'augmento de vendas de bicicletas en los zaguers meses y d'os problemas que tienen fabricas y botigas pa adubir a fer todas la que se demanda. La gran puyada d'o uso d'a bici lo acumulaban a una hipotetica mayor conciendia medioambiental y a las millors infraestructuras ciclistas urbanas. Lo que, obviament, ye verdat. Pero ixuplidoron un d'os factors que influyó, y firme, dende que empecipió la pasa, y ye la cerina a fer servir los transportes publicos. Somos muitas las personas que nos obligoron a treballar de manera presencial, ignorando de tot las recomendacions sanitarias y metendo en periglo la nuestra salut. Muitas d'ixas personas feban servir de cutio metro, tramvía u bus pa ir t'os puestos de treballo y troboron en la bicicleta una alternativa muito mas segura. Lo treballo ha estau un d'os grans vectors de contachio que, manimenos, no se'n ha charrau mica, centrando lo debat en botelladas y borinas.

Me clamó mas l'atención una segunda frase que facioron servir y que me remeró a qui da gracias a bell dios quan las advogadas les libran d'a garchola u las medicas d'a muerte u de bella malotía. Dició lo presentador que "Por suerte, las ciudatz cada vegada acullen millor las bicicletas", como si los plans urbanisticos los dictase bell chuego d'azar y en los zaguers anyos hese saliu la tarcheta d'o carril bici u d'a pacificación viaria. Ye claro que no ye asinas. Las ciclistas hemos habiu de ganar-nos cada centimetro de carril bici y cada dreito conseguiu a pur de dar ferrete en administracions y medios de comunicación, con lo refús d'un sector d'a sociedat que s'encerrina en una urbanidat cochecentrista y, en lo caso de Zaragoza, campanyas continas en contra de l'Heraldo .

Como en quasi tot, ye l'acción colectiva la que fa cambiar la realidat. Rai si charramos d'os dreitos d'as mullers, las aragonesofablants u, como ye lo caso, las ciclistas. Y tot abance conseguiu cal desfender-lo con firme rasmia porque, malas que t'espiguardas un inte, pueden vulcar-te lo treballo de decadas. Lo numbro ye un factor importantismo en toda luita colectiva y, a diferencia d'atras, la ciclista cada vegada arrocla a mas chent. Asinas que seguiremos transformando la ciudat pa fer-la millor pa todas, ciclistas y no ciclistas.