Mostrando entradas con la etiqueta X-Men. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta X-Men. Mostrar todas las entradas

miércoles, 4 de febrero de 2026

Mutants d'antes mas

Si creyez que l’universo cinematografico de Marvel ye en decadencia y que las pelis d’agora no molan tanto como las d’antes, ye porque no leyez los comics. Astí ye mesmo pior. Levo coleccionando series de mutants (X-Men y companyía) dende que teneba nueu u diez anyos. Entre ixo y reedicions me l’he leyiu cuasi tot. Y ye verdat que lo material actual ye prou floixo, sobre tot si lo contimparamos con a etapa australiana u con a de Claremont y Byrne. No tot ye furrufalla. No fa guaire, Jonathan Hickman firmó l’empecipie d’a etapa Krakoana, en una miniserie que nos deixó a todas enarcadas y que, dica que se les fue la flama, recuperaba la emoción y epica d’as historias de l’homo superior.

Manimenos ixo no ye que la excepción y la mayoría d’os comics Marvel d’os zaguers tiempos son, como poco aburrius. Muitos pateixen de manera bien grieu lo que Alvaro Wasabi clama efecto Dragon Ball: poders cada vegada mas impresionants que convierte a los personaches en semidioses (lo que han feito con Storm / Tronada no tien nombre) y la certeza de que garra muerte no durará guaire. Cuan Magneto renunció a la resurrección en Arakko todas empecipiemos a contar los meses que quedaba pa que lo trayesen de tornada. 

Asinas que podría prener ixa actitut de «tot lo d’antes yera millor y lo d’agora una mierda» que tan cultureta queda y tan «autentico lector de comics». Pero me pienso que ixo nomás lo puet fer cualcún que no s’haiga leyiu ixos numeros. Ahiere, antes de dormir, me leyé lo X-Men #40, de 1968, escrito por Roy Thomas y dibuixau por Don Heck. En ixa historia la Patrulla-X luita contra lo monstruo de Frankenstein. L’has leyiu bien. Veniban d’una saga que no yera guaire millor, la de Factor 3, una cosa sinsentiu y prou aburrida que acababa con un pulpo espacial y con Jean Grey regalando a la resta de l’equipo los suyos nuevos traches. Leyendo ista historias lo que me sorprende ye que la colección encara aguantase vintitantos numeros mas.

Me costaría prou de trobar bel eixemplar d’os zaguers vinte anyos que fuese pior que lo que me minché ahiere. Asinas que prou d’idealizar los comics d’antes mas, porque i hai de tot: de bueno, de malo y de ni fo ni fa. Y que pende a saber-lo d’a edat que tenebas en leyer-lo por primer vegada y de cuánto hebas leyiu antes. Soi seguro de que si lo primer que m’hese leyiu d’os X-Men hese estau la Era d’Apocalipsi, la preferiría a Claremont, Australia, Inferno y mesmo a los comics de Nicieza y Lobdell que continoron y que tamién disfruté firme.

A fe que d'aquí a vinte u trenta anyos se reivindica la saga de «X de espadas» que, en a mía opinión, marcó lo prencipio d'o declive d'a etapa krakoana. Aspero que dengún no siga reivindicando la de Factor 3.

viernes, 12 de agosto de 2022

Preguntas arredol d'os tebeos

En ixa femera que ye Twitter, me ha caliu ir porgando dende habe tiempo pa quedar-me nomás con cuentas que m’aporten cosas intresants. Lo resultau ye que han dispareixiu d’o mio timeline quasi todas las relacionadas con l’aragonés, por eixemplo, y cada vegada son mas numbrosas las que charran de comics, que me fan muito mas feliz. Astí trobo chent con intreses y circunstancias pareixidas. Una d’ixas conversas me fación l’atro día fer-me un riso.

Deciba @laufeymoff_

A los que coleccionáis comics, funkos, etc etc nos os da rabia cuando alguien lo ve y lo primero que se le ocurre preguntar es: aaay y cuanto dinero te has gastado en todo esto????
y le respondeba @lordisasi
Y la siguiente pregunta a eso es : ‘Y cuál es el cómic más caro que tienes?’ O ‘si vendes esto te sacas una pasta, eh?’ Por lo general la gente no puede entender una colección si no es para especular.

Quan pa Replega, la feria de coleccionismo que se fa en Monzón, m’adedicoron una chapeta de cava como aragonés ilustre (sí, ixo ha pasau), me facioron una chiqueta entrevista pa la radio y me preguntoron si coleccionaba cosa. Nunca no i heba pensau. ¿Yera yo un coleccionista de comics? Lo que i hai en la cambra a on que son los comics mios, ¿ye una colección? Casa nuestra ye chiqueta. No i cullen totz los comics. N’he habiu de levar t’o lugar. Bells pocos mesmo son en caixas debaixo d’a mesa a on que goso escribir. Los que son en los repalmars, sin estar a la bimbola, no tienen un sistema d’ordenación digno d’ixe nombre. Asinas que no, respondié: “no en colecciono, pero sí que n’amuntono, de comics”. Creigo que una colección ye qualcosa mas seria que no lo que tiengo yo. 

La mía colección, muntonera u como le queramos clamar, ye gran, ixo sí. Qualsequier que visita casa mía fa uellos quan le’n amuestro. En soi argüelloso, asinas que prebo de que las convidadas la veigan y pueda bambiar-me-ne una miquirrina. Las preguntas d’os dos tuiteros que he meso alto, me las han feitas un ciento de vegadas. Asinas que aproveito lo de tener un blog pa responder-las a tot l’universo y que asinas, quan veigatz la mía colección, u muntón, tos las podatz escusar.

I hai qui en las cosas no i veye que diners. Que a tot le asigna de camín una valura economica. ¿Me i he gastau firmes perras? ¡Y tanto! Y ha valiu la pena cada euro. Y mas que en gastaría si tenese mas diners y bell puesto a on que almagacenar toda ixa ripa d’aventuras. A escape surte la pregunta de ¿qual ye lo comic mas caro que tiens? a la que nunca no he sabiu responder. Puet estar que siga lo X-Men #1 de Claremont y Lee que me’n merque la grapa orichinal por bellas 200 ptas, pero no creigo que se pueda vender por mas de 4-5 euros. Menos en l’estau que lo tiengo dimpués d’haber-lo leyiu dotzenas de vegadas ya que ye un d’os mios favoritos. Asinas que si dengún yera pensando en entrar en casa pa furtar-lo, que s’escuse lo plan, que no le da ni pa la primer ronda. La colección entera puet estar que tienga bella valura por lo suyo volumen, pero poco mas.

No, no tiengo garra choya, lo menos en lo plano economico. Sí que la tiengo, manimenos, en lo personal. M’encanta veyer-la, consultar-la, buscar de cabo ta quan aquell comic, aquella vinyeta, que torna t’a mía capeza por bell motivo. Releyer historias, mirar referencias, rechirar en los orichens de tal u qual personache… Respondendo a atras preguntas que me gosan fer: sí, me los he leyius totz y sí, torno a leyer-los de quan en vez. N’i hai, prou que sí, que nomás los leyié una vegada y que dubdo que nunca los revisite. Tiengo infumables, como tot coleccionista - amuntonador de comics. Atros, como lo debandito Claremont y Lee, la etapa de Byrne, u l’australiana con Silvestri, son alfayas que qué me sé yo quantas vegadas las habré repasadas.

Ixos millars de comics que pueblan los míos repalmars son lo resultau de decadas d’afición y dedicación. Contienen un ciento d’horas d’entretenimiento y suenios protagonizaus por personaches a qui conoixco como si fuesen amigos de toda la vida. M’han dau tantismo que me fa firme pena que qui se los mira no i veiga que una patacada de fuellas de papel convertibles en diners. Sisquiá podese disfrutar-los tantismo como yo.

Quan de criet me mercaba los mios primers tebeos me los leyeba una y atra vegada. No en teneba guaires, asinas que no me quedaba atra que aprender-me-los de corazón y amprar-ne atros en las bibliotecas d’a ciudat. Agora, con ixa paret plena de mutants y superherois, m’encantaría de poder amostrar-le-ne a lo mio yo d’o pasau y decir-le, a escuchetes: “bell día tot isto será tuyo”. Iba a flipar, y no pas por lo suyo pre.

sábado, 5 de febrero de 2022

Abusos narrativos en X-Men: Phoenix Warsong

En una d’ixas campanyas curiosas que fan de cabo ta quan los supermercaus se publicoron dos coleccions de comics de propio pa vender en un d’ixos centros comercials. Son tomos grans, de mas de 200 pachinas, que replegan material muit random de Marvel, enfilau en primeras a chent no guaire fan. Me pienso que, mas que mas, ye una manera de fer-nos ir-ie a los frikis y de que la cachimalla concietera se pille un tebeo bien gran por quatre perras. Porque ixa ye la principal – y sola – virtut d’iste material: lo pre. Han replegau en ixos tomos arcos argumentals con filos alto u baixo relacionaus, con un chiquet articlo introductorio y lo han meso a un pre bien competitivo. Un d’ixos tomos, titulau Fenix, adintro d’a colección «El renacimiento de Marvel. Los años 2000» replega dos sagas: «X-Men: Phoenix Endsong» y «X-Men: Phoenix Warsong». Garra d’as dos la teneba asinas que por 2,99 pasó de camín a fer parte d’a mía colección.

La primer historia ye bien. No asperetz la saga definitiva, porque no’n ye, pero son cinco numeros USA entretenius, de buen leyer y, en bell momento, mesmo emocionants. La segunda, que escribió lo mesmo autor, Greg Pak, ye de pior calidat. Repetitiva, aburrida y con un dramatismo masa impostau que no consigue fer-te sentir cosa. La parte grafica, con Greg Land en la primer saga y Tyler Kirkham a cargo d’a segunda, ye pan d’atro furno encara que aquí tamién torna a estar millor la primer parte.

Consigue, ixa segunda parte, chunta en una sola pachina belún d’os vicios piors d’a narrativa superheroica en cheneral y marvelita en particular. En charraré de bell par.

Los cataticos. Las pocas vegadas que he leyiu Los Quatre Fantasticos, que por un regular yeran comics d’as etapas mas clasicas, teneba la mesma sensación. Dimpués de barallas y baralletas, la sola solución yera que Reed Richards entrase en lo laboratorio y, un tiempo dimpués, en salise con una maquinota disenyada pa redotar a l’enemigo que pertocase. Lo remero d’a Primera Familia, pero lo mesmo podríanos decir d’os Vengadors con Tony Stark u Hank Pym. Siempre que se fa servir ixe recurso m’alcuerdo d’o bat-spray repelent de tiburons d’a serie de televisión clasica de Batman. Ye acompanyau, por un regular, de charrameca tecnolochica sin garra sentiu.

En lo caso d’os mutants qui gosa construyir los cataticos pa solucionar la tarde ye, prou que sí, Hank McCoy, la Bestia, que pa ixo ye lo chenio local. Ye curioso que, quan yera en los Vengadors, nian programaba lo video, pero ixo lo deixamos pa atro día. En la pachina que en charro Hank se declara lo mayor experto en aparatos de contención d’a Fuerza Fenix y diz haber millorau uno que fació fa anyos, que lo ha miniaturizau pa que i culla en un dardo y que antimás evita que se pueda alimentar con la enerchía d’os rayos opticos de Ciclope, que yera un problema. Tot en un ratico que ha teniu entre que las chirmanas Cucut vivas resucitaban a las muertas y aculliban la Fuerza Fenix. En cuentas d’a debantdita charrameca tecnolochica podeba haber dito: «Tranquilo, Ciclope, m’he trayiu lo mio Beast-Spray repelent de Fuerzas Fenix» y quedaría igual.

L’atro defecto narrativo d’a pachina nos lo trobamos en la zaguer vinyeta, ya combinada con la primer d’a siguient pachina. Bestia ha conseguiu ficar lo suyo repelent machico de Fenix en un dardo. ¿Que le’n pueden tirar con un fusil, una cerbatana u un «aventador de dardos repelents de Fenix»? Prou que sí. Pero deciden que no, que talment lo millor ye fer una bola rapeda especial de Coloso con un achent random de SHIELD que ye por astí. Foi parentesi pa explicar lo d’a bola rapeda especial.

En los 70 Coloso y Wolverine entroron en los X-Men y facioron pacha. En ixos anyos, que los comics yeran muito mas fatons, se feban muitas estratechias absurdas de luita que, me pienso, tienen la suya fuga en la Catapulta infernal d’os bezons Derrick de Campions. Una d’ellas, la bola rapeda especial, consistiba en que Coloso pillaba a Wolverine y lo aventaba, literalment, enta l’enemigo. Iste quitaba las zarpas, que ye lo que millor fa, y plegaba con muita fuerza. No teneba guaire sentiu la mayoría d’as vegadas, pero yera una cosa que estió muit repetida en los 70 y 80. En la narrativa comiquera de 2007, que ye quan se publicó ista historia, queda de tot ridiculo. No nomás por l’anyo, sino por lo contexto. ¿Por qué la bola especial quan ye la manera mas embolicada de fer plegar un dardo en una persona? ¿Por qué la fa coloso con un sinyor que ni conoixemos ni nos importa a dengún? Mesmo, si se quier fer servir ixe recurso, mete-lo que siga espectacular y no en una cantonadeta como si s’avergonyase de fer-lo, que razons en tien.

Contraeixemplo d’isto mesmo lo tenemos en lo numer 6 de Astonishing X-Men d’aviento de 2004, adintro d’a saga Gifted (una choya, en la mía opinión). Asinas ye como, si se quier, se puet fer servir bien ixe recurso mesmo en un anyo que ya pareixeba que heba deixau de tener sentiu. Lo primer, tien un sentiu. Aprecisan plegar en un avión y no tienen garra personache volador. La sola manera de fer-lo ye aventar a Logan pa que se i enganche. Lo segundo, i hai un vinclo emocional entre los personaches y con lo lector. Coloso levaba tiempo muerto por razons absurdas y bell par de numeros antes ha tornau t’a vida. Wolverine se’n fa contento y nusatros tamién. Nos fa ganas de tornar a veyer-los en acción. Ye una manera de decir-le a lo lector que acaba de recuperar a un viello personache con las suyas caracteristicas de cutio. Antimás, historicament, ye un momento de tornada t’os pillamas superheroicos de coloretas dimpués d’os anyos de vestir de cuer negro motivaus por l’exito d’as cintas de X-Men, asinas que tien tot lo sentiu d’o mundo: back to classics. Y en tercer puesto, en l’apartau grafico, le da la entidat que le cal: una doble splash page. Por cosas asinas, iste Gifted de Joss Whedom y John Cassaday ye un gran tebeo que creigo que ha de figurar entre las 15 u 20 millors historias de X-Men mientras que lo de Fenix me pienso que no tornaré a leyer-lo en lustros, si ye que nunca lo foi.

Cuento que a la fin lo problema ye en la mesma historia. Resucitar a Fenix unatra vegada no ye una buena ideya. Ye un recurso sobreexplotau, un enemigo invencible pa qui te cal inventar una maquinota – quasi todas las vegadas se le acaba ganando asinas – y una historia que s’ha contau cien vegadas. Si se fa, que no digo que no se faiga, cal fer-lo bien. Eixemplos n’i hai: Avengers vs X-Men u Excalibur: La tornada de Fenix (Excalibur vol.1 61-68, por Alan Davis y Mark Farmer: miel).

¿I hai cosas rescatables en X-Men: Phoenix warsong? Prou que sí. L’apartau grafico, como ya he dito, ye bien bueno. Pa qui quiera saber un poquet mas sobre las chirmanas Cucut, ye un must-have. Y, en qualsequier caso, ye parte d’a historia d’os X-Men lo que, pa un completista como yo, ye prou razón.

domingo, 19 de julio de 2020

The Gifted u X-Mal

De todas las series que consumo, bi'n ha una categoría que les digo "series de fer fregote". Son ixas que puetz veyer entre que fas la chenta, doblas la ropa destendida u fas fregote. No cal guaire atención pa seguir l'argumento ni tienen una calidat que disfrutes a cada fotograma. Pero que, con tot y con ixo, tienen bella cosa positiva y que te fa continar veyendo-las. Una d'ixas ye The Gifted, una serie basada en los comics de X-Men, pero prou aleixada d'as cintas. Dimpués de dos temporadas prou floixas, las audiencias no han refirmau un prochecto que, por la suya propia naturaleza, aprecisaba deixar-se diners en efectos especials. Uns diners que no plegaban ni por los espectadors ni por lo nulo merchandising. Con tot y con ixo, como en tantas atras ocasions, nos trobamos con que la serie acaba con buen cliffhanger que nunca no resolverán ya que no i hai garra intención de rematar-la con bell capitol zaguer u bella cinta, como s'ha feito en atras series.

The Gifted ye ambientada en un universo a on que los X-Men ha dispareixiu (nunca no explican cómo ni por qué) y los mutants siguen estando perseguius y odiaus por lo simple feito d'estar-ne. La serie la protagoniza bell personache bien conoixiu d'os comics como Polaris, Fenris, Thunderbird u Blink, de conchunta con atros creyaus de propio. Son 29 capitols mas que millorables y actuacions que demandan una segunda toma. Un d'os grans problemas probablement haiga estau prebar de fer una serie pa totz los publicos. Ye una cosa cheneralizada en lo mercau espanyol y prou común en lo yankee. Los guions tienen poquisma credibilidat y tiran de topicazo terne que terne. Pa rematar con la critica destroy, la parte tecnica ye unatra d'as feblezas. Los poders, que en la metat d'os personaches consisten en fer lucetas y fer petar cosas a distancia, tienen unos efectos especials zaborrericos pa lo que se podría asperar d'una producción d'ista grandaria. Las actrices y actors se foten la metat d'o tiempo movendo las manetas fendo que, a lo que levas diez capitols, faigan mas risa que atra cosa.

Con tot y con ixo, y dimpués d'haber-le dau tot iste ferrete, The Gifted tien cosas positivas. Encara que he de decir que quasi todas son producto d'haber leyiu los comics de X-Men y estar deseyando veyer en "lo mundo real" a los suyos personaches. Trigar a Polaris como lider d'a colla me pareixe bien acertau. Una mutant a saber que poderosa, que recuerda pa forro de bota a lo gran Magneto. Qualsiquier que haiga leyiu la primer etapa d'o X-Factor de Peter David, la tendrá como un d'os personaches mas querius. Atras, como las chirmanas Cuckoos, ye d'o millor que se troba en istos 29 capitols. Fer servir a Los Purificadors en un momento como lo que somos vivindo ye bien intresant y fa buena honra pa planteyar lo conflicto racista d'a serie. Detalles como que Polaris y Eclipse faigan auroras boreals quan se besan, son divertius. Y Thunderbird, en cheneral, salva mas d'un capitol.

Entre lo malo y lo bueno, tamién i hai atras decisions que podrían haber saliu bien, pero no. Lo siguient parrafo ye tot SPOILERS. Asinas que si quiers veyer la serie, blinca-te-lo y pasa dreita t'o zaguer.

Blink, atro d'os míos personaches favoritos, resulta aquí una d'as mayors errors. Una superheroina carismatica de tot, que en los comics se te gana en dos vinyetas, se queda convertida en un catenazo sin rasmia. La suya muerte en X-Men #37 quasi me fació plorar. Quan "muere" en la serie, antiparte d'haber levau un luminoso anunciando-lo tot lo capitol, te quedas fredo de tot. Stephen Moyer, un actor que me heba feito firme goyo en True Blood, tien en ista serie un d'os papels mas importants que, manimenos, queda como un pan sin sal. Atro que sabes que si muere tampoco no lo trobarás a faltar. Sage, a pesar d'apareixer en la serie, ye practicament irreconoixible pa las lectoras de comics. Ni fisicament ni de caracter. Un personache desnaturalizau de tot que se'n hese puesto sacar prou mas treslada. Pa rematar, la idea de que los centinelas sigan policías en cuenta de robots chigants, cuento que sería motivada por qüestions economicas, pero le saca prou intrés. Entre atras cosas tamién porque lo suyo lider interpretau por Coby Bell, ye probablement lo pior personache d'a serie. Y no ye facil.

Ye una pena haber perdiu los diners y la oportunidat de fer una buena serie de X-Men pa televisión. Argumentos y personaches, n'i hai a trompicuesco. Beluna d'as ideyas que se levoron ta The Gifted no yera mala, pero s'executó prou malament. He visto cosas muito piors, prou que sí. Con totz los suyos defectos, la serie tien los suyos buenos momentos y, dimpués de las ueito horas de treballo, las pandemias y las movidas internas que cadaún tiengamos, a sobén t'agana mas de veyer una serie sin pretensions que no pas un capitol d'as grans series que quasi s'ha de prener apunts. Lo dito, una buena serie de fer fregote.


sábado, 15 de febrero de 2020

Sagas X-Men: House of X

Feba muito tiempo que no teneba tantismo hype por un comic. Ixa sensación d'aprecisar que te cuenten cómo sigue la historia, de querer conoixer cada detalle. Cada numero lo he leyiu fendo ficancia, repasando cada vinyeta y, prou que sí, mas d'una vegada. House of X (Dinastía de X en la suya versión espanyola) da lo que promete: una revolución en l'universo mutant de Marvel y, ista vegada tot pareixe indicar que bien feita.

Arriba dimpués de La era de Hombre-X, una historia perfectament prescindible que ye un muit mal remedo de La Era d'Apocalipsi. Ista saga ye la zaguer de toda una serie de propuestas que s'han feito en los zaguers anyos mutants que nunca no han acabau de funcionar. Las fans hemos patiu un tiempo de guions floixos y fracasadas prebatinas de reboot que, a la fin, no facioron que embolicar un universo con un potencial infinitament desaproveitau. L'arribada de Jonathan Hickman a los guions s'anunciaba con tot l'escatapurcio que se fa en qualsiquier cambio de rumbo, pero ista vegada pareixe que los mainates d'a Marvel decidioron apostar por una persona con las ideyas caboliosas y, sobre tot, con un plan.

Porque, en la mía opinión, ye ixe precisament un d'os problemas que han teniu las series mutants en istos zaguers anyos: la falta d'una planificación a meyo plazo. No bi ha habiu estabilidat ni en los equipos creativos ni en los personaches que se feban servir ni en la endrecera que heban de prener los argumentos. Cada pocos meses te podebas trobar cambios radicals que dengún no explicaba, que no iban ta garra cabo y que, sobre tot, yeran prou poco entretenius. Probablement ye masiau luego pa saber-lo, pero quiero pensar que lo que he leyiu en House of X ye la preba de que Jonathan Hickman ha arribau pa cambiar tot ixo. La coherencia argumental que s'heba teniu en la etapa de Claremont - y mesmo en las de Nicieza-Lobdell - y que no s'ha recuperau dende alavez fueras d'a etapa Morrison y poco mas.

Los dotze numeros d'ista saga son dividius en dos coleccions: House of X (Dinastía de X en la edición espanyola) y Powers of X (Potencias de X). La primer recuenta lo que ye pasando en lo tiempo actual d'a Tierra 616. En lo Universo Marvel principal, resumindo. La segunda, quatre momentos historicos diferents. L'anyo 1 (por 10 elevau a 0) a on que Moira y Xavier se troban y empecipian a construyir una estratechia pa salvar a los mutants; l'anyo 10 (por 10 elevau a 1) que ye contemporanio a lo que se recuenta en House of X; y los anyos 100 y 1000 con las conseqüencias d'ixos plans.

Tot chunto teixe una historia a on que se cambea de tot las reglas de chuego de l'universo mutant d'aquí entabant. A diferencia d'anteriors ocasions, ista vegada se fa con elegancia, con una historia apasionant y plena de chiros argumentals bien sorprendents. Lo secreto que se descubre en lo numero 2 de House of X, y tot lo numero en cheneral, me pareixen de tot una chenialidat. Pero no ye la zaguer sorpresa que nos amaga Hickman. En los siguients numeros, la tensión y los momentos de quedar-te sin sangre en la pocha continan bien presents. Son dotze numeros muit bien escritos y con una coherencia inasperada pa un arumento tant embolicau y con tantos posibles foraus como lo que tien.

Hickman ha preso a tot l'universo mutant, y quan digo tot ye tot, y ha elaborau un nuevo marco de relacions entre ells y con toda la resta de l'universo Marvel en nomás dotze numeros. Contrimuestra, en cada vinyeta, un fundo conoiximiento d'a historia d'os X-Men. Nomás asinas se puet concebir fer un equipo con Eva Bell, GoldBalls, Hope, Elixir y Proteo, combinando los suyos poders, y que antimás siga alazetal pa lo funcionamiento d'a trama.  

Y ye que, a la fin, s'ha decidiu deixar una politica que se levaba en los comics de mutants dende feba tiempo: priorizar que se podesen incorporar nuevas lectoras a fer historias intresants aproveitando tot lo legau de decadas d'historia. No te cal haber leyiu TOT X-Men pa entender ista saga, pero sí que ye menister tener conoiximientos mas que basicos sobre l'universo mutant. ¿Ixo ye un entrepuz pa nuevas lectoras? De tot.¿Ye un goyo pa qui levamos trenta anyos leyendo X-Men trobar-te con que se tien en cuenta toda la suya historia y totz los suyos personaches? Sí. 

House of X ye un tebeo d'un fan pa las fans. Lo que vienga a partir d'agora ya no lo sé, pero marca buenos tiempos pa los mutants.  Iste mesmo mes de febrer tendremos las cinco nuevas series mutants en lo mercau y podremos empecipiar a chuzgar si la etapa Hickman cumple con todas las alufras que beluns nos hemos feito u nos fa burro falso. Por agora, lo buen rato que he pasau con ista saga, ya ye imborrable.

domingo, 3 de febrero de 2019

Sagas X-Men: Las guerras asgardianas

Dibuixo de Arthur Adams
I hai comics que tornas a leyer-los una y atra vegada y por cadaúna te fan mas goyo. Rai lo tiempo que haiga pasau, u lo que haiga evolucionau lo luengache d'os tebeos en lo tiempo transcurriu. Ben de tener bella cosa especial, cuento que mas cercana a las emocions que a las razons, que fan que cada visita siga una d'ixas fantasticas experiencias que la buena cultura da. En tiengo bells cuantos, d'ixos, y fa poco, con motivo d'o programa especial de comics que facié en la radio, releyié Las Guerras Asgardianas, de Chris Claremont, Paul Smith y Arthur Adams. (Spoilers, pero obvios)

La saga, publicada entre 1985 y 1988 replega lo material de quatro comics formato grapa. Dos especials de X-Men & Alpha Flight publicaus de propio, lo New Mutants Special Edition 1 y lo noveno Uncanny X-Men Annual.  Los dos primers dibuixaus por Smith y los atros dos por Adam. En l'estau espanyol se publicó fa a-saber-los anyos en formato Obras maestras de Forum, reeditando-se en Marvel Gold de man de Panini en 2010. Seguntes l'abance d'o Plan editorial de 2019, iste anyo tendrá una nueva edición, asinas que ye de buen conseguir.

Las Guerras asgardianas ye dividiu en dos partes, aluenyadas en lo tiempo. En la primera, un vuelo a on que entre la tripulación tenemos a Cyclops y Madelyne Pryor, dispareixe misteriosament en bell puesto de Canada. Los X-Men i van, de conchunta con la suya versión canadenca, pa mirar de trobar a los suyos ex-companyers (en aquellas envueltas Cyclops y Madelyne no feban parte d'os X-Men). Astí se troban con que, tanto ells como la resta d'os pasachers de l'avión viven en una mena de ciudat asgardiana a on que los suyos problemas s'han solucionau y mesmo han conseguiu bell poder sobrehumano. Cyclops, por eixemplo, controla los suyos rayos opticos, Puk creixe dica prener una estatura "normal", Madelyne consigue poders curativos... Manimenos, luego descubrirán que i hai un pre a pagar por ixos cambios. Un debat que no por cutiano deixa d'estar bien important. ¿Qué somos disposaus a fer pa solucionar los nuestros problemas? ¿Somos solidarias u "vida por vida, primer ye la mia"? Dezaga de tot ye Loki, lo dios asgardiano d'a mentira, qui acaba redotau y a qui las "autoridatz asgardianas" prohiben tornar a interferir en la vida d'os X-Men.

En la segunda parte, los Nuevos Mutantes son transportados ta Asgard a on que, por un problema de transportación de Magik, acaban espardius por tot ixe mundo. Astí, cadaúna d'ellas vivirá una aventura propia entre que consiguen achuntar-se de nuevas pa luitar contra La Encantadora en un primer momento y contra lo mesmo Loki dimpués, prebando de rescatar a Storm. I contarán, prou que sí, con l'aduya d'os X-Men.

Nos trobamos debant d'un d'os grans primers crossovers mutant. Lo que agora nos pareixe normal, l'emplego de personaches arrienda en una aventura mutant, t'a part d'alavez estió tot un acontecimiento, en chuntar-se tantismos superherois en nomás quatre grapas. Ixe esquema d'aventura se copiaría, modificaría y ixamplaría a-saber-las vegadas en los siguients anyos, esdevenindo ya un costumbre y mesmo una d'as ferramientas mas emplegadas dende Marvel y atras editorials de comic superheroico con universo coherent.

Pero por si tot ixe trapacil de personaches mutants podese pareixer-le poco a belún, en istas pachinas fan acto de presencia buena cosa d'asgardianos famosos: Surtur, Eritri, La Encantadora, Loki, Hela... totz fueras de Odín, que yera dispareixiu, y lo propio Thor.

En Las Guerras Asgardianas no i hai ni un segundo pa alentar. En cada pachina son pasando cosas arrienda, con emoción, diversión, drama y mesmo bell momento comico. Una historia que agora levaría a-saber-los numeros de contar, que se faría un macroevento con un "alpha", un "omega", catorce precuelas, especials en cada colección y dotze dibuixants diferents pa poder editar-lo tot en tres meses. En los ueitanta, con una centena larga de pachinas se feba una obra mayestra como ista. Que las d'agora tienen atras cosas a la suya favor, pero la capacidat de condensación d'ista obra yera admirable mesmo pa los standards d'alavez.

Puro Claremont, iste tebeo afunda prou en la personalidat d'as suyas protagonistas y en las relacions entre ellas. Ubre filos argumentals que tardarían anyos a zarrar-se. Muitas d'as decisions que se i prenen tendrían conseqüencias a posteriori, lo que ha fa inevitable la suya lectura pa qualsiquier que quiera conoixer bell poquet la historia d'os mutants marvelitas. Pero de vez, ye un comic que se puet leyer perfectament isolau de toda la patacada de numeros que s'heban escrito antes. Una aventura que se disfruta en cada vinyeta y bafarada.

lunes, 7 de enero de 2019

Tierra de barrenaus 5x05. Especial comics

En Zaragoza, aviento ye lo mes d'o comic. Se i celebra lo Salón d'o Comic de Zaragoza, y s'organizan actividatz a brozuecos por toda la ciudat. Isto uniu a que ya teneba a-saber-las ganas de parlar sobre ista forma d'arte en lo programa, ha dau como resultau iste nuevo Tierra de barrenaus radio. 



Cinco convidadas, Elena, Fer C., Armando, Tamara y Fer E., antimás de yo mesmo, triguemos un comic sin garra motivo común. La sola indicación yera que nos fese goyo. Asinas que las obras esleixidas estioron Bitch Planet, V de Vendetta, Maus, Fairy Quest, I hate fairy land, Nausicaä del Valle del Viento y Las Guerras Asgardianas. Unas con mensache, atras puro entretenimiento nomás. Todas ellas bien intresants, en la mia opinión. Antimás, charré con Fernando Estaben sobre lo suyo comic Illyana mirando problemas, que estió ganador d'o I Premio Braulio Foz de comic en aragonés, que s'entregó en iste zaguer Salón d'o comic. 

Tenemos la suerte de vivir en una tierra con a-saber-los autors bien buenos, con una gran producción tanto en calidat como en cantidat, y con muitismas aficionadas. Demando ya disculpas por no haber trayiu ni un solo comic aragonés -fueras d'o premiau "Illyana mirando problemas"-, cosa que en paré cuenta dimpués de feito lo programa, y que no dubdetz que correchiré en la siguient entrega d'iste "especial comics". Porque sí, n'i habrá una segunda edición. Y aspero que una tercera y quarta y las que faiga falta. Tanimientres, aspero que disfrutetz d'iste programa y d'os comics que tos mercasetz en lo pasau salón.












martes, 4 de septiembre de 2018

Sagas X-Men: Los Nuevos Mutantes. Tercer Chenesi

Gracias a un amigo con perricas que tenié de crio, podié leyer-me a-saber-las d'as coleccions que s'editaban en los anyos ueitanta y novanta. La mia paga me daba pa seguir Uncanny X-Men, Avengers y poco mas, asinas que heba de tirar d'amigos, bibliotecas y lo que iba furtando d'a on que podeba. En ixos anyos encara yera posible seguir toda l'actualidat mutante, y con la falaguera que teneba - y tiengo - con ixe universo, por las mias mans pasó quasi tot lo material que se publicó alavez. Quasi tot, y no pas tot, porque una d'as coleccions que no se feba lo mio compa rico, ni furté d'o Corte Inglés, ni consiguié en garra biblioteca, estió Los Nuevos Mutantes. Tot lo que en conoixeba yera por la suya presencia en crossovers como Inferno, u por los suyos zaguers numeros, ya lideraus por Cable. Asinas que quan salió a la venta lo tomo que replegaba las suyas primers aventuras, me lo pillé de camín.

Lo tomo replega comics editaus entre 1980 y 1984. Concretament un Marvel Team-Up, con la primer aparición de Karma, y la presencia d'os Quatre Fantasticos y Spiderman, la primer novela grafica, a on que se presienta la primer alineación d'os Nuevos Mutantes, la mini-serie Magik y, prou que sí, los primers 17 numeros de The New Mutants. Antimás bi ha bell articlo de Raimon Fonseca, explicando a-saber-los detalles, que aduyan a contextualizar los anyos que se escribioron ixos comics.

Entre los autors, la mayoría d'o volumen ye guionizau por lo chenial Chris Claremont, encara que tamién i colaboran Frank Miller y Bill Mantlo. Quanto a los dibuixos, conta con las mans de gran como Sal y John Buscema, Paul Smith, Frank Miller, Bob McLeod y Ron Frenz, en un tiempo anterior a l'arribada de Bill Sienkiewicz, que estió un d'os motivos pa no acercar-me a ixa serie en los mios tiempos.

En ista primer etapa d'a colección podemos leyer sobre los orichens d'o primer equipo de Los Nuevos Mutantes, integrau por Karma, Cannonball, Wolfsbane, Psyche y Sunspot. La novela grafica ye un tipico comic d'orichens, con personaches con unas personalidatz muit marcadas y bien diferents que, antimás, tienen procedencias tant distintas como Vietnam, Brasil u Escocia. A partir d'a primer trobada entre totz ells, se va teixindo tot un rete de relacions personals. Ye tot un goyo veyer como en aquellas envueltas no bi heba tanta prisa por que los protagonistas se barallasen con bell enemigo, y se preneba todas las pachinas que calese pa recontar como interactuaban entre ells. En estar adolescents, antimás, tienen toda ixa ripa de complexos y miedos propios d'a suya edat.

Tamién como ye tipico d'ixa epoca, las alumnas d'a Escuela de Charles Xavier van conoixendo china-chana los suyos poders y entrenando-los. Dende un prencipio que no los dominan ni brenca ni meya, dica que empecipian a fer-los servir con bella estrucia. Por las suyas pachinas pasan enemigos de peso como lo Nido, los centinelas u lo Club Hellfire, que esdevendría a escape en la suya nemesi con la formación d'os Infernals. Como buen comic Marvel, tamién i amaneixe, prou que sí, los X-Men y atros superherois como Spiderman u Cloak y Dagger, tant de moda alavez. En lo mas puro estilo Chris Claremont, l'equipo va cambiando. A la formación orichinal se le anyaden Magma y Magik y la presencia contina de Kitty Pride, fendo un equipo muit mayoritariament formau por zagalas. A primers d'os 80 y continando con lo costumbre tant claremontiana d'equipos con gran presencia femenina. No cal ixuplidat que los X-Men d'alavez tamién gosaban de tener mayoría femenina. 

Probablement lo millor d'o tomo, antiparte d'ixa primer novela grafica a on que conoixemos los orichens de l'equipo, ye la miniserie de Magik. Una autentica choya que explica qué pasó en los anyos que pasó la chirmana de Colossus en lo Limbo y como empecipió a aprender artes machicas. Una aventura de quatre numeros con la presencia d'una Storm viella y bruixa y una Kitty Pride felinizada a on que podemos veyer por primera vegada a personaches que dimpués serán tant importants como Belasco u S'ym.

Entre lo pior, que de cosas malas tamién n'i hai, la tant absurda como innesezaria aventura de l'Equipo America, unos motoristas (penibles) que les acompanya lo misterioso (y penible) "motorista fosco". Antiparte de no tener mica sentiu, lo que en los comics pasa con relativa freqüencia, ixos numeros se fan bola y cuestan d'acabar. Afortunadament, en acabar-se, ya va tot de puyada y no t'aburres ni una pachina.

Sin estar yo guaire de recosiro, y muito menos quanto a los comics, m'ha feito a saber qué goyo tornar a trobar-me con ixa sabor ueitantera de tebeo "culebron" que a soben yera mas important las relacions entre Cannonball y Magma, u la envista que teneba d'o mundo una nina criada en un cristianismo radical como Wolfsbane, que a qui le daban lo sobo que tocase. Las personalidatz yeran coherents, teneban un sentiu y evolucionaban d'una manera lochica. Probablement porque teneban lo mesmo autor durant anyos arrienda. La mecanica actual d'o comiqueo superheroico, cambiando de guionistas cada poco tiempo, con poca letra y muito dibuixo, y con personaches que a ormino s'han d'adaptar a los concietos d'os guionistas d'as suyas versions cinematograficas, fan que ixo siga de bien dificil conseguir. Lo comic actual tien muitas atras virtutz, ye verdat, pero fueras de bella excepción, trobo a faltar mas "medolla" y mas humanidat en lo tractamiento d'os personaches. Qualcosa que ye bien present en iste tomo.

La siguient etapa d'o grupo empecipia con la incorporación d'o debantdito Bill Sienkiewicz a l'equipo creyativo. Antes mas le teneba firme quimera, en tener un estilo que nunca no me fació goyo y que mesmo se me feba de mal leyer. Con lo tiempo, los gustos me han cambiau, asinas que talment lo siguient tomo acabe fendo parte d'a mia biblioteca. A fe que iste m'ha deixau con ganas de mas.

viernes, 11 de mayo de 2018

Sagas X-Men: Inferno

Una aburrida familia aspera l'ascensor en un edificio de Nueva York. Por la radio charran d'un insufrible escaldabullo que ye fendo ixe verano. La familia i dentra y de l'ascensor, que tien cara y uellos, nomas en sale chilos y un basón de sangre que a escape limpia un treballador sin nian parar-ne cuenta. Asinas empecipia lo numero 239 de Uncanny X-Men, lo primer d'una saga que tenió a saber que exito, que s'estendilló por tot l'universo Marvel y que metió las bases d'os crossovers mutants d'as siguients decadas. 

Inferno ye un crossover (un cruce entre coleccions) de Uncanny X-Men (numeros 239 - 243), X-Factor (#35-39) , New Mutants (#71-73)y la creyada de propio pa isto X-Terminators (#1-4) de finals de 1988 y primers de 1989. En l'Estau espanyol s'editoron totz como una colección en un orden alto u baixo cronolochico, tot y que ixo yera de mal fer por la propia estructura d'a saga. Las guionistas son Louise Simonson y Chris Claremont y entre los dibuixants tenemos a Marc Silvestri, John Bogdanove, Terry Shoemaker, Walter Simonson y Brett Blevins.

La saga recuenta una invasión demoniaca a la Tierra Marvel, con diferents protagonistas. Madelyne Pryor ye un d'os centros de gravedat d'a saga arredol d'a qual chiran qualques linias argumentals. D'una man, lo demonio N'astirh, que rivaliza con Magik y S'ym por lo control d'o Limbo, pacta con ella pa que le aduye a conquerir Nueva York a truca de conseguir-le reunir-se con lo fillo que tenió con Scott Summers (Cyclops). D'atra, Mr Siniestro, revela a la fin lo misterioso orichen de Madelyne, que resulta no estar que un clon de Jean Grey feito por ell pa fer-la servir pa las suyas finalidatz. Entre atras, dar-le lo fillo que quereba con Cyclops y que suposa d'un material chenetico excelent. No cal ixublidar que iste crio esdevendrá en lo futuro en lo superheroi Cable. 

L'atro personache con prou protagonismo ye Magik. Illyana Rasputin contina con la suya baralla por lo control d'o Limbo y por lo suyo autocontrol. Porque la invasión demoniaca que se recuenta en istos 20 comics, afecta a totz, cambiando-les la suya personalidat y mesmo fisicament. Illyana va transformando-se en un diaple, con la suya coda, cuernos y unyetas. Los X-Men no eslampan a istos cambios y se van tornando mas agresivos. En lo caso de Longshot y Dazzler, mesmo se tornan bambosos, adedicando-se en lo preto d'una baralla a meter-se pinchos entre que la resta luitan.

Como no podría estar d'atra manera, lo culebron romantico tamién ye present en la saga. Podríanos decir, de feito, que tot Inferno ye provocau por la perdua d'o fillo de Madelyne y los celos que siente de Jean Grey que ye tornada t'a vida y que se chunta con Cyclops qui, de vez, creye muerta a Madelyne. Ta embolicar-lo tot una mica mas, la Reina Follet (como le claman a Ms. Pryor los demonios, triga a lo chirman de Cyclops, Havok, como lo suyo Rei, conseguindo d'ell una sumisión y complicidat completa. Con menos intensidat, pero tamién present ye lo triangulo amoroso entre Dazzler, Rogue y Longshot, que tamién da bell momento divertiu.

Los X-Men d'istas envueltas yeran en una d'as suyas millors etapas. Dimpués d'a suya muerte debant de tot lo mundo s'heban instalau en Australia y yeran invisibles, por un fetizo, a totz los meyos electronicos como las camaras de TV. Un equipo formau por Wolverine, Storm, Rogue, Psylocke, Dazzler, Longshot, Havok, Colossus y Madelyne Pryor en una d'as primers formacions con mas mullers que hombres. Como en quasi toda la obra de Claremont, lo concepto d'equipo que, treballando de conchunta, funciona millor que la suma d'os suyos components, ye lo que fa a istos X-Men capables de redotar a los demonios que preban de conquerir la Tierra.

Como novedat, i son los X-Terminators, con Boom-Boom, Rusty Collins, Rictor, Leech, Arti, Skids y Wiz Kid. Una colla de crios que iba chuntando X-Factor en los numeros anteriors y que eslampan t'aduyar-se mutuament viyendo la invasión demoniaca. Wiz Kid ye un d'os personaches clau en toda la saga, a pesar de que dimpués d'istos numeros tasament tornó a salir bella vez en bell comic. La resta tenioron diferents suertes. Boom Boom y Rictor acabarían fendo parte d'os Nuevos Mutants y dimpués de X-Force. Rusty, que yera un personache que s'heba entregau a la chusticia y que yo de criet siempre contimparaba con los insumisos, chunto con Skids, la suya parella, acabarían en lo Frent de Liberación Mutant. Arti y Leech apareixerían de cabo ta quan con papels ultrasecundarios en bella serie mutant, y sobre tot en Generation X.  En qualsiquier caso, istos quatro numeros son bien frescos, sobre tot si los leyes, como ye lo mio caso, con la edat que se suposa que tienen, en lo preto de l'adolescencia.

Antimás de totz los personaches, que ya son tot un atractivo pa acercar-se a ista saga, l'ambientación ye atro d'os puntos fuertes. La invasión demoniaca no nomas significa que los diaples entren a gorgollons por lo portal dimensional que s'ubre en New York, sino que toda la ciudat se "demoniza". L'ascensor d'a primer pachina torna a minchar-se humanos bell numero dimpués, uns prismaticos se quedan con los uellos d'un turista alparcero, lo Empire State creixe, y asinas asinas.

En ista saga, Claremont y Simonson aclaran tot l'orichen de Madelyne y fan trobar-se a toda una ripa de personaches que, encara que relacionaus entre sí, iban cadaun a la suya. Dimpués d'Inferno, los mutants d'as diferents coleccions irán tenendo mas relacions entre ells pa acabar, como totz sabemos mesclando equipos y fendo las macrosagas que vendrían dimpués. 

Quan torné a leyer-la lo feba con lo miedo cutiano de retrobar-te con qualcosa que t'aimas tanto y que tantos buenos momentos te dio de criet. Pero la verdat ye que contina estando una obra entretenida, con a saber que suco. Las quatre linias argumentals complegan perfectament en una final climatica de tot y que, como buen Claremont, deixa ubierto.

martes, 16 de mayo de 2017

Sagas X-Men: A guerra de Magneto

Encara que a lo personache de Magneto siempre li han feito floretas por a suya ambigüedat y os grises que tien, la verdat ye que ye un grandismo villano. As historias an que os X-Men lo han teniu en frent, son d'o millor en istos mas de cinquanta anyos d'historia. Magneto blinca d'un costau t'atro d'a ringlera que separa os herois d'os villanos Marvel, pero en pocas sagas como la que traigo hue, heba estau tant "malo-malo".

La Guerra de Magneto estió publicada en 1999, y se desembolica en os numers 85 a 87 de X-Men, 366 y 367 de Uncanny X-Men y un one-shot titolau X-Men: Magneto War. En castellano, ye publicau por Panini adintro d'o segundo numer d'a colección Extra Superheroes, chunto con os numeros siguientes. L'argumento ye d'Alan Davis con guions de Fabian Nicieza y Joe Kelly. En os lapices, i son o propio Alan Davis, Lee Weeks, y Leinil Francis Yu.

A historia empecipia con un Magneto recuperau d'o zancocho que l'heba feito Xavier, que dubda si enrestir contra la humanidat. Pa prener ixa decisión charrar con un treballador y, dimpués d'un charrazo que ya reconté, troba una enchaquia pa fer-lo. Erik se'n va t'o Polo Norte y dende astí prencipia a executar o suyo plan contra la humanidat.

D'atra man, os Acolitos, una colla de mutants que reivindican a figura de Magneto como ideyologo y profeta d'a mutanidat, enriste bell obchectivo tricolotiando-se con os nuestros quiestos X-Men. Os acolitos, como nueva y moderna versión d'a Chirmandat de Mutants Diabolicos, me pareixió una sobrebuena ideya en o 92, y o feito de que continasen tantos anyos ye sinyal de que teneban buena cosa de suco. En frent, teneban a una aliniación d'os X-Men orichinal y con beluns d'os millors: Xavier, Gambit, Wolverine, Storm, Marrow, Kitty Pride, Rogue, Colossus y Nightcrawler.

Pero a verdat ye que o papel d'os X-Men en ista historia ye prou secundario, y adedicau sobre tot, a foter-les un sobo a l'arreu d'atro a os acolitos. Qui va a concarar-se con Magneto ye Joseph, qui en ista historia descubre os suyos orichens. Pa qui no lo plegó a conoixer, Joseph estió un personache que apareixió bell anyo antes, igual fisicament como Magneto, pero sin memoria. Totz creyeban que yera o mesmo Magneto pero, en estar "bueno", lo acceptan entre ells. Mesmo plega a fer pacha con Quicksilver, qui creyeba que yera fillo suyo.

O plan de Magneto deixa la planeta Tierra sin electricidat en fer un pulso electromagnetico mundial. De vez, ninvia a un robot suyo a menazar a la ONU. Descubrimos os orichens de Joseph y como ye estando manipuliau por Astra, ex-integran d'a Chirmandat de Mutants Diabolicos que quier fer-lo servir pa vengar-se de Magneto. A la fin, Joseph remata sacrificando-se por a humanidat y fendo-se uno con o campo magnetico d'a Tierra, con l'aduya d'os X-Men. A ONU, d'atra man, ninvia un equipo ta l'Artico, y proposa a Magneto dar-le a soberanía sobre Genosha, a truca de que deixe de estricallar o campo magnetico d'a Tierra.

En ista saga, que no ha pasau precisament a la historia, bi ha muitos d'os elementos que fan gran a os X-Men. Lo primer, un Magneto "villanizau" como pocas vegadas, con una rabia contra la humanidat, y un plan que no ye una zaborrería, como ha pasau en atras ocasions. Prencipia prebando de chustificar os suyos actos, y acaba estando soberano d'una isla con toda la responsabilidat que ell ye conscient que ixo tien. Feito a perder siempre, estoi que nunca no se pensaba que ise a haber de chestionar un país. Asinas le fue. Y antimás le tocará de fer-lo quasi sin poders, ya que dimpués d'a baralla con Joseph se queda prou feble.

Atro d'os treitos que mas goyo me fa ye o funcionamiento d'os X-Men como un equipo y no pas como un conchunto d'individualidatz. A fin d'a baralla ye posible gracias a los poders combinaus d'os mutants, y d'o treballo en equipo de totz. Cosa que no siempre pasa en os comics, y que qui somos mas fans d'os equipos superheroicos que d'os herois solitarios, agradeixemos a-saber-lo.

En o mas puro estilo Claremont, Alan Davis, zarra linias argumentals, como la de Joseph, nomás pa ubrir-ne atras como lo prencipio d'o gubierno de Magneto sobre Genosha. Tamién i va sembrando atras cosetas que medrarán mas entabant. L'anglés torna a dar-nos lo mesmo que nos trobabanos en a suya etapa escribindo Excalibur: guions divertius, sin guaire trasfondo social y con magnificas barallas, an que disfrutamos d'un emplego d'os poders mutants bien esmachinativo.

En l'arte grafico, tenemos a Davis, Weeks y Yu. Totz tres buenos dibuixants. Talment me quede con Davis, pero probablement por o recosiro d'a suya sobrebuena etapa en Excalibur.

A guerra de Magneto se publico a la fin d'os tant denostaus 90. Una decada que, como todas tenió cosas malas y buenas. Ista no ye a historia definitiva d'os X-Men, ni sisquiera una d'as millors, pero a fe que ye un comics de muit buen leyer y que nos puet fer pasar una tarde bien amena.

jueves, 11 de mayo de 2017

Magneto, Futurama y l'apriorismo

Una d'as grans pasas d'a humanidat, lo menos en as sociedatz que conoixco, ye l'apriorismo. A mayoria d'as personas gosamos de tener una serie d'ideyas sobre o mundo que nos rodia. Muitas vegadas basadas en barruntos u información muit parcial. Mesmo sobre cosas que no en sabemos mica. Quan bell suceso nos da bell indicio a favor d'as nuestras ideyas, a escape blincamos con un "¿viyes?", que nos reafirma en as nuestras concepcions. Ixo sí, si bi ha toda una carga d'evidencias en cuentra de nusatras, siempre trobaremos bell forau argumentativo pa no reblar en ixas ideyas que nos hemos feito a priori.

Ye, de feito, la base d'o pensamiento relichioso en un mundo an que practicament todas as dubdas humanas cutianas, se pueden resolver sin recurrir a lo sobrenatural. A la fin, o solo argumento que les gosa de quedar a los deistas ye a imposibilidat d'a negación d'a existencia dios, igual como no podemos negar a existencia de dragons invisibles.

Reconoixer que no se sabe bella cosa, u que somos entivocadas, ye vital pa l'abance d'a humanidat. Encerrinar-se en que una tien la razón, quan todas as evidencias, prebas y experiencia, indican lo contrario, ye o camin ent'o dogmatismo, a irracionalidat y, a la fin, a barbarie.

Dos obras de ficción m'han dau dos repolius eixemplos d'isto que hue tos comparto (podetz viyer-los abaixo). En o primer, Magneto, o villano de X-Men ye dubdando si atacar a la humanidat. Ta ello se disbraza de humano normal y va a charrar con un obrero d'a construcción que ye treballando en un edificio espaldau en una batalla superheroica. Magneto piensa que totz os humanos son uns especistas que odian a os mutants y que quieren acotolar-los. Manimenos se trobar con una persona que no en ye. Ye prou razonable y no odia a os mutants. Magneto, sin sangre en a pocha, va endizcando-le dica que l'hombre formula o clasico dilema moral de "si podeses viachar t'o pasau ta matar a Hitler quan yera nino, lo farías?". Magneto, que ya sabetz lo que ha pasau en a suya nineza, esclata y decide atacar a la humanidat. ¿U talment lo teneba decidiu dende o primer minuto y nomas quereba una enchaquia pa fer-lo?

L'atra ye un capitol de Futurama, que charra sobre a polemica d'a evolución cuentra lo creacionismo que tienen en EE.UU., y que no tardará guaire a plegar en Europa. Astí un orangutan que desfiende lo creacionismo (criaturismo, en a serie), enriste con l'argumento d'os fosils intermedios: ¿qué bi ha entre o mono y l'homo sapiens? Igual como en a vida real, Farnsworth va enumerando totz os pasos intermeyos en a evolución humana, dica que, dimpués d'una parrafiquera de grans simios, l'orangután troba un espacio an que encara no s'ha trobau o fosil, y lo fa servir como solo argumento contra toda la cantidat de fosils intermeyos que l'heban amostrau dica alavez. A pesar de tener un ciento de prebas en cuentra, l'orangutan, y con ell una parte important d'a nuestra sociedat, no deixa la suya ideya, por entivocada que siga.

En as escuelas talment nos habrían de tener un rato totz os diyas debant d'o espiello repetindo "no lo sabeba", "yera entivocada", "m'has convenciu", y cosas asinas. Talment nos calga entrenamiento.


Traducción de parte d'o X-Men #95 USA
Magneto (pensando): A Tierra, ixa polida y puerca choya sobre la que chiramos ignorants, ye malauda. Morirá de un mal minchador. Un birontón y rialler mal minchador que l'alimenta de l'anfitrión que lo apara y d'a suya propia y feble masa con notable fambre y eficacia. La malotía se diz humanidat. Si no se controla, lo mal minchador acabará por minchar-se-lo tot y deixará a la Tierra feita un calavre torturau. Pero.... agora con l'escalpelo en la man, como un cirurchan que s'aboca sobre o pacient suyo, dandaleyo. Antes de fer fuera pa cutio a excrecencia, he de fer una zaguer prebatina.
[...]
M (p): Willian Jones ye un hombre d'educación corrient, con un treballo corrient, en una companyía de construcción corrient. A suya muller, d'educación y farcha corrients l'ha dau dos fillos corrients y bi'n ha un tercer en camin. Ye lo normal en una familia d'iste vico corrient. Bill leye a pachina d'esportes antes que no la de local, pero fa buena ficancia d'os sucesos d'o mundo que le fan espanto. Mincha pizca con trunfas dos vegadas por semana y se fa una biera todas las tardes. En totz os sentius Bill represienta la media nacional. Ye un mas d'os millons de sers que viven y mueres seguntes un horario. Va t'as funcions d'os suyos fillos y le fa goyo a luita profesional.

Bill: (Mirando-se l'edificio espaldau) Ye lo mas demencial que he visto... talment si que estioron mutis.

M (p): Estando honestos de tot, Bill y yo farianos pacha... en atro mundo
Magneto: ¿Sinyor Jones?

B: O mesmo. Si vusté no ye de Hicienda

M (p): Por ixo lo trigué. Pa equilibrar o mio refús instintivo por a raza suya. L'experimento ha d'estar obchectivo.
M: Me digo Magnus, soi d'a directiva. Viengo a por respuestas.
M(p): Hue Bill Jones decidirá si a humanidat vive u muere.

B: Bueno, no puedo guarenciar-le que las tienga, Sr. Magnus, pero si vusté paga lo café, prebaré d'improvisar-ne beluna. 

M: Excelent.
[...]

M(p): Isto buega la loquería. Magneto, sinyor d'o magnetismo, homo superior, capaciando con bloqueyaus cheneticos, que tasament fan cosa mas que amarrecer, consumir y morir. Pero he d'asegurar-me, y antes con antes, he de saber si o camin que he trigau ye o correcto.
M: Ye impresionant ¿verdat?. Lo d'a obra. Nunca no heba visto cosa pareixida. Pero no pareixe fer-se-ne. ¿por qué?

B: A verdat sinyor, ye que quasi me lo foi dencima en viyer-lo, pero os hombres... a metat son inmigrants, chent que no conoixe iste pais. Belun heba de dar eixemplo. Antimás, no bi habió ferius y ixo ye lo que importa.

M(p): Si, ye lo que importa. Por ixo soi aquí. S'acerca una cullida. Un tiempo de revancha, Bill. Creigo que puedo viyer-me aforzau a fer-le mal a buena parte d'os tuyos, a no estar que me des motivos pa no fer-lo. Que me amuestres la mia error.
M: Yo creigo que lo facioron mutants, Bill. Puercos mutants que preban d'atacar o nuestro tributo a los logros humanos. Creigo que o mutant ye un d'os suyos hombres, y quiero que m'aduye a descubrir-lo.

B: Un d'os mios hombres? ¿Un mutant? Caray....

M (p): Y a trampa ye presta.... Bill Jones. Un hombre que se preocupa por a suya chent acaba de saber que un d'ells ye un puerco monstruo chenetico. Un monstruo que mataría a la suya familia, y se mincharía a los suyos fillos, un "muti" que cal aturar. Vienga, Bill, amuestra-me a cara d'a tuya "humanidat". Ixa cara fiera que amagas. Entrega a lo muti pa salvar la tuya pelleta.

B: Con lo debiu respeto, sinyor, si quiere que le diga qual d'os mios chicos ye un terrorista mutant no cuente con yo. No me van as cazeras de bruixas. 

M: Qué? Acabo de decir-le que puet haber-ie un mutant cerca de vusté y...

B: Sr. Magnus, he viviu a Tronada d'o desierto, l'huracán Bob y diez anyos en l'autopista de Los Anchels. ¿Y creye que me fará espanyo un mutant? Isto ye Los Anchels, quio. Mr. Magnus, preba de reclutar-me pa una secta u cosa asinas.

M: No. Nomas quiero saber lo que piensa de verdat. Le prometo que isto no afectará a los suyo treballo.

B: Le'n diré d'ista manera: no querría trobar-me con lo tio que puet devantar un edificio d'os suyos alazetz y chugar con ell, pero no tiengo cosa cuentra ells en cheneral. Nomas son uns pobres tipos que les han feito la tana cheneticament.

M(p): Bill Jones, hombre corrient, criau con a televisión familiar, alimentau con os prechuicios de su pai... ¿ha aprendiu? ¿será posible? ¿tendrá de verdat iste especimen tant normalet la capacidat de viyer dillá de l'odio por a mia especie? ¿Será ista la cara d'a humanidat que en creye Xavier con tanta rasmia? Ha d'haber mas...
M: ¿Y qye me diz d'a desgracia chenetica, Bill? ¿S'esmachina lo miedo que se tien a que te descubra la parentalla u os amigos, u a que Operación: Tolerancia Zero te cace como un animal nomas por haber naixiu con qualcosa mas que no l'hombre corrient? ¿Y si un d'ells decidise de contraatacar? ¿Y si bi hese un mutant que podese matar-le a vusté y a la suya familia nomás con pensar-lo?

B: Sr. Magnus, ¿ye vusté menazando a la mia familia?

M: No, prou que no! Nomas feba una pregunta hipotetica.

B: No me fa goyo lo hipotetico. No vivimos en un mundo hipotetico. Si quier plegar en bell cabo, faiga-lo ya.

M (p): Si ell parase cuenta de lo que puedo fer-le. Quanta inocencia, quanto argüello.... Tiens suerte de que faigamos pacha, Bill.
M: Ye nomas una pregunta Jones, ¿le fa miedo como podría responder-la?

B: Sienta, no quier charar d'o edificio?

M: Dimpués. Antes he de saber lo que siente por...

B: Ya, pero ye que a pregunta no ye chusta. Si se charra d'a familia, un se mete a la defensiva. No piensa con claridat. Pa saber como ye belun chugando a las preguntas, cal estar mas sutil.

M: Cómo?

B: Bueno... como... no sé. Ista ye muit viella. Si podese recular en o tiempo y matar a Hitler quan yera un borche, ¿lo faría? ¿viye? no ye tant facil quan a respuesta no ye en blanco y negro.

M: (visiblement encarranyau) S'entivoca Jones. Ye una pregunta bien facil. A respuesta ye sí. Pa salvar millons de vidas, yo buscaría a casa d'ixe borche, y lo afogaría en o suyo barzol. Dimpués acotolaría a la suya familia, a la familia d'a familia suya, y arramplaría con a ciudat entera dica los alazetz, y aventaría las suya cenisas difuera d'a Tierra!!!!!

Troz de Futurama: Professor Farnsworth debates creaturism





viernes, 10 de marzo de 2017

Una chaqueta de crisi

Ya yes amanau a los quaranta. Pero no tiens ni perras pa un auto gran y rapedo, de color roya, y sin teito, con que fer estrapalucio por os cinturons de circumvalación. Lo que de verdat te va, lo que un diya te truca, ye una chaqueta inspirada en l'uniforme de Wolverine. La has vista quantas vegadas ya, anunciada en o Facebook. Cada vegada que i dentras, a alparciar u a compartir beluna d'as tuyas fateras, un banner te chila que la merques. O carnuz d'a foto ye un crianzon que le preba de bitibomba. Con as zarpas de Wolverine. En una scena con nieu cayendo en o fundo. Un poquet achenullau, y como pillando vencida, pa blincar dencima d'un hipotetico enemigo difuera de plano.

Y te decides. Y malas que t'ingresan a nomina,dentras en ixa web con nombre de chilo d'as Tortugas Ninja, y la mercas. No siga que, en que te pasen as facturas, se te quede en royo la cuenta, y a responsabilidat d'adulto te prive de fer ixe chirgo. Asinas, decides, concararás a crisi d'os quaranta. Con un concieto responsable. Con un malfurrie de tasament bella decena d'euros.

En bell par de clics, os diners esnavesan l'Atlantico y un choven chonflo y pecotoso, que se ye minchando un hot dog d'an que se sobrece untos por tot, recibe una alarma en o suyo mobil. Les cal fer un paquet. "Awesome Logan Zipper Jacket. Size XL. Zaragoza, Spain". Fa un cenyo de sorpresa. No le gosan de demandar cosas dende Espanya. Se quita l'unto d'as mans, deixa la minchanga sobre o repalmar, y prencipia a aprestar la comanda.

A l'atro cabo d'a mar ociana, asperas en candeletas a plegada d'a chaqueta. No la has vista que en fotos. No sabes ni o material de que ye feita, ni si habrás acertau con a grandaria. Te puetz permitir malfurriar ixos diners, pero con tot y con ixo contina fendo-te duelo gastar-los. Bien se vale que a sociedat tuya s'ha ocupau de deixar-te esbotar por astí. Tiens una edat an que has comprobau que tot lo que o capitalismo te prometió ye falso. Que os mensaches d'o cine, d'a escuela, d'a familia y todas as personas que admirabas, no yeran que idealizacions incumplibles. Nunca no serás ixe trunfador. O treballo tuyo, ni te imple, ni le trobas guaire sentiu. Os ababols ocupan os puestos más alteros d'a escala social, armaus con un tocho pa trucar-te en que prebes d'acucutar por os suyos dominios. Te vendioron una moto y no yera la de Wolverine. A lo menos tiens la suya chaqueta.

Pero "ei! te deixamos que te merques una chaqueta absurda!", te diz Facebook, entre anuncios d'oposicions a policía, y videos que celebran amistatz con chent que nian conoixes. A libertat a los quaranta, ye fer-te de cabo ta quan una pinta de biera "de la cara", vestiu con una chaqueta que recuerda a un superheroi.

O diya plega. A furgoneta de Correus aparca en a puerta d'o tuyo treballo. Te la levan t'asti porque por casa, no i yes nunca. Ye un paquet de plastico, zarrau con ixa mena de vesque termico. Lo ubres a moniquet, parando cuenta de no fer garra zancocho. Le ha costau mas d'un mes d'arribar dende os USA. La quitas d'o plastico. Astí ye. As colors azulas y amarillas son correctas. Baixas as dos cremalleras y te la calas. Va bien de grandaria. Te miras en l'espiello d'o escusau. Astí yes. Molas. Guarda si molas! Molas muito. Yes o puto Wolverine. Si teneses tres cutiellos salindo d'as mans, supersentius y factor curativo, no te caleba cosa mas. Porque l'uniforme lo tiens. Y cómo mola!

Ficas en a mochila a chaqueta que hebas traito. Encara que fa calor, vas a tornar-te-ne ta casa con a chaqueta de Wolverine. Prou que sí. Puyas t'a bici y prencipias a pedaliar. A chent se te mira, sí.... Son pensando: "Cómo puet prebar-le tant bien una chaqueta a belun?". Síiiii. Totz reconoixen l'uniforme de Wolverine d'os comics. L'uniforme que feba goyo, no ixe marrón mierda que le metioron tantos anyos. L'uniforme mitico de Wolverine. S'eslucernan en viyer a imachen d'un trasunto de l'heroi canadiense, circulando en una BH, por o carril bici d'a marguin cucha. Sabes que lo vas a petar. No puet haber-ie una chaqueta más molona en toda la ciudat.

Lo sol brila alto, en un cielo azul de tot. Ni un nyublo s'atrive a apareixer hue en Zaragoza. Ni en o cielo ni en a tuya humor. Hue tiens quasi quaranta, pero te sientes como quan en tenebas vinte, y encara le febas goyo a las zagaletas d'os bars, y salibas de chueves a domingo, y capaciabas con os amigos tot lo diya, y te pasabas os videochuegos, y cada libro yera una troballa, y no atro calco de bella cosa ya leyida antes.

Un auto de policia s'atura chunto a tu en o semaforo y te preguntas si te podrían aturar por "exceso de flow". "Lo siento sinyor" - diz con voz infantil l'achent en la tuya ment - "ye vusté fendo que a resta d'a ciudat s'avergüenye. Hemos recibiu queixas de tot lo vecinamen dende Chuslivol dica Val d'Espartera". "Pero sienta, sinyor achent" - le respondes en a conversa virtual que aspera la luceta verda - "me lo mereixco, soi a pocas de fer-ne quaranta. Y lo de salir a correr ye bien, pero no me acaba de satisfer". "Lo entiendo, lo entiendo, pero a lei..." Y deixando-le con a parola en a boca, a luceta se torna verda, y limpio pedaliar, continas lo camin.

Plegas en casa. Fas repaso. Te cal ordenar unas cosas, limpiar l'escusau, que tiens visita lo cabo de semana, y dimpués has de pasar a viyer a la familia, que los tiens albandonaus. Deixas la chaqueta en una percha. A molonidat se'n va con ella. Qué efimero ye o goyo que furneixen os placers materials! Ya ye plegada, sí. Dimpués de tantos diyas d'aspera. Deseyas que cada diya que te la metas te sientas como en iste ratet que has pasau. Beroyo. Choven. Poderoso. Encara que barruntas que no. Que atro diya petarás por atro cabo, y te mercarás una nueva fatera, que te traiga ixos sentimientos de tornada. Asinas son as cosas aqui. Asinas son as cosas con a tuya edat.

Pero cómo mola la chaqueta...