A pur de sentir charrar-ne, y de leyer criticas a la cinta por haber feito un zancocho d'o libro, teneba pendient dende feba muito leyer Guerra Mundial Z. Soi un fan d'o cine de zombis dende bien chiquet. D'os recontamientos apocalipticos en cheneral. Guerra Mundial Z ye una gran en o suyo chenero, y un libro con muita medolla.
World War Z: an oral history of the zombie war (Guerra mundial Z: una historia oral d'a guerra zombie) estió publicau en 2006. Max Brooks (fillo de l'actor Mel Brooks, por cierto) ye o suyo autor, y ya heba escrito la clasica Guia de supervivencia zombie. Todas dos han esdeveniu ya clasicos d'a literatura friki.
Lo libro ye escrito como una cronica feita en un mundo que ha sobreviviu a un apocalipsi zombie. Un entrevistador se va trobando con personas sinyaleras en ixa guerra. Dende medicos que tenioron contacto con os primers infectaus, dica os militars que coordinoron as enrestidas d'a humanidat ta acabar ganando la guerra. La obra preba d'estar global y, encara que se nota, y muito, que l'autor ye estadounidense, fa una envista de lo que pasó en tot lo mundo. Chapón, Corea d'o norte, Cuba, Sudafrica, ... mesmo una historia de submarinos rusos u d'a Estación espacial internacional i apareixen. De vez, una ripa de temas i son tractaus. O papel d'a prensa, as conseqüencias economicas y socials, la relichión, lo fanatismo, la psique humana, .... Brooks deixa muit pocos temas sin charrar-ne en un libro que preba d'abracar qualsiquier aspecto esmachinable adintro d'un apocalipsi zombie.
Un d'os rasgos d'orichinalidat d'ista novela ye precisament la suya premisa, que ye que lo mundo ha sobreviviu a l'apocalipsi zombie, con las estructuras d'estau intactas. Sí, ha cambiau bella muga, y las relacions economicas y politicas entre los diferents estaus son bien diferents, pero lo sistema basicament ha sobreviviu. En quasi toda la obra de tematica zombie, lo mundo dimpués d'o devantamiento d'os muertos, u d'o contachio masivo, se esboldrega de tot, y las relacions humanas esdevienen poco mas que tribals. No pas en iste libro, y creigo que ixo le da una envista mas realista (en la mida que ixo ye posible en una novela zombie) y, prou que mas orichinal.
No ye lo mio caso, pero talment se pueda fer una mica canso a qui no le faiga guaire goyo la literatura belica. Sobre tot en la parte final, fa mas ficancia en ixo que no en as vesants mas "socials" d'a humanidat somesa a situacions limites. Ixo, y que en o fundo no deixa d'estar una "americanada", son as dos pegas que le podría trobar a un libro que, sobre tot, ye entreteniu.
martes, 26 de septiembre de 2017
jueves, 21 de septiembre de 2017
Tierra de barrenaus radio: Tercer temporada
Tres anyos van ya de programa, y mas de sisanta horas de grabacions en aragonés. China chana, voi fendo-me con isto d'a radio, y aspero que ixo se note a l'atro canto d'o podcast. Ista tercer temporada, ha estau una mica de transición entre lo modelo que teneba en las dos primeras y lo modelo que fare servir en quasi toda la quarta. Los programas monotematicos han iu deixando espacio a las entrevistas mas variadas, y ista tendencia será muito mayor en la temporada que empecipiará en octubre.
Los temas han estau bien variaus: patrimonio industrial, abusos policials, mosica, cine, .... pero sin dubda iste anyo l'aragonés ha estau de vez lo vehiclo y lo tema d'as charradas, estando mas protagonistas que en temporadas anteriors. L'actualidat ha mandau, y tamién l'intrés de l'audiencia por los temas relacionaus con la nuestra luenga.
Quanto a los directos, faltó de fer-ne uno, que habié de suspender por qüestions tecnicas y lochisticas. Tamién falta de penchar lo programa que faciemos en directo en lo Parque d'o Tío Jorge en la Cincomarzada, pero ye que la calidat d'o soniu no ye prou t'os standards d'o programa y guarda si son baixos....
Todas las errors, prebaré de correchir-las, con la vuestra aduya, durant iste nuevo curso que empecipia. Y todas las cosas que han saliu bien, que creigo que no son pocas, prebaré de millorar-las.
Pa la quarta temporada vienen quantas novedatz. Lo cambio de formato, no leva un cambio de duración. Los programas continarán superando las dos horas, pero serán mas dinamicos y variaus. L'horario d'emisión sí que cambea. Lo primer programa se emitirá (por casualidat) lo diya previsto pa lo refererendum d'autodeterminación de Catalunya, en horario de 21 a 23. Y a partir d'ixe 1 d'octubre, podretz ascuitar-lo totz los domingos, antes de marchar t'o leito.
Tamién quiero que i pase muita mas chent, que bi haiga mas variedat de contenius, mas mosicas, mas frikadas, y muita mas humor, porque si "la chent de l'aragonés" no nos redimos, poco ya nos queda...
Asinas que aspero que contine fendo-tos goyo lo que foi, y que iste programa sirva pa emplir un poquet mas lo país d'a nuestra luenga, que buena falta le fa. Pero sobre tot, quiesta lectora, ¿por qué no t'animas tu tamién a fer-te un podcast en aragonés? Ixo sí que ye facil (y util) y no atras cosas.
Y como siempre, muitas gracias a: Mario S., Tamara, Ruben S., Laura, Dani, Lorient, Diego, Guillén, Dabi F., Alex, Silvia, Chorche, Chesús, Fernando, Chusebron, Pati, Txema, Armando, Carlos, David, Marco, Cherardo, Mario G., Edu, Ruben R., Dabi A., Lucía, Chabi T., Chabi G., Juan Pablo, Chuse Raul, y Dabi L..
Por si te perdiés bell programa, contino tiens lo listau y los vinclos de toda la temporada
TdB 3x01. Sé lo que facietz iste verano
TdB 3x02. O patrimonio industrial en Aragón
TdB3x2,5 Pilars 2016 (Especial D'estrela a estrela)
TdB 3x03.Versions
TdB 3x04. Debat de cabo d'anyo
TdB 3x05. A cinta que me moló
TdB 3x06. Diya d'a luenga materna 2017
TdB 3x07. Escribindo en aragonés
TdB 3x08. XVIII Premios d'a mosica aragonesa
TdB 3x09. De l'Atlas t'Artieda, por Zuera y A Flama
TdB 3x10. Historias d'a policía zaragozana
TdB 3x11. Sociolingüistica, grafias y Moncayo en aragonés
TdB 3x12. Temazos 3
Los temas han estau bien variaus: patrimonio industrial, abusos policials, mosica, cine, .... pero sin dubda iste anyo l'aragonés ha estau de vez lo vehiclo y lo tema d'as charradas, estando mas protagonistas que en temporadas anteriors. L'actualidat ha mandau, y tamién l'intrés de l'audiencia por los temas relacionaus con la nuestra luenga.
Quanto a los directos, faltó de fer-ne uno, que habié de suspender por qüestions tecnicas y lochisticas. Tamién falta de penchar lo programa que faciemos en directo en lo Parque d'o Tío Jorge en la Cincomarzada, pero ye que la calidat d'o soniu no ye prou t'os standards d'o programa y guarda si son baixos....
Todas las errors, prebaré de correchir-las, con la vuestra aduya, durant iste nuevo curso que empecipia. Y todas las cosas que han saliu bien, que creigo que no son pocas, prebaré de millorar-las.
Pa la quarta temporada vienen quantas novedatz. Lo cambio de formato, no leva un cambio de duración. Los programas continarán superando las dos horas, pero serán mas dinamicos y variaus. L'horario d'emisión sí que cambea. Lo primer programa se emitirá (por casualidat) lo diya previsto pa lo refererendum d'autodeterminación de Catalunya, en horario de 21 a 23. Y a partir d'ixe 1 d'octubre, podretz ascuitar-lo totz los domingos, antes de marchar t'o leito.
Tamién quiero que i pase muita mas chent, que bi haiga mas variedat de contenius, mas mosicas, mas frikadas, y muita mas humor, porque si "la chent de l'aragonés" no nos redimos, poco ya nos queda...
Asinas que aspero que contine fendo-tos goyo lo que foi, y que iste programa sirva pa emplir un poquet mas lo país d'a nuestra luenga, que buena falta le fa. Pero sobre tot, quiesta lectora, ¿por qué no t'animas tu tamién a fer-te un podcast en aragonés? Ixo sí que ye facil (y util) y no atras cosas.
Y como siempre, muitas gracias a: Mario S., Tamara, Ruben S., Laura, Dani, Lorient, Diego, Guillén, Dabi F., Alex, Silvia, Chorche, Chesús, Fernando, Chusebron, Pati, Txema, Armando, Carlos, David, Marco, Cherardo, Mario G., Edu, Ruben R., Dabi A., Lucía, Chabi T., Chabi G., Juan Pablo, Chuse Raul, y Dabi L..
Por si te perdiés bell programa, contino tiens lo listau y los vinclos de toda la temporada
TdB 3x01. Sé lo que facietz iste verano
TdB 3x02. O patrimonio industrial en Aragón
TdB3x2,5 Pilars 2016 (Especial D'estrela a estrela)
TdB 3x03.Versions
TdB 3x04. Debat de cabo d'anyo
TdB 3x05. A cinta que me moló
TdB 3x06. Diya d'a luenga materna 2017
TdB 3x07. Escribindo en aragonés
TdB 3x08. XVIII Premios d'a mosica aragonesa
TdB 3x09. De l'Atlas t'Artieda, por Zuera y A Flama
TdB 3x10. Historias d'a policía zaragozana
TdB 3x11. Sociolingüistica, grafias y Moncayo en aragonés
TdB 3x12. Temazos 3
jueves, 14 de septiembre de 2017
Catalunya y los debatz que no se farán
Pa qualsiquier persona intresada en la politica, tanto a nivel teorico como practico, lo debat arredol d'o clamau Procés català ye apasionant. Somos vivindo un momento bien intresant, an que una parte muit important d'un pueblo demanda la suya independencia. Viyer naixer un estau sin que bi haiga un conflicto armau no ye guaire común, y la nuestra cheneración talment pueda presenciar-lo en primer ringlera. Iste momento politico ha visto como s'ha publicau literatura arrienda analizando-lo, los medios de comunicación dan ferrete tot lo diya con iste afer, lo procés ye en boca de totz y, manimenos, se ye perdendo una oportunidat graniza pa fer debatz de verdat. Porque la mayoría d'ixa literatura, d'a presencia en prensa y, a la fin, d'as charradas d'os bars y carreras, ye mas propaganda que atra cosa.
Lo proceso de independencia de Catalunya podría haber ubierto un debat serio sobre muitos afers. La mayoria d'os temas son aplicables, no nomas a la resta de l'Estau espanyol y d'os pueblos que hue i somos, sino a la filosofía politica en cheneral.
A on reside la soberanía? Qué capacidat de decisión tienen los ciudadans? Que ye "lo que nos afecta dreitament" y lo que no, y qui lo decide? Qual ye la diferencia entre lechitimidat y legalidat? Que mugas bi ha entre la una y l'atra? Qual va primero? Como s'han de resolver los conflictos? Que flexibilidat pueden tener las leis pa resolver-los? Qual han de tener? Como chestionamos lo multilingüismo en un estau? Que dreitos han de tener las comunidatz lingüisticas? Que ye la identidat nacional? Como se chestiona adintro d'un estau an que bi'n ha varias? Que conseqüencias lechislativas ha de tener lo reconoiximiento d'una identidat nacional? Como se relaciona ista identidat con atros aspectos d'as identidatz individuals y colectivas? Qui puede exercer lo dreito d'autodeterminación, como y por qué? Se puet imposar la solidaridat?...
Un ciento de preguntas más, se'n podría fer. Todas con ensundia. Con debatz que caldría levar-ie a expertos, a toda ixa crica de teoricas que treballan en totz istos temas por tot lo mundo, con envistas amplas y bien intresants. Totz temas que podrían pensar a una sociedat que ye intelectualment presta pa fer-lo, pero que se l'enfila enta la simplificación zaborrera de lo politico.
Pero la opción ha estau clara. S'ha optau por silenciar a toda una parte d'o conflicto y por achiquir lo debat a premisas simplas. L'independentismo tien una presencia minima en totz os meyos de comunicación espanyols, y por un regular, ha d'estar a la defensiva. Lo debat, a quasi totz os nivels, se amuga a una colección de topicos y cunyadadas que acaban fendo referencias a lo DNI, a los orichens cheograficos d'os catalans, u a los chococientos fablants d'espanyol.
En Aragón, a toda ixa teoría politica, se le podrían anyader atros debatz. D'historicos por eixemplo, charrando sobre qué yera Reino y qué Corona, como nos chuntemos con Catalunya y qual yera la relación que tenebanos. Cómo s'entendeban los estaus medievals y que diferencia bi ha con los actuals. Cómo naixen y evolicionan los movimientos rechionalistas, nacionalistas y independentistas a los dos cantos d'a muga que nos une. Cómo chestionar la luenga que tenemos en común, tanto a nivel politico como d'autoridat(z) lingüistica(s).
Miedo a lo debat, como siempre. Miedo a que la chent conoixca los argumentos de l'independentismo en la resta de l'estau espanyol. Miedo mesmo a que i piense. Nos han furtau, a todas las ciudadanas de l'estau, la posibilidat d'un debat serio y con fundo. La mayoría ni en han parau cuenta, y muitas, mesmo lo aplauden.
Lo proceso de independencia de Catalunya podría haber ubierto un debat serio sobre muitos afers. La mayoria d'os temas son aplicables, no nomas a la resta de l'Estau espanyol y d'os pueblos que hue i somos, sino a la filosofía politica en cheneral.
A on reside la soberanía? Qué capacidat de decisión tienen los ciudadans? Que ye "lo que nos afecta dreitament" y lo que no, y qui lo decide? Qual ye la diferencia entre lechitimidat y legalidat? Que mugas bi ha entre la una y l'atra? Qual va primero? Como s'han de resolver los conflictos? Que flexibilidat pueden tener las leis pa resolver-los? Qual han de tener? Como chestionamos lo multilingüismo en un estau? Que dreitos han de tener las comunidatz lingüisticas? Que ye la identidat nacional? Como se chestiona adintro d'un estau an que bi'n ha varias? Que conseqüencias lechislativas ha de tener lo reconoiximiento d'una identidat nacional? Como se relaciona ista identidat con atros aspectos d'as identidatz individuals y colectivas? Qui puede exercer lo dreito d'autodeterminación, como y por qué? Se puet imposar la solidaridat?...
Un ciento de preguntas más, se'n podría fer. Todas con ensundia. Con debatz que caldría levar-ie a expertos, a toda ixa crica de teoricas que treballan en totz istos temas por tot lo mundo, con envistas amplas y bien intresants. Totz temas que podrían pensar a una sociedat que ye intelectualment presta pa fer-lo, pero que se l'enfila enta la simplificación zaborrera de lo politico.
Pero la opción ha estau clara. S'ha optau por silenciar a toda una parte d'o conflicto y por achiquir lo debat a premisas simplas. L'independentismo tien una presencia minima en totz os meyos de comunicación espanyols, y por un regular, ha d'estar a la defensiva. Lo debat, a quasi totz os nivels, se amuga a una colección de topicos y cunyadadas que acaban fendo referencias a lo DNI, a los orichens cheograficos d'os catalans, u a los chococientos fablants d'espanyol.
En Aragón, a toda ixa teoría politica, se le podrían anyader atros debatz. D'historicos por eixemplo, charrando sobre qué yera Reino y qué Corona, como nos chuntemos con Catalunya y qual yera la relación que tenebanos. Cómo s'entendeban los estaus medievals y que diferencia bi ha con los actuals. Cómo naixen y evolicionan los movimientos rechionalistas, nacionalistas y independentistas a los dos cantos d'a muga que nos une. Cómo chestionar la luenga que tenemos en común, tanto a nivel politico como d'autoridat(z) lingüistica(s).
Miedo a lo debat, como siempre. Miedo a que la chent conoixca los argumentos de l'independentismo en la resta de l'estau espanyol. Miedo mesmo a que i piense. Nos han furtau, a todas las ciudadanas de l'estau, la posibilidat d'un debat serio y con fundo. La mayoría ni en han parau cuenta, y muitas, mesmo lo aplauden.
miércoles, 13 de septiembre de 2017
Como viyé... Colossal
Las tardes de verano sin guaire faina trayen a soben buenas sorpresas. En ista ocasión tenió forma de cinta que no sé encara guaire bien ni por qué me la baixé. Talment me la recomendase belun u viyese lo trailer u que me se yo. Lo caso ye que Colossal, de Nacho Vigalondo ha estau una d'as grans troballas de l'anyo. Y ixo que ye protagonizada por Anne Hathaway, una actriz que no li tiengo guaire carinyo precisament.
La historia prencipia quan a la prota, una choven en l'ature y con problemas d'alcohol, li deixa la suya parella y marcha a vivir t'o lugar suyo. De vez, en Seúl (Corea) apareixe y desapareixe cada diya un mostruo chigant fendo esferras. Podría pareixer, a priori, unatra cinta de kaiju eigas, ixos monstruos chigants que arramplan con las ciudatz asiaticas, pero no.
La parte fantastica d'a historia ye nomas una enchaquia pa contar-nos atras cosas igual u mas intresants. La dominación, l'alcohol, lo concepto de masculinidat, la empatía, las conseqüencias d'os actos propios sobre la resta, lo trumfo social, .... totz ixos temas son presents en las poco menos de dos horas de cinta. Los personaches son presentaus d'una manera machistral, conseguindo que a escape experimentemos sentimientos enta ellas. La cinta engancha dende lo primer minuto con un ritmo que sin andar atarrantau, consigue que no aibemos la uellada d'a tele ni un inte.
Encara que bi ha mensaches, no son mica evidents, ni los personaches perfectos. Consigue contar-nos lo que quiere, fendo-nos pensar, viyendo reflexaus momentos que todas hemos viviu, y que antimás no siga una cinta moralista. Tot ixo me pareixe bien dificil. Pero antimas fer-lo a traviés de monstruos fantasticos, ye la rematadera. Sobrebuena cinta pa cine-forum de masculinidatz con zagals chovens.
La historia prencipia quan a la prota, una choven en l'ature y con problemas d'alcohol, li deixa la suya parella y marcha a vivir t'o lugar suyo. De vez, en Seúl (Corea) apareixe y desapareixe cada diya un mostruo chigant fendo esferras. Podría pareixer, a priori, unatra cinta de kaiju eigas, ixos monstruos chigants que arramplan con las ciudatz asiaticas, pero no.
La parte fantastica d'a historia ye nomas una enchaquia pa contar-nos atras cosas igual u mas intresants. La dominación, l'alcohol, lo concepto de masculinidat, la empatía, las conseqüencias d'os actos propios sobre la resta, lo trumfo social, .... totz ixos temas son presents en las poco menos de dos horas de cinta. Los personaches son presentaus d'una manera machistral, conseguindo que a escape experimentemos sentimientos enta ellas. La cinta engancha dende lo primer minuto con un ritmo que sin andar atarrantau, consigue que no aibemos la uellada d'a tele ni un inte.
Encara que bi ha mensaches, no son mica evidents, ni los personaches perfectos. Consigue contar-nos lo que quiere, fendo-nos pensar, viyendo reflexaus momentos que todas hemos viviu, y que antimás no siga una cinta moralista. Tot ixo me pareixe bien dificil. Pero antimas fer-lo a traviés de monstruos fantasticos, ye la rematadera. Sobrebuena cinta pa cine-forum de masculinidatz con zagals chovens.
lunes, 11 de septiembre de 2017
Temazos 3. Tierra de barrenaus 3x12
Terrible. Indigno. Decadent. Son todas parolas de tres silabas sin garra vinclo con lo programa que faciemos ta rematar la temporada. La sola cosa que ha continau igual en istos tres anyos de radio, ye lo programa de zarrar curso, asinas que por bella cosa será.
Unatra vegada Dabi, Ruben y yo, nos estamos bell poco mas de dos horas charrando de mosica, y redindo-nos una miqueta entre biera y biera. En ista edición, los temazos los trestallemos en tres categorías: cancion que nos fese odiar, cancion "monyas", y canción con bella relación con la TV u lo cine. Tres calaixos an que i culliban muitas cosas, y an que decidiemos de ficar lo que fiquemos.
Si te fació goyo Temazos y Temazos 2, iste tamién te'n fará. Si no, pues ye mas de lo mesmo, pero cada vegada lo femos millor. Amor, odio, humor, mosica, risas, .... en dos horas largas de radio en aragonés.
Ascuita-lo en la barra d'abaixo u descarga-te-lo dende aqui.
Unatra vegada Dabi, Ruben y yo, nos estamos bell poco mas de dos horas charrando de mosica, y redindo-nos una miqueta entre biera y biera. En ista edición, los temazos los trestallemos en tres categorías: cancion que nos fese odiar, cancion "monyas", y canción con bella relación con la TV u lo cine. Tres calaixos an que i culliban muitas cosas, y an que decidiemos de ficar lo que fiquemos.
Si te fació goyo Temazos y Temazos 2, iste tamién te'n fará. Si no, pues ye mas de lo mesmo, pero cada vegada lo femos millor. Amor, odio, humor, mosica, risas, .... en dos horas largas de radio en aragonés.
Ascuita-lo en la barra d'abaixo u descarga-te-lo dende aqui.
lunes, 28 de agosto de 2017
Como viyé... Jessica Jones / Alias (lo comic)
Ta isto d'os tebeos, soi bien mainstream. Me fa goyo lo comic superheroico yankee, bella coseta de humor y poco mas. Los debuixos me cuaca que sigan claros, polius, colorius, .... Asinas que, en primeras, a serie de Alias (rebaltizada como Jessica Jones dimpués d'a emisión d'a serie de TV) no me atrayeba guaire. Pero como a serie ma fació tantismo goyo, y la critica en charraba marabillas, me decidié a leyer-me o comic. Tamién influyó que lo trobase saldau en o mercau de Sant Antoni de Barcelona, ta estar sincero.
Alias / Jessica Jones estió publicada en Estaus Unius entre 2001 y 2004. Ye escrita por Brian Michael Bendis, con dibuixos de Michael Gaydos, y bella colaboracion de lo mio archienemigo Bill Sienkiewicz. En l'estau espanyol se reeditó en 2016, adintro d'a colección Marvel Saga. O primer volumen replega os nueu primers numeros, que corresponden con os dos primers arcos argumentals. A colección ye adintro d'a linia MAX de Marvel, an que se ficaban comics con un conteniu mas "adulto" de lo que feba por un regular la editorial, imitando lo que feba DC (a competencia) con a suya linia Vertigo
La protagonista, Jessica Jones, ye una superheroina retirada que treballa de detective privada. Lo suyo pasau con los Vengadors y los suyos superpoders, tot y tenendo bella importancia ta ubicar-la en l'universo Marvel, son qüestions menors en l'argumento d'a serie. Somos debant d'uns tebeos mas cercanos a las pelis de detectives que a los superherois. Lo que no empacha que i apareixcan personaches como Luke Cage, Carol Danvers, u lo Capitán America. Que ta lo que importan en a serie, podrían estar perfectament atras personas sin superpoders, ni renombre.
Todas dos linias argumentals contenidas en lo primer tomo, enganchan dende lo primer momento. Bendis te fa trusquir-te as pachinas a l'arreu deseyando de chirar-la ta enterar-te de como remata la historia, y de lo que ye pasando en realidat. En un momento que as historias en Marvel son sota-caballo-rei, a lectura de Jessica Jones m'ha tornau a buenas con a editorial. Dimpués quan foi alcordanza de que isto se publicó fa mas de quince anyos, torno a meter-me triste
De lo dibuixo, ya he comentau que ixe estilo no me fa guaire goyo. Con tot y con ixo, no fa problematica la lectura y la verdat ye que me i facié a escape. Cuento que ta una historia d'ista mena, tampoco no pegaría un Jim Lee, precisament.
Con a serie de televisión tien a saber que puntos en común. Pero en lo comic te trobas una Jessica mas macarra y menos optimista, si ixo ye posible. Tien, por decir-lo de bella traza, tonos mas foscos. Las dos me pareixen grans obras en los suyos respectivos medios y no sabría decir qual me ha feito mas goyo. En qualsiquier caso,aspero poder leyer antes con antes lo segundo tomo y viyer la segunda temporada.
Alias / Jessica Jones estió publicada en Estaus Unius entre 2001 y 2004. Ye escrita por Brian Michael Bendis, con dibuixos de Michael Gaydos, y bella colaboracion de lo mio archienemigo Bill Sienkiewicz. En l'estau espanyol se reeditó en 2016, adintro d'a colección Marvel Saga. O primer volumen replega os nueu primers numeros, que corresponden con os dos primers arcos argumentals. A colección ye adintro d'a linia MAX de Marvel, an que se ficaban comics con un conteniu mas "adulto" de lo que feba por un regular la editorial, imitando lo que feba DC (a competencia) con a suya linia Vertigo
La protagonista, Jessica Jones, ye una superheroina retirada que treballa de detective privada. Lo suyo pasau con los Vengadors y los suyos superpoders, tot y tenendo bella importancia ta ubicar-la en l'universo Marvel, son qüestions menors en l'argumento d'a serie. Somos debant d'uns tebeos mas cercanos a las pelis de detectives que a los superherois. Lo que no empacha que i apareixcan personaches como Luke Cage, Carol Danvers, u lo Capitán America. Que ta lo que importan en a serie, podrían estar perfectament atras personas sin superpoders, ni renombre.
Todas dos linias argumentals contenidas en lo primer tomo, enganchan dende lo primer momento. Bendis te fa trusquir-te as pachinas a l'arreu deseyando de chirar-la ta enterar-te de como remata la historia, y de lo que ye pasando en realidat. En un momento que as historias en Marvel son sota-caballo-rei, a lectura de Jessica Jones m'ha tornau a buenas con a editorial. Dimpués quan foi alcordanza de que isto se publicó fa mas de quince anyos, torno a meter-me triste
De lo dibuixo, ya he comentau que ixe estilo no me fa guaire goyo. Con tot y con ixo, no fa problematica la lectura y la verdat ye que me i facié a escape. Cuento que ta una historia d'ista mena, tampoco no pegaría un Jim Lee, precisament.
Con a serie de televisión tien a saber que puntos en común. Pero en lo comic te trobas una Jessica mas macarra y menos optimista, si ixo ye posible. Tien, por decir-lo de bella traza, tonos mas foscos. Las dos me pareixen grans obras en los suyos respectivos medios y no sabría decir qual me ha feito mas goyo. En qualsiquier caso,aspero poder leyer antes con antes lo segundo tomo y viyer la segunda temporada.
viernes, 25 de agosto de 2017
A vispra d'a grafia DGPL
Si bell diya s’escribe la historia d’o proceso de normativización de l’aragonés, bi habrá datos a trompicuesco. Testimonios, actas, lechislación, … Pero creigo que tamién ye intresant escribir sobre las sensacions y las experiencias personals de qui vivimos u sufrimos istos procesos. Ya en he escrito muito y goso d’asperar a tener una mica de distancia temporal. Ista vez no asperaré tanto. Porque vivimos en un mundet an que toda la chent opina con una bamba graniza, asperando talment que a suya parola siga tenida como divina. La mia opinión no ye que una envista de tot personal, como quasi tot lo que escribo aqui. Hue quiero charrar sobre l’ambient que vivié en los diyas d'antes d’a presentación d’a grafia DGPL.
Quan la DGPL proposó lo proceso d’os tres expertos, todas sabebanos que no yera la millor solución. Manimenos, en la situación que ye l’aragonés, qualsiquier foradet por an que podamos viyer a luz a la fin d’o tunel, nos da a muitas l’asperanza de que se consiga solucionar lo conflicto. Costó de fer venir a plego a muita chent, ya lo sabemos. Porque bi ha muitas desconfianzas, y con muita razón, en iste mundet. Tamién porque hemos viviu procesos de compleganzas y consensos arrienda que totz han rematau malament.
Vencidas ixas primeras resistencias, lo proceso tiro enta debant. Ta febrero se dició que se presentaría ixa nueva grafía. Lo diya d’a presentación no podeba ir-ie, pero yera bien tranquilo, porque totz os barruntos que tenebanos yeran buenos. Pocas horas dimpués, no sentiba que decepción en sentir que l’aragonés tornaba a perder la oportunidat de concarar lo futuro con ferramientas adequadas y a posibilidat de nidat de buena parte d’o movimiento de desfensa d’a luenga.
¿Qué pasó en ixe tiempo? Bell diya lo sabremos, prou que sí, pero no será hue ni aqui.
Los diyas d’antes charré con chent partidaria de las tres propuestas graficas “grans”. Y mesmo con chent partidaria d’atras propuestas graficas. Beluna teneba mas información, belatra menos. Pero todas pensabanos que ixo acabaría bien. Tenebanos muito claro como iba a estar una propuesta de grafia asumible por las tres asociacions. Soi charrando de muita chent con sensibilidatz muit diferents y que s’ha fotiu muitos anyos chustificando la suya opcion. Pero todas tenebanos claro que podebanos renunciar a bella coseta por ixa grafia comun. Y todas entendebanos que habrianos de reblar en bell punto. Charrabanos ya nomas de bell detalle. Mas por una qüestion d’alparciar u de curiosidat que por atra cosa.
Lo diya d’a presentación, y los siguients, me plegoron mensaches de muitas d’ixas personas. De todas las tendencias. A todas les heba feito burro falso lo resultau. Las partidarias d’a G87, tot y que teneban una grafia muit cercana a la suya propuesta, tamién yera tristas, en entender perfectament, que ixo ya s’heba prebau antes y no heba funcionau. Y que garra grafia podeba tirar entabant con o refus d’un sector tant amplo entre la suya comunidat d’usuarias.
Todas coincidibanos en los aspectos principals d’una grafia viable ta l’aragonés. Cuento, y no creigo que m’entivoque, que los tres expertos que se suposa que han feito lo chandrío iste, tamién lo teneban claro. Tanto o director cheneral, como lo suyo equipo, lo tienen claro. Tot lo mundo en fablilandia sabe qué mena de grafia ye viable. Pero lo resultau estió unatro.
Si sabemos cómo solucionar un conflicto, y tenemos las ferramientas ta fer-lo, ¿por qué no se fa? Por qué se proposa una solución que se sabe fracasada d’antes d’aplicar-la y que se sabe que ye inasumible por una parte importantisma d’as afectadas? Ye irresponsabilidat? Incompetencia? S'ha teniu una vegada mas la oportunidat ta superar lo conflicto y s'ha deixau eslampar.
Tot isto pasará. Todas istas propuestas habrán de reblar en bella mida. Tot iste proceso tendrá una fin. Y habremos d’escribir a suya historia y conoixer qui, cómo y por qué se facioron las cosas como se han feito. Ye una pena haber deixau pasar unatra oportunidat.
Suscribirse a:
Entradas (Atom)






